PL125872B2 - Process for preparing ethyl orthoformate - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania ortomrówczanu etylu, który ma szerokie zastosowanie w syntezie zwiazków organicznych.Znane sa sposoby otrzymywania ortomrówczanu etylu (Roy Soc. Proc. 7,135,1854; Revista de Chemie 9, 605, 1957; opis pat. RFN nr 919465), oparte na reakcji chloroformu, stosowanego w nadmiarze, z etanolanem sodu w etanolu, badz jego mieszaninie z innymi rozpuszczalnikami bezwodnymi. Podczas reakcji chloroformu z etanolanem sodu wydziela sie bardzo duza ilosc ciepla, przy czym nawet niewielka ilosc wody powoduje zaklócenia w reakcji, wydajnosci sa niskie, deklarowane trudne do osiagniecia. Najczesciej do etanolowego roztworu etanolanu sodu, doda¬ wano chloroformu, badz do mieszaniny zawierajacej chloroform, eter etylowy, etanol dodawano metaliczny sód, a powstaly w wyniku reakcji chlorek sodu, odsaczano i odrzucano, lub rozpu¬ szczano w wodzie, otrzymany ortomrówczan etylu ekstrahowano chloroformem, czy benzenem, przeprowadzano tez szesciokrotna synteze ortomrówczanu etylu w tej samej ilosci uzytego w nadmiarze etanolu, odsaczajac kazdorazowo powstaly chlorek sodu, nastepnie z przesaczu, po oddestylowaniu etanolu, oddestylowano produkt. W celu ograniczenia do minimum dