Przedmiotem wynalazku jest srodek chwastobój¬ czy i regulujacy wzrost roslin, zawierajacy jako substancje czynna pochodne o-aminosulfonylofeny- lu.We francuskim opisie patentowym nr 1 468. 747 opisano uzyteczne jako czynniki przeciwcukrzyco- we para-podstawione fenylosulfonamidy o wzorze 3, w którym R oznacza atom wodoru lub chlorow¬ ca albo grupe CF3 lub grupe alkilowa. Logemann i inni, Ohem. Ab., 58, 18I052, g (1059) opisuja szereg sulfonamidów, w tym pochodne uracylu i zwiazki o wzorze 4, w którym R oznacza grupe butylowa lub fenylowa albo grupe o wzorze 5, w którym Ri oznacza atom wodoru lub grupe metylowa. W badaniach na czynnosc hipoglikemiczna u szczu¬ rów dawka doifetna 215 mg (100 g), najwyzsza ak¬ tywnosc przejawialy te zwiazki o wzorze 4, w któ¬ rym R oznacza grupe butylowa lub fenylowa. Po¬ zostale mialy nizsza aktywnosc lub nie byly aktyw¬ ne.(Wojciechowski, J. Acta Polen. Pharm. 19, strona 12H^126 (19'6j2) teze N^/2,6- bonylo]^-metylobenzenosujfonamidu o wzorze 6.Wedilug opisu patentowego Stanów Zjednoczo¬ nych Aimerylki nr 4)1,27 4)05, czynnosc chwastobój¬ cza przejawiaja zwiazki o wzorze 7, w którym Ri oznacza griulpe o wzorze '8, 0, HO lub 11, w których to wzorach Ra i R6 niezaleznie od siebie oznaczaja atom wodoru, fluoru, chloru, bromu lub jodu albo 10 15 25 30 gru(pe alkilowa o li—4 atoimac/h wegla, allkoksylo- wa o 1—4 atoimaiclh wegla, nitrowa, itrójfluoroime- tylowa, cyjanowa, grupe o wzorze CH^S(0)n — lub grupe o wzorze CH3iCH2S<0)n-, w których to wzorach n oznacza !0„il lub 2, R4 oznacza atom wo¬ doru, fluoru, chloru lulb bromu albo grupe mety¬ lowa, R5 oznacza atom wodoru, fluoru, idMoru lub bromu alibo grupe metylowa lub metoksylowa, R7 oznacza atom wodoru, fluoru, chloru lub bromu albo grupe alkilowa o 1 lulb 2 atomach wegla, R8 oiznacza atotm wodoru, chloru lub bromu albo grupe metylowa, R9 i Rio niezaleznie od siebie oznaczaja atom wodoru, chloru lub bromu albo grupe metylowa, W i Q niezaleznie od siebie oizna¬ cza,ja aitom tlenu lub siarki, X oznacza a'tom wo¬ doru, chloru lulb ibroimu alibo grupe metylowa, ety¬ lowa, alkokisylowa o 1—3 atoimaich wegla, trójcEluo- rometylowa, grupe o wzorze OH31S- luib GH3OCIH2-, a Z oznacza grupe metylowa lub meitoiksyilowa, i ich nadajace sie do stosowania w rolnictwie sole, -z tym, ze: a) gdy podstawnik R5 jest rózny od atomu wo¬ doru, to co najmniej jeden .sposród podstawników R3, R4, R6 i R7 jest rózny od atomu wodoru, a co najmniej dwa sposród podstawników R3, R4, R6 i R7 musza oznaczac atomy wodoru, Ib) gdy podstawnik R5 oznacza atom wodoru, a podstawniki R3, R4, R6 i R7 sa rózne od atomu wodoru, to R3, R43 Re i R7 musza oznaczac atomy chloru lulb grupy metylowe a gdy 128 458s c) podstawniki R3 i R7 oznaczaja atomy wodoru, to'"co najmniej jeden sposród podstawników R4, Ri lujb Bs musi oznaczac atom wodoru. Wspomnia¬ ny opis patentowy dotyczy w szczególnosci zwiaz¬ ków ^podstawionych w polozeniu otro grupa alki¬ lowa o l^r-A atomach wegla.Obecnosc niepozadanej wegetacji powoduje znacz¬ ne stalty uzytecznych upraw, uwlaszcza produktów rolniczych zaspokajajacych podstawowe potrzeby zywieniowe czlowieka, takich jak soja, kukurydza, pszenica i podobne. Obecna eksplozja populacji i swiatowe braki zywnosciowe wymagaja zwiek¬ szenia, wydajnosci iytclh upraw. Zapobieganie lub minimalizacja strat czesci takich cennych upraw przez niszczenie lub hamowanie wzrostu niepoza¬ danej roslinnosci jest jednym ze sposobów zwiek¬ szania wydajnosci ziemi uprawnej.Dostepnych jest szereg substancji uzytecznych w ntawzeniu lub hamowaniu wzrostu niepozada- nej wegetacji. Substancje tego typu nazywa sie zwykle henbicydaimi. Jednakze wciaz istnieje zapo¬ trzebowanie na bamdziiej efektytwne herbicydy, czy¬ li srodki chwastobójcze niszczace lub hamujace wzrost chwastów, n;e uiszkadzajac znaczaco roslin uzytecznych. W J. Heterocyclic Ghemistry, 8, 947 (1119711) opisano zwiazek o wzorze 112 a w Ghemiisohe Berkrhte 1013, 1032 (l-OTO) zwiazki o wzorach 13 Przedimdloltem wynailazfcu jest selektywny srodek chwastobójczy i regulujacy wzrost rosliln, do sto¬ sowania przed1 i .po wzejsciu roslin, zawierajacy staly lub ciekly nosnik albo rozcienczalnik, ewen¬ tualnie substancje powierzchniowo czynna i sub¬ stancje czynna, który jako substancje czynna za- wftera zwiazek o wzorze 1, w którym E oznacza grupe CH aJBbo atom azotu, kazdy z podstawników X i Y oznacza niezaleznie grupe CH» lub OCH3, W oznacza atom tlenu lub siatki, Z oznacza grupe CH&Ó$WM3h, CHJON, CH^Ol, CHCk* CH{OH3)Cl lub grupe o wzorze 2 aJJbo grupe o wzorze CH^COdRi, grupe o wzorze OH^CR*, grupe o wzorze CH(OH*)taOJRi, grupe o wzorze GRjOGNfR&U lub grupe o wzorze GHaStfO)mCHv w' których to giru- paoh Ri oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o l—Q altamach wegla, R, oznacza atom wodoru ktib ginupe adkilowa o lt—14 atomach wejgla, R3 ozna¬ cza atom wodoru, grupe CH3 lub grupe CH^C^Hg.R4 oznacza altom wodoru lub grupe CB3 ailfoo R3 i R4 moga razem oznaczac gmupe 0CH2)4 a m ozna¬ cza Oi, 1 iulb 2, pod wairunfciem, ze jezeli W oznacza atotm siarki, to E oznacza atom azotu, podstaw¬ niki Xi Y oznaczaja ginupe OCH3 a Z oznacza grupe CH^CO^GHa, lulb dopuszczaOlna do stosowa¬ nia w rcteictwie sól zwiacrtcu o wzorze 1.Korzystne sa, uszeregowane wedftug wzrastaja¬ cej aktywnosci i/lub laitwosci syntezy (1) zwiazki o wzorze 1, w którym W oznacza atom tlenu (2) te sposród korzystnych zfwiajzków {(II), w których Z zawiera atom cMoru, ginupe o wzorze NRiR4, OOJRi, OR«, S(0)dCHj, CJONIRdR* lub girupe o wzorze 2, Ri i R^ w tych wzorach oznaczaja atomy wodoru a rRj i R4 oznaczaja grupy CH^.Szczególnie korzystne, z uwagi na najwyzsza a- totywnosc ii/lufo najiwiejkisza latwosc syntezy sa: 2- (dwuchdorottnettyOojHN-l^ 28 458 ¦-'. /: 4 \ . -- . «,- dyii-i2-yflo)aminckaxibanylo]lbenz 2-- ; i (dwucMorometylo)-(Nnll^j^wumety^ 2-ylo)ammokarbonyflo]benzenosu!^^ chlorometyao)-(NH]()4Hmet^^ • 2-ylo)aniinokaiiibonylol-(benzen^ 2-(chlo- rometylo)HN-j|l(j4,i6-dwtu^^ aminokarlbonylolbenzenosuil^ lo)^i[i(!4;8-dw^metoksypk^ bonylo]4enzenosuljfonaimikl, SHfchlorotijeftyio)-^- 10 [(4,fr^umetylopirymiidyn^ benzenosulfonamid, !Ml^hJloroeJtyao)^^(^^(iwu- metotosy-fl ,3J54)riazyn-12-ylloa(mdnokaii1bonyiojbenze- nosuilifonamid, chlorowodorek fl-ifr-pdonolldynylome-. tylo)-iN-j[i(4^dwuimetote^ 15 kanbonylo]ibenizenosuQifona«iMd.UiJ a-^Hpirolildyinylo- metylo)lNH[(4,6Hdwum kanbonytlolbenzeno^ulifoniaHnM1, ester metyHowy kwa¬ su 2-{((|4j6LdwuimetoJlasylpfa , bonylo]aminosu)lfonyllo}benzenooictowego, ester me- a0 tyOowy kwasu- 2-{[i(|ty6Mdwumetyflop!kym^ am'tocdcaribony'lo]aimdno ester metylów^ ktwasu. 2-{[i(^-ffneto(ksy-6Hmetylopi- rymidyn-2-ylo)aminokarbonylo]aminosulibnylo} benzenooctowego, ester etylowy kwasu 2-{[(4,6- 25 -dwumetoksy-il,3v5'-lfr^ aminosu'lfonylo}benzenooctowego, ester metylowy kwasu ^{K&nmetctey-ie-^ amiinokaribonylo]ainiinokaiifbonylo]a^ benzenooctowego, ester etylowy kwasu 2-{[(4,6- 30 dWiuimetcteypixymMyn^a-yflo)amdinokarbo^ nosuQitonylo}benzenooctowego, ester etylowy kwasu 2-{[{4-iinetokBy*J0Hm^ bonydo]aimdnosu!lionylo}ibeinzencoo1x)wego, N-BOM*- dwumetylcpkymiMyn^ylo^ 35 toksymetydo/benzenosuOifonaimiid, N4((!4-iniertx)ksy-i0^ metydopirymMyn-(2-ylo)aimi^^ syn-^ylo)berizenKD®uLfoaiamiid, iN-C(4^4dwumetoQasy- pirymidyn-&-ylo)amiinoka!i^^ lo)benzenosu'lfonaim(id, N^<4j(Mw!U!met^^^ 40 zyn^-ylojaminokaribonyllol-2^ zenosuOjfonaimad, N-[i(4knetoksy-^^ zyn-2-ydo)ammokaaibonylo}^^ zenosuilfonamdd, iN-(iW,^^d)wuimetoksy^l,3',i5i4iria^ 2-ylo)amdlnc4kaiiibonylo]^-4metolte 45 sulfonamid, NH[i(4,i6-dwiumetylopikyim^ nokaribonylcl^- mid, N-((4-metoksy-6-metylopirymidyn-2-ylo)aini- nokainbonyao]^H(metyaoll3omeitylo)(benB mid, N-((4,6Hd!wumetyloteypiry * karbonylo]-2r^(metyiotk)(n^ytlo)(benzeaio^ N4<4,6-dwumetylo-l ,3,:!Mxiaz nylo]^Mmetylotiori^tyaobe^zenosulfonaniid, N-[(4- -metoksy-6^ne^ylo^i!3,5ht(riazyinH2kylo)-am^ nylo]-2^metylotiometylo)(beTizenoBuilf^^ N- 55 -[(4,6^dwumetoksy^^Mdazyn-2^ylo)amanokaribo- , nylo]-^imetylotiometylo)foenzenosuMonamid, N-* -f(4,6Klwumetylopkymidyn^ylo)^^ -^metylc^ullifmylometyloJbenzenosulLfonató N-K4-i -metoksy^-metylopir3mi3|^yn^a-ylo)aminokarb«^ ; 80 lo-2^metylosulfonylome1ylo^ -[(4-metoksy^-metylopirymidy!n-^ylo^miiin)(^car- bonylo] ^H(metyk)sulitaylomety^^ v,; mid, N^(4,6^wunietcteypirymddynH2^ylo)amitta^ bonylo]-2-(metylosuilfonylometyl^^^ ; ^ •» mid, N-K4,6^wumetoksypiryimMyn^2-yioaii^^ \ •5 128 458 6 karbonylo]^2H(metylosulfinylometylo)lbenzenoisulfon- amid, N^<4,6^dwumetylopirymidyn-a-ylo)-amuio- karbonylo]-2-<:metylosulfoaiylometylo)benzenosul- fonamid, KHK^e-dwumetoksypirymidyn^-yloJami- nokarbonylol^i^butoksyniety^ibenzenosulfonamid, N-H[l(4,6-dwumettoksypirymidyn-2-yilo)aminokarbony- lo]-2-(etoksymetylo)benzenosulfonamid, N-{(4,6- -dwumetoksypirymidyn-2H-ylo)aminokarbonylo] -2- -(1-metylopropoksymetylo)benzenosulfonarnid, 2- -((dwumetyloaminosulfonylometylo]-N-i[<4,6-dwu- metylopirymidyn-2-ylo)aminokanbonylo]ibenzenoisu|l- fonamid, 2-[(dwumetyloamino)sulfonylometylo]-iN'- -[(4,6-dwuimetoksypirymidyn-2^ylo)amiinokarbony- lo]benzenosulfonamid, 2-[(dwumetyloamino)-sulfony- lometylo]-Ni[4-metoksy-6-metylopirymidyn-2-ylo-)- aminokarbonylo]benzenosulfonanlid, 2-f(dwunietylo- amirio)-sulfonylometylo]-N-fi(4,6^dwumetylo-tl ,3,5- -triazyn-2-ylo)aminókarbonylo] -benzenosulfonymid, 2-{(dwumetyloamino)su'lifonylometyllo]-N-((l4,6-dwu- metoksy-ljS^i-Jtriazynn^yloJaminokarbonylol^nze- nosulfonamid, 2-[(dwumetyloamino)BuiLfonylomety- lo]-N-t(4-metoksy-6-metylo-4 ,3,5^triazyn-^ylojami- nokarbonylo]benzenosulfonamid, N-((4,6-dwumeto- ksypirymidyn-2-ylo)aminokanbonylo]-2^(hydroksy- metylo)benzenosulfonamid, N-lK^^dwumetoksy- -l^jS-triazyn^-yloJaminokarbonylol^^hydrokJsy- metylo)benzenosulfonamid, N-((46-idwumetylopiry- midyn-2-ylo)aminokarbonylo]-2-4(hydroksymetylo)- benzenosulfonamid, N-((4^metoksyH6-metylopirymi- dynH2-ylo)aminokarbonylo]-2-i(hydroksymetylo)ben- zenosulfonymid, N-(4,6-dwumetylo-l,3,5-triazyn-2- -ylo)aminokarbonylo]-2-hydroksymetylo)benzenoSul- fonamid oraz NH[i(4-metoksy-,6-metylo-)l,3,5-triazyn- -2-ylo)amiinokarbonylo]-a-(hydroksymeytylo)benzeno- sulfonamid.Zwiazkami przejsciowymi do wytwarzania zwiaz¬ ków o wzorze 1 stanowiacych skladnik czynny srodka wedlug wynalazku sa zwiazki o wzorze 15 i zwiazki o wzorze 16, w których to wzorach Z i E maja wyzej podane znaczenie.Jak przedstawiono na schemacie 1, niektóre zwiazki o wzorze 1, a mianowicie te, w których we wzorze 1 W oznacza atom tlenu, czyli zwiazki 0 wzorze 1-8 mozna wytwarzac dzialajac na odpo¬ wiedni zwiazek heterocykliczny o wzorze 17 odpo¬ wiednio podstawionym izocyjanianem sulfonylu o wzorze 16,. We wzorach wystepujacych w schemacie 1 Z, E, X i Y maja wyzej podane znaczenie, pod warunkiem, ze R3 i R4 nie oznaczaja atomu wo¬ doru.Reakcje najlepiej przeprowadza sie w obojet¬ nych bezprotonowych rozpuszczalnikach organicz¬ nych, jak chlorek metylenu, czterowodorofuran lufo acetonitryl, w temperaturze pokojowej i pod nor¬ malnym cisnieniem. Sposób dodawania reagentów nie jest krytyczny, jednakze czesto dogodnie jest dodawac izocyjanian sulfonylu do mieszanej za¬ wiesiny aminoheterocyklu. Poniewaz izocyjaniany zwykle sa cieczami, latwiej mozna regulowac ich dozowanie.Reakcja jest zwykle egzotermiczna. W pewnych przypadkach produkt jest nierozpuszczalny w cie¬ plym srodowisku reakcji i wykrystalizowuje z nie¬ go w postaci czystej. Produkty rozpuszczalne w srodowisku reakcji wydziela sie przez odparowa¬ nie rozpuszczalnika, roztarcie stalej pozostalosci z rozpuszczalnikami, jak IncMorobutan, eter etylowy lub pentan i odsaczenie.Przejsciowy izocyjanian sulfonylu o wzorze 16 v mozna otrzymac dzialajac na odpowiedni sulfona¬ mid fosgenem, w obecnosci izocyjanianu alkilu, jak izocyjanian butylu lufo cykloheksylu, we wrze¬ niu pod chlodnica zwrotna w rozpuszczalniku, ta¬ kim jak chlorobenzen, sposobem wedlug H. Ulrich i A. A. Y. Sayigh, Newer Methods of Preparative Organie Chemistry, tom VI, strony 203-^2141, Aca- demic Press, New York and Dondon, W. Foerst, Ed. W przypadkach, gdy otrzymywanie zadanego izocyjanianu sulfonylu powyzszym sposobem jest 15 trudne, na sulfonylomocznik otrzymany w reakcji izocyjanianu butylu z odpowiednim sulfonamidem dziala sie fosgenem, sposobem wedlug powyzszego odnosnika. Alternatywnie, sposób Ulricha i Sayigha mozna ulepszyc dodajac do mieszaniny reakcyjnej 20 zasady trzeciorzedowej.Mieszanine odpowiedniego benzenosulfonamiidu o wzorze li9, izocyjanianu alkilu i katalitycznej ilosci l,4-diazai(2,2,2)bicykloaktanu (DABCO) w ksylenie lub innym obojetnym rozpuszczalniku o odpowied- 25 nio wysokiej, temperaturze wrzenia, np. powyzej li35'°C, podgrzewa sie do okolo 135°C Do miesza¬ niny dodaje sie fosgen, az do uzyskania jego nad¬ miaru, wykazanego obnizeniem temperatury wrze¬ nia i mieszanine ogrzewa sie dalej do odpedzenia 3° nadmiaru fosgenu. Po oziebieniu mieszaniny i przesaczeniu jej, w celu usuniecia malej ilosci nie¬ rozpuszczalnych produktów ubocznych, pod zmniej¬ szonym cisnieniem oddestylowuje sie rozpuszczal¬ nik i izocyjanian alkilu, otrzymujac w pozosta- 35 losci surowy izocyjanian sulfonylu o wzorze 16.