Przedmiotem wynalazku jest sposób realizacji stalego czasu wyprzedzenia w automatycznym synchroniza¬ torze obiektów energetycznych sluzacym do wlaczania generatorów synchronicznych do sieci lub do laczenia asynchronicznych obszarów sieci.Wlaczanie generatorów synchronicznych do sieci oraz laczenie asynchronicznych obszarów sieci jest opera¬ cja zlozona i odpowiedzialna wymagajaca spelnienia szeregu warunków. Jednym z nich jest koniecznosc uzyska¬ nia w okreslonym przedziale poslizgu, stalego czasu wyprzedzenia równego czasowi wlaczania wylacznika.Znany jest sposób realizacji stalego czasu wyprzedzenia w synchronizatorze polegajacy na pomiarze czasu przejscia obwiedni napiecia dudnien pomiedzy dwoma poziomami napieciowymi, które na opadajacym zboczu obwiedni napiecia dudnien dobiera sie tak, ze czas przejscia obwiedni napiecia dudnien od poziomu górnego do dolnego jest równy przewidywanemu czasowi przejscia obwiedni napiecia dudnien od poziomu dolnego do wartosci minimalnej (zerowej). Do pomiaru czasu wykorzystuje sie rewersyjny miernik czasu, który uruchamia sie w kierunku dodatnim w chwili przejscia obwiedni napiecia dudnien przez poziom górny, natomiast przejscie obwiedni napiecia dudnien przez poziom dolny powoduje zmiane kierunku liczenia. Do rewersyjnego miernika czasu wprowadza sie stan zadany odpowiadajacy czasowi wyprzedzenia. Sygnal na wlaczenie wyprowadza sie w chwili zrównania zawartosci rewersyjnego miernika czasu z zadana wartoscia, po zmianie kierunku liczenia czasu. Niedogodnoscia opisanego sposobu realizacji stalego czasu wyprzedzenia w synchronizatorze jest istnienie stosunkowo duzej dolnej wartosci granicznej poslizgu powodujacej udary pradowe i mechaniczne przy synchroni¬ zacji, oraz wydluzenie procesu synchronizacji zwiazane z koniecznoscia utrzymywania poslizg pomiedzy górna i dolna wartoscia graniczna.Celem wynalazku jest sposób realizacji stalego czasu wyprzedzenia w automatycznym synchronizatorze umozliwiajacym laczenie obiektów energetycznych do pracy równoleglej bez dolnej wartosci granicznej poslizgi.Cel ten zostal osiagniety przez pomiar czasu przejscia kata niezgodnosci napiec obiektów synchronizowa¬ nych pomiedzy sektorami tworzacymi ciag geometryczny, w którym pierwszym wyrazem jest okreslona wartosc kata przesuniecia fazowego nie wieksza od dopuszczalnego uchybu kata wlaczania a ilorazem jest liczba 2. Do pomiaru czasu przejscia kata przesuniecia fazowego miedzy okreslonymi poziomami stosuje sie rewersyjny miernik czasu, do pamieci którego wprowadza sie wartosc zadana równa czasowi wyprzedzenia. Uruchomienie2 128115 rewersyjnego miernika czasu nastepuje w chwili gdy kat przesuniecia fazowego zmniejszajac sie osiaga najwyzszy poziom, natomiast zmiana kierunku liczenia zachodzi w chwili osiagniecia przez kat przesuniecia fazowego kolejnego poziomu nizszego. Sygnal na wlaczenie wylacznika podaje sie w chwili gdy po zmianie kierunku liczenia stan rewersyjnego miernika czasu osiaga wartosc zadana równa czasowi wyprzedzenia. Jest charakterys¬ tyczne, ze gdy po uruchomieniu rewersyjnego miernika czasu jego stan osiagnie poziom równy podwójnej wartos¬ ci zadanej, wynikajacej z czasu wyprzedzenia, przed pojawieniem sie sygnalu rewersu, nastepuje kasowanie rewersyjnego miernika czasu i ponowne jego uruchomienie nastepuje w chwili, gdy kat przesuniecia fazowego osiaganajblizszy poziom nizszy.Zalety sposobu wedlug wynalazku polegaja na wyeliminowaniu lub znacznym ograniczeniu udarów prado¬ wych i mechanicznych przy laczeniu obiektów energetycznych do pracy równoleglej, oraz skróceniu czasu trwania procesu synchronizacji.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia fragment kata 6 niezgodnosci fazowej napiec obiektów synchronizowanych, podzielony na sektory tworzace ciag geometryczny, w którym pierwszy wyraz wynosi 8q, a ilorazem jest liczba 2, natomiast fig. 2 wyjasnia w jaki sposób wymienione sektory wykorzystuje sie dla realizacji stalego czasu wyprzedzenia ty w synchronizatorze.W przypadku gdy poslizg jest rózny od zera, kat 5 niezgodnosci fazowej napiec,obiektów synchronizowanych zmienia sie w czasie. Dla okreslonych przez poszczególne granice sektorów wartosci kata 5, mozna wyznaczyc czas tj# po którym kat 8 bedzie równy zeru z zaleznosci: 1 COi CJj gdzie: coj jest srednia predkoscia zmiany kata 5 w rozpatrywanym przedziale czasu, a i jest numerem granicy sektorów kata 6.W chwili gdy bezwzgledna wartosc kata 6 niezgodnosci fazowej napiec obiektów synchronizowanych zmniejszyla sie do wartosci 6n uruchamia sie w kierunku dodatnim rewersyjny miernik czasu. Z powodu ograni¬ czonej pojemnosci licznika mozliwe sa dwa przypadki: a/ Jezeli poslizg jest odpowiednio maly to przed osiagnieciem przez kat 5 wartosci 6n_i wystapi nasycenie rewersyjnego miernika czasu. Tenfakt wykorzystuje sie do kasowania rewersyjnego miernika czasu, przy czym po osiagnieciu przez kat 6 najblizszej granicy sektora 5n_i nastepuje ponowne uruchomienie rewersyjnego mierni¬ ka szasu. b/Jezeli do chwili osiagniecia przez kat 6 wartosci 6n.j nie wystapi nasycenie rewersyjnego miernika czasu, nastepuje zmiana kierunku liczenia. Przy co = const rewersyjny miernik czasu osiaga stan zerowy w chwili wystapienia zgodnosci fazowej napiec obiektów synchronizowanych. Biezacy stan rewersyjnego miernika czasu jest porównywany z wartoscia zadana równa czasowi wyprzedzenia tv. Zrównanie wartosci tych dwóch wielkosci, wystepujace po zmianie kierunku liczenia, jest sygnalem na zalaczenie wylacznika.Wartosc 6Q kata niezgodnosci fazowej jest zwiazana z dopuszczalna wartoscia uchybu kata wlaczania 8U i wynosi Liczba n poziomów dyskretyzacji kata 6 niezgodnosci fazowej jest zalezna od dopuszczalnej wartosci pos¬ lizgu Sgf przy której moze zachodzic laczenie, od czasu tw wlaczenia wylacznika oraz od dopuszczalnej wartosci uchybu kata wlaczania 6U i wynosi: JTSgtw TTSgtw n1+l92—J^~ \ + "92 «7" Predkosc co zmiany kata niezgodnosci fazowej 6 moze sie zmieniac w czasie, dlatego wyznaczanie czasu ti powinno odbywac sie w sektorze najblizszym sektorowi, w którym generuje sie sygnal na zalaczenie wylaczni¬ ka. W tym celu w rewersyjnym mierniku czasu wprowadza sie poziom nasycenia równy dwukrotnej wartosci czasu wyprzedzenia.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób realizacji stalego czasu wyprzedzenia w automatycznym synchronizatorze obiektów energetycz¬ nych, w którym mierzy sie srednia predkosc zmiany kata przesuniecia fazowego napiec obiektów synchronizo¬ wanych, znamienny tym, ze kat (6) przesuniecia fazowego dzieli sie na sektory tworzace ciag geome¬ tryczny, w którym pierwszym wyrazem jest okreslona wartosc (50) kata (6) przesuniecia fazowego nie wieksza, od dopuszczalnego uchybu kata wlaczania a ilorazem jest liczba 2, przy czym do pomiaru czasu przejscia kata (6) przesuniecia fazowego miedzy okreslonymi poziomami stosuje sie rewersyjny miernik czasu, do pamieci którego wprowadza sie wartosc zadana równa czasowi wyprzedzenia (tj, natomiast uruchomienia rewersyjnego miernika; czasu dokonuje sie w chwili, gdy kat przesuniecia fazowego zmniejsza sie i osiaga najwyzszy poziom (5n), nato¬ miast zmiana kierunku liczenia nastepuje w chwili osiagniecia przez kat przesuniecia fazowego-kolejnego nizszego128 115 3 poziomu (6n_i), a sygnal na wlaczenie wylacznika podaje sie w chwili gdy rewersyjny miernik czasu po zmianie kierunku liczenia osiaga wartosc zadana równa czasowi wyprzedzenia (tv). 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze gdy po uruchomieniu rewersyjnego miernika czasu jego stan osiagnie poziom równy podwójnej wartosci zadanej odpowiadajacej czasowi wyprzedzenia (ty) przed pojawieniem sie sygnalu rewersji, kasuje sie rewersyjny miernik czasu, przy czym ponownie uruchamia sie go w chwili gdy kat przesuniecia fazowego osiaga kolejny nizszy poziom.Sr^i §(-A Flg.1 y* * • •-r T1 i* i » -^4:^---"--j/£"-J2 -w ZH u i ; ! r^il !f, fig. 2 PL