Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do badania charakterystyk sprezyn srubowych, zwlaszcza sprezyn zawieszen samochodów i pojazdów szynowych. Obecnie stosowane sa powszechnie urzadzenia wyspecjalizowane do badania wybranych charakterystyk kierunkowych, jak na przyklad charakterystyk podluznych. Charakterystyki w pozostalych kierunkach sa badane metodami labora¬ toryjnymi w urzadzeniach specjalnych dla okreslonego kierunku sztywnosci. W budowie maszyn i wspólozesnych pojazdów coraz czesciej stosuje sie sprezyny srubowe, przeznaczone do pracy w kilku kierunkach równoczesnie. Sprezyny takie wymagaja wszechstronnego badania i sporzadzania odpowiednioh charakterystyk, bedacych podstawa ich selekoji oraz dajacych wskazówki dla po¬ prawnego katowego osadzenia sprezyny w maszynie i Przeprowadzenie wszechstronnych badan charak¬ terystyk sprezyn i sporzadzenie tablic lub wykresów obecnie jest mozliwe tylko w warunkach laboratoryjnych przy uzyciu kolejno kilku wyspecjalizowanych urzadzen. Takie oddzielne bada¬ nia czesciowe sa bardzo kosztowne i dlugotrwale.Istota wynalazku polega na tym, ze urzadzenie wyposazone Jest w dwa osadzone wahliwie pierscienie, w których znajduja sie osadzone obrotowo gniazda z obwodowo osadzonymi co naj¬ mniej dwoma srubami regulacyjnymi; Konce badanej sprezyny spoczywaja w gniazdach. Gniazda te sa obrotowo ulozyskowane w pierscieniach, których pochylenie jest regulowane niezaleznie.Podczas badania, podluznie napieta sprezyna poprzez pochylanie pierscieni a wraz z nimi kon¬ ców jej osadzenia, doznaje przemieszczen poprzecznych. Dzieki jednoczesnemu obracaniu sie gniazd tak narzucone promieniowe przemieszczenia poprzeczne zmieniaja kierunek. Przemieszcze¬ nia poprzeczne, zaleznie od wewnetrznej struktury sprezystej badanej sprezyny, wywoluja reak¬ cje podlegajace mierzeniu. Reakcje te sa ogólnie zmienne w funkcji kata obrotu sprezyny.Zmiennosc tych reakcji jest miara technicznej uzytecznosci sprezyny.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia wyznaczenie charakterystyk w dowolnych kierunkach: podluznym, poprzecznym, skretnym, zarówno przy koncach swobodnych jak i utwierdzonych.W urzadzeniu wykonuje sie wszechstronne badania sprezyn srubowych z odpowiednia dokladnoscia i wydajnoscia badawcza, przy czym zarejestrowane wvnUci pomiarów odpowiednio przetworzone pozwalaja na opracowanie potrzebnych wykresów i charakterystyk kierunkowych sprezyn. Urzadz*-2 129 478 nie umozliwia nadanie masowego charakteru badaniom sprezyn srubowych zgodnie ze wspólczes¬ nymi wymaganiami przemyslu, w szczególnosci dotyczy to badan zawieszen samochodów i pojaz¬ dów szynowyeh• Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawia¬ jacym konstrukcje mechaniczna urzadzenia w ujeciu przestrzennym. Uklad mechaniczny zlozony jest z podstawy 1, na której osadzone sa obrotowo dwie pary A i B dzwigni sciskajacych 2, kazda para na wspólnej osi w taki sposób, ze zapewniony jest równoczesny i równomierny ruch zblizania i oddalania konców ramion pary A dzwigni do konców ramion pary B dzwigni.Na koncach kazdej pary A i B dzwigni sa osadzone wahliwie pierscienie 3. W pierscieniach 3 ulozyskowane sa obrotowo gniazda 4, w których spoczywa osadzona koncami sprezyna 5. Scis¬ kanie sprezyny 5 jest realizowane za pomoca silowników 6, które powoduja wzajemne zbliza¬ nie sie konców ramion par A i B dzwigni 2 w taki sposób, ze osie A i B wahliwego osadzenia pierscieni 3 w koncach ramion dzwigni sciskajacych 2 najkorzystniej pozostaja do siebie równolegle; Pochylenie pierscieni 3 wraz z gniazdami 4 osadzenia konców sprezyny 5 dokony¬ wane jest za pomoca dwóoh silowników 7 dzialajacych niezaleznie jeden od drugiego. Ruch obrotowy gniazd 4 w pierscieniach 3 jest przenoszony z przekladni 8 na gniazda 4 poprzez skretnie sztywne waly przegubowe 9» Zgodnosc ruchu dwóch przekladni 8 jest zapewniona przez kinematyczne polaczenie dwóch kól napedu przekladni 9, za posrednictwem korzystnie lancucha 10.Urzadzenie wyposazone jest ponadto w sruby regulacyjne 11 wkrecone przelotowo w gniaz¬ da 4 osadzenia konców sprezyny 5» Sruby te umozliwiaja ustawienie konców sprezyny 5 w gniazdach 4 dla pozadanych modyfikacji ppczatkowej wewnetrznej struktury sprezystej.Sprezyna 5 jest sciskana az do wywolania odpowiedniego obciazenia podluznego. Przez pochy¬ lanie pierscieni 3 wraz z gniazdami 4 osadzenia konców sprezyny 5 wywoluje sie wzgledne przemieszczenie poprzeczne tych konców. Obciazenie poprzeczne konców sprezyny 5 jest okres¬ lone wartosciami katów pochylenia pierscieni 3 wraz z gniazdami 4 osadzenia konców sprezy¬ ny 5 oraz wartosciami zewnetrznych poprzecznych momentów obrotowych, dzialajacych na gniazda 4* Sprezyna srubowa ogólnie wyróznia sie róznymi promieniowymi charakterystykami poprze¬ cznymi zaleznie od katowego polozenia promienia, w kierunku którego narzucone zostaje przemieszczenie; W urzadzeniu gniazda 4 osadzenia konców sprezyny 5 obracaja sie w piers¬ cieniach 3 w zgodnym kierunku, przez co katowe polozenie narzcanego promieniowego prze-* mieszczenia poprzecznego jest dowolne i podczas badan zmieniane. W urzadzeniu realizuje sie równiez badanie charakterystyk skretnych sprezyny 5 przy unieruchomionym jednym gniezdzie 4 osadzenia konca sprezyny, podczas gdy gniazdo 4 osadzenia drugiego konca spre¬ zyny 5 ma narzucone przemieszczenie obrotowe• Mozliwe jest równoczesne narzucenie wszyst¬ kich wymienionych przemieszczen i wywolanie dowolnych napiec wewnetrznych w sprezynie pod¬ czas badania dowolnie wybranej pojedynczej charakterystyki lub odpowiednio zaprogramowane¬ go badania równoczesnego kilku charakterystyk.Charakterystyki poprzeczne sprezyn srubowych wykazuja znaczne róznice zaleznie od sposobu podparcia sprezyny w gniezdzie. Dla korekcji tych charakterystyk w gniazdach 4 znajduja sie sruby regulacyjne 11. Wlasciwa regulacja sposobu podparcia sprezyny 5 w gniaz¬ dach 4 pozwala na wskazanie kierunku naprawy wyprodukowanych sprezyn, majacych wadliwe poprzeczne charakterystyki. Dotyczy to zwlaszcza ciezkich sprezyn dla taboru kolejowego.W urzadzeniu sa zainstalowane czujniki do pomiarów sil, momentów obrotowych oraz prze¬ mieszczen liniowych i katowych'* Svgnaly z czujników sa komputerowo przetwarzane dla auto¬ matycznego sporzadzenia charakterystyk kierunkowych sprezyn.•£* 129478 3 Zastrzezenie patentowe Urzadzenie do badania charakterystyk sprezyn srubowych, w którym badana nprezvn* Jest umieszczona pomiedzy dwoma gniazdami osadzenia jej konców, znamienne tyn, ze ma dwa osadzone wahliwie pierscienie /}/, w których znajduja sie osadzone obrotowo gniazda /a/ z obwodowo osadzonymi co najmniej dwoma srubami regulacyjnymi /11/. PL