(Alternatywnie, izocyjanian sulfonylu o wzorze 16 mozna otrzymac jak przedstawiono na schemacie 2, sposobem wedlug Ulricha i innych (J. Org.Chem. 34, 3200 (1060))* We wzorach wystepujacych 4° w schemacie 2 Z ma wyzej podane znaczenie: Izo¬ cyjaniany sulfonylu o wzorze 16 mozna równiez otrzymywac przez fosgenowanie butylomoczników o wzorze 22, jak przedstawiono na schemacie 3.Podobnie jak na schemacie 2 Z we wzorach wy- 45 stepujacych w schemacie 3 ma wyzej podane zna¬ czenie.Zwiazki o wzorze 2i2 otrzymuje sie przez mie¬ szanie mieszaniny sulfonamidu o wzorze 21, bez¬ wodnego weglanu potasu i izocyjanianu n^butylu 50 w acetonie lub w ketonie metyloetylowym, w tem¬ peraturze 25—-&(PC, do przereagowania calosci izo¬ cyjanianu. Produkt wyodrebnia sie przez wlanie mieszaniny do rozcienczonego kwasu nieorganicz¬ nego i przekrystalizowanie. Na zwiazki o wzorze 22 55 dziala sie fosgenem i katalityczna iloscia DABCO we wrzacym pod chlodnica zwrotna ksylenie.Wytwarzanie powyzszych sulfonamidów z chlor¬ ków sulfonylu za pomoca wodorotlenku amonu lub bezwodnego amoniaku jest szeroko opisane w lite- 60 raturze, np. Crossley i inni, J. Am; Chem. Soc., 60, 2223 (H938i) i P. A. Rossy i inni, J. Org. Chem. 45, 617 (10M).W przypadku obecnosci reaktywnej grupy fun¬ kcyjnej w polozeniu orto sulfonamidu, jak to ma 65 miejsce przy wytwarzaniu zwiazków o wzorze 21, %¦128 458 dogodnie jest dodawac chlorek sulfonylu do od¬ mierzonej ilosci amoniaku w obojetnym rozpusz¬ czalniku, np. w czterowodorofuranie, octanie etylu itp., w niskiej temperaturze (—7«8i do OPC). W ten sposób zasadniczo zapobiega sie reakcjom uibocz- 5 nym, jak tworzenie pierscienia, eliminacja lub kondensacja.Nalezy podkreslic, ze zwiazki o wzorze 21 sa uzytecznymi produktami przejsciowymi w wytwa¬ rzaniu zwiazków o wzorze 1®. Przeglad syntezy 10 heterocyklicznych amin jest podany w „The Che- mistry of Heterocyclic Compounds", seria publi¬ kowana -przez Interscienoe Publ., New York and London. 2-Aminopirymidyny opisuje D. J. Brown w „,The Pyrimidines, tom XVI tej serii. Przeglad 15 2^amino-l,3,&-triazyn przedstawia K. R. Huffman w „The Triazines" tej samej serii. Synteze triazyn opisuje równiez R C. Schaeffer, opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 31546417 i K. R.Huiffan i F. C. Schaeffer, J. Org. Chem. 28 1816— 20 18211 (1063).Przeglad syntezy pochodnych heterocyklicznych amin jest podany w „The Chemistry of Hetero¬ cyclic Compounds", seria publikowana przez Inter- science Puibl., New York and London. 2-nAminopi- w rymidyny opisuje D. J. Brown w "The Pyrimidi¬ nes", tom XVI powyzszej serii. 2-amino-»l,3,5-triazyny mozna syntetyzowac spo¬ sobami opisanymi przez E. M. Smolina i L. Ra- paporta w "s-Triazine and Derivatives" tom XIII 30 tejze serii.Wytwarzanie amin skondensowanych pierscieni pirymidynowych jest opisane w róznych publika¬ cjach, jak: Braker i inni, J. Am.-Chem, Soc, 60, 307B (19^7); Mitter i Ehattacharya, Quart J. Ind. 35 Chem. Soc. 4, 152 (1927), Shrage i Hitchings, J. Org.Chem., 16, 1168 (196(1); Svab i inni, Coli, Chech Comun. 32, 1582 (1907).Zwiazki o wzorze 18, w którym Z oznacza grupe o wzorze CH^COR! lub CH^CHaJCOjRi, w których 40 to wzorach Ri oznacza grupe alkilowa, przeksztal¬ ca sie w odpowiednie pochodne kwasowe w re¬ akcji okolo 2 równowazników wodnego roztworu wodorotlenku sodu ze zwiazkiem o wzorze 18, z nastepnym zakwaszeniem roztworu. 45 Reakcje przeprowadza sie w ciagu 2i—6 godzin, w wodzie, mieszajac zwiazek o wzorze 19 z dwo¬ ma równowaznikami wodorotlenku sodu lub wo¬ dorotlenku potasu, w temperaturze pokojowej.Wodny roztwór zakwasza sie nastepnie kwasem 50 solnym lub siarkowym, co powoduje wytracenie zwiazku o wzorze 18, który wyodrebnia sie przez odsaczenie.Zwiazki o wzorze lfy w którym Z oznacza ugru¬ powanie CHdCGNR*R4, w którym R3 i R4 maja 55 wyzej podane znaczenie, otrzymuje sie dzialajac odpowiednio podstawionym zwiazkiem o wzorze 18, w którym Z oznacza ugrupowanie OH^CO&Ri, w którym Ri oznacza grupe alkilowa o 1^-3 atomach wagla, korzystnie metylowa, na pochodna dwu- 60 alkiloglino^N-alkiloamidowa.Zwiazki o wzorze IB o podanym wyzej podstaw¬ niku Z mozna otrzymywac przez dzialanie za od¬ powiednio podstawiony sulfonamid z metylokarba- minianem odpowiedniego aminoheterocyklu, w *5 obecnosci równowaznej ilosci trójmetyloglinu.Zwiazki o wzorze 1®, w którym Z zawiera gru¬ pe cyjanowa, otrzymuje sie wedlug schematu 4, Reakcje najlepiej przeprowadza sie w obojetnym rozpuszczalniku, jak chlorek metylenu, w tempera¬ turze io^S0^ pod cisnieniem atmosferycznym.Korzystnym sposobem dodawania jest dodawanie trójmetyloglinu do roztworu lub zawiesiny sulfon¬ amidu o wzorze 1®. Nastejpuje lagodnie egzoter¬ miczna reakcja, której towarzyszy wywiazywanie gazu. Z kolei dodaje sie karfoaminianu o wzorze 23 i calosc miesza w temperaturze od pokojowej do temperatury wrzenia pod chlodnica zwrotna w cia¬ gu 6 do 48 godzin. Dodanie wodnego roztworu kwasu, jak rozcienczony kwas solny lub octowy, usuwa organiczne sole z produktu zawartego w fazie organicznej. Odparowanie chlorku metylenu daje surowy produkt, który mozna oczyscic przez krystalizacje lub chromatografie kolumnowa.Niektóre sposród zwiazków o wzorze 18, a mia¬ nowicie zwiazki o wzorze 25 mozna otrzymac rów¬ niez sposobem przedstawionym na schemacie 5, stosujac nowe zwiazki przejsciowe o wzorze 15.We wzorach wystepujacych w schemacie 5 Z i E maja wyzej podane znaczenie. W pierwszym eftaipie reakcji aromatyczny sulfonamid o wzorze 19 kon¬ taktuje sie z heterocyklicznym izocyjanianem o wzorze 24, otrzymujac NH(cMorowcoheterocykloami- nokarbonylo)aromatyczny sulfonamid o wzorze 15.Stosowane w reakcji heterocykliczne izocyjania¬ ny mozna otrzymac sposobem opisanym w szwaj¬ carskim opisie patentowym nr 5179 0612, opasie pa¬ tentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 91912E8 i 3 732 223 oraz Amgew. Chem, Int. Ed. 10, 402 (1976).Aromatyczne sulfonamidy i heterocykliczne izo¬ cyjaniany kontaktuje sie w obecnosci obojetnego rozpuszczalnika organicznego, przykladowo acetoni- trylu, czterowodorofuranu (THF), toluenu, acetonu lub butanonu. Ewentualnie, do mieszaniny reak¬ cyjnej dodaje sie katalitycznej ilosci zasady, jak l,4-diazabicyklo<2^^2)oktan (DABCO), weglanu po¬ tasu, wodorku sodu luib Ill-rzed-nbutanolanu po¬ tasu. Ilosc zasa&y stanowiacej ilosc katalityczna bedzie oczywista dla fachowca. Mieszanine reak¬ cyjna korzystnie utrzymuje sie w zakresie tempe¬ ratury 25«—1!0°C, a produkt zwykle odzyskuje przez oziebienie i przesaczenie mieszaniny reakcyj¬ nej. Ze wzgledów ekonomicznych i w celu uzyska¬ nia wysokiej wydajnosci, korzystnymi rozpuszczal¬ nikami sa acetonitryl i THF, a korzystnym zakre¬ sem temperatury 60—<86°C.W nastepnym etapie reakcji atomy chlorku pod¬ stawione do pierscienia heterocyklicznego wymie¬ nia sie na grupe nukleofilowa. Zwykle dokonac mozna tego przez kontaktowanie zwiazku o wzo¬ rze 16 z metanolem lufo metanolanem. ^wiazek o wzorze 15 mozna kontaktowac z co najmniej jednym równowaznikiem metanolu w celu wymia¬ ny jednego atomu chloru na grupe OCH&. Reakcja jednakze przebiega w takim przypadku w zawiesi¬ nie i korzystnie jest kontaktowac zwiazek o wzorze 15 z co najmniej dwoma równowaznikami meta¬ nolami. Pochodna metanolu mozna otrzymywac kil¬ koma sposobami: "¦ .128 458 9 10 a) Zwiazek o wzorze 15 mozna zawiesic lub roz¬ puscic w rozpuszczalniku CH3OH w obecnosci co najmniej dwóch równowazników metanolanu, któ¬ ry mozna dodawac bezposrednio jako metanolan metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych 5 lub wytwarzac przez dodanie do metanolowego rozpuszczalnika co najmniej dwóch równowazni¬ ków zasady mogacej generowac metanolan z roz¬ puszczalnika. Odpowiednimi czynnikami sa, choc nie wylacznie metale alkaliczne i metale ziem alkalicznych, ich wodorki - i Hl.rzed.-butanolany.Zwiazki o wzorze 15 mozna zawiesic lub rozpuscic w metanolu w obecnosci dwóch równowazników metanolanu sodu. Alternatywnie, zamiast metano¬ lanu sodu mozna uzyc dwóch równowazników wo¬ dorku sodu. b) Zwiazek o wzorze 15 mozna zawiesic lub roz¬ puscic w obojetnym rozpuszczalniku, w obecnosci co najmniej dwóch równowazników metanolanu.Odpowiednim; obojetnymi rozpuszczalnikami sa, choc nie wylacznie, acetonitryl, czterowodorofuran i dwumetyloformamid. Metanolan mozna dodawac bezposrednio, jako metanolan metalu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych lub generowac z al- kanolu i zasady, jak podano w punkcie (a).Zwiazek o wzorze 15 mozna zawiesic lub rozpus¬ cic w THF w obecnosci dwóch równowazników metanolanu sodu. Alternatywnie, zamiast metano¬ lanu sodu mozna uzyc po dwa równowazniki me¬ tanolanu i wodorku sodu. Z przyczyn ekonomicz¬ nych i ze wzgledu na wydajnosc, korzystniejszy jest sposób (a).Nalezy zauwazyc, ze w pierwszej fazie reakcji potrzebne sa dwa równowazniki metanolanu, pod¬ czas gdy tylko jeden równowaznik metanolanu jest wymagany w samym procesie. Róznica ta jest spo¬ wodowana reakcja, która, jak sie przypuszcza, za¬ chodzi miedzy metanolanem a azotem sulfonylo- wym sulfonamidu o wzorze 16. Gdy stosuje sie metanolan, pierwszy równowaznik metanolanu usu¬ wa proton z azotu sulfonylcwego, a dopiero drugi równowaznik powoduje wymiane chlorowca^ Wsku¬ tek tego potrzebne sa dwa równowazniki meta¬ nolanu do wymiany jednego atomu chloru.W drugiej fazie reakcji jednopodstawiona po¬ chodna zwiazku o wzorze 15' kontaktuje sie z jed¬ nym równowaznikiem metanolu lub dwoma rów¬ nowaznikami metanolanu a otrzymana sól zakwa¬ sza sie i otrzymuje sie zwiazek o wzorze 25- Rea¬ sumujac, reakcje prowadzi sie zasadniczo jedno- etapoWo kontaktujac zwiazek o wzorze 15 z co najmniej dwoma równowaznikami metanolu lub z co najmniej trzema równowaznikami metanola¬ nu. .. W przypadku zwiazku o wzorze 15, pewne wa¬ runki reakcji beda faworyzowac wymiane tylko jednego atomu chloru. Warunkami tymi sa niska temperatura i w przypadku stosowania metanola¬ nu powolne je$o dodawanie w stechiometrycznej ilosci, albo powolne dodawanie zasady generujacej metanolan do srodowiska zawierajacego zwiazek o wzorze 16'.Gdy stosuje sie metanolan, to obie fazy reakcji korzystnie przeprowadza sie w zakresie tempera¬ tury od —10 do BOPiC, przy czym korzystniejszym zakresem jest 0^^J5°C. Reakcje sa powolniejsze, gdy zamiast metanolanu stosuje sie metanol i do zakonczenia reakcji konieczne sa drastyczniejsze warunki. Tak wiec, wymagana jest wyzsza tempem ratura, do temperatury wrzenia metanolu wlacz¬ nie.Jak przedstawiono na schemacie 6, zwiazki o wzorze 217, w którym Z i E maja wyzej podane, znaczenie otrzymuje sie dzialajac na odpowiednio ' podstawiony sulfonamid o wzorze 1<9 heterocyklicz¬ nym izocyjanianem o wzorze 26. Reakcje wedlug schematu 6 najkorzystniej przeprowadza sie roz¬ puszczajac lub zawieszajac sulfonamid i izocyja¬ nian w polarnym rozpuszczalniku, jak aceton, ace¬ tonitryl, octan etylu lub keton metyloetylowy, do¬ dajac jeden równowaznik zasady, takiej jak we¬ glan potasu i mieszajac calosc w temperaturze od pokojowej do temperatury wrzenia, w ciagu 1—24 godzin. W pewnych przypadkach produkt wytraca sie z mieszaniny reakcyjnej i moze byc wydzielo¬ ny przez saczenie. Produkt miesza sie w rozcien¬ czonym kwasie nieorganicznym, odsacza i przemy¬ wa zimna woda. Jezeli produkt nie wytraca sie z mieszaniny reakcyjnej, to mozna go wydzielic przez odparowanie rozpuszczalnika, roztarcie pozostalosci z rozcienczonym kwasem nieorganicznym i odsa¬ czenie nierozpuszczonego produktu.Heterocykliczne izocyjaniany stosowane w reak¬ cji wedlug schematu 6 otrzymuje sie np. sposobem wedlug japonskiego opisu patentowego 51--A43 666 lub wedlug W. Abrahama i G. Barnikowa, Tetra- hedron 219, 601—7 (T97I3). Przeksztalcen w obrebie podstawnika Z we wzorze 1 dokonuje sie róznymi konwencjonalnymi metodami. Niektóre z nich zo¬ stana skrótowo zasygnalizowane ponizej. Wiele sposród zwiazków o wzorze 1 mozna otrzymywac dzialajac na odpowiednio podstawiony o-hydro- ksymetyloibenzenosulfonylomocznik odpowiednim chlorkiem kwasowym.Reakcje te najlepiej przeprowadza sie w obo¬ jetnych rozpuszczalnikach bezprotonowych, jak chlorek metylenu, czterowodorofuran lufb acetoni¬ tryl, w temperaturze OMM)^ Stosuje sie nadmiar chlorku kwasowego i co najmniej jeden równo¬ waznik trzeciorzedowej aminy, jak pirydyna, trój- etyloamina lub 4-dwumetyloaminopirydyna. Wy¬ dzielenia produktu dokonuje sie przez odparowanie rozpuszczalnika i przekrystalizowariie pozostalosci w odpowiednich rozpuszczalnikach, jak 1-cMorotou- tan, octan etylu lub eter etylowy lub przez chro¬ matografie kolumnowa na zelu krzemionkowym.Inne zwiazki o wzorze 1 mozna otrzymywac w reakcji odpowiednio podstawionego o-hydroksyme- tylobenzenosuMonylomocznika z odpowiednim izo¬ cyjanianem. Reakcje te najlepiej przeprowadza sie w obojetnym rozpuszczalniku bezprotonowym, jak chlorek metylenu, czterowodorofuran lub acetoni¬ tryl, w temperaturze 0—80)°C. Stosuje sie nadmiar izocyjanianu i dodaje sie katalizatora, takiego jak dwulaurynian dwufbutylocyny lub l,4-diaza[2,2r2]- bicyklooktan (DABCO). Wydzielenie produktu przeprowadza sie przez odparowanie rozpuszczal¬ nika i rekrystalizacje z odpowiednich rozpuszczal¬ ników, jak 1-chlorobutan, octan etylu lub eter ety¬ lowy lub przez chromatografie kolumnowa na zelu 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60128 458 11 12 krzemionkowym.Inne zwiazki o wzorze 1 mozna wytwarzac w re¬ akcji odpowiednio podstawionego o-hydroksymety- lobenzenosulfonylomoeznika z odpowiednim chloro- mrówczanem. Reakcje te najlepiej przeprowadza sie w obojetnym rozpuszczalniku bezprotonowym, jak chlorek metylenu, czterowodorofuran lub ace- tonitryl, w temperaturze 0—WtPC. Stosuje sie nad¬ miar chloroweglanu i co najmniej jeden równo- ^waznik trzeciorzedowej aminy, takiej jak pirydy¬ na, trójetyloamina lub 4-dwumetyloaminopirydy- na. Wyodrebnienia dokonuje sie przez odparowa¬ nie rozpuszczalnika i przekrystalizowanie z odpo¬ wiednich rozpuszczalników, jak 1-chloroibutan, octan etylu luib eter dwuetylowy lufo przez chromatogra¬ fie kolumnowa na zelu krzemionkowym.Kwasy karboksylowe o wzorze 1' mozna otrzy¬ mywac przez hydrolize odpowiednich estrów me¬ tylowych. Estry metylowe o wzorze 1 najlepiej hydrolizuje sie przez rozpuszczenie ich w roztwo¬ rze 80 czesci etanolu, 10 czesci wody i 10 czesci wodorotlenku potasu i mieszanie roztworu w tem¬ peraturze pokojowej w ciagu 18 godzin, a nastep¬ nie wylanie* do duzego* nadmiaru wody i zakwa¬ szenie do wartosci pfH 2,0. Wytracony czysty kwas odsacza sie i przemywa woda. __ Gdy E we wzorze 1 oznacza atom azotu, a X lub Y oznaczaja grupe metoksylowa, to hydrolize najlepiej przeprowadza sie przez rozpuszczenie es- tru w roztworze III-rzed.Jbutanolanu potasu w dwumetylosulfotlenku i utrzymywanie roztworu w ciagu 2 godzin w temperaturze pokojowej. Doda¬ nie duzej objetosci wody i nastepnie zakwaszenie do wartosci pH 2,0 powoduja wytracenie kwasu o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe C02H.Wytwarzanie zwiazków o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe estrowa jest przedstawione w opi¬ sie europejskiego zgloszenia patentowego nr 7 6(8(7.Zwiazki o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe alkoholowa mozna równiez otrzymywac dzialajac na odpowiednie kwasy karboksylowe lub estry metylowe wodorkiem litowoglinowym w sposób opisany przez R. F. Nystroma i W. G. Browna, J. Am. Chem. Soc. 69, 254(8 (1947) i R. B. Moffeta, Organie Synthesis, Celi. tom 4, 834 (IM). Redu¬ kcja tych estrów za pomoca wodorku sodowo-fois- H(2-metoksyetoksy)glinowego jest opisana w pod¬ reczniku M. Fieser i L. E. Fieser, Reagents for Organie Synthesis, John Wiley Sons, New York, tom 5, strona 58i6 (19175).Wytwarzanie zwiazków o wzorze 1, w którym Z oznacza grupe alkoholowa mozna przeprowadzac dzialajac ~na zwiazek ketonowy jednym równowaz¬ nikiem wodorku litowogTinowego (LAH) w roz¬ puszczalniku, jak eter, czterowodorofuran lub eter monometylowy glikolu etylenowego w temperatu¬ rze od —20 do 25°C, w ciagu 1—6 godzin. Nastep¬ nie kolejno wkrapla sie równowazna gramom LAH liczbe ml wody i taka sama liczbe ml U5P/o wodo¬ rotlenku sodu i trzykrotnie Wieksza liczbe ml wo¬ dy. Daje to suchy, granulowany osad tlenku glinu, latwy do odsaczenia. Z kolei faze wodna zakwa¬ sza sie rozcienczonym kwasem i produkt ekstrahuje rozpuszczalnikiem, jak chlorek metylenu, octan ety¬ lu lub eter etylowy. Odparowanie rozpuszczalnika 20 i krystalizacja lub chromatografia kolumnowa na zelu krzemionkowym daja czysty alkohol.Zwiazki ketonowe o wzorze 1 otrzymuje sie z odpowiednich zwiazków zawierajacych grupe 5 OOOH jako podstawnik Z we wzorze 1, stosujac nadmiar metylolitu w stosunku do pochodnej kwa¬ su karboksylowego- Nadmiar metylolitu w odpo¬ wiednim rozpuszczalniku, jak eter dwuetylowy, heksan, pentan lub benzen, dodaje sie do roztworu 10 lub zawiesiny zwiazku karboksylowego o wzorze i w podobnym rozpuszczalniku, w zakresie tempera¬ tury od —100 do 0°C., Mieszanine doprowadza sie do temperatury pokojowej i miesza w ciagu 30 minut. Nastepnie dodaje sie wodnego roztworu 15 kwasu i ekstrahuje zwiazek ketonowy o wzorze 1 do odpowiedniego rozpuszczalnika, w celu uwol¬ nienia go od soli i odparowuje sie rozpuszczalnik.Oczyszczenia dokonuje sie chromatografia na zelu krzemionkowym.* Innym sposobem wytwarzania zwiazków o wzo¬ rze 1, w którym Z oznacza grupe alkoholowa CH3CHOH1 jest reakcja nadmiaru metylolitu z od¬ powiednim aldehydem. Nadmiar metylolitu w od¬ powiednim rozpuszczalniku, jak eter dwuetylowy, 25 heksan, pentan lub benzen dodaje sie do roztworu lub zawiesiny odpowiedniego zwiazku o wzorze 1 w podobnym rozpuszczalniku, w zakresie tempe¬ ratury od —lOO do 0°C. Mieszanine doprowadza sie do temperatury pokojowej i miesza w ciagu 30 3'0 minut, po czym dodaje wodnego kwasu i eks¬ trahuje wytworzony zwiazek o wzorze 1 do odpo¬ wiedniego rozpuszczalnika, w celu uwolnienia go od soli, a nastepnie odparowuje sie rozpuszczalnik.Oczyszczanie przeprowadza sie chromatografia na 35 zelu krzemionkowym.Aldehydy o wzorze 1 otrzymuje sie sposobem wedlug R. Kanayawa i T. Tokoroyama, dzialajac na roztwór wodorku sodowo-bis-(2-metoksyetoksy)- glinowego w THF jednym równowaznikiem mor- 40 foliny. Do otrzymanego roztworu dodaje sie w temperaturze —40^C ester metylowy o wzorze 1, po czym doprowadza sie roztwór do temperatury 25°C. Produkt wyodrebnia sie przez dodanie wod¬ nego kwasu i ekstrakcje do eteru lub chlorku me- 45 tylenu. Odparowanie rozpuszczalnika i krystaliza¬ cja lub chromatografia kolumnowa na zelu krze¬ mionkowym daja czysty aldehyd o wzorze 1, Aldehydy o wzorze 1 mozna równiez otrzymy¬ wac z estrów o wzorze 1, dzialajac na nie wodor- 50 kiem dwuizofoutylaglinu, sposobem Winterfeldta, Synthesis, 617 (1075), Zwiazki o wzorze 1 zawierajace jako podstaw¬ nik Z II-rzed. grupe propylowa otrzymuje sie w reakcji nadmiaru metylolitu z odpowiednim aceto- 55 fenonem o wzorze 1. Nadmiar metylolitu w odpo¬ wiednim rozpuszczalniku, jak eter dwuetylowy, heksan, pentan lub benzen, dodaje sie do roztworu lub zawiesiny zwiazku acetofenonowego o wzorze 1 w podobnym rozpuszczalniku, w zakresie tem- 60 peratury od —l'0i0 do 0°C. Mieszanine doprowadza sie do temperatury pokojowej i miesza w ciagu 30 minut. Nastepnie dodaje sie wodnego roztworu kwasu i ekstrahuje zwiazek do odpowiedniego roz^ puszczalnika, w celu uwolnienia go od soli, po 65 czym odparowuje sie rozpuszczalnik. Oczyszczania13 128 458 14 dokonuje sie przez chromatografie na zelu krze¬ mionkowym.Rolniczo uzyteczne sale zwiazków o wzorze 1 sa uzytecznymi substancjami chwastobójczymi, a moz¬ na je wytwarzac licznymi znanymi sposobami.Przykladowo, sole metali mozna wytwarzac dzia¬ lajac na zwiazki o wzorze 1 roztworem soli me¬ talu alkalicznego lub metalu ziem alkalicznych majacej zasadowy anion (np. wodorotlenkiem, al- kanolanem, weglanem lub wodorkiem). Podobnymi sposobami mozna wytwarzac sole czwartorzedo,- wych amin.Sole zwiazków o wzorze 1^ mozna równiez wy¬ twarzac przez wymiane jednego kationu na inny.Kationowej wymiany mozna dokonac przez bezpo¬ srednie dzialanie wodnym roztworem soli zwiazku o wzorze 1 (np. metalu alkalicznego lub soli czwar¬ torzedowej aminy) na roztwór zawierajacy wy¬ mieniony kation. Powyzszy sposób jest najefektyw¬ niejszy, gdy sól zawierajaca wymieniany kation jest nierozpuszczalna w wodzie, jak np. sól mie¬ dzi, dzieki czemu mozna wydzielic ja przez odsa¬ czenie.Wymiany mozna równiez dokonac jjrzez prze¬ puszczenie wodnego roztworu soli zwiazku o wzo¬ rze 1 (np. soli metalu alkalicznego luib soli czwar¬ torzedowej aminy) przez kolumne napelniona ka- tionitowa zywica z wymienianym kationem. W tym sposobie kation zywicy jest wymieniany na kation oryginalnej soli, a produkt jest wyplukiwany z ko¬ lumny. Sposób jest szczególnie uzyteczny, gdy wy¬ twarzana sól jest rozpuszczalna w wodzie, czyli gdy jest to taka sól jak sól potasowa, sodowa lub wapniowa. Uzyteczne jako skladnal^wsrodka we¬ dlug wynalazku addycyjne sole z kwasami mozna otrzymywac dzialajac na zwiaizelk o wzorze 1 od¬ powiednim kwasem, np. kwasem p-toluenosulfono- wym, trójchlorooctowym lub podobnym.Uzyteczne preparaty srodka wedlug wynalazku zawierajace jako substancje czynna zwiazek o wzorze 1 mozna wytwarzac konwencjonalnymi spo¬ sobami. Moga one miec postac proszków, granulek, pastylek, roztworów, zawiesin, emulsji, proszków higroskopijnych, emulgowalnych koncentratów i podobnych. Wiele sposród nich mozna stosowac bezposrednio. Preparaty do rozpylania mozna roz¬ cienczyc odpowiednimi czynnikami i stosowac w objetosci od kilku do kilkuset litrów na hektar.Kompozycje o wysokim stezeniu stosuje sie glów¬ nie jako koncentraty do rozcienczania przed uzy¬ ciem. Preparaty zawieraja zwykle 0,1—©O10/© sklad¬ nika czynnego i co najmniej jeden sposród takich skladników dodatkowych jak okolo 0,1 do 2&% srodka powierzchniowo czynnego i okolo 1 do 99,9% stalego lub cieklego rozcienczalnika. Doklad¬ niejszy udzial poszczególnych skladników jest przedstawiony w tabeli I.Mozna oczywiscie stosowac nizsze lub wyzsze ste¬ zenie skladnika czynnego, w zaleznosci od zamierzo¬ nego sposobu stosowania i fizycznych wlasciwosci zwiazku. Czasami pozadany jest wyzszy stosunek substancji powierzchniowo czynnej do skladnika czynnego, przy czym substancje te wprowadza sie bezposrednio do preparatu lub podczas mieszania w zbiorniku^ Tabela I. % wagowych* Srodek Sklad- |po- Preparat mik Ro^ieJ-wierzch- czynny czamik ,niowo czynny Higroskopijne. 10 proszki Emulsje, olejowe zawiesiny, roztwory (równiez emulgowane koncentraty) 15 Wodne zawiesiny Proszki Granulki i pastylki Kompozycje o wyso¬ kim stezeniu EiO—©0 0—74 1—10 13—50 40^95 0—15 !10-^50 40—84 ii—20 1^-25 70^99 0—5 0,1-^95 5-^99,9 Oi—16 <90—99 Ok-10 0^-2 20 * Skladnik czynny plus srodek powierzchniowo czynny i/lub rozcienczalnik stanowia 100V* wagowych.Typowe rozcienczalniki stale sa opisane w Wa- tkinsa i innych „Handbook of Insecticade Dust Di- 25 luents and Carriuers", wydanie drugie, Dorland Books, Caldwell, New Jersey, lecz mozna stosowac równiez inne substancje stale, kopalne lub syntety¬ czne. Do higroskopijnych proszków pozadane sa rozcienczalniki absorpcyjne, a do proszków do opy- 30 lania rozcienczalniki o wyzszym ciezarze wlasci¬ wym. Typowe rozcienczalniki ciekle sa opisane w Marsdena "Solvents Guide", wydanie drugie, Inter- science, New York, 1950. W przypadku koncentratów zawiesin korzystna jest rozpuszczalnosc ponizej 0,1%. 35 Koncentraty roztworów korzystnie sa odporne na rozdzial faz w temperaturze 0°C. W „McCutcheons Detergents and Emulsifiers Annual", MC Publi- shing Corp., Ridgewood, New Jersey oraz Sisely i Wood, „Encyclopedia of Surface Active Agents", 40 Chemical Publishing Co., Inc., New York, 1964, zestawiono srodki powierzchniowo czynne i zale¬ cane ich stosowanie. Wszystkie preparaty moga zawierac male ilosci dodatków ograniczajacych pienienie, zbrylanie, korozje, wzrost mikrobiolo- 45 giczny itp.Sposoby wytwarzania takich kompozycji sa dob¬ rze znane. Roztwory sporzadza sie przez zwykle zmieszanie skladników. Kompozycje subtelnie roz¬ drobnionych skladników stalych sporzadza sie 50 przez zmieszanie i zwykle zmielenie w mlynie mlotkowym lub fluidalnym. Zawiesiny sporzadza sie przez mielenie na mokro (patrz np. Littler, opis patentowy St. Zjedn. Ameryki nr 3 060 084).Granulki i pastylki mozna wytwarzac przez na- 55 tryskanie materialu czynnego na uksztaltowany wstepnie granulowany nosnik lub technika aglo¬ meracji, patrz J.E. Browning, „Agglomeratiori", Chemical Engineering, 4 grudnia 1967, strony 1417 i dalsze oraz „Perry^ Chemical Engineerfs Hamd- 60 book", wydanie piate, McGraw-Hill, New York Ii9i73, strony 8—5i7. Dla dalszej informacji doty¬ czacej sztuki formulowania prearatów omawiane¬ go typu patrz np.: H.M. Loux, opis patentowy Stanów Zjednoczo- «5 nych Ameryki nr 3 285 301 kolumna 6 wiersz IB15 128 458 l* do kolumna 7 wiersz 19 oraz przyklady X do XLI, R.W. Luckenbaugh, opis patentowy St. Zjedn.Ameryki nr 3 309 192, kolumna 5 wiersz 43 do ko¬ lumny 7 wiersz 62 oraz przyklady VIII, XII, XV, XXXIX, XLI, LII, LIII, LVIII, CXXXII, CXXXVIH^CXL, CLXII-^CLXIV, CLXVI, CLXVII i CLXIX^CLXXXII, H. Cysin i E. Knusdi, opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2i091 856, kolumna 3 wiersz 66 do kolumny 5 wiersz 17 oraz przyklady I—IV, CX2. Klingman, „Weed Control as a Science", John Wiley Sons, Inc., New York, 1961, strony 81—916 oraz J.D. Fryer i S,A.Evans, „Weed Control Handbook", wydanie piate, Blackwell Scientific Publications, Oxford, 1968, strony 101^103.Wynalazek ilustruja nastepujace przyklady do¬ tyczace sposobu wytwarzania substancji czynnej srodka wedlug wynalazku, jak równiez badania jego aktywnosci Wszystkie czesci sa wagowe, o ile nie zaznaczono inaczej.Przyklad I. 2-(dwuchlorometylo)HN-<[((4-meto- ksy*J6-metylopirymidyn-2-ylo)aminokaribonylo]^ben- zenosulfonamid. o-Dwuchlorometylobenzenosuljfonamid (2,40 g, 10 mmoli) potraktowano chlorkiem tionylu (26 ml) i w ciagu 16 godzin utrzymywano we wrzeniu pod chlodnica zwrotna. Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono skladnika lotne, a pozostalosc zadano chlorkiem toinylu (20 mi) i w ciagu 2(2 godzin kon¬ tynuowano ogrzewanie do wrzenia pod chlodnica zwrotna. Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono chlorek tionylu i dodano dwie porcje suchego to¬ luenu, które odparowano w. celu usuniecia ostat¬ nich sladów SOCl2. Surowy produkt w toluenie (45 ml) przeniesiono do trójszyjnej kolby, zadano sucha pirydyna (1,0 ml), a nastepnie powoli fos- eenem, tak, by utrzymac powolne wrzenie pod chlodnica zwrotna przy utrzymywaniu temperatu¬ ry w ciagu 1,0 godziny na poziomie okolo 70°C.Nadmiar fosgenu usunieto strumieniem suchego azotu. Widmo w podczerwieni surowej pozostalos¬ ci wykazalo jedynie sladowe pasmo rozciagajace NH i silne pasmo przy 22i50 cm-1.Surowy izocyjanian w suchym acetonitrylu (15 ml) zadano 2-amino-4-metoksy-6-metylópirymidy- na (1,319 g, 10 mmoli). Amina rozpuscila sie i wy¬ tracila osad. Calosc mieszano w ciagu 16 godzin, przesaczono, a staly produkt przemyto okolo 3 ml acetonitrylu, otrzymujac l,5il g stalego produktu ó barwie bialej i temperaturze topnienia 183'— 16I5PC.*H nmr: 5 TMS dmso-^ 10,3 (szeroki s, NH), 8,25— 7,58 (m w postaci singletu przy 8,13), 6,6fi (s), 3,98 (s), 2,42 (s). Krystalizacja z CHC13 dala 0,8*9 g, temperatura topnienia' 18©—J19K)°C (z rozkladem).Widmo masowe: 404,0003, obliczono dla ChHi4N404 SCI, 404,0110.Analiza elementarna: obliczono: C 4)1,49 H 3,48- N 13,83 znaleziono: C 41,22. H 3,21 N 13,83 41,12 3,50 13,67 Przyklad II. 2-(dwuchlorometylo)-(N-<['(4,6Kiwu- metylopirymidyn-2-yilo)aminokarbonylo]toenzenosul^ Jfonamid.Izocyjanian 2^dwuchlorometylo)benzenosulfonylu sporzadzony z 10 mmoli sulfonamidu, jak opisano w przykladzie I, zadano acetonitrylem i 2-amino- 4,6-dwumetylopirymidyna (1,23 g). Calosc miesza¬ no w ciagu 1® godzin w temperaturze pokojowej, 5 po czym oziebiono i przesaczono, otrzymujac 1,08 g bialej barwy ciala stalego o temperaturze top- ninia 195—197° (z rozkladem). *H nmr: 5 THS cdc^/dmso—d6 10,53 (s), 8,20—7,90 (m w po¬ staci singletu przy 8,00), 7,87—7,43 (m), 6,83 (s), 243 10 (s). Widmo w podczerwieni (nujol) pasma przy 1710 i* 1600 cm-1.Widmo masowe m/e 388,017184 (obliczono dla C14H14CI2N4O3S 388,0163), 150,06127 (obliczono dla C7H7N3 150,06167). 15 Przyklad HI. 2n(dwucMorometyloHN-i[<4Hme- toksy-e^metyloJl^^-triazyn-^yloJaminokarbonylo] benzenosulfonamid.Izocyjanian 2-((dwuchlorometyilo)ibenzenosulfonylu sporzadzonego z 10 mmoli sulfonamidu, jak opisa- 20 no w przykladzie I, zadano acetonitrylem (15 ml) i 2-aminoJ4-metoksy-'6-:metyloJl,3,5i-triazyna (1,40 g). Calosc mieszano w ciagu 18 godzin i przesaczo¬ no. Przesacz odparowano, a pozostalosc przekry- stalizowan^ z acetonu, otrzymujac 0,78 g ciala sta- 25 lego o barwie bialej i temperaturze topnienia 1081— 1619° (z rozkladem). *H nmr: 8 TMS DMso_dS 8,37— 7,50' (m w postaci singletu przy 8,07), 7,00—6,17 (szeroki s), 4,00 (s), 2,48 (s). Widmo w podczerwie¬ ni (nujol) pasma przy 17120 i 1500 cm"1. Widmo 30 masowe m/e 264,9067 (obliczono dla CaH^lgNOjfS 264,9367) i 140,0687 (obliczono dla C5H8N40 140,0097).Analiza elementarna: obliczono: C 38,44 H 3,213 N 17,24 znaleziono: C*Sp,74 H 3,13 N 16,90 35 3«,50 3,11 17,04 Przyklad IV. 2H(chlorometylo)-iN-i[,(4,6^dwu- metyoksy-l,3,5-triazyn-2-ylo)aminokarbonylo]iben- zenosulfonamid.Roztwór izocyjanianu 4,6-dwuchloro-ll,3,5-triazyn- 40 2-ylu (3,10 g, 16,2 mmola) w acetonitrylu (115 ml) skontaktowano z 2j(chlorometylo)lbenzenosulfonami- dem (3,34 g, 16,2 mmola) i mieszano w ciagu 20 godzin w temperaturze 25°. Mieszanina ogrzewano w ciagu 2 godzin w temperaturze 50°, oziebiono 45 i przesaczono, otrzymujac 3,86 g produktu o tem¬ peraturze topnienia 162.—170°C, który skontakto¬ wano z metanolanem sodu (30 mmoli) w metano¬ lu (60 ml), w temperaturze 20^25°C. Reakcje pro¬ wadzono w ciagu 16 godzin. Dodano wody (100 ml), 50 po czym mieszanine przesaczono i zobojetniono do¬ datkiem kwasu solnego. Odsaczenie i wysuszenie dalo 2,20 g ciala stalego o barwie bialej i tem¬ peraturze topnienia l'5'0^15<2o (z rozkladem}. *H nmr: 8 TMSDMso_d6 1)1,0 (s), 8,30^7,50 (m), 5,23 55 (s), 4,03 (s). Widmo podczerwieni (nujol) wykazalo pasma absorpcji przy 3I2O0, I!7i20, 1610 i 1560 cm-1! Analiza elementarna: obliczono dla CdHi^ClOsS obliczono: C 40,26 H 3,64 N 18,06 W znaleziono: C 38,60 |H 3,62 iN 18,40 Przyklad V. 2H(chlorometylo)-iN-)[i(4,6^dWume- toksypirymidyn-^-yloJaminokai^bonylollbenzenasul- fonamid.Roztwór 2n(cMorometyioHN^(butyloaminokarbo- 65 nylo)- 128 458 18 i diazabicyklo(2,2,2)-oktanu (5 mg) w ksylenie (12 ml) ogrzewano do wrzenia pod chlodnica zwrotna i porcjami kontaktowano z fosgenem (1,0 ml skrop¬ lonej fazy). Po 2,0 godzinach we wrzeniu pod chlodnica zwrotna mieszanine oziejbiono do tem¬ peratury pokojowej, zdekantowano i odpedzono skladniki lotne, otrzymujac 1,56 g surowego pro¬ duktu. Widmo w podczerwieni izocyjanianu 2-(chlo- rometylo)benzenosuilfonylu wykazalo silne pasmo przy 22150 cm-1. Surowy izocyjanian sulfonylu zmie¬ szano z acetonitrylem {10 ml) i 2-amino^4,6-dwu- metoksyriirymidyna (0,68 g, 4,4 mmola) i miesza¬ no calosc w ciagu 16 godzin. Odsaczenie dalo 1,1© g produktu stalego o barwie bialej i temperaturze topnienia 10fi»—1193°. Próbke rozpuszczono w 0,5 N NaOH, przesaczono i doprowadzono do wartosci plH 6,5, Mieszanine oziejbiono i przesaczono, a sta¬ ly produkt dwukrotnie przemyto woda z lodem i wylsuszono, otrzymujac 0,90 g bialej barwy ma¬ terialu stalego. *H nmr: TMS DMso_dg 12,7 (szeroki s, 10,50 (s, 1H) 8,13^-7,97 (m, 1H), 7,73^7,40 (m, **&!), 5,00 (s, liH), 5,10 (s, 2H), 3,87 (s, 6H).Analiza elementarna: obliczono: C 48,4)7 H 3,01 N 14,4)8 S 8,20 znaleziono: C 411,76 H 3,82 N 113,94 S 8,23 Przyklad VI. 2n(chloro'metylo)-N-iK4,6-dwume- tylopirymidyn-2-ylo)aminokarbonylo]lbenzenosulfo- namid.Mieszanine 2KchlorometyIo)benzenosulfonamidu (4,li g, 20 mmoli) i chlorku tionylu (35 ml) utrzy¬ mywano w ciagu 36 godzin we wrzeniu pod chlod¬ nica zwrotna. Pod zmniejszonym cisnieniem odpe¬ dzono chlorek tionylu, a pozostalosc zmieszano z toluenem (100 ml) i pirydyna (2 ml), podgrzano do temperatury 70? i w porcjach zadano fosgenem (nadmiar) w ciagu 2,0 godzin. Mieszanine oziebio¬ no, zdekantowano czesc rozpuszczalna w toluenie i odparowano, otrzymujac pozostalosc, która za¬ dano acetonitrylem (15 ml) i 2-amino-4,6^dwumety- lopirymidyna (1,70 g, 13,8" mmola). Po 16 godzinach staly produkt odsaczono i przemyto acetonitrylem, otrzymujac 1,45 g stalego produktu, który roz¬ puszczono w 1,0 N NaOH i przesaczono. Rozcien¬ czonym kwasem solnym doprowadzono do wartosci pH 6,0, a staly material odsaczono i wysuszono, Otrzymujac 1,34 g produktu o barwie kremowej i temperaturze topnienia 1176—1177° (z rozkladem).Widmo w podczerwieni (KBr) wykazalo pasma absorpcji przy 334O-H2B0O, 1700 (silne), 1600, 1500, 1440, 1340 cm-i." Przyklad VII. 2-{l^hloToetylo)-N-[(4,6-dwu- metoksy-l,3,5-triazyn-2-ylo)aminokarbonylo]benze- nosulfonamid.Roztwór izocyjaninau 4,6-dwuchloroTl,3,5-triazyn- 2-ylu (2,27 g, 11,9 mmola) w acetonitryiu (20 ml) zmieszano z 2-(l-chloroetylobenzenosulfonamidem (2,61 g, 11,9 mmola) i* mieszano calosc w ciagu 18 godzin w temperaturze 25° i w ciagu 2 godzin w temperaturze 50°. Odparowano rozpuszczalnik, otrzymujac 4,95 g pozostalosci. *H nmr: b TMS cdci3 11,36 (s), 8,87 (s), 8,33—7,30 (m), 6,18 (q, J=7 Hz), 5,50 (s), 1,88 (d, J=7 Hz). Widmo masowe: obserwowano 2414,9915 (obliczono dla C&H803NG1S 244,9913), 163,9643 (obliczono dla CaHjN^l, 163, 9066).Roztwór sulfonylomocznika w metanolu (20 ml) zmieszano z roztworem metanolanu sodu (36 mmo¬ li) w metanolu (65 ml) i prowadzono reakcje w temperaturze 0° w ciagu 3,0 godzin. Odparowano 5 rozpuszczalnik, a pozostalosc rozpuszczono w wo¬ dzie, przesaczono i za pomoca rozcienczonego HCI doprowadzono do wartosci pH 5,0. Mieszanine o- ziebiono i przesaczono, a staly produkt przemyto woda i wysuszono, otrzymujac 3,52 g produktu sta- *° lego o barwie bialej i temperaturze topnienia 14fr^ 150° (z rozkladem). *H nmr: 8 TMS (CD3)2co 8,30— 7,42 (m), 6,32 (q, J=7 Hz), 4,08 (s), 2,93 (szeroki s), 1,88 d, J=7 Hz). Widmo masowe wykazalo: 244, 9012 obliczono dla C^HjOaNClS 244,9913) 156,0616 15 (obliczono dla CsHeO^ 156,0647).Analiza elementarna: obliczono: C 41,85 H 4,01 N 17,43 znaleziono: C 41,9(2 H 4,05 N 17,02 Przyklad VIII. Chlorowodorek 2-(l-pirolidy- 20 nylometylo)-N-[{4,6-dwumetoksypirymidyn-2-ylo) aminokarbonylo]-benzenosulfonamidu.Do zawiesiny 2-(chloxometylo)^N-(4,6-dwumetok- sypirymidyn-2-ylo(aminokarbonylo)benzenosulfona- mddu {1,00 g) w dwumetyloformamidzie (5 ml) do- 15 dano pirolidyny (0,45 ml) i calosc mieszano w ciagu 3,5 godzin. Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzo¬ no skladniki lotne, a pozostalosc rozpuszczono w metanolu. Odpedzono rozpuszczalnik i dodano wo¬ dy (15 ml), po czym za pomoca rozcienczonego 30 kwasu solnego doprowadzono wartosc pH do 6,0.Oziebienie i pocieranie dalo bialy material staly, który odsaczono i wysuszono, otrzymujac 488 mg produktu o temperaturze topnienia 117—123°. 400 mg próbke przekrystalizowano z acetonitryiu, o- 35 trzymujac 260 mg produktu o temperaturze topnie¬ nia 132—134°. W nmr: A TMS cdcis 13,0—11,0 tszeroki s, 2H), 8,63 (s, 1JSTH)/ 8,37—6,20, 8,05—7,90 i 7,70—7,33 (m, 4H), 5,68 (s, 1H), 5,00 (s, 2H), 3,90 (s, 6H), 3,70^2,90 (m, 4H), 2,30—1,90 (m, 4JH). Wid- 40 mo w podczerwieni (KBr) 3660—2200, 1T10, 1610, 1580, 1450, 1366, 1200, 1166 stanowia glówne pasma absorpcji.Analiza elementarna: obliczono dla CieH^NsOjS HCI « obliczono: C 47,21 H 5,28 N 15,30 znaleziono: C 44,99 H 5,17 N 14,56 Przyklad IX. 2-(l-Pirolidynylometylo)-N-[<4,6- dwumetoksypirymidyn-2-yloaminokarbonylo]Iben- - zenosulfonamid. 60 Do zawiesiny 2-(chlorometylo)-N-[<4,6-dwumetok- sypiTymidyn^-yloJaminokarbonylolbenzenosulfona- midu (1,00 g) w dwumetyloformamidzie (5 ml) do¬ dano pirolidyny (6,45 mil) i mieszano calosc w cia¬ gu 2,5 godzin. Pod zmniejszonym cisnieniem odpe- 55 " dzono skladniki lotne, a pozostalosc kilkakrotnie przemyto eterem, rozpuszczono w metanolu i za¬ dano, kroplami, okolo 0,5Vo roztworem suchego HCI W metanolu, do pozornej wartosci pH 6,5—7,0.Ponownie odpedzono skladniki lotne, otrzymujac w 1,34 g szklistej piany, która poddano chromatogra¬ fii na zelu krzemionkowym, eluujac mieszanina 2(1 octan etylu)-metanol. Pozostalosci z glównych frakcji rozpuszczono w cieplym chloroformie i od¬ parowano. Dodanie malej objetosci acetonitryiu da- w lo, po oziebieniu i pocieraniu, sumarycznie 280 mg128 458 Ifr 20 ciala stalego o barwie bialej i temperaturze top¬ nienia 138—140° (z rozkladem). !H nmr: 5 TMS cdci3 8,10—7,90 (m, 1H), 7,67—7,10 (m, 4H, z single- tem NH przy 7,57), 5,50 (s, 1H), 4,6-0 (s, 2H), 3,72 (s, 6H), 3,43—3,10 (m, 4H), 2,30—1,90 (m, 4H)'. Wid¬ mo w podczerwieni (KBr) a©8"0—-2300, 1660, 1600, 1450, 1370, 1280, 1150 i 1110 cm"1 stanowia glów¬ ne pasma absorpcji Analiza elementarna: obliczono dla CigHajNsOgS obliczono: C 51,29 H 5,50 N 16,62 znaleziono: C 50,40 H 5,20 N 15,86 Kontaktowanie roztwpru powyzszego zwiazku z CDCI3 z suchym chlorowodorem dalo substancje opisana w przykladzie VIII, z porównania widm XH nmr i widm w podczerwieni.Przyklad X. Chlorek 2-(l-chloroetylo)benze- nosulfonylu. Roztwór chlorku 2-etylopbenzenosulfo- nylu, otrzymanego przez chlorosudfonowanie ety- lobenzenu, (7,78 g) w czterochlorku wegla (5,0 ml) zmieszano z roztworem ClaO (82 mmole) w cztero¬ chlorku wegla (100 ml), a mieszanine ogrzewano w ukladzie zamknietym w ciagu 16 godzin w tem¬ peraturze 50^-60°. Mieszanine wysuszono (MgS04) i pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono sklad¬ niki lotne. Pozostalosc przedestylowano przez de- flegmator, otrzymujac 7,68 g bezbarwnego oleju o temperaturze wrzenia 75—80°C (2,06 kPa). llH nmr: 6 TMS CDCI3 8,20—7,35 (m), 6,13 (q, J=7 Hz), 1,90 (d, J=7 Hz).Przyklad XI. 2i-Bwueh'loromety!obenzenosul- fonamtid. Roztwór chlorku OHmetylobenzenosulfony- lu (7,97 g, 42 mmole) w OCl4 (10 ml) zmieszano z roztworem C120 w CCI* (108 ml, 96 mmoli), a mie¬ szanine ogrzewano w ciagu 23 godzin w tempera¬ turze 50°, Oziebiony roztwór przedmuchano stru¬ mieniem azotu, wysuszono (MgS04) i odparowano,- otrzymujac 10,1 g materialu stalego o barwie bia¬ lej. *H nmr: 8,43—7,47 (m, wykazujacy skrglet przy 7,82).Otrzymany chlorek sulfonytlu rozpuszczono w' czterowodorofuranie (50 ml) i dodano do roztworu amoniaku (2,7 ml, w temperaturze —78'°) w czte¬ rowodorofuranie (100 ml), w temperaturze —78'°.Mieszanine powoli doprowadzono do temperatury 5°. Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono roz¬ puszczalnik, a pozostalosc rozpuszczono w CH^C12, przemyto woda, wysuszono i odparowano, otrzy¬ mujac 8,3 g materialu stalego. Rekrystalizacja z CHCI3 dala 5,34 g blyszczacych plytek o tempera¬ turze topnienia 131—-132°. ^ nmr: 5 TMS aceton_de 8,33^7,47 (m, wykazujacy singlet przy 8,00), 7,30— 6,87 (szeroki s). Widmo masowe: zmierzono 238^ 9580, obliczono dla CtHtCI^o^S 288i,9&74,..Przyklad XII. Chlorek 2HbromometyicVlben- zenosulfonylu. Do roztworu chlorku toluenosulfo- nylu (4,5 g, okolo 85) 15 mieszanina izomerów orto (para) w czterochlorku wegla (40 ml) dodano N- bromosukcynimidu (4,3 g) i azobisizobutyronitrylu (50 mg) i calosc utrzymywano w ciagu 22 godzin w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna.Oziebiona mieszanine przesaczono, z przesaczu od¬ parowano rozpuszczalnik, otrzymujac 6,33 g zóltego oleju. Destylacja przez deflagmator dala 4,31 g produktu o temperaturze wrzenia 90—08p (2,66'10-1 kPa). iH nmr: $ TMS Cdci3 8,46—7,25 (m), 5,0 (s, powierzchnia 47), 4,58< (s, powierzchnia 12), 2,76 i 2,47 (singlety nie zmienionego chlorku toluenosul- fonylu). Stosunek zwiazków orto(para bromomety- 5 lowych wynosil 80) 20.Przyklad XIII. 2-/Hydroksymetylo/foenzeno- sulfonian sodu. Do roztworu soli sodowej kwasu O-benzaldehydosulfonowego (120 g) w wodzie (2 ,litry) dodano porcjami borowodorek sodu (2il,6 g) 10 i mieszano roztwór w ciagu 481 godzin. Za pomo¬ ca kwasu solnego doprowadzono roztwór do war¬ tosci pH 7,0. Pod zmniejszonym cisnieniem odpe¬ dzono wode, a pozostalosc dodano do duzej nasad¬ ki i w sposób ciagly ekstrahowano etanolem. Od- 15 parowanie i oziebienie dalo 102 g bialego produktu stalego o temperaturze topnienia powyzej 300°. Od¬ parowanie lugu macierzystego dalo dalsza porcje 13,4 g produktu. *H nmr: DSSd2o 8,10—7,86 (m), 7,717'—7,2(6 (m), 5,13 (s), 4,70. |$). 20 Przyklad XIV- Chlorek 2-(chlorometylo)ben- zenosulfonylu. 2-(Hydroksymetylo)lbenzenosul|onian^ sodu (76 g) zmieszano z tlenochlorkiem fosforu (375 ml), a do mieszaniny dodano porcjami, przy mieszaniu, pieciochlorek fosforu (76 g). Mieszani- 25 ne ogrzewano w ciagu 2 dni w temperaturze 60— 70°. Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono tle¬ nochlorek fosforu, a pozostalosc zmieszano z tolue¬ nem i zdekantowano do wody. Warstwe organicz¬ na przemyto woda i solanka, wysuszono (MgiS04) 30 i odparowano. Produkt przedestylowano przez de- flegmator (90^1OG°, 2,66-'10-1 kPa), otrzymujac 56 g bialego produktu stalego o temperaturze topnie¬ nia 413—45°. *H nmr: TMSchci3 8,17^8,00 (m), 7,90^ 7,40 (m), 5,10 (s). 35 Przyklad XV. 2-.(Chlorometylo) benzenosulfo- namid. Roztwór amoniaku (5,2 ml)1 w czterowodo¬ rofuranie (250 ml) szybko zmieszano w temperatu¬ rze —70° z roztworem chlorku 2-(chlorometylo)- benzenosulfonylu (211,8 g) w czterowodorofuranie 40 (125 ml). Przy mieszaniu doprowadzono mieszanine do temperatury 0° i pod -zmniejszonym cisnieniem odpedzono skladniki lotne. Pozostalosc zmieszano z octanem etylu i mala objetoscia wody. Warstwe organiczna wysuszono (MgSo4) i odparowano, otrzy- 45 mujac 10,8 g produktu o barwie bialej i tempera¬ turze topnienia 156—<157,5P. Krystalizacja z tolue¬ nu/octanu etylu dala próbke o temperaturze top¬ nienia 15^^160°. *H nmr: 8 TMS (m), 6,75 (szeroki s), 5,20 (s), 3,08 (s). 50 Przyklad XVI. 2-(l-Chloroetylo)benzenosulfo- namid. Roztwór amoniaku (1,2 ml) w czterowodo^ rofuranie (100* ml) szybko zmieszano w tempera¬ turze —70p z roztworem chlorku 2^(1 -chloroetylo) benzenosulfonylu. (4,32i g, 18,1 mmola) w cztero- 55 wodorofuranie (50 ml). Przy mieszaniu doprowa¬ dzono mieszanine do temperatury 0 szonym cisnieniem odpedzono skladniki lotne. Po¬ zostalosc rozpuszczono w octanie etylu i przemyto mala objetoscN^ody i solanki. Wysuszony roztwór 60 odparowano, otrzymujac 4,7 g bialego produktu, który przekrystalizowano z chloroformu otrzymu¬ jac 3,13 g materialu o temperaturze topnienia li21—: li22°. W nmr: 8TMS (cd3)2Co 8,25—7,30 (m), 6,93 (szeroki s), 6,25 (q, J-7 Hz), 3,17 (s), 1,9® (d, J=7 65 Hz).128 458 21 22 Przyklad XVII. 2-'(Bromometylo)benzenosul- fonamid. Do utrzymywanego w —78'° roztworu a- moniaku (1,0 ml) w czterowodorofuranie (50 ml) wkroplono roztwór mieszaniny 60(40^chlorek 2-) bromometylo (benzenosulfonylu)chlorek 4-) (bro¬ mometylo) benzen osulfonylu (4,512 g) w czterowodo- rofuranie (20 ml). Przy mieszaniu doprowadzono mieszanine do 0° i pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono skladniki lotne. Pozostalosc zadano wo¬ da (50 ml) i trzykrotnie ekstrahowano octanem etylu. Polaczone fazy organiczne przemylo solan¬ ka, wysuszono i odparowano, otrzymujac 4,00 g bialej barwy produktu. iH nmr: 6 TMS(Cd3)2CO 8,15-<7r20 (m), 6,7^6,3 (m, NH), 4,915 (q, powierzch¬ nia 211), 4,515 Opowierzohnia 18), odlpowiada ofooto 60/40 mieszaninie 2^(bromometylo)-/4^(bromomety- lo)benzenosulfonamid. Próbke rekrystalizowano frakcyjnie z chloroformu, jednakze bez znaczacej zmiany skladu izomerycznego.Przyklad XVIII. Do roztworu 2-(chloromety- lo)benzenosulfonamidu (2,00 g, 10 mmoli) w aceto- nitrylu (2i0 ml) dodano pirolidyny (1,6 ml, 20 mmo¬ li). Po 1,0 godziny w temperaturze pokojowej pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono skladniki lot¬ ne, a pozostalosc zadano woda (40 mi) i oziebiono.Otrzymany material staly sproszkowano, odsaczo¬ no i wysuszono, otrzymujac 2,123 produktu o bar¬ wie bialej i temperaturze topnienia Ul©—112°.Analiza elementarna obliczono dla C11H16N2O2S obliczono: C 54,97 H 6,711 N 11,66 znaleziono: C 55,14 IH 6,711 N l!l,40 Przyklad XIX. Metylojodek 2-(l-piTolidyny- lometylo).benzenosulfonamidu. Do roztworu 2-(piro- lidynometylo)benzenosulfonamidu (0,8 g) w aceto- nitrylu (10 ml) dodano jodku metylu (3 ml) i w ciagu 2,0 godzin utrzymywano mieszanine w tem¬ peraturze wrzenia pod chlodnica zwrotna. Odpe¬ dzono rozpuszczalnik, a pozostalosc zadano aceto¬ nem i eterem. Material staly odsaczono, rozpusz¬ czono w acetonie (20*ml), oziebiono i odsaczono.Otrzymano 1,00 g produktu o barwie bialej. *H nmr: 5 TMSDMso-d6 8,15'—7,30 (m), 5,0'7 (s, 2H), 3,'9M3,3 (m, 4H), 2,9<0 (is, 3H), 2,4Hl/8 (m, 4JH).Przyklad XX. 2-(Chlorometylo)-iN^butylokar- bonylobenzenoisulfonamid. Do mieszaniny 2(-chlo- rometylo)benzeno sulfonamidu (13,2 g, 64 mmole) i izocyjanianu butylu (7,0' g, 71 mmoli) w ksylenie (80 ml) dodano diazabicyklo^E^loktanu (0,25 g) i w ciagu 5,0 godzin utrzymywano ja w tempera¬ turze wrzenia pod chlodnica zwrotna. Pod zmniej¬ szonym cisnieniem odpedzono skladniki lotne, a po¬ zostalosc zadano 0,5 N NaOH (200 ml) i ekstraho¬ wano octanem etylu (75 ml), Warstwe wodna od¬ dzielono, oziebiono, zakwaszono (pH 4) kwasem solnym i ekstrahowano octanem etylu. Warstwe organiczna przemyto solanka, wysuszono (MgS04) i odparowano, otrzymujac 14,6 g stalego produktu o barwie bialej. Próbka przekrystalizowana z to¬ luenu miala temperature topnienia 1-04—lOe^C. J!H nmr: 8 TMSCdci3 9,5^8,1 (szeroki s), 8,05—7,10 (m), 6,28 (t, J=12 Hz), 4,9U (s), 3,25^2,96 (m), 1,70'—0,70 (m). .2 ft Przyklad XXI. o^lzocyjanianosulfonyl&besfóiffj. nooctan metylu. Mieszanine 22,9 g o-atftinoiulteijw- lobenzenooctanu metylu, 13,5 g izocyjanianu n^bu- tylu, 15,2 g weglanu potasu i 250 ml ketonu me- tyloetylowego utrzymywano w ciagu 3 godzin, przy mieszaniu, w temperaturze wrzenia pod 5 chlodnica zwrotna. Mieszanine reakcyjna oziebio¬ no, wylano do 1250 g wody z lodem i zakwaszono stezonym kwasem solnym do wartosci pH 1,5.Produkt odsaczono, przemyto i wysuszono:. Surowy produkt przekrystalizowano z lnchlorobutanu, 10 otrzymujac 24,3 g oczyszczonej, N-(nnbutylo)sulfo- nylomocznikowej pochodnej o-izocyjanianosulfony- lobenzenooctanu metylu o temperaturze topnienia 104—168° (z rozkladem).Do 16,4 g otrzymanej pochodnej N-(n-butyló)- 15 sulfonylomocznikowej dodano 150 ml ksylenu i 0,2 g DABiCO. Przy mieszaniu i ogrzewaniu odde¬ stylowano z mieszaniny 30 ml ksylenu. Glowice destylacyjna zastapiono chlodnica zwrotna chlo¬ dzona suchym lodem, po czym przez mieszanine 20 reakcyjna powoli przepuszczono fosgen, utrzymu¬ jac temperature mieszaniny w zakresie 130^138° w ciagu okolo godziny; Gdy pochlanianie fosgenu ustalo, mieszanine utrzymywano w ciagu dalszej godziny w temperaturze 13I2^-'13#0, pod chlodnica 25 zwrotna, przy powolnym wrzeniu i skraplaniu fos¬ genu. Z kolei mieszanine reakcyjna oziebiono do temperatury pokojowej, przesaczono dla usuniecia niewielkiej ilosci materialu stalego i odparowano pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac 25,0 g 30 izocyjanianu sulfonylu w postaci oleju.Przyklad XXII. Ester metylowy kwaisu 2- -t(4,6-dwumetoksypirymidyn-2-ylo/aminokarbonyilo)- aminosulfonylo]ibenzenooctowego. 25 g o-Izocyjanianosulfonylobenzenooctanu me- 35 tylu z przykladu XXI rozpuszczono w 150 ml su¬ chego acetonitrylu i dodano 0,2 g DABCO. Do mieszanego roztworu dodano w jednej porcji 7,6 g 2-amino-4,6-dwumetoksypirymidyny. Temperatura szybko wzrosla do 421°. W ciagu 2 godzin mieszano 40 mieszanine reakcyjna w temperaturze 48^50P, a nastepnie w ciagu 1'6 godzin w temperaturze po¬ kojowej. Produkt odsaczono i wysuszono, otrzy¬ mujac 16,3 g zadanego sulfonyiomocznika o tem¬ peraturze topnienia 193—19GP (z rozkladem). Pro- 45 dukt absorbowal w podczerwieni przy 17130, 1610 i H570 cm-1. Wykafcal aibsonpcje NMR przy 6 3,8 (s, 3H) ester metylowy; 4,(1 (s, GH), grupy metoksy- lowe pirymidyny; 4,3 (s, 2iH), grupa kwasu benze- nooctowego; 6,2 (s, IH) atomy wodoru pierscienia 50 pirymidynowego; 7,3^-8,5 (m, 4H), wodory aroma¬ tyczne. ' .;ud-n.)-"C Analiza elementarna .i^sito tm9r; obliczono dla C16H18N4O7S: F-M .ul^te nsioo obliczono: C 46,812 H 4,4Jn fflT ,l#,66nosSx^8i 55 znaleziono: C 46,9 -Gfi4#-2 atfSJM^ofc %$i 4l7#g£i3 w4^nBS29irfl4^oiBD i8#fr Wszystkie danev®d&abn&icsfia .istYJUlttuteafc wiet¬ rzonego sulfoTigtt&hi©e2ni&a\ oriEm^s-rtO .sinoso^abo P r z y4el a $ ^^llH:8:Kws^^##,6- 60 pirynild#n-tLyio)aMHolei^Ofi^le] atefeHtatilfótiftoA^ tp)l,^^^,prd(lolctdm2l^zyktettll^^^I3JI ^dDtóffiio^Ififc • rfiiieSdane^BWOitt^orui^ gwmnfat&wg&aS&h ii*£ $^o^w^dori^e»JtuYW«fei B2mt^aEte©goBql/ia5,(Ha23 128 458 24 tach otrzymano klarowny roztwór. W ciagu 2 go¬ dzin kontynuowano mieszanie w temperaturze po¬ kojowej, po czym wkroplono 2 N kwas solny, do wartosci pH 2, powodujac wytracenie produktu.Staly produkt odsaczono, przemyto i wysuszono.Otrzymano 0,96 g materialu o temperaturze topnie¬ nia 1713—175° (z ro;kladem). Produkt absorbowal w podczerwieni przy 1730', 1690, 1G10 i 1980 cm"1.W NMR wykazywal absorpcje przy 5 4,0 (s, 6H), grupy mefoksylowe pirymidyny; 4,1 (s, 2H), grupa kwasu benzenooctowego; 5,9 (s, IH) atomy wodoru pierscienia pirymidynowego; 7,3—8,4 (m, 4IH, pro¬ tony aromatyczne; 10y5 (s, IH), kwas karboksylo- wy. Dane spektralne odpowiadaja strukturze zada¬ nego sulfonylomocznika.(Przyklad XXIV. 2-{)[<4^Metoksy-6-metylo- -.1,3,5-triazyn-a-ylo)a] ndnokarbonylo]aminosulfony-** lo};benzenooctan metylu. 2*3 % o-Izocyjanianosulfonylobenzenooctan mety¬ lu, otrzymanego jak. opisano w przykladzie XXI i 0,03 g DABCO rczpuszczono w 30 ml suchego acetonitrylu. Do mieszanego roztworu dodano w jednej porcji 1,2 g 2-amino-4Hmetoksy-6-metylo- -il&Wriazyny, po c::ym w ciagu 2 godzin utrzy¬ mywano roztwór w lemperaturze 50—55? i w ciagu dalszych 16 godzin w temperaturze pokojowej.Mieszanine reakcyjra przesaczono, a otrzymany material staly przemyto i wysuszono (1,0 g). Ma¬ terial staly, który tyl mieszanina produktu i nie przereagowanej 2-arnino^metoksy-6-metylo-l,3,5- -triazyny, rozpuszczono w 100 ml chlorku metyle¬ nu i przemyto 0,3 N kwasem solnym, który usunal nie przereagowana aminotriazyne. Odparowanie chlorku metylenu dalo 0,7 g sulfonylomocznika o temperaturze topnienia 1012—165p (z rozkladem).Produkt wykazal atfc orpcje NMR przy 5 2,9 (s, 3H), grupa metylowa triazyny; 3,0 (s, 3H), ester metylo¬ wy; 4,35 (s, 2H), grupa benzenooctowa; 4,4 (s, 3H), ¦grupa metoksylowa ;riazyny; 7,4-^6,6 (m, 4IH), pro¬ tony aromatyczne; widmo odpowiada strukturze zadanego sulfonylomocznika..Przyklad XX^ 7. 2-{[(4,6HDwumetoksypirymi- dyn^2-ylo)aminokarbDnylo]aminosulfonylo^bemzeno- octan etylu. i;Sposobem wedlug przykladu XXI, na o-amino- sulfonyloibenzenooctaii etylu podzialano izocyjania¬ nem n-toutylu, otrzymujac pochodna N-(n43utylo)- sulfonylomocznikowa o temperaturze topnienia Sposobem wedlug przykladu XXI, na pochodna N^n4wtylo)sulfonyl nem, otrzymujac c -izocyjanianosulfonylobenzeno- octan etylu. 1,35 g zwiazku i 0,01)5 g DABCO roz¬ puszczono w 15 ml acetonitrylu. Dodano, w jed¬ nej porcji, 0,8 g 2-a:nino-4,6Kiwumetoksypirymidy- ny i calosc mieszam w ciagu 16 godzin w tempe¬ raturze pokojowej. Produkt wyodrebniono przez odsaczenie. Otrzyma 10 1,2 g sulfonylomocznika o temperaturze topnienia VH$—V1QP (z rozkladem).Produkt wykazal absorpcje NMR przy 8 1,1—1,4 (t, 3H), grupa metylowa estru etylowego; 4*2 (s, 6H), grupy metokisylyv"TA r*'T-in«wimv a i—a. a tr% 2H), grupa metylenowa estru etylowego; 4,3 (s, 2H), grupa metylenowa grupy benzenooctowej; 6,3 (s, IH), proton pirymidyny; 7,4M*,4 (m, 4H), pro¬ tony aromatyczne; widmo odpowiada strukturze wytworzonego sulfonylomocznika.Przyklad XXVI. 2-{[{4^Hlwuchloropirymi- dyn-2-ylp)aminokarbonylo]am!inosulfonylo}toenzeno- 5 octan metylu.Do 2,3 g estru metylowego kwasu 2^(aminosulfo- nylo)foenzenooctowego w 30 ml acetonitrylu doda¬ no 1,5 g bezwodnego weglanu potasu i 1,6 g izo¬ cyjanianu 4,6^dwuchloropirymidyn-2-ylu, Calosc 10 mieszano w ciagu 6 godzin w temperaturze poko¬ jowej, rozcienczono 250 ml wody i zakwaszono do wartosci pH okolo 4. Otrzymany material staly odsaczono i wysuszono, otrzymujac \fi g 2-{[(4,6- -dwuchloropirymidyn-i2^ylo)amiiiokarbonylo]amino- 15 sulfonylo}benzenooctanu metylu w postaci ciala stalego barwy jasnozóltej, o temperaturze topnie¬ nia 115—118°. W widmie w podczerwieni produkt wykazal pasma absorpcji przy 1730, 1000 i 1560 cm-1, a w widmie NMR przy 3,7 ppm, estrowa 20 grupa metylowa; 4,2 ppm, grupa benzenooctowa; 6,9 ppm, proton pirymidyny; 7^4—7,6 ppm, protony aromatyczne; widmo odpowiada wytworzonemu produktowi.Przyklad XXVII. 2-{K4,6^Dwumetoksy-l,3,5- 25 ' -triazynn2Hylo)aminotioketometylo]aminoisulfonylo}- benzenooctan metylu.Do 1,1 g estru metylowego kwasu 2-^amiryosul- fonylo)benzenooctowego w 25 ml ketonu metylo- etylowego dodano 1,9 g bezwodnego weglanu po- 30 tasu i 1,0- g izotiocyjanianu 2,4-dwumetoksy^1,3,5- -triazyn^6-ylu. Calosc mieszano w ciagu 24 godzin w temperaturze pokojowej, a nastepnie rozcien¬ czono 200 g wody- z lodem. Roztwór zakwaszono rozcienczonym HO do wartosci pH okolo 4.0trzy- 35 many produkt odsaczono i wysuszono, otrzymujac 1,2 g proszku o barwie bialej i temperaturze top¬ nienia 164^-ll68PC. Produkt wykazal w podczerwie¬ ni pasma absorpcji przy 1750, 1630 i 15i70 cm-1, a w widmie NMR pasma przy 3,9, 4,4, 4,5 i 7,6 40 ppm, odpowiadajace produktowi.(Przyklad XXVIH. 2-{[(4,6-'Dwuimetoksypiry- midyn-2-ylo)aminokar1onylo]aminosulfonylo}-lN,N- -czterometylenobenzenoacetamid.Do 1,4J2 g pirolidyny w 100 ml suchego chlorku 45 metylenu dodano w temperaturze pokojowej 10 ml handlowego 2M trójmetyloglinu w toluenie. Tem¬ peratura wzrosla o 5°. Otrzymany roztwór mie¬ szano w ciagu 10 minut, po czym w ciagu 5. mi¬ nut dodano porcjami 4,1 g produktu z przykladu w XXII. Calosc mieszano w ciagu 16 godzin, utrzy¬ mujac we wrzeniu pod chlodnica zwrotna. Nastep¬ nie dodano 200 ml wody i 10 ml stezonego kwasu solnego, oddzielono warstwe chlorku metylenu, wy^ suszono przez dodanie siarczanu magnezu i pod w zmniejszonym cisnieniem oddestylowano rozpusz¬ czalnik. Pozostalosc miala konsystencje gumy.Przez roztarcie tej gumy z 1-chlorobutanem otrzy¬ mano krysztaly. Produkt odsaczono, przemyto i wysuszono, otrzymujac 3,8 g materialu o tempera- «o turze topnienia la^lSS? (z rozkladem). Produkt absorbowal w podczerwieni przy 1720, 1650, 1600 i 1 RR.n /»m—1 o itr "MA/TR wwilrnTfll allROTTliMp rkrrv 8 2,1—2,5 (m, 4H), protony pirolidynowe w poloze¬ niach 3 i 4; 3,7—4,1 (m, 4H), protony pirolidynowe w w polozeniach 215; 4,1 (s, 6H), grupy metoksylowe25 128 458 pirymidyny; 4,6 (s, 2H), grupa benzenooctowa; 6,2 (s, 1H) protony pierscienia pirymidynowego; 7,4— 8,4 (m, 4H), protony aromatyczne. Dane spektralne odpowiadaja strukturze wytworzonego sulfonylo- mocznika. 5 Przyklad XXIX. o-Metylotiometylonitroben- zen. Do mieszanego roztworu 10,8 g (0,2 mola) me- tanolanu sodu w 70 ml metanolu wkroplono w temperaturze pokojowej 12 ml (10,8 g, 0,212 mola) merkaptanu metylowego, przez wkraplacz gazu po- 10 laczony z chlodnica chlodzona suchym lodem.Otrzymana mieszanine mieszano w ciagu godiziny W temperaturze pokojowej, a nastepnie wkroplono do mieszanego roztworu ' 30,0 g chlorku o-nitro- benzylu w 120 ml metanolu, w ciagu godziny. 15 Temperatura wzrosla do 40°. Mieszanine reakcyjna rozcienczono 300 ml wody i trzykrotnie ekstraho¬ wano chlorkiem metylenu^ Ekstrakty przemyto roz¬ cienczonym kwasem solnym, wysuszono i odparo¬ wano, otrzymujac 38,6 g (06l*/o) oleju barwy zóltej, 20 NMR (CDC13) 6: 1,97 (3H, s, OH3), 3,97 (2H, s, CHj), 7,3—8,1 (4H, m, 4 protony aromatyczne).P r z y k l adi XXX. o-lMetylodaioimetyloainiaina.Przez lejek do dodawania substancji stalych, do roztworu 53,5 g (0,29 mola) o-metylotiometylonitro- ** benzenu w 2H0 ml lodowatego kwasu octowego i 600 ml absolutnego etanolu, utrzymywanego we wrzeniu pod chlodnica zwrotna dodano powoli, w ciagu 4J5 minut, pyl zelaza (60 g, 1,0 gramoatom).Nastepnie w ciagu 3 godzin utrzymywano miesza- ^ nine we wrzeniu pod chlodnica zwrotna. Odsaczono pyl zelaza', a przesacz rozcienczono 8.00 ml wody.Wodna mieszanine ekstrahowano dwiema 200 ml - porcjami octanu etylu i dwiema 2)00 ml porcjami . eteru. Polaczone ekstrakty organiczne przemyto 35 woda, wysuszono i odparowano, otrzymujac 4)8 g (T5P/o czystosci) oleju barwy pomaranczowej.NMR (CDClg) 6: 1,90 (3H, s, CH3), 3,60 (2H, s, CH2), 5,7B (2H, szeroki s, NHa) i 6,5—7,3 (4JH, m, 4 protony aromatyczne). 40 Przyklad XXXI. Chlorek o-metylotiometylo- benzenosuHonylu. Do mieszaniny zawierajacej 48 g (czystosc 75P/o, 0,23 mola) o-metylotiometyloaniliny w 280 ml kwasu octowego i 90 ml stezonego kwa¬ su solnego dodano w temperaturze 0° roztwór 20 g 45 (0,3 mola) azotynu sodu w 50 ml wody. Otrzymany roztwór soli dwuazoniowej dodano przez wkraplacz do mieszaniny 50 ml dwutlenku siarki i 12 g chlor¬ ku miedziowego w 140 ml kwasu octowego i 140 ml eteru, w temperaturze 0i°C. Mieszanine pozo- 50 stawiono w spoczynku w ciagu nocy w 0°C, po czyim wylano do 1 litra wody z lodem. Ekstrakcja eterem, przemycie, wysuszenie i odparowanie roz- pmsfzczaHniika dalo 2)6 g (SOf*/©) czerwonej barwy oleju. 55 NMR (CDCI3) o: 2,46 (3H, s, OH3), 4,67 (2H, s, CH*), 7,2—18,0 (4H, m, 4 protony aromatyczne); plus jeden równowaznik o-metylotiometylochloro- benzenu; 2,07 (3H, s, CH3), 4,1® (2H, s, CH2 i 7,0^- 1$ (protony aromatyczne). Produkt uzyto w na- 60 stepnym etapie bez dalszego oczyszczania.Przyklad XXXII. onMetylotiometylobenzeno- sulfonamid. Do roztworu ?6 g (50°/o czystosci, 55 mmodi) chlorku o-metylotiometylobenzenosulfonylu w 250 ml chlorku metylenu dodano w temperatu- w rze 0^5°, w ciagu godziny, 4y5 ml bezwodnego amoniaku. Mieszanie kontynuowano w ciagu 2 go¬ dzin w temperaturze 0—5°C. Wytracony material odsaczono, a przesacz odparowano do sucha, otrzy¬ mujac 24,8 g pozostalosci o barwie pomaranczo¬ wej. Surowy produkt roztarto w eterze, otrzymu¬ jac krysztaly barwy jasnorózowej o temperaturze topnienia 119—124°C.NMR (CDCls) 8: 2,05 (3H, s, CH3), 4,18 (2H, s, CH2), 6,7£ (2IH, szeroki s, NIH2), 7,2—7,8 @H, proto¬ ny aromatyczne m, p) oraz 8,0 (1H, dd, protony aromatyczne o-).Przyklad XXXIII. Izocyjanian o-metylotio- metylobenzenosulfonylu. Do przedmuchiwanej azo¬ tem mieszaniny zawierajacej 6,8 g (31 mmola) 0- -metylotiometylobenzeifosuKonamidu, 0,1 g DABCO i 3,8 g (30 mmoli) izocyjanianu n-butylu w 60 ml suchego ksylenu dodano porcjami fosgen (2,5 ml, #5 mmoli), utrzymujac miedzy dodawaniem tem¬ perature w zakresie 130^h135°C Mieszanine ozie¬ biono do temperatury pokojowej i pod azotem od¬ saczono material staly. Przesacz odparowano, otrzymujac 9,0 g (teoretyczna wydajnosc 7,6 g) oleju. IR cm-1 2240 (N=0=G), brak NH przy okolo 3300. Olej rozpuszczono w 90 ml suchego chlorku metylenu.Przyklad XXXIV. [N^(4,6-Dwumetylopirymi- dynn^ylojaminokarbonylol^a-metylotiometylo/ben- zenosulfonaimid.Roztwór izocyjanianu o-metylotiometylobenzeno- sulfonylu w suchym chlorku metylenu (15 ml roz¬ tworu z przykladu V, 5 mmoli) dodano za pomoca strzykawki do utrzymywanego pod azotem naczy¬ nia zawierajacego 0,6 g (5 mmoli) 2-amino-4,6^ -dwumetylopirymidyny i sladowa ilosc DABCO.Mieszanine utrzymywano w ciagu 2 IM godziny w temperaturze wrzenia pod chlodnica zwrotna.Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono rozpusz¬ czalnik, otrzymujac 1,8 g produktu o barwie bia¬ lej i temperaturze topnienia 173—1®3°C. Nie prze- reagowana pirymidyne mozna usunac przez prze¬ mycie rozcienczonym kwasem solnym.NlMR (DlMSiOnde): 1,90 (QIH, s, SCHj), 2,Sf7 <6H, 4 i 6-CH3 pirymidyny), 4,08 (2H, s, CH2), 7,08 (NH, s, 5-H pirymidyny), 7,64 (3H, H benzenowe m- i p-), 8,16 (1H, m, H benzenowy o-), 10,6 (1H, szeroki s, SOzNHCONH i S02NHCONH niewykrywalny).Przyklad XXXV. [iN-(4,6HDwiuimetylopkyttni- dyn^-y,lo)aiminokaii1bonylo]^2-n^ lobenzenoisuIlfoinaimM.Do utrzymywanej w temperaturze pokojowej za.- wiesiny 0„5 g (1,4 mimola) [N^jeMdwumetylopiirylmi- dynyao)amindkarfbonylo]^-metyaoitioimetylobenaeino- sultfonaimiidu w 15 ml lodowatego kwasai octowego dodano 1 ml 30% wodnego nadtlenku wodoru. Wy¬ klarowana w ciagu 10 minut calosc mieszano w ciagu dalszych 30 minut, a nastepnie rozcienczono woda i ekstrahowano chlorkiem metylenu. Orga¬ niczne ekstrakty przemyto, wysuszono i odparo¬ wano, otrzymujac 0,5 g (IOOP/0) stalego produktu o barwie bialej i temperaturze topnienia IWO—104°.NMR (BMSO-d8) ó: 2,40 (!H, s, 4- i 6^0H3 piry¬ midyny), 2,57 (3H, s, SOH3), 4,5(5 (2H, ABq, J'=12 Hz, ArCH2S/=0/—), 7,02 (1H, s, 5-H pirymidyny), 7,6 (3H, m, m- i p^H benzenu), 8,18 (1H, m, o-H128 458 27 benzenu), 10,5 (1H, szeroki, s, S02NHCONH), S02NH nie wykrywalne.Przyklad XXXVI. N-(4,6-Dwumetylopirymi- dyn-2-ylo)-aminokarbonylo-2-metylosulfonylomety- lobenzenosulfonamid.Mieszanine 0,1 g (0,0 mola) (N-4,6^dwumetylopi- rymidynylo)aminokarbonylo-o-metylosulfinylome- tyloibenzenosulfonamidu i 0,3 ml 3(M nadtlenku wodoru w 5 ml kwasu octowego mieszano w ciagu 3 dni w temperaturze pokojowej. Wytracony osad o barwie bialej odsaczono, otrzymujac 30 mg pro¬ duktu o temperaturze topnienia 2l2Ei—2B5'°C.[NMR (DMSO-d6) o: 2,42 (GH, s, 4- i 6-CH3 piry¬ midyny), 2,94 (3H, s, S1OH3), 5,10 (2H, s, CH2), 7,00 • (1H, s, 5-H pirymidyny), 7,7 (3H, m, m- i p-H ben¬ zenu), 8,1 (1H, m, o-H benzenu), 10,5 (UH, szeroki s, SO2NHCONH), S02NH nie wykrywalne.Przyklad XXXVII. 2K'1-Metyl6etoksymetylo)- benzenosulfonamid. Do 4,9 g estru 1-metyloetylo-' wego kwasu 2^(aminosulfonylo)ibenzoesowego w 37 ml BF3-Et20, utrzymywanego w temperaturze 0— 10°, dodano w ciagu 45 minut 40 ml 1 M roztworu BH3 w THF. Mieszanine utrzymywano w ciagu nocy we wrzeniu pod chlodnica zwrotna. Otrzyma¬ ny metny, zóltawej barwy roztwór odparowano w wyparce obrotowej, zakwaszono 101% HO, rozcien¬ czono 300 ml H20 i ekstrahowano trzema 100 ml porcjami eteru. Eterowe ekstrakty wysuszono siar¬ czanem magnezu i odparowano do 4,1 g wilgotnego produktu stalego. Produkt dalej oczyszczono do oleju, chromatografia kolumnowa na zelu krze¬ mionkowym z elucja chlorkiem metylenu.NMR (CDO3) 6: 1,20- (6H, (CH^), 3,72 (1H, ^CH), 4,88 (2H, CH2), 7,2 .(2H, NH2) oraz 7,3—7,9' (4H, aro¬ matyczne).(Sposobem z przykladu XXXIII przeprowadzono produkt w odpowiedni sulfoizocyjanian, który uzy¬ to do wytworzenia odpowiednich sulfonylomoczni- ków, sposobem z przykladu XXXIV.Przyklad XXXVIII. Chlorowodorek estru 2- -nitrofenylometylowego kwasu tiokarbaminoimido- wego.Roztwór 34,3 chlorku o-nitrobenzylu i 15,2 g tiomocznika w 2i50 ml alkoholu 2B utrzymywano w ciagu 1,5 godziny we wrzeniu pod chlodnica zwrotna. Roztwór oziebiono do temperatury 60° i dodano 250 ml 1-chlorobutanu. Dalsze oziebienie do temperatury 20° dalo osad, który odsaczono, przemyto 1-chlorobutanem i wysuszono w tempe¬ raturze 65°, otrzymujac 38,1 g estru 2-nitrofenylo- metylowego kwasu tiokarbaminoimidowego o tem¬ peraturze topnienia 190—ll92°.NMR (DMSO^de) 8: 4,815 (s, 1,8' H, CH2), 7,4—8 (m, 4,2H, 4 protony aromatyczne), 9,7 (szeroki s, 4,0 H, 4 NH).P r z y k l a d XXXIX, N,N^Dwumetylo-2-nitro- benzenometanosulfonamid. Do zawiesiny 34,7 g zwiazku z przykladu XXXI w 3i5<0 ml wody dodano w ciagu 45 minut, w temperaturze 10—'1'5°, 20,5 ml cieklego chloru. Po mieszaniu w ciagu dalszych 15 minut w temperaturze 10° odsaczono wytracony ^chlorek sulfonylu i dokladnie przemyto woda. Wil¬ gotny placek filtracyjny chlorku sulfonylu zmie¬ szano w 200 .ml eteru i zadano 18,0 ml cieklej dwumetyloaminy w temperaturze 5^15°. Po mie- 10 15 20 25 35 40 4(5 50 55 60 szaniu w temperaturze pokojowej w ciagu 1,5 go¬ dziny material odsaczono i dokladnie przemyto woda, a nastepnie 1-chlorobutanem. Po suszeniu w ciagu nocy w suszarce w temperaturze 60p otrzymano 15,9 g N,N^dwumetylo-2-nitrobenzeno- metanosulfonamidu o temperaturze topnienia 120— 132°.NMR eDMSO-de) 8: 2,7 (s, 6,2IH, SOaNiMe2), 4,8 (s, 1,9H, -CH2-), 7,6-—-8i,3 (m, 3,9H, 4 protony aro¬ matyczne).Analiza elementarna obliczono dla CgHi2N204S: obliczono: C 44,28 H 4,96 N '11,47 S 13,13 znaleziono: C 44,6 H 4,8 N lll,4 S 13,3 44,5 4,7 11,4 13,0 ^Przyklad XL. N,N-Dwumetylo-2-aminobenze- nometanosulfonamid. Mieszanine 116 g produktu z przykladu XXII, 1400 ml eteru 2Hmetoksyetylo- wego i 10 g lOp/o palladu na weglu wstrzasano w autoklawie w temperaturze 110° pod cisnieniem wodoru 35 00«0 hPa, az do ustania absorpcji wodo¬ ru. Odsaczono katalizator, a przesacz odparowano pod zmniejszonym cisnieniem do objetosci okolo 20'0 ml. Te pozostalosc .wylano do 600 ml lodu, a wytracony material odsaczono i wysuszono, otrzy¬ mujac 8i4 g surowego produktu o temperaturze topnienia 70—78°. Rekrystalizacja z okolo 60'0 ml 1-chlorobutanu dala 60,6 g N,N^dwumetylo-2-ami- nobenzenometanosulfonamidu o temperaturze top¬ nienia 92^10'0i°. jNMR (DMSO-de) 8: 2,7 (is, 5,8H, COaNJNfa^), 4,3 (s, 2,1H, CH2), 4,9^5,2 (szeroki s, 2,0H, NH2), 6,4^- 7,3 (m, 4,1H, 4 protony aromatyczne).Przyklad XLI. 2H[(Dwumetyloami!no)sul!fony- lometylo]ibenzenosulfonamid. Do roztworu 53,5 g produktu z przykladu XXXIII w mieszaninie 225 ml stezonego kwasu solnego i 75 ml lodowatego kwasu octowego dodano, w .temperaturze —5 do 0°, roztwór 21,4 g azotynu sodu w 70 ml wody.Roztwór mieszano w temperaturze 0° w ciagu 15 minut, po czym wylano do mieszaniny 6 g chlorku miedziawego i 4)8 ml cieklego dwutlenku siarki w 300 ml lodowatego kwasu octowego, w tempe¬ raturze 0—5'°. Mieszanine mieszano w ciagu go¬ dziny w temperaturze 0°, a nastepnie w ciagu 2 godzin w temperaturze 25°C, po ozym wylano do 2 litrów wody z lodem. Wytracony osad odsa¬ czono i przemyto woda, a nastepnie zawieszono w 250 ml eteru i zadano 11,0 ml cieklego, bezwod¬ nego amoniaku, w temperaturze 5—15°. Po miesza¬ niu w ciagu 30 minut w temperaturze 25° wytraco¬ ny produkt odsaczono i dokladnie przemyto eterem i woda. Po wysuszeniu w suszarce w temperaturze 60° otrzymano 40,2 g 24(dwumetyloamino)suLfony- lometylo]benzenosulfo:namidu o temperaturze top¬ nienia 145—150'°.NMR (DMSO^de) 8: 2,7 (s, 6,0H, SO^NMe?), 4,8 (s, 1,8'H, -CH2), 7,2-h8,1 (m, 6,2H, 4 protony aroma¬ tyczne + S02N;H2).Przyklad XLII. Izocyjanian 2rl(Dwumetylo- amino)sulf'ony,lometylo]lbe1n,zenGsulfonylu.Roztwór 14,0 g produktu z przykladu XXXIV, 5,6 g izocyjanianu n-»b.utylu i 0,1 g DABCO w 90 ml mieszaniny ksylenów podgrzewano do tem¬ peratury 130°, Do roztworu dodano 3,6 ml ciekle-29 128 458 30 go fosgenu, w ciagu 2 godzin, utrzymujac tempe¬ rature w zakresie H25-—136°. Po dodaniu, w ciagu li/2, godziny utrzymywano temperature na pozio¬ mie 130°. Roztwór oziebiono i przesaczono pod azotem i odparowano w temperaturze 60—70° pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac 16,0 g suro¬ wego izocyjanianu 2n[(dwumetyloamino):sulfonylo- metylojbenzenosulfonylu w postaci higroskopijne- go oleju. Pasmo w podczerwieni przy 2200 cm-1 potwierdza obecnosc grupy -SO2NCO.Przyklad XLIII. 2-C(Iwumetyloamino)|sulfo- nylometylo]^N-{i(4,6-dwumetoksypirymidyn-2-ylo)- aminokarbonylo] benzenosulionamid.Mieszanine 2,6 g produktu 2 przykladu XXXV, 0,9 g 2-amino-4,6-dwumetoksypirymidyny i kilka krysztalów DABCO w 15 ml suchego aeetonitrylu ogrzewano w ciagu godziny w temperaturze 50— 55°, pod azotem, a nastepnie mieszano w ciagu nocy w temperaturze pokojowej. Wytracony osad odsaczono, przemyto acetonitrylem i wysuszono, otrzymujac 2,1 g 2-{(dwumetyloamino)sulfinylome- tylo]-N4(4,6-dwumetoksypirymidyn-2-ylo)aminokar- bonylo] benzenosulfonamidu o temperaturze topnie¬ nia 172—176°.NiMR (DMSO-d6) 8: 2,8 (s, 6,3H, SOjNMej), 4,0 (s, 5,6 H, Het-OCH*), 5,0 (s, 2, OH, -CH2-), 6,1 (s, 0,8H, Het-H), 7,7—8,6 (m, 4,4H, 4 protony aroma¬ tyczne), 10,8 i 13,2 (szerokie singlety, NH).Analiza elementarna obliczono dla C16H21N5O7S2: obliczono: C 41,80 H 4,6(1 N 15,24 S 13,96 znaleziono: C 41,8 H 4,6 N 16,1 S 14,0 4!2,2 4,5 16,1 14,3 Sposobami wedlug powyzszych przykladów, do¬ bierajac odpowiedni aminoheterocykl i izocyjanian sulfonylu lub sulfonamid, mozna otrzymac zw'azki zestawione w tablicach II, III i IV.Przyklad XLIV. Nn[(4,6-Iwumetofcsypirymi- dyn^2-ylo)aminokarbonylo]-2-kariboksybenzenosul- fonamid.¦Mieszanine zawierajaca 5 g N-((4,6-dwumetoksy- pirymidyn-2-ylo)aminokarbonylo]-2-metoksykarbo- nylobenzenosulfonamidu, 20 ml etanolu, 2,5 ml wody i 2,5 g wodorotlenku potasu mieszano w ciagu 18 godzin w temperaturze pokojowej pod cisnieniem atmosferycznym. Mieszanine rozcien¬ czono 250 ml wody i podczas mieszania dodano 20 ml stezonego kwasu solnego. Wytracony pro¬ dukt odsaczono, przemyto woda i wysuszono, otrzymujac 4,85 g produktu o temperaturze topnie¬ nia 1-6»1—16i2°C. Pasma absorpcji przy 3500, 3400 i 1700 cm-1 odpowiadaja wytwarzanej strukturze.Zadanej strukturze odpowiadaja równiez sygnaly w widmie NMR przy 3,95 ppm, s, 6H, OCH3 piry¬ midyny; 5,8 ppm, s, 1H, proton pirymidynowy w polozeniu 5 i 7,6—8,3 ppm, m, 4H, protony aroma¬ tyczne.Przyklad XLV. NH[(4,6-Dwumetoksypirymi- dyn-2-ylo)aminokarbonylo]-2-(hydroksymetyloJiben- zenosulfonamid.Do roztworu 3,9 g N^(4,6-dwumetoksypirymidyn-. -2-ylo)amiinokanbonylo]-2-karboksybenzenosulfona- midu w 100 ml czterowodorofuranu dodano 50 ml IM roztworu kompleksu boran-THF, w temperatu¬ rze 25°. Mieszanine mieszano w temperaturze 25°C w .ciagu 18 godzin, a nastepnie dodano wody i HO. Mieszanine ekstrahowano chlorkiem metyle- \ nu, a. 1,1 g produktu wykrystalizowalo z roztworu z wydajnoscia 29*Vo, temperatura topnienia 14*^- 5 .150°. Pasma przy 33l0'0 i 1720 cm-1 w widmie pod¬ czerwieni oraz sygnaly w widmie NMR przy 3,96 ppm, S, 6.H, OCH3 pirymidyny; 4,9 ppm, s, 2H, protony benzylowe, 5,9 ppm, s, 1H, proton pirymi¬ dyny w polozeniu 5 i 7,4—8,3 ppm, multiplet, 4H, 10 protony aromatyczne, odpowiadaja zadanej struk¬ turze.Przyklad XLVI. NH[(4,6-Dwumetoksypirymi- dyn-2-ylo)ammokarbonylo]-3-metylokarbonyloben- 15 zenosulfonamid.Mieszanine zawierajaca 0,85 g N4(4,6-dwumeto- ksypirymidyn-&-ylo)aminokarbonylo]-2-karboksy- benzenosulfonamidu w 50 ml bezwodnego "cztero¬ wodorofuranu zadano 40 ml 1,4 M roztworu mety- 20 lolitu (Iow halide, Aldrich) w eterze, w tempera¬ turze 25°, w atmosferze azotu. Mieszanine mie¬ szano w ciagu 4 godzin w temperaturze 25° i wy¬ lano do 500 ml wody zawierajacej 10 ml stezonego kwasu solnego. Wytracony olej ekstrahowano do 25 chlorku metylenu, a po odparowarku rozpuszczal¬ nika pozostaly olej oczyszczono preparatywna chro¬ matografia cienkowarstwowa na zelu krzemionko¬ wym (Analtec, 21000 mikronów, plyty 20X20), elu- ujac mieszanine 1: 1 octan etylu/heksan. 30 Wyodrebniony produkt przekrystalizowano z mie¬ szaniny 1 -chlorobutanu z heksanem, otrzymujac 0,1 g produktu o temperaturze topnienia 126"—(128°.Widmo absorpcji w podczerwieni wykazalo posze¬ rzony sygnal karbonylowy przy 1710 cm-1 i brak 35 sygnalów przy 35O0 i 340i0 cm-1 materialu wyjscio¬ wego. Widmo NMR wykazalo sygnaly przy 2,6 ppm, s, 3H, CH3C/=C/Ar; 4,0 ppm, s, 6 pirymidyny; 5,7 ppm, s, 1H, proton pirymidynowy w polozeniu 5; oraz 7,3—7,7 i 8,0 ppm, m, 4H, pro-. 40 tony aromatyczne, odpowiadajace zadanej struk¬ turze.Przyklad XLVII. NHK4,6^Dwumetoksypirymi- dyn-2-ylo)aminokarbonylo]-2-(a-hydroksyetyloben- zenoisulfonamid. 45 Mieszanine zawierajaca 1,0 g N-[(4,6-dwumeto- ksypirymidyn-2-ylo)aminokarbonylo]-2-metylokar- bonylobenzenosulfonamidu w 50 ml bezwodnego THF zadaje sie 0,1 g wodorku litowoglinowego, w temperaturze 25'°, w atmosferze azotu. Calosc mie¬ so sza sie w ciagu 4 godzin w temperaturze 25° i wy¬ lewa do 500 ml wody zawierajacej 10 ml stezonego kwasu solnego. Wytracony olej ekstrahuje sie do chlorku metylenu, a staly material otrzymany po odparowaniu oczyszcza sie chromatografia kolum- 55 nowa na zelu krzemionkowym.Przyklad XLVIII. 24Acetoksymetylo)benze- nosulfonamid. Mieszanine 2-{chlorometylo)benzeno- sulfonamidu (2,00 g), octanu potasu (6,0 g) i wody (7,5 ml) utrzymywano w ciagu 1,5 godziny we wrze- 60 niu pod chlodnica zwrotna. Za pomoca kwasu sol¬ nego doprowadzono do wartosci pH do okolo 5,0, po czym oziebiona mieszanine przesaczono, otrzy¬ mujac 1,05 g blyszczacego, bialego produktu o tem¬ peraturze topnienia 131—'133°. VH. NMR b (OD^dPO «5 8,00—7,83 (m), 7,60^7,25 (m), 6,55 (szeroki s), 5,47128 458 31 (s), 2,0i7 (szeroki s), 2,10 (is). Widmo odpowiada wy¬ tworzonej strukturze.* Przyklad XLIX. 2^(Acetoksymetylo)-N-((4,6- -dwucMoro-1,3^riazyn-2-ylo)aminokarbonyló]ben- zenosulfonamid.Roztwór izocyjanianu 4,6^dwuchloro-l,3,5-triaizyn- ^2-ylu 00,8*7 g, 4,5 mmola) w acetonitrylu (9 ml) zadano 2-{acetoksymetylo)-tbenzenosulfonami,dem (1,04 g, 4,5 mmola) i mieszano w ciagu 16 godzin.Pod zmniejszonym cisnieniem odpedzono skladniki lotne, otrzymujac pozostalosc, której *H NMR wy¬ kazal sygnaly 5 (CD3WCO 8,06^-7,80 (m, IH), 7,65— 7,27 (m, 3H), 6,415 (szeroki s, IH), 5,50 (s, 2H), 2,10 (s, 3H) odpowiadajace wytworzonej strukturze.Przyklad L. 2^Hydroksymetylo)-N-((4,6Hdwu- ZZ 15 metoksy-l^^-triazyn-E-yloJaminokarbonyl^Jbefize- nos-ulfonamid.Surowy 2^acetoksymetyloJ-N^^-dwuchloro-l,3, 5-triazynylO)/aminokarbonylo]benzenosulfonamid za¬ dano metanolem (10 ml), a nastepnie roztworem metanolanu sodu <14 mmoli) w metanolu. Calosc mieszano w ciagu 1,5 godzin w temperaturze po¬ kojowej i odparowano. Pozostalosc rozpuszczono w wodzie i przesaczono. Przesacz zakwaszono i prze¬ saczono, otrzymujac 0,45 g produktu o konsystencji gumy, który'przekrystaliizowano z mieszaniny chlo¬ roform/aceton, Otrzymujac 115 mg bialego produktu o temperaturze topnienia 146^148° (z rozkladem).W NMR 6 DMSCMie 12,2 (szeroki, s, IH), 10, 73 (s, IH), 9,00—7yl5 (m, 4!H), 4,80 l(s),^4,M^ (sze- Z CHaCl wzór 2 CHC12 CHClj CHtfH (CH,)CHC1 GHCla CH/DCH, CHjOCH, CHjiOCHs CHaSCHa CH^SCHa CHJSCHa CH^KOJCHj CH*S(0)CH, CH*3(0)CH, .CH*S(OfcCH3 CH*S(Ó)£!H, . ' , CH^SfOfcCHs OH^OOH^CHa CHiOCHjCHa CH^OlOHjiCHa CHiOCH2 CH*OCH(CH3)s CH^OC?H(CH3)a CHa CHaOfC^aCHa CH^CH^jCHa (^^OOHKCHa^iHfiCHa CH^OCHKCHjJCHdCH, Cm^OCHKCHaJCHsCH, CH^OCH, CH^OCH, CH^OOH, CHJ2SCH3 CH^SCH, CHfSCHs CH*S(0)CH, CH^5(0)CH3 CHaSfOJCHj , CH^OjOH, CH^O^CSHa CH*S(Oy3H, Tabe Zwiazki o X OCH3 OOH3 CH3 OCH3 OCH3 CH3 OCH3 CH3 OCH3 OCH, CH3 OCH, OCH3 ICH, OCH, OCH3 CH3 OCH3 OCH, CH, OCH, OCH, CH, OCH, OCH, CH3 OCH3 OCH3 CH3 OCH3 OCH, CH, OCH, OCH3 CH3 OCH, OCH3 CH, ÓCH3 OCH3 CH3 OCH, OCH, s'la H wzorze 18 Y OCH, OCH* OCH, OCH, CH, CH, CH, (CH3 CH, OCH, CH3 OH, OCH, CH, CH, OCH, CH, '• CH, OCH, CH, CH3 OCH, CH, CH, OCH, CH, CH, OCH3 CH3 CH3 * OCH, CH, CH, OCH* CH, CH, OCH, CH, CH, OCH* CHJ3 CH, OCH, E = CH = CH = CH = CH = CH N NT CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH CH N N N N N N N N N N N N Temperatura topnienia (°C) 192-^193 138—*14!0 195—107 1«5^190 150—152 148—15<0 168^-160 164—167 1'83—166 171—176 173—188 ,173—184 166—181 176—184 142—150 178—184 2212—2215 195—198 193—190 13(3—140 124—130 ¦ 1122—127 165-171 147—1510 120^130 136—142 (134—1®9 11-6—121 113—121 125—128 114^116 123—'185 I3.7—^1410 1381—143 162—180 141—150 11-3—H33 109—172 166—171 161—167 212—216 185—189 189—19(533 1Z8 45» 34 tabela II (c.d.) Z CHgOCHj(CH3 CH^OCH^CHs OCH(CH3)2 CHiOKCH2)^CH3 CH/(CH2)3CH3 CH^CHzJsCHa ch20Chi(ch3)ch/:h3 CHjfOCHiOCHs^H2CH3 CHiCOiCH3 CHaOOsCHa CHaCOaCHa CHiCOsCiHj, CHaCO^CHiCHJ=CH2 CHjCOaCHfCH,^ CttiCOtfCH(CH3)2 CHaCOaH CH1CO2H CH2CO2H CHaCOjH CH2CO2H wzór 28 GH*GONi(CH3)j CHaCONHCHa Z CHtSOfcN^jCHsk CHrfSOiNlOCH3)i CH^O^Ni^Hj)! Rj R4 W CH, tHs O CHi CH, O CH, CH, O X Y OCH3 OCH3 CH3 CH3 OCH3 OCH3 CH3 OCH3 CH3 CH3 CH3O CH3 CH3O CH, CH5O CH, CH3O CH3O CH,0 CH3O OCH3 CH3O CH3O OH3 OCH3 CH3 CH3 GH3 OCH3 CH3 QCH3 OH3O CH3 CH3O CH3O CHsO CH3O CH3O CH, CH, CHjO CH, CHjO OCH3 CHjO CH3O Tabela HL Zwiazki o wzorze 120 W X Y O CH3O CH3O O CH3O CH3 O CH8 CH3 Tabela IV Zwiazki o wzorze 30 X Y E CH3O CHaO CH CH3O CH3 CH CHj CH, CH Temperatura topnienia (°C) N 11B—il!2f4 N 131—140 N 134—437 N 98—105 N 84^-08 N "125i—12» N 0.03—M1'0 N 112—J121 CH 194—19i6 - (rozklad) CH 195^198 (rozklad) N 182—184 (rozklad) CH 168'—1170 (rozklad) CH 174—177 (rozklad) CH 135—150 CH 166^108 (rozklad CH 162—1184 (rozklad) CH 007^209 (rozklad) CH 173—175 (rozklad) N I142--444 (rozklad) N 155—150 (rozklad) CH 133^135 (rozklad) C'H a,5,5—15.7 CH 178—180 Temperatura topnienia <°Q 200—203 (rozklad) 2O0-H2O5 (rozklad) 20j9^210 (rozklad) Temperatura topnienia (°C) 172h^176 (rozklad) - 18H—1813 {rozklad) 203-H2I04 (rozklad)128 458 35 36 roki s, 3H), 3,90 (s, 6H). Widmo jest zgodne z przy¬ pisana struktura.W tabelach II—IV zestawiono przykladowe zwiaz¬ ki o wzorze 1, 'które mozna wytwarzac sposobami opisanymi w przykladachI—L» 5 W ponizszych przykladach wszystkie czesci sa czesciami wagowymi, jezeli nie zaznaczono inaczej.Przyklad LI. Higroskopijny proszek. Ester me¬ tylowy kwasu 2-{i[(4,6-dwumetoksypirymidyn-2-ylo,/ aminokarbonylo]aminosulfonylo}benzeno- v 10 octowego 80% Alkilonaftalenosulfonian sodu 2% Lignosulfoniansodu 2% Syntetyczna krzemionka bezpostaciowa 2% Kaolinit 13% ™ Skladniki miesza sie i miele w mlynie mlo¬ tkowym do uzyskania czastek zasadniczo ponizej 50* mikrometrów, ponownie miesza sie i pakuje.(Przyklad LII. iHigroskopijny proszek.Ester metylowy kwasu 2-{f(4,6-dwumetylopirymi- 2o dyn-2-ylo)aminokarbpnylo]aminosulfonylo}ben¬ zenooctowego 50% Alkilonaftalenosulfonian sodu 2e/o Metyloceluloza o niskiej lepkosci 2% Ziemia okrzemkowa 46% K lSklaidn;iki miesza sie, miele z girulbsza w mlynie mlotkowym, a nastepnie w mlynie fluidalnym, otrzymujac material o czastkach srednicy zasadni¬ czo ponizej 10 mikrometrów. Przed pakowaniem produkt ponownie mieszasie. 30 Przyklad LIII. Tloczone pastylki.Ester metylowy kwasu 2-{tl(4-metoksy-6-metylopi- rymidyn^-y^aminokarboriylolaminos-ulfonylo} benzenooctowego 25% Bezwodny siarczan sodu 10% 35 Surowy lignosulfonian wapnia 5% Alkilonaftalenosulfonian sadu 1% Bentonit waipmiawo-imagnezowy . "5i9% Skladniki miesza sie, miele w mlynie mlotko¬ wym, a nastepnie zwilza okolo 12% wody. Mie- 40 szanine wytlacza sie w postaci cylindrów o sred¬ nicy okolo 3 mm, które tnie sie na pastylki dlu¬ gosci okolo 3 mm- Pastylki te mozna stosowac po wysuszeniu bezposrednio lufo wysuszone pastyl¬ ki pokruszyc tak, by przeszly przez sito U.S.S. 45 No. 20 (otwory 0,84 mm). Granulki zatrzymane na sicie (U.SjS. No. 40 (otworzy 0,42 mm) mozna pako¬ wac do uzycia, a drobny material zawrócic do ponownego przerobu.(Przyklad LIV. Higroskopijny proszek.Ester metylowy kwasu 2-{[(4-metoksy-6-metylo-l, 3,5-triazyn-2-ylo)aminokarbonylo]aminosulfonylo} benzenooctowego 20% Alkilonaftalenosulfonian sodu 4% Lignosulfoniansodu 4% 55 Metyloceluloza o niskiej lepkosci 3% Atapulgit ©9% Skladniki dokladnie miesza sie. Po zmieleniu w mlynie mlotkowym do czastek zasadniczo poni¬ zej 100 mikrometrów material ponownie miesza sie 60 i przesiewa przez sito U..S.S. No. 50 (otwory 0,3 mm) i pakuje.Przyklad LV. Granulki o niskim stezeniu.Ester etylowy kwasu 2-{[i(4,6^dwumetoksypirymi- dyn-2-ylo)ammokarbonylo] aminosulfonylo} ben- v 65 50 zenooctowy 1% N,N-dwumetyloformamid 9% Granulki atapulgitu (sito U.S.S. 20—4t0, 0,814—0,42mm) 90% Skladnik ozynny rozpuszcza sie w rozpuszczalni¬ ku, a roztworem natryskuje na odpylone granul¬ ki, w mieszalniku w postaci podwójnego stozka.Po zakonczeniu natryskiwania roztworu mieszal¬ nik w krótkim czasie utrzymuje sie w ruchu, po czym pakuje sie feranulki.Przyklad LVI. Roztwór.Ester metylowy kwasu 2-{(i(4,6^dwumetoksypirymi- dyn-2-ylo)aminokarbonylo] aminosulfonylo} benzenooctowego, sólsodowa 5% Woda 95% Sól dodaje sie bezposrednio do wody podczas mieszania, otrzymujac roztwór, który nastepnie mozna pakowac do uzycia.Przyklad LVII. Higroskopijny proszek.Ester metylowy kwasu 2-{[<4-metoksy-i6-metylo-l,3, 5-triazyn^-ylo)aminokarbx)nylo]aminosulfonylo} benzenooctowego 90% Sól sodowa sulfobursztynianu dwuoktylu 0,1% Syntetyczna, subtelna krzemionka 9,9% Skladniki miesza sie i miele w mlynie mlotko¬ wym, do czastek o wielkosci zasadniczo ponizej 100 mikrometrów. Material przesiewa sie przez sito U.S.S. No. 5'0 {otwory ^,3 mm) i pakuje.Przyklad LVIII, Higroskopijny proszek.Ester etylowy kwasu 2-{iD(4,6niwumetoksypirymi- dyn-2-ylo)aminokarbonylo] aminosulfonylo} benzenooctowego • 40% Lignosulfonian sodu 20% Glinka montmorylowa 40% Skladniki dokladnie mieszaj sie, miele z grubsza w mlynie mlotkowym, a nastepnie w mlynie flui¬ dalnym, do czastek o wymiarach zasadniczo poni¬ zej 10' mikrometrów, po czym material ponownie miesza sie i pakuje.Przyklady LIX. Higroskopijny proszek. 2-(Dwuchlorometylo)-N-[(4-metoksy-€- metylopirymidyn-2-ylo)aminokarbonylo] benzenosulfonamid 50% Alkilonaftalenosulfonian sodu 2% Metyloceluloza o niskiej lepkosci 2% Ziemia okrzemkowa 46% Skladniki miesza sie, miele z grubsza w mlynie mlotkowym, a nastepnie w mlynie fluidalnym, do czastek o wymiarach zasadniczo ponizej 10 mikro¬ metrów srednicy. Produkt ponownie miecza sie i pakuje.Przyklad LX. Granulki.Higroskopijny proszek z przykladu LIX 5% Granulki atapulgitu (U.S.S. 210—40 mesh, 0,84—'0,42 mm) 95% Zawiesina higroskopijnego proszku zawierajaca okolo 2i5% materialu stalego natryskuje sie po¬ wierzchnie granulek atapulgitu, w mieszalniku w postaci podwójnego stozka.Granulki' suszy sie i pakuje.Przyklad LXI. Zawiesina wodna. 2-Dwuchlorometylo/^NH[i(4,6-dwumetylopirymir dyn-2-ylo)aminokarbonylo]foen- zenosulfonamid 40%128 458 37 38 Kwas poliakrylowy — czynnik zageszczajacy 0,3% Eter dodecylofenolowy glikolu polietylenowego 0,5% Fosforan dwusodowy 1% Fosforan jednosodowy 0,5% Alkohol poliwinylowy 1% Woda 56,7% Skladniki miesza sie i\ miele w mlynie piasko¬ wym, do czastek o wymiarach zasadniczo ponizej 5 mikrometrów.Przyklad LXII. Granulki. 2-(Dwuchlorometylo)-N-{(4-metoksy-6-me- tylopirydyn-2^ylo)aminokarbonylo]ben- zenosulfonamid 80% Substancja powierzchniowo czynna 1% Surowa sól lignosoilfonianu (zawierajaca 5^20% naturalnych cukrów 10% Glinka atapulgitowa 9% Skladniki miesza sie i miele do materialu prze¬ chodzacego przei sito 100 mesh (194 ^m)- Material ten wprowadza sie do granulatora fluidalnego, w którym przeplyw powietrza nastawia sie tak, by material fluidyzowal, a na fluidyzujacy material natryskuje dokladnie rozpylona wode^ Fluidyzacje i natryskiwanie kontynuje sie do uzyskania gra¬ nulek; o wymaganej wielkosci. Przerywa sie na¬ tryskalyanie, kontynujac fluidyzacje, ewentualnie z podgrzewaniem, do zmniejszenia zawartosci wo¬ dy do potrzebnego poziomu, zwykle ponizej 1%.Material wyladowuje sie, przesiewa do wymaga¬ nego '¦ zakresu wielkosci, zwykle 14.—100 mesh (1410—140 mikrometrów) i pakuje sie do uzycia.Przyklad LXIII. Koncentrat o wysokim ste¬ zeniu. 2-Dwuchlorometylo/-N-[(4,6-dwumetylo- pfrymidyn-.2-ylo)aminokarbonylo] benzenosulfonamid 99% Aerozel. krzemionkowy 0,5% Syntetyczna krzemionka bezpostaciowa 0,5% ¦Skladniki miesza sie i miele w mlynie mlotko¬ wym do materialu przechodzacego zasadniczo w calosci przez- sito U.S.S, No. 50 (otwory 0,3 mm).Jezeli to jest konieczne, koncentrat mozna dalej rozcienczac.Przyklad LXIV. Higr oskopijny proszek, N-{(4,6-Dwtimetylopirymidyn-2-yloamrno- karbonylo]-2-/metoksymetylo/ benzenosulfonamid " 80% Alkilonaftalenosulfonian sodu 2% Lignosulfonian sodu 2% Syntetyczna krzemionka bezpostaciowa Kaolinit 13% Skladniki miesza sie, miele w mlynie mlotko¬ wym do czastek zasadniczo ponizej 5'0 mikromet¬ rów, i ponownie przesiewa.^Przyklad LXV. Granulki.Higroskopijny proszek z przykladu LXIV 5% Granulki. atapulgitu (U.SJS. 20—4(L mesh; 0i«4—0,4fimm) 95% .Zawiesine higroskopijnego proszku zawierajaca okolo 26% materialu stalego natryskuje sie na po¬ wierzchnie granulek atapulgitu, w mieszalniku w postaci podwójnego stozka. Granulki suszy sie i pa¬ kuje. :, „Przyklad LXVI. Tloczone pastylki.N4(4,6-Dwumeloksypirymidyn-2-ylo)amino- karbonylo] -2-/metóksymetylo/ benzenosulfonamid Bezwodny siarczan sodu Surowy lignosulfonian wapnia 5 Alkilonaftalenosulfonian sodu Bentonit wapniowo-magnezowy 35 25% 10% 5% 1% 50% Skladniki miesza sie, miele w mlynie mlotko¬ wym, a nasteipnie ziwi'lza okolo T2% wody. Mie¬ szanine wytlacza sie w ksztalt cylindrów o sred- 10 nicy okolo 3 mm, które tnie sie na pastylki dlu¬ gosci okolo 3 mm. Pastylki te mozna stosowac po wysuszeniu bezposrednio lub wysuszone pastylki pokruszyc tak, by przeszly przez sito U.S.S. No. 20 (otwory 0,84 mim). Granulki zatrzymane na 15 sicie U,S,S. No. 40 (otwory o 0,42 mm) mozna pakowac do uzycia, a drobny material zawrócic do ponownego przerobu.Przyklad LXVII. Zawiesina olejowa.N-[(4,6-Dwumetylo-l,3,5-triazyn^2-ylo)amino-~ 20 karbonylo]-2-(metoksymetylo)benzenosulfon- amid . 215% Polioksyetylenoszesciooleinian soroitu 5% Wysoce alifatyczny olej weglowodorowy 70% Skladniki miele sie w mlynie piaskowym do 25 czastek ponizej okolo 5 mikrometrów. Otrzymana gesta zawiesine mozna stosowac bezposrednio lufy korzystniey po rozcienczeniu olejem lut) zemulgo- waniu w wodzie.Przyklad LXVIII. Roztwór. 30 Sól sodowa Nn[(4-metoksy-6-metylopirymidyn- -2-ylo)aminokarbonylo]-2H(metylotiometylo)- benzenosulfonamidu 5% Woda 95% Przy mieszaniu, sól dodaje sie bezposrednio do wody, otrzymujac roztwór, który moze byc pako¬ wany do uzycia.Przyklad LXIX. Granulki o niskim stezeniu.N-[(4,6-Dwumetoksypirymidyn-,2-ylo)amino- 40 karbonylo]-f2-i(metylotiometylo)benzenosul- fonamid P,l% Granulki atapulgitu (ILSjS. 20^40 mesh, 0,8.4—0,42. mm) 9^,9% Skladnik czynny rozpuszcza sie w rozpuszczala 45 niku, a roztworem natryskuje odpylone granulki, w mieszalniku w postaci podwójnego stozka. Po zakonczeniu natryskiwania roztworu material podr grzewa sie w celu odparowania rozpuszczalnika.Po oziebieniu, material pakuje sie. 50 Przyklad LXX. Proszek.NH[i(4,6-Dwumetoksypirymidyn-2-yloamino- karbonylo]-2-(metylotiometylo)ibenzenosul- fonamid 10% Atapulgit 10% 55 Pirofilit 80% Skladnik czynny miesza sie z atapulgitem. i prze¬ puszcza przez mlyn mlotkowy, z wytworzeniem czastek zasadniczo ponizej 200 mikrometrów.Zmie¬ lony koncentrat miesza sie ze sproszkowanym pi- 60 rofilitem do otrzymania jednorodnego materialu.Przyklad LXXI. Higroskopijny proszek. 2-[(Dwumetyloamino)isulfonylometylo]-N-f(4- -metoksyJ6-metylopirymidyn-2-ylo)aminokar- bonylo]benzenosulfonamid .60% •5 Alkilonaftalenosulfonian sodu 2%128 458 39 40 Metyloceluloza o niskiej lepkosci 2% Ziemia okrzemkowa 46% Skladniki miesza sie, z grubsza miele w mlynie mlotkowym, a nastepnie, w mlynie fluidalnym, do czastek zasadniczo ponizej 10 mikrometrów. Przed 5 pakowaniem produkt miesza sie ponownie.Przyklad LXXII. Higroskopijny proszek. 2^(Iw^lmetyloamino)lsulsfonylometylo]^N-(l(4- -metoksynC^metylo-ljS^triazyn^-yloJamino- karfoonylo]benzenosulfonamid 20% io Alkilonaftalenosulfoniansodu 4% LignosuMoniansodu 4% Metyloceluloza o niskiej lepkosci 3% Atapulgit 60% Skladniki dokladnie miesza sie. Po zmieleniu w 15 mlynie mlotkowym do czastek zasadniczo ponizej 100 mikrometrów material ponownie miesza sie i przesiewa przez sito ILSjS. No, 50 (otwory 0,3 mmli P° czym pakuje.Przyklad LXXIII. Granulki o niskim steze- 20 niu. 2-((Dwumetyloamino)sulfonylometylo]-iN-((4,6- *dwumetoksy-l,3,5-,triazynH2-ylo)aminokarbo- nylo]ibenzenosulfonamid 1% N^Bwumetyloformamid 9% a Granulki atapulgitu (UjSJS. sito 20-h40, 0,84—0,4Bmm) 90% Skladnik czynny rozpuszcza sie w rozpuszczalni¬ ku, a roztworem natryskuje sie odpylone granulki w mieszalniku w postaci podwójnego stozka. Po 3° zakonczeniu natryskiwania roztworu mieszalnik przez krótki czas utrzymuje sie w ruchu, po czym pakuje sie granulki Przyklad LXXIV. Koncentrat o wysokim stezeniu. * 2-((Dwunietyloamino)sulfonylometylo] -iN-((4,6- -dwumetoksy-»l,3,5-triazyn-2-yloaminokarbo- nylo]fbenzenosulfonamid 90% Aerozel krzemionkowy 0,5% Syntetyczna krzemionka bezpostaciowa 0,5% *° Skladniki miesza sie i miele w mlynie mlotko¬ wym do materialu zasadniczo w calosci przecho- ^dzacego przez sito UjSjS. No. &01 (otwory 0,3 mm).Koncentrat mozna dalej rozcienczac, jezeli to jest konieczne. ^5 Przyklad LXXV. Higroskopijny proszek. 2-l(Dwumetyloaminosulionylometylo]-N-('(4- -metoksy-6-metylo-;l,3,5-triazyn-2-ylo)amino- karibonylo]lbenzenósulfonamid 90% Sól sodowa sulfolbursztynianu dwuoktylu 0,1% *° Subtelna krzemionka syntetyczna 9,9% Skladniki miesza sie i miele w mlynie mlotko¬ wym do czastek zasadniczo ponizej 100 mikrome¬ trów. Material przesiewa sie przez sito U.S.S. Nó. 50 (otwory 0,3 mm) i pakuje. 55 Przyklad LXXVI. Zawiesina olejowa, 2f-[(Iwumetyloamino)sulfonylometylo] -iN-((4,6- -dwumetoksypirymidyn-2-ylo)aminokarbóny- lo}benzenosulfonamid 35% Mieszanina estrów karboksylowych polialko- 60 holi i rozpuszczalnych w oleju sulfonianów naftowych 6% Ksylen 59% Skladniki miesza sie i, miele w mlynie piasko¬ wym do czastek zasadniczo ponizej 5 mikrome- *5 trów. Produkt mozna stosowac bezposrednio, roz¬ cienczac olejem lub emulgowac w wodzie. iPrizyklad LXXVII. Zawiesina olejowa.Ni[(4i6-Dwumetoksy-l,3,5-triazyn-2-yloamino- karbonyló]n2-(hydroksymetylo)ibenzenosulfon- amid 25% Polioksyetylenoszesciooleinian sorbitu 5% Wysoce alifatyczny olej weglowodorowy 70% Skladniki miesza sie i miele w mlynie piasko*- wym do czastek ponizej okolo 5. mikrometrów.Otrzymana gesta zawiesine mozna stosowac bezpo¬ srednio, lecz korzystnie uzywa sie ja po rozcien¬ czeniu olejem lub zemulgowaniu w wodzie. przyklad LXXVIII. Zawiesina wodna.N-fl(4,6-Dwumetoksypirymidyn-2f-ylo)amino- karbonylo]-2-(hydroksymetylo)benzenosulifon- amid 410% Kwas poliakrylowy — czynnik zageszczajacy 0,3% Eter dodecylofenolowy (glikolu poHietyleno- wego 0,5% Fosforan dwusodowy 1% Fosforan jednosodowy 0,5% Alkohol poliwinylowy 1,0% Woda 56,7% Skladniki miesza sie i miele w mlynie piasko¬ wym do czastek o wielkosci zasadniczo ponizej 5 mikrometrów.Przyklad LXXIX. Granulki.Nn[(4,6-X)wumetoksy-l,3^triazyn^2-ylo)aminor karbonyloMKhydroksymetyloJlbenzenosulifon- amid 80% Czynnik zwilzajacy 1% Surowa sól lignosulfonianowa (zawierajaca 5—20% naturalnych cukrów) ifO% Glinka atapulgitowa 9% iSkladniki miesza sie i miele do czastek przecho¬ dzacych przez sito 100 mesh ^1419 jimX Otrzymany material wprowadza sie do granulatora fluidalne¬ go, w którym przeplyw jwwietrza nastawia sie tak, by material lagodnie fluidyzowal, a na flui- dyzujacy material natryskuje sie dokladnie rozpy¬ lona wode. Fluidyzacje i natryskiwanie kontynuuje sie do uzyskania granulek wymaganej wielkosci.Przerywa sie natryskiwanie, kontynuujac fluidy- zacje, ewentualnie z podgrzewaniem, do zmniej¬ szenia zawartosci wody do zadanego poziomu, zwy¬ kle ponizejfc 1%. Material wyladowuje sie, prze¬ siewa do wymaganego zakresu wielkosci, zwykle 14—100 mesh (1410—14© mikrometrów) i pakuje sie do uzycia.Przyklad LXXX. Higroskopijny proszek.N^(4,6^Dwumetoksy-l^,5-triazyn-2-ylo)aimino^ karbonylo]^2-(hydroksymetylo)benzenosulfon- amid 4(0% Lignosulfonian sodu 20% Glinka montmorillonite 4i0% Skladniki dokladnie miesza" sie, miele z .grubsza w mlynie mlotkowym, a nastepnie w mlynie flui- dalnym do czastek zasadniczo ponizej 10 mikro¬ metrów. Material ponownie miesza sie i pakuje.Zwiazki o wzorze 1 sa aktywnymi substancjami chwastobójczymi, znajdujacymi zastosowanie w prowadzonej przed i po wzejsciu roslin regulacji wzrostu chwastów o szerokim spektrum, na obsza¬ rach, gdzie pozadane jest calkowite niszczenie we-128 458 41 getacjl, jak wokól zbiorników paliwa, skladów amunicji, magazynów przemyslowych, otworów wiertniczych, kin na otwartym powietrzu, wokól tablic ogloszen, autostrad i torów kolejowych.Przez odpowiedni dobór dawki i czasu stosowa- 5 nia, zwiazki o wzorze 1 mozna stosowac do ko¬ rzystnej modyfikacji wzrostu roslin i selektywnego* zwalczania chwastów" w uprawach takich roslin jak pszenica i jeczmien.Dokladna ilosc zwiazku o wzorze 1, jak^a ma 10 byc stosowana w danej sytuacji, bedzie zmieniac sie.w zaleznosci od zadanego wyniku, ilosci obec¬ nej roslinnosci -i gatunku zwalczanych chwastów, typu gleby, postaci preparatu i sposobu stosowania, warunków pogodowych itp. Poniewaz role odgry- 15 wa tak wiele zmiennych, nie jest mozliwe okresle¬ nie dawki odpowiedniej w kazdej sytuacji. Ogól¬ nie, zwiazki o wzorze 1 stosuje sie w dawce od okolo 0,OOil do 20 kg/ha, przy korzystnym zakresie. 0,01 do 10 kg/ha. Dawki wyzsze stosuje sie w 20 przypadku niekorzystnych warunków i wówczas, g(Jy potrzebne jest dlugie utrzymywanie sie zwiaz¬ ków w glebie.Zwiazki o wzorze 1 mozna mieszac z innymi czynnikami chwastobójczymi, a szczególnie uzy- 25 teczne sa one w kombinacji z mocznikami, jak 3-<3,4-dwuchlorofenylo)^l ,1-dwumetylomocznik (di- uron); triazynami, jak 2-chloro-4^(etyloamino)-6- -(izopropyloamino)-s-triazyna (atrazyna); uracylami, jak 5-bxomo-3-n-rzed.butylo^6-metylouracyl (brom- so acil); N-(fosfonometylo)glicyna (gdyphosate); 8-cyklo- heksylo-l-metylo^-dwumetyloamino-s-triazyno^,^- -(lH,3H)-clionem (hexazinone); N,N-dwumetylo-2,2- -dwufenyloacetamidem (diphenamide); kwasem 2,4- -dwuchlorofenoksyoctowym (2,4-d) (i zwiazkami *5 zblizonymi); karbaminianem 4Jchloro-24Dutynylo-13- -chlorofenylu (barban); S-<(2,3^dwuchloroallilo)tio- karbaminianem dwuizopropylu (diallate), S-(2,3y3- -trójchloroallilojtiokarbaminianem dwuizopropylu (triallate); metylosiarczanem 1^-dwumetylo-3,5- *o ^dwufenylo-1'H-pirazolionowym (difenzoauat methyl sulfate); estrem metylowym kwasu 2-(4^(2,4^dwu- chlorofenoksy)ifenoksy]etanokarboksylowego (diclo- fop methyl); 4-amino-6-tert-*butylo^3H(metylotio)- -l,2,4-triazyn-5-((4jH)onem (metribuzin); 3^(3<4-dwu- & chlorolenylo)-!-metoksy^l-metylomocznikiem (linu- ron); 3-izopropylo-lHH2,l-3-benzotiodiazyn-4<3iH)-on- -2,2-dwutlenkiem {bentazon); a^x,a-trójifluoro-2,6- -dwunitro^N,N-dwupropylo-p-toluidyna (trifluralin); jonem 14'-dwumetylo-4,4'-4ipirydyniowym (para- *0 qua't),' jnelaooarsenianejm jednosoidowyim (M9MA); a^Moro^^Hdwumietylofme^ dem (alachilor); l,l-&wwnely\o^-1o-m- -tolilo)mocznikiem (fluometuron) i estrem mety¬ lowym kwalsu S-C^cMoro^^rójifluoroimety^-ifeno- & l^y]-^2Hnitrobenzoesowego (aeifluorifen, methyl).Tabela V 42 Tabela V (ciag dalszy) Zwiazek uzyty do badan Temperatura topnienia (°C) 60 wzór 31 wzór 32 wzór 33 wzór 34 wzór 36 134—137 188^186 (z rozkladem) 190—196 (z rozkladem) 155—1G(P (z rozkladein) 90 (z rozkladem) Zwiazek uzyty do badan wzór 36 wzór 37 wzór 38 wzór 39 wzór 40 wzór 41 wzór 42 wzór 43 wzór 44 Temperatura topnienia (°C) 128—130 (z 14S—144 (z 177—130 178—130 1515—157 133—135 172—174 190—196 155^160 rozkladem) rozklademX ¦^ / Aktywnosc zwiazków o wzorze 1 badano w pró¬ bach prowadzonych w cieplarni. Do badan zasto¬ sowano zwiazki zestawione w tabeli V.Oceny wyników badan, dokonano na podstawie skali numerycznej, wedlug której 0 = brak uszko¬ dzen, a 10* = calkowite zabicieu Stosowane syinfeole maja nastepujace znaczenie: C = chloroza/nekroza D = defeliacja E = hamowanie wzej«scia G = opóznienie wzrostu H = efekty formatywne S = albinizm U = niezwykla pigmentacja •GF = opóznione kwitnienie 6Y = obciecie paczków kwiatowych.Tabela VI Dawka (kgi/ha) ' Zwiazek 0 wzorze 31 0,06 Zwiazek 0 wzorze 312 0,06 Po wzejsciu Fasola krzaczasta Bawelna Sorgo Kukurydza Soja-' Pszenica Owies gluchy Ryz Chiwaistnica jednostronna Paluisizinilk krwawy Powój Rzepien T Kasja Ciibora Burak cukrowy Przed wzejsciem Sorgo Kukurydza Soja Pszenica1 Owies gluchy Ryz Chfwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien wL^ 5C, 9G IC, 9G 2C, 9G 2C, 9G 0 0 0 IC, 4TI 2G 6C, 9G 6C, 9G 2C, 5H IC — 2C, 9H 3C, 9G 2C, 8H 0 0 2C, 5G 7H 0 2C, 9G 2C, 9H 5C, dG, 0Y 5C, »G 3C, 0G 2C, &H 5H 3G 4G . 2C, 8G 2C, 7H 6G 5C, 9H ,. 5C, 9G . 9C 2C, 9G — 10H 2C, 9G 10E 9G 4C,8G 10E 4C. 9H 2C, TG 5C, 9G 9H128 458 43 Tabela VI. (ciag dalszy) 44 Tabela VI. (ciag dalszy) Dawka (kg/ha) Kasja Ciiboira Burak cukrowy Po wzejsciu Fasola krzaczasta Bawelna Songo Kukurydza Soja Pszenica Owies gluchy Ryz Ghlwaistnka jednostronna Paluisznik krwawy Pow6j Rzeipien Kasja Cibora Butraik cukrowy Przed wzejsciem Sorgo Kukurydza Soja Pszenica Owies gluchy Ryz Chwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien Kasja Cibora Burak cukrowy Dawka (kig/ha) Po wzejsciu Fasola krzaczasta Bawelna Sorgo Kukurydza Soja Pszenica Owies gluchy Ryz Chwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien Kasja Cibora Burak cukrowy Zwiazek o Zwiazek o wzorze 31 wzorze 32 0,05 0,05 5C, 9G 5G 9G 10E Dawka (kg/ha) Zwiazek Zwiazek o wzorze 33 o wzorze 34 0,05 0,05 5C, 9G, 6Y 4C, 9G, 6Y 5C, 9G 2C, 9G 2C, 8H 2C, 7H 0 0 8G 2C, 7H 5G •IC, 5G 9C 9C 2C, TG 2C, 9iH 9G IH IC, 5G 2C, 6G ioe 5C, 8H 2C, 3G 9G 9H 9G IOE 4C, ic, 3C, 0 0 IC 2C, 2C 3C, 3C, 4C. 0 3C, 3C, 3C, 0 5H IC :h 3G bH *H 2C 0 8G 4G 8H 8G 6H 8H 8G 4H 8G 7G 5H Zwiazek Zwiazek o wzorze 35 o wzorze 36 0,05 0,05 5C, 6G, 6Y 9C, 9G, 6Y 4C, 4C, ic, 2G 0 6G 4C, 2C, IC 4C, 3C, 2C 3G 3C, 5H 9H 4H 9G 7H 6H 6G 9G 5C, 7G 3C, 9G 2U, 9G 3C, 7G 5G 2C, 9G 5C, 9G 6C, 9H 2C, 5G 4C, ftH 5C, 9H 3C, 4H 2C, 8G 5C, 9H 10 15 20 25 30 35 40 45 50 60 65 Przed wzejsciem Sorgo Kukurydza Soja . Pszenica Owies gluchy Ryz Chwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien Kasja Cibora Burak cukrowy 4C, 2C, 2G 5G 5G 4C, ¦3H 1C 2C, 6H 2C 0 2G 8H 5G »G 5H 4C, 9H 4C, 9H 3C, 5H 2C, 9G 4C, 9tG 3C, &H 5C, 9H 2C, 5G 8H 9H 3C, 8H 5C, 9G 10E Tabela VII v Dawka (kig/ha) Po wzejsciu Fasola krzaczasta Bawelna Sorgo Kukurydza Soja Pszenica Owies gluchy Ryz Chwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien (Arabrs canadensis) Gesiówka Cibora Przed wzejsciem Sorgo Kukurydza Soja Pszenica Owies gluchy Ryz Chwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien (Arabis canadensis) Gesiówka Cibora Dawka (kg/ha) Po wzejsciu Fasola krzaczasta Bawelna Sorgo Kukurydza Soja Pszenica Zwiazek Zwiazek o wzorze 37 o wzorze 38 S ?G 0 0 0 0 0 0 0 0 0 ic, 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 IH 0 0 o 0,4 GG 0 Zwiazek o wzorze 3S 4C, 6C, 7U, 3C, ! 3H, 3G 0,05 9G, 6Y 9G 9C 9H 7G 0,05 9C 4C, 4H, 9G 3U, 9G 5U, 9C SC, 90 IC, 4G 4C, 8G , 2C, 8G 10C JC, 5G 4C, 9H 5C, 9G 9C 2C, 7G 5C 9H 2C, OH 3C 7H IC, GG 5C, 9H 2C, 8H 6C; 9H ?C, 5G FG 4C, 9H 3C, 9G KE Zwiazek I o wzorze 40 0,05 9C 5C, OG 3C, 0G 9H 3C, BG 0128 458 45 Tabela VII (ciag dalszy) 46 Tabela VII (ciag dalszy) Owies gluchy. 3C, 9H Ryz 6C, 9G Chwastnica jednostronna 9C Palusznik krwawy 3C. 6G Powój 9C Rzepien 6C, 9G (Arabis canadensis) Gesiówka 4C, 8H Cibora 2C, 9G Przed wzejsciem Sorgo 10E Kukurydza FC, 9H Soja 2C, 8H Pszenica 5G Owies gtuchy 2C, 9G Ryz 10E Chwastnica ' jednostronna 6C, 9rH Palusznik krwawy 3C Powój 9C Rizepien 9C (Arabis canadensis) Gesiówka 5c, 9»G Cibora 1CE 3C 5G 5C, 9G 9C 5G 4C, 9G *5C, 9G 4C, 9G 6C, 2C, 2C, 2G 2C, 4C, 7H 9H 9H 6H 9H 8H 9H 8G SH 2C, 7G 1CE (Dawka (kg/ha) Zwiazek o wzorze 41 0,05 Zwiazek o wzorze 42 0,05 Po wzejftciu Fasola krzaczasta Bawelna Sorgo Kukurydza Soja Pszenica Owies gluchy Ryz Chwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien (Arabis canadensis) Gesiówka Cibora Przed wzejsciem Sorgo Kukurydza Soja Pszenica Owies gluchy Ryz Chwastnica jednostronna Palusznik krwawy Powój Rzepien (Arabis canadensis) Gesiówka Cibora ?C. 9G, BY 2C, 2H, 9G 2C, 6G IC, 3G IC, 2H 0 IC. 5G 2C. 8H 2G IC, 6G 9G 2C 4G 30 SC, 8H 2C, 7G bil 3G 7G en 2C, 5H 2G -.G 9G 7G *G 2C, 9H IH