Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie laczace szyne z podpora^zwlaszcza betonowa.Znane jest z polskiego opisu patentowego nr 46 207 urzadzenie do mocowania ulozonej na podkladzie szyny za pomoca sprezynujacego docisku stanowiacego lapke sprezysta, które posiada umieszczone po obu stronach stopki szyny uzebrowane podkladki zabezpieczone przed przesuwaniem sie w kierunku poziomym za pomoca kablaka w ksztalcie litery U, którego plaszczyana jest ustawiona równolegle do kierunku szyn, a ramiona wchodza w wybrania po obu stronach uzebrowanej podkladki i sa zamocowane w materiale podkladu, natomiast pozioma czeró kablaka, w niewielkiej odleglosci ponad g5rna powierzchnia uzebrowanej podkladki, przylega do zewnetrznej, w stosunku do szyny,strony zebra tej podkladki.Petla sprezynujacego docisku wygietego w ksztalcie litery U jest ulozona na uzebrowanej podkladce pod pozioma czescia kablaka, a wygiete w kierunku szyny ramiona sprezynujacego docisku sa odgiete z powrotem w kierunku petli o kat przekraczajacy 90 , przy czym ramiona te naciskaja na stopke szyny i opieraja sie swymi swobodnymi koncami o druga, zwrócona ku szynie, strone zebra podkladki. W stanie nienaprezonym odleglosc pomiedzy petla sprezynujacego docisku i swobodnymi koncami odgietych z powrotem czesci ramion jest wieksza od szerokosci poziomej czesci kablaka, mierzonej w kierunku prostopadlym do szyny.Znane jest równiez z polskiego opisu patentowego nr 100 794 urzadzenie do mocowania szyny do podkladu, które posiada sprezysty zacisk w ksztalcie podwójnego C, stanowiacy lapke sprezysta oraz uchwyt skladajacy sie z plyty z powierzchnia oporowa i czesci grzbietowej zawierajacej otwór kluzy kotwicznej, w którym rozpiera sie czesc sprezystego zacisku majaca ksztalt petli. Swobodne konce sprezystego zacisku naciskaja na stopke szyny. Czesc sprezystego zacisku przynajmniej jednym swoim swobodnym koncem wystaje poza krawedz stopki szyny. Otwór kluzy kotwicznej usytuowany w czesci grzbietowej uchwytu posiada na stronie zwróconej do szyny górne powierzchnie lezace na2 128477 drodze co najmniej Jednego swobodnego konca sprezystego zacisku, kiedy to konce tego zacisku w polozeniu roboczym przy zwalnianiu stopki szyny zostaja za daleko wygiete. w urzadzeniu wedlug wynalazku, zawierajacym lapki sprezyste umieszczone po obu stronach szyny, majace ksztalt litery U i skladajace sie z dwóch równoleglych, biegnacych obok siebie ramion przebiegajacych i zakrzywionych jednakowo w dwóch plaszczyznach prostopadlych do osi podluznej szyny oraz z podstawy laczacej te ramiona z jednej strony na ich koncach, jak równiez uchwyty do mocowania lapek sprezystych, przytwierdzone do podpory po obu stronach szyny w poblizu krawedzi jej stopki, kazdy uchwyt jest uksztaltowany od góry przez powierzchnie walcowa wypukla w kierunku do góry o tworzacej poziomej przebiegajacej prostopadle do krawedzi stopki szyny pomiedzy dwiema pionowymi, plaskimi sciankami bocznymi tego uchwytu, prostopadlymi do tworzacej powierzchni walcowej oraz posiada przelotowy otwór walcowy przebiegajacy równolegle do tworzacej powierzchni walcowej i rowek majacy w przekroju poprzecznym ksztalt litery U, a przebiegajacy w dolnej czesci powierzchni walcowej na calej dlugosci jej tworzacej i równolegle do tej tworzacej, z tym ze przeciwlegle scianki boczne rowka sa poziome, a otwór walcowy i rowek znajduja sie na jednakowej wysokosci, natomiast pomiedzy uchwytem a stopka szyny jest umieszczona wkladka dociskowa z tworzywa sztucznego, która lezy na górnej powierzchni stopki szyny i przylega do scianki bocznej uchwytu, zwróconej ?/ strone szyny, pionowa, plaska scianka boczna, odwrócona od szyny, zakrywajaca od strony szyny otwór walcowy i rowek oraz posiada na dolnej powierzchni zebro przebiegajace równolegle do la?awedzi stopki szyny, a usytuowane w przestrzeni pomiedzy scianka boczna uchwytu, zwrócona w strone szyny, a krawedzia stopki szyny, zas na wkladce dociskowej jest oparta podstawa lapka sprezysta, której ramiona, przebiegajac od podstawy w kierunku oddalania sie od szyny, sa wypukle w kierunku do góry, a nastepnie sa odgiete w kierunku szyny i zakonczone poziomymi, prostymi odcinkami koncowymi przebiegajacymi w kierunku szyny pod wypuklymi w kierunku do góry czesciami ramion, z których to odcinków koncowych jeden jest umieszczony w otworze walcowym, a drugi w rowku uchwytu, przy czym górna powierzchnia wkladki dociskowej jest zaopatrzona w wystep usytuowany pomiedzy podstawa lapki sprezystej a scianka boczna uchwytu, zwrócona w strone szyny, uniemozliwiajacy wysuniecie sie odcinków koncowych ramion lapki sprezystej z uchwytu, zas lapka sprezysta jest wykonana z preta o przekroju poprzecznym okraglym. Korzystnie jest, jezeli odleglosc pomiedzy dnem rowka a otworem walcowym w uchwycie jest wieksza od odleglosci pomiedzy prostymi odcinkami koncowymi ramion lapki sprezystej• Korzystnie jest równiez, jezeli odwrócone od szyny scianka boczna wystepu wkladki dociskowej i scianka boczna zebra wkladki dociskowej leza w plaszczyznie odwróconej od szyny scianki bocznej wkladki dociskowej. Poza tym korzystnie jest, jezeli przynajmniej scianka boczna uchwytu, zwrócona w strone szyny, posiada wglebienie przebiegajace w kierunku pionowym, a scianka boczna wkladki dociskowej, odwrócona od szyny, jest zaopatrzona w wypust umieszczony w tym wglebieniu w uchwycie.Urzadzenie wedlug wynalazku zawiera mala liczbe elementów laczacych, co umozliwia uzyskanie znacznych oszczednosci stali, Prosta konstrukcja ulatwia montaz i demontaz toru kolejowego przyczyniajac sie do powaznego obnizenia pracochlonnosci tych robót. Dzieki mozliwosci stosowania wkladek dociskowych rózniacych sie gruboscia zebra urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia regulacje szerokosci toru kolejowego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie wedlug wynalazku, laczace szyne z podpora betonowa, w przekroju wzdluz linii A-A na fig. 2, fig. 2 - to samo urzadzenie w widoku z góry, fig. 3 - uchwyt z czescia kotwiaca w widoku od strony szyny, fig. 4 przedstawia schematycznie zakladanie lapki sprezystej na uchwyt, a fig.5 przedstawia schematycznie zdejmowanie lapki sprezystej z uchwytu.128477 3 Urzadzenie wedlug Wynalazku zawiera dwie lapki sprezyste 1 umieszczone po obu stronach szyny 16 oraz dwa uchwyty 5 do mocowania lapek sprezystych 1, przytwierdzone do podpory 18 w postaci podkladu betonowego po obu stronach szyny 16 w poblizu krawedzi 17 jej stopki. Kazda lapka sprezysta 1 jest wykonana z preta o przekroju poprzecznym okraglym, ma ksztalt litery U i sklada sie z dwóch równoleglych biegnacych obok siebie ramion 2 przebiegajacych i zakrzywionych jednakowo w dwóch plaszczyznach prostopadlych do osi podluznej szyny i6 oraz z podstawy 3 laczacej te ramiona 2 z jednej strony na ich koncach.Kazdy uchwyt 5 jest uksztaltowany od góry przez powierzchnie walcowa 6 wypukla w kierunku do góry o tworzacej poziomej przebiegajacej prostopadle do krawedzi 17 stopki szyny 16 pomiedzy dwiema pionowymi, plaskimi sciankami bocznymi 7 i 8 tego uchwytu 5» prostopadlymi do tworzacej powierzchni walcowej 6. Powierzchnia walcowa 6 uchwytu 5 ulatwia zakladanie i zdejmowanie lapki sprezystej 1. W kazdym uchwycie 5 jest wykonany przelotowy otwór walcowy 9 przebiegajacy równolegle do tworzacej powierzchni walcowej 6 oraz rowek 10 majacy w przekroju poprzecznym ksztalt litery U, a przebiegajacy w dolnej czesci powierzchni walcowej 6 na calej dlugosci jej tworzacej i równolegle do tej tworzacej.Przeciwlegle scianki boczne 11 rowka 10 sa poziome. Otwór walcowy 9 i rowek 10 znajduja sie na jednakowej wysokosci. Uchwyt 5 posiada czesc kotwiaca 13 w postaci splaszczonego trzpienia, którego dwie przeciwlegle scianki sa plaskie, a dwie pozostale faliste. Powierzchnie faliste czesci kotwiacej 13 uchwytu 5 uniemozliwiaja wyrwanie uchwytu 5 z podpory 18. Wystepy 14 uchwytu 5 znajdujace sie po obu jego stronach sluza do wlasciwego ustalenia polozenia uchwytu 5 w formie w procesie produkcji podkladu betonowego.Scianka boczna 8 uchwytu 5 zwrócona w strone szyny 16, posiada wglebienie 15 przebiegajace w kierunku pionowym. Pomiedzy uchwytem 5 a stopka szyny 16 jest umieszczona wkladka dociskowa 19 z tworzywa sztucznego, która lezy na górnej powierzchni stopki szyny 16 i przylega do scianki bocznej 8 uchwytu 5, zwróconej w strone szyny 16 pionowa, plaska scianka boczna 20 odwrócona od szyny 16,zakrywajaca od strony szyny 16 otwór walcowy 9 i rowek 10.Wkladka dociskowa 19 posiada na dolnej powierzchni zebro 21 przebiegajace równolegle do krawedzi 17 stopki szyny 16, a usytuowane w przestrzeni pomiedzy scianka boczna 8 uchwytu 5» zwrócona w strone szyny 16 a krawedzia 17 stopki szyny 16.Zebro 21 wkladki dociskowej 19 ogranicza przesuniecia poprzeczne szyny 16. Scianka boczna 20 wkladki dociskowej 19$ odwrócona od szyny 16, jest zaopatrzona w wypust 22, który jest umieszczony we wglebieniu 15 znajdujacym sie w sciance bocznej 8 uchwytu 5, zwróconej w strone szyny 16, co zabezpiecza wkladke dociskowa 19 przed wypadnieciem w czasie montazu lub w trakcie eksploatacji urzadzenia wedlug wynalazku.Górna powierzchnia wkladki dociskowej 19 jest zaopatrzona w wystep 23 przebiegajacy równolegle do krawedzi 17 stopki szyny 16, Odwrócone od szyny 16 scianka boczna wystepu 23 wkladki dociskowej 19 i scianka boczna zebra 21 wkladki dociskowej 19 leza w plaszczyznie odwróconej od szyny 16 scianki bocznej 20 wkladki dociskowej 19. Na górnej powierzchni wkladki dociskowej 19 przy. sciance bocznej wysiepu 23f zwróconej w strone szyny 16, jest oparta podstawa, 3 lapka sprezysta 1 dociskajaca poprzez wkladke dociskowa 19 stopke szyny 16 do podpory 18.Podstawa 3 lapki sprezystej 1 jest