Przedmiotem wynalazku jest sposób oczyszczania scieków zawierajacych fenol i inne zwiazki organiczne. Scieki przemyslowe z produkcji fenolu metoda kumenowa powstale na wezle utlenia¬ nia z odfenolowania frakcji weglowodorowej, przed skierowaniem do biologicznej oczyszczalni musza byc wstepnie oczyszczone ze wzgledu na wysokie w nich stezenie fenolami, acetonu, a-metylostyrenu, kurnenu i innych skladników.Znane metody oczyszczania scieków polegaja na ekstrakcji rozpuszczalnikami organicznymi, takimi jak kumen, czterochlorek wegla, etanoloamina, potem wytracaniu fenolu za pomoca alkal¬ iów i oddzielaniu fenolami sodowego od rozpuszczalnika z rozpuszczonymi w nim pozostalymi organicznymi skladnikami. Skladniki organiczne oddziela sie od kumenu na drodze destylacji, natomiast fenol wydziela sie z roztworu fenolanu przez zakwaszenie i oddestylowanie fenolu.Metody ekstrakcyjne sa kosztowne, wymagaja stosowania wielu operacji co zwieksza ilosc apa¬ ratów, sa energochlonne i nie doprowadzaja do dobrego oczyszczania scieków, W przypadku jednostopniowej ekstrakcji stezenie fenolu w sciekach wynosi okolo 2 000 ppm. Natomiast przy stosowaniu metod sorpcyjnych nalezy najpierw ze scieków usunac aceton przez oddestylowanie.Przy wysokim stezeniu fenolanu sodowego w sciekach sorbenty ulegaja szybkiemu zablokowaniu, co zwieksza czestotliwosc regeneracji i podnosi koszty oczyszczania scieków. Nieoczekiwanie okazalo sie, ze sposobem wedlug wynalazku scieki zawierajace fenolan, aceton, kumen, ot-mety- lostyren i inne zwiazki oczyszcza sie przez wydzielenie odrebnej fazy organicznej za pomoca kwasów mineralnych w odpowiednim zakresie pH scieków, W sciekach przemyslowych zawierajacych fenolan sodowy w ilosci od kilku do powyzej 2C % i in¬ ne zwiazki organiczne, obniza sie odczyn scieków do pH ponizej 10 przy uzyciu kwasu mineral¬ nego i po wymieszaniu pozostawia sie na kilka minut do rozdzielenia warstw. Wydzielona war¬ stwa organiczna zawiera wszystkie obecne w sciekach zwiazki organiczne, W warstwie wodnej pozostaje ponizej 1 % fenolu oraz powstale z fenolanu sodowego i wolnego NaOH sole kwasów nieorganicznych. Dodanie do scieków przed oczyszczaniem a -metylostyrenu w ilosci cc naj¬ mniej 2 % powoduje zmniejszenie ilosci fenolu w warstwie wodnej do ponizej 0,7 %. Metoda/ ), \ ¦ 2 [' 129 182 oczyszczania scieków ze zwiazków organicznych wedlug wynalazku, przez wydzielenie fazy orga¬ nicznej za pomoca mineralnego kwasu jest metoda tania, szybka i prosta w obsludze* Nie wyma¬ ca ona bowiem dodatkowych nakladów energetycznych ani zlozonych aparatów. Wydzielona warstwe organiczna zawierajaca fenol, aceton i pozostale zwiazki organiczne kieruje sie bezposrednio na oddzial produkcji tych zwiazków natomiast warstwe wodna zawierajaca ponizej 1 % fenclu kieruje sie do biologicznej oczyszczalni lub do celów manipulacyjnych w procesie produkcji.Przyklad I. Do 500 cm scieków z odfenolowania frakcji weglowodorowej o skladzie 10,03 % acetonu, 0,72 % kumenu, 1,08 % a -metylostyrenu,' 23,3396 fenolanu sodowego, 1,55 % NaOH, 63,29 % wody, umieszczonych w rozdzielaczu, dodano kwasu siarkowego do pH = 9,^. Po wytrzasnieciu w czasie 1 minuty pozostawiono do rozdzielenia sie warstw na okres 15 minut.Warstwa górna ograniczna zawierala w stosunku do próbki wyjsciowej 99 % fenolu i 85 % ace¬ tonu oraz caly obecny w sciekach kumen i a -metylostyren, natomiast warstwa wodna zawierala 1 % fenolu, pozostale 15 % acetonu oraz siarczan sodowy powstaly z fenolanu sodowego i wol¬ nego NaOH.Przyklad II. Do 500 cnr scieków o skladzie jak w przykladzie I dodano kwasu siar¬ kowego do pH * 9,5. Dalszy sposób postepowania jak w przykladzie I. Warstwa organiczna za¬ wierala w stosunku do próbki wyjsciowej scieków 99,2 % fenolu oraz wszystkie pozostale sklad¬ niki organiczne, natomiast warstwa wodna fenol w ilosci 0,8 % oraz siarczan sodowy.Przyklad III. Do 500 cnr scieków o skladzie 11 % acetonu, 1,8 % fenolanu sodowe¬ go, 2 % NaOH, 0,8 % kumenu, 1,08 % a -metylostyrenu oraz 66 % wody dodano 1,12 % a -metylo¬ styrenu i kwasu solnego do pH =4,8 i postepowano dalej jak w przykladzie I. Warstwa orga¬ niczna zawierala 99,3 % fenolu oraz wszystkie pozostale skladniki, natomiast warstwa wodna zawierala 0,7 % fenolu oraz sole sodowe.Przyklad IV. Do 500 crrr scieków o skladzie 5,02 % acetonu, 0,36 % kumenu, 0,5^ % a -metylostyrenu, 11,35 % fenolanu sodowego, 0,75 % NaOH i 81,98 % wody, dodano kwasu siar¬ kowego do pH = 2,1. Dalszy sposób postepowania jak w przykladzie I. Wydzielona warstwa orga¬ niczna zawierala 99,1 % fenolu w stosunku do fenolu obecnego w próbce wyjsciowej oraz cala ilosc pozostalych zwiazków organicznych obecnych w sciekach. Warstwa wodna zawierala 0,9 % fenolu i siarczan sodowy.Przyklad V. Do 500 cm5 scieków o skladzie 2,51 5%acetonu, 0,18 % kumenu, 0,27 % a-metylostyrenu, 5,70 % fenolanu sodowego, 91 % wody i 0,3^ % NaOH dodano kwasu siarkowego do pH « 1,9. Dalszy sposób postepowania jak w przykladzie I. Wydzielona warstwa organiczna zawierala 99,2 % fenolu oraz pozostale zwiazki organiczne, natomiast warstwa wodna zawiera¬ la 0,8 % fenolu i siarczan sodowy.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób oczyszczania scieków fenolowych zawierajacych inne zwiazki organiczne przez wydzielenie warstwy organicznej ze scieków, znamienny tym, ze do scieków zawie¬ rajacych fenolan sodowy w ilosci nie mniej niz kilka do kilkudziesieciu procent oraz aceton, kumen, a -metylostyren i inne zwiazki organiczne dodaje sie kwasu mineralnego do obnizenia odczynu scieków do pH <10 i po wymieszaniu pozostawia sie do rozdzielenia warstwy organicz¬ nej od wodnej, przy czym warstwe organiczna zawierajaca fenol i pozostale zwiazki organicz¬ ne kieruje sie ewentualnie na oddzial produkcji tych zwiazków, natomiast warstwe wodna kie¬ ruje sie do biologicznej oczyszczalni lub uzywa do celów manipulacyjnych. 2. Sposób wedlug zastrz; 1; z nam len n y ty m, ze proces prowadzi sie w obecnosci a -metylostyrenu w ilosci co najmniej 2 % w stosunku do ilosci scieków.Pracownit Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL