PL128293B1 - Detergent additive to oils - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest metaliczny alkilo- fenolanowy dodatek detergentny stosowany w uszlachetnianiu olejów smarowych i innych, gdzie podnosi ich jakosc przez zobojetnianie produktów kwasnych powstajacych podczas pracy silnika oraz zapewnia im poza typowymi dla dodatków detergentnych wlasnosciami dyspergujaco-myja- cymi równiez wlasnosci antyutleniajace i antyko¬ rozyjne oraz przeciwzuzyciowe.Z opisów patentowych nr 53157, 95574, 111295 znane sa metaliczne dodatki detergentne otrzymy¬ wane w wyniku promotorowego sposobu wprowa¬ dzania rezerwy alkalicznej. Detergenty te oparte sa na sulfonianach pierwiastków II grupy ukladu okresowego szczególnie baru i wapnia i z reguly zawieraja wiecej metalu nizby to wynikalo ze stosunków stechiametrycznych, co stanowi o ich duzej zdolnosci zobojetniania substancji kwasnych oraz posiadania wlasnosci dyspergujaco-myjacych.Rosnace wymagania jakosciowe stawiane olejom smarowym przede wszystkim przez przemysl mo¬ toryzacyjny i zegluge wymagaja stosowania przy ich otrzymywaniu szeregu specyfików uszlachet¬ niajacych przydajacych lub poprawiajacych ole¬ jowi wlasnosci: neutralizujace, dyspergujaco-my- 10 15 20 25 jace, antyutleniajace i antykorozyjne, depresacyj- ne, przeciwzuzyciowe i inne. Znane juz sulfonia- nowe dodatki detergentne zabezpieczaja tylko w czesci podany wachlarz wymagan jakosciowych — wlasnosci typowych dla dodatków detergentnych.Stwierdzono, ze dodatki alkilofenolanowe poza typowymi wlasnosciami dodatków detergentnych posiadaja takze pewne wlasnosci antyutleniajace i antykorozyjne oraz przeciwzuzyciowe i wlasnos¬ ciami tymi wspieraja w dzialaniu typowe dodatki antyutleniajace, przeciwzuzyciowe i antykorozyjne (zjawisko synergizmu). Uzyskanie przez srodek nieoczekiwanych wlasnosci nietypowych dla do¬ datków detergentnych i jego dobra wspólpraca z pozostala gama dodatków szczególnie sulfonia- nowych, zapewnia wspólpracujacym czesciom sil¬ nika wysoka ich czystosc co wplywa na wydluze¬ nie zywotnosci silnika. Dlatego tez szczególnie ko¬ rzystne jest stosowanie dodatku alikilofenolanowe- go lacznie z dodatkami sulfonianowymi. Wprowa¬ dzenie do receptur obecnie produkowanych ole¬ jów silnikowych — metalicznych alkilofenylowych dodatków detergentnych, dzieki uzyskiwanemu w wysokim stopniu zjawisku synergetycznego dzia¬ lania, pozwala na uzyskanie (przy zmniejszonym 128 293128 293 3 dawkowaniu o 30 do 60% dodatków sulfoniano- wych) o 100°/o wieksza odpornosc na utlenianie oraz o 150°/o mniejsze zuzycie lozysk a wiec lepsze wlasnosci przeciwzuzyciowe — ochronne. Uzyska¬ nie takiego nieoczekiwanego efektu pozwala na wydatne przedluzenie pracy (okresu eksploatacji) finalnego oleju silnikowego lub zmniejszenie da¬ wkowania odpowiednich dodatków uszlachetnia¬ jacych.Istota wynalazku jest zastosowanie niestosowa¬ nego dotychczas jako baza surowcowa dla baro¬ wych dodatków detergentnych alkilofenolu o jed¬ nym do trzech lancuchach alkilowych o dlugosci lancucha do 28 atomów C kazdy. Metaliczny de¬ tergent alkilofenolanowy wedlug wynalazku sta¬ nowi olejowy roztwór mieszaniny alkilofenolanu baru w ilosci 274,6 czesci wagowych i weglanu baru w ilosci 66,3 czesci wagowych. Olejem mine¬ ralnym jest olej otrzymany z selektywnie rafino¬ wanej i odparafinowanej frakcji ropy naftowej o lepkosci 5 do 15 mm2/s w temperaturze 373°K i temperaturze krzepniecia nie wyzej 265°K, a je¬ go ilosc uzyta w stosunku do 100 czesci wagowych skladników roztworu wynosi od 151,3 do 213/9 czesci wagowych. Jako alkilofenolany baru moga byc zastosowane alkilofenolany o 1 do 3 grupach alkilowych o dlugosci lancucha alkilowego do 23 atomów C kazdy, korzystnie monoalkilofenolany o dlugosci lancucha 9 atomów C. Stanowiace skladniki olejowego roztworu alkilofenolany baru i weglany baru wytwarzane sa w mieszaninie zna¬ nym sposobem podanym w opisie patentowym PRL nr 95574.Przyklad I. Barowy detergent alkilofenola¬ nowy sklada sie z 274,6 czesci wagowych nynolo- fenolanu baru, 66,3 czesci wagowych weglanu ba¬ ru i 729,2 czesci wagowych znanego oleju mine¬ ralnego. Srodek ten otrzymuje sie w wyniku wpro¬ wadzenia do reaktora zaopatrzonego w mieszadlo i element grzejny kolejne: 729,2 czesci wagowych 5 oleju mineralnego, 293,1 czesci wagowych wodo¬ rotlenku baru, 161,5 czesci wagowych nynolofe- nolu i poddania mieszaniny w temperaturze 95°C w ckresie 1 godziny procesowi neutralizacji a na¬ stepnie procesowi alkalizacji w temperaturze io 125QC w czasie 4 godzin przy uzyciu gazowego dwutlenku wegla w sumarycznej ilosci 15,2 czes¬ ci wagowych przy kontrolowanej zawartosci wody w mieszaninie reakcyjnej 0,5°/o wagowych. Otrzy¬ many detergent oczyszcza sie na drodze filtracji 15 w temperaturze 150°C przy uzyciu znanych po¬ mocy filtracyjnych stosowanych w ilosci 3% wa¬ gowych. Srodek po oczyszczeniu posiada liczbe zasadowa 74 mg KOH/g, zawartosc baru 9,7°/o wagowych i zawartosc stalych cial obcych 0,034% 20 wagowych.Zastrzezenia patentowe 25 30 35 1. Dodatek detergentny do olejów zawierajacy w swym skladzie fenolany baru, weglan baru i olej mineralny, znamienny tym, ze sklada sie z 274,6 czesci wagowych alkilofenolanu baru zawie¬ rajacego alkilofenol o jednym do trzech lancu¬ chów alkilowych o dlugosci lancucha do 28 ato¬ mów C kazdy, 66,3 czesci wagowych weglanu baru i oleju mineralnego w ilosci 151,3 do 213,9 czesci wagowych soli barowych. 2. Dodatek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze olej mineralny uzyskany z selektywnie rafino¬ wanej frakcji ropy naftowej o lepkosci od 5 do 15 mm2/s w temperaturze 373°K i temperaturze krzepniecia nie wyzej 265°K.WZGraf. Z-d 2, zam. 267 — 90 Cena 130 zl PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 25 30 35 1. Dodatek detergentny do olejów zawierajacy w swym skladzie fenolany baru, weglan baru i olej mineralny, znamienny tym, ze sklada sie z 274,6 czesci wagowych alkilofenolanu baru zawie¬ rajacego alkilofenol o jednym do trzech lancu¬ chów alkilowych o dlugosci lancucha do 28 ato¬ mów C kazdy, 66,3 czesci wagowych weglanu baru i oleju mineralnego w ilosci 151,3 do 213,9 czesci wagowych soli barowych.
2. 2. Dodatek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze olej mineralny uzyskany z selektywnie rafino¬ wanej frakcji ropy naftowej o lepkosci od 5 do 15 mm2/s w temperaturze 373°K i temperaturze krzepniecia nie wyzej 265°K. WZGraf. Z-d 2, zam. 267 — 90 Cena 130 zl PL