usytuowana równolegle do osi podluznej szyny 16. Ramiona 2 lapki sprezystej 1, przebiegajac od podstawy 3 w kierunku oddalania sie od szyny 16, sa wypukle w kierunku do góry, a nastepnie sa odgiete w kierunku szyny 16 i zakonczone poziomymi, prostymi odcinkami koncowymi 4 przebiegajacymi w kierunku szyny 16 pod wypuklymi w kierunku do góry czesciami ramion 2. Odleglosc pomiedzy podstawa 3 a swobodnymi koncami ramion 2 lapki sprezystej 1 jest wieksza od4 128477 odlegloscipomiedzy scianka boczna 20 wkladki docinkowej 19, odwrócona od szyny 16, a scianka boczna wystepu 23 wkladki dociskowej 19, zwrócona w strone szyny 16.Prosty odcinek koncowy 4 jednego ramienia 2 lapki sprezystej 1 jest umieszczony w otworze walcowym 9 w uchwycie 5, a prosty odcinek koncowy 4 drugiego ramienia 2 lapki sprezystej 1 jest umieszczony w rowku 10 w tym uchwycie 5#Odleglosc* pomiedzy dnem 12 rowka 10 a otworem walcowym 9 w uchwycie 5 jest przy tym wieksza od odleglosci pomiary prostymi odcinkami koncowymi 4 ramion 2 lapki sprezystej 1, co zapewnia zacisniecie sie prostych odcinków koncowych 4 ramion 2 lapki sprezyctej 1 na powierzchni dna 12 rowka 10 i sciance otworu walcowego 9. !& Otwór walcowy 9 zapewnia dobre osadzenie odcinka koncowego 4 ramienia 2 lapki sprezystej 1 uniemozliwiajac wysuniecie sie odcinka koncowego 4 podczas zakladania i zdejmowania lapki sprezystej 1. Soinnka boczna 20 wkladki dociskowej 19,odwrócona od szyny 16, uniemozliwia przesuwanie sie swobodnych konców ramion 2 lapki sprezystej 1 w kierunku szyny 16. Wystep 23 górnej powierzchni wkladki dociskowej 19,usytuowany pomiedzy podstawa 3 lapki sprezystej 1 a scianka boczna 8 uchwytu 5 zwrócona w strone szyny 16, zapobiega wysunieciu cie odcinków koncowych 4 ramion 2 lapki sprezystej 1 z uchwytu 5.Wkladka dociskowa 19 cluzy do przekazywania nacisku lapki sprezystej 1 na stopke szyny 16 oraz do ustalenia wlasciwego polozenia szyny 16 wzgledem uchwytu 5, l* a takze zapewnia izolacje elektryczna pomiedzy nzyna 16 a uchwytem S. Pomiedzy stopka szyny 16 a górna powierzchnia podpory 18 znajduje sie przekladka izolacyjna 24 z tworzywa sztucznego. Przekladka izolacyjna 24 spelnia role izolacji elektrycznej pomiedzy szyna 16 a podpora 18,jak równiez sluzy do wyrównania drobnych nierównosci dolnej powierzchni stopki szyny 16 i górnej powierzchni podpory 18 oraz chroni beton przed wykruszeniem. Przekladka izolacyjna 24 posiada w narozach wypusty 25 obejmujace uchwyty 5 dzieki czemu przekladka izolacyjna 24 nie moze wysunac sie spod szyny 16.Montaz urzadze.nia wedlug wynalazku odbywa sie w sposób nastepujacy.Po ulozeniu szyn 16 na przekladkach izolacyjnych 24 pomiedzy uchwytami 5 wklada sie pomiedzy szyne 16 i uchwyty 5 wkladki dociskowe -19 z jednoczesnym nasuwaniem szyny 16 lub podpory 18 do wlasciwego polozenia. Nastepnie zaklada sie lapki sprezyste 1.W tym celu prosty odcinek koncowy 4 jednego z ramion 2 lapki sprezystej 1 wkladia sie do otworu walcowego 9 w polozeniu lapki sprezystej 1 prostopadlym do jej polozenia roboczego i lapke sprezysta 1 obraca sie az do oparcia prostego odcinka koncowego 4 drugiego jej ramienia 2 na górnej powierzchni walcowej 6 uchwytu 5* W drugim etapie zakladania lapki sprezystej 1 pomiedzy ramiona 2 lapki sprezystej 1 wklada sie drazek 26 tak, aby byl on usytuowany nad prostym odcinkiem koncowym 4 ramienia 2, opartym na powierzchni walcowej 6 uchwytu 5 i jednoczesnie pod czescia ramienia 2, która w polozeniu roboczym Jest wypukla w kierunku do góry.Nastepnie pod wplywem dzialania sily na jeden koniec drazka 26 w kierunku A do góry lapka sprezysta 1 obraca sie tak, ze prosty odcinek koncowy 4 ramienia 2, oparty na powierzchni walcowej 6 uchwytu 5, przesuwajac sie po tej powierzchni walcowej 6, wpada do rowka 10 w tym uchwycie 5» W czasie tej czynnosci nastepuje rozchylenie ramion 2 lapki sprezystej 1 w plaszczyznie, w której lapka sprezysta 1 nie pracuje podczas eksploatacji.Jednoczesnie nastepuje sprezanie lapki sprezystej 1 w pionowej plaszczyznie roboczej, wskutek czego wzrasta docisk szyny 16, osiagajacy wymagana wartosc w chwili, gdy odcinek koncowy 4 ramienia 2 znajdzie sie w rowku 10 w uchwycie 5. Do zdejmowania lapki sprezystej 1 drazek 26 umieszcza sie pomiedzy jej ramionami 2 tak, aby jeden koniec drazka 26 podpieral dolna czesc ramienia 2, której prosty odcinek koncowy 4 znajduje sie w rowku 10 w uchwycie 5f a drazek 26 opieral sie na wypuklej w kierunku ' do góry górnej czesci drugiego ramienia 2.128477 5 Dzialajac na górny koniec drazka 26 sila w kierunku B doprowadza sie do wypchniecia odcinka koncowego 4 ramienia 2 lapki sprezystej 1 z rowka 10.Wypchniety z rowka 10 odcinek koncowy 4 ramienia 2 lapki sprezystej 1 przesuwa sie nastepnie po powierzchni walcowej 6 uchwytu 5, po czym z otworu walcowego 9 wyjmuje cie odcinek koncowy 4 drugiego ramienia 2 lapki sprezystej 1.Przedstawiony wynalazek nie ogranicza sie do przedstawionego przykladu wykonania* Mozliwe jest uksztaltowanie uchwytu bez czesci kotwiacej. W przypadku mocowania szyny do podpory stalowej uchwyt taki moze byc "bezposrednio przyspawany do tej podpory. V/ innym wykonaniu uchwyt jest umieszczony na plycie poziomej, do której .ject przyspawany lub z która jest wykonany jako jednolita calosc. Plyta posiada otwory do mocowania jej do podpory. Uchwyt z plyta jest przydatny w przypadku mocowania szyny do podpory drewnianej i betonowej. Mozliwe jest równiez takie wykonanie uchwytu, w którym kaz^a z plaskich scianek bocznych uchwytu posiadalaby wglebienie przebiegajace w kierunku pionowym, przewidziane dla wypustu odwróconej od szyny scianki bocznej wkladki dociskowej, dzieki czemu zostalaby wykluczona ewentualna pomylka, jaka moglaby zaistniec przy przytwierdzaniu do podpory uchwytu posiadajacego wglebienie tylko w jednej plaskiej sciance bocznej, polegajaca na umieszczeniu uchwytu wzgledem szyny tak, ze od strony szyny znajdowalaby sie plaska scianka boesna uchwytu bez wglebienia.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie laczace szyne z podpora^zwlaszcza betonowa, zawierajace lapki sprezyste umieszczone po obu stronach szyny, majace ksztalt litery U i skladajace sie z dwóch równoleglych, biegnacych obok siebie ramion przebiegajacych i zakrzywionych jednakowo w dwóch plaszczyznach prostopadlych do osi podluznej szyny oraz z podstawy laczacej te ramiona z jednej strony na ich koncach, jak równiez uchwyty do mocowania lapek sprezystych, przytwierdzone do podpory po obu stronach szyny w poblizu krawedzi jej stopki, znamienne tym, ze kazdy uchwyt /5/ jest uksztaltowany od góry przez powierzchnie walcowa /6/ wypukla w kierunku do góry o tworzacej poziomej przebiegajacej prostopadle do krawedzi /17/ stopki szyny /l6/ pomiedzy dwiema pionowymi, plaskimi sciankami bocznymi /7 i 8/ tego uchwytu /5/» prostopadlymi do tworzacej powierzchni walcowej /6/, oraz posiada przelotowy otwór walcowy /9/ przebiegajacy równolegle do tworzacej powierzchni walcowej /6/ i rowek /10/ majacy w przekroju poprzecznym ksztalt litery U, a przebiegajacy w dolnej czesci powierzchni walcowej /6/ na calej dlugosci jej tworzacej i równolegle do tej tworzacej, z tym ze przeciwlegle scianki boczne /li/ rowka /10/ sa poziome, a otwór walcowy /9/ i rowek /10/ znajduja sie na jednakowej wysokosci, natomiast pomiedzy uchwytem /5/ a stopka szyny /16/ jest umieszczona wkladka dociskowa /19/ z tworzywa sztucznego, która lezy na górnej powierzchni stopki szyny /16/ i przylega do scianki bocznej /8/ uchwytu /5/fzwróconej w strone szyny /16/, pionowa, plaska scianka boczna /20/, odwrócona od szyny /16/, zakrywajaca od strony szyny /16/ otwór walcowy /9/ i rowek /10/, oraz posiada na dolnej powierzchni zebro /2l/ przebiegajace równolegle do krawedzi /17/ stopki szyny /16/, a usytuowane w przestrzeni pomiedzy scianka boczna /B/ uchwytu /5/f zwrócona w strone szyny /16/ a krawedzia /17/ stopki szyny /16/, zas na wkladce dociskowej /19/ jest oparta podstawa /3/ lapka sprezysta /l/, której ramiona /2/, przebiegajac od podstawy/3/ w kierunku oddalania sie od szyny /l^/, sa wypukle w kierunku do góry, a nastepnie sa odgiete w kierunku szyny /16/ i zakonczone poziomymi, prostymi odcinkami koncowymi /4/ przebiegajacymi w kierunku szyny /16/ pod wypuklymi w kierunku do góry czesciami ramion /2/, z których to odcinków koncowych /4/ jeden jest umieszczony w otworze walcowym /9/, a drugi w rowku /10/ uchwytu /5/, przy czym górna powierzchnia wkladkir 6 128477 dociskowej /19/ jest zaopatrzona w wystep /23/ usytuowany pomiedzy podstawa /3/ lapki sprezystej /l/ a scianka boczna /8/ uchwytu /5/, zwrócona w strone szyny /16/, unie¬ mozliwiajacy wysuniecie sie odcinków koncowych lAl ramion /?./ lapki sprezystej /l/ z"uchwytu /5/, zad lapka sprezysta /l/ jest wykonana z preta o przekroju poprzecznym okraglym. 2. Urzadzenie wedlug znstrz. 1, znamienne tym, ze odleglosc pomiedzy dnem /!?/ rowka /10/ a otworem walcowym hi w uchwycie /5/ jest wieksza od odleglosci pomiedzy prostymi odcinkami koncowymi /Al ramion /2/ lapki sprezystej /l/. 3# Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze odwrócone od szyny /16/ scianka boczna wystepu /23/ wkladki dociskowej /19/ i scianka boczna zebra /2l/ wkladki dociskowej /19/ leza w plaszczyznie odwróconej od szyny /16/ scianki bocznej /20/ wkladki dociskowej /19/. 4. Urzadzenie wedlug zastrz? 1 albo 3f znamienne tym, ze przynajmniej scianka boczna hi uchwytu /5/r zwrócona w strone szyny /l6/,posiada wglebienie /15/ przebiegajace w kierunku pionowym, a scianka boczna /20/ wkladki dociskowej /19/f odwrócona od szyny /l6/, jest zaopatrzona w wypust /22/ umieszczony w tym wglebieniu /15/ w uchwycie /5/•128 477 Fig.S128 477 Fig.4 Fig. 6 PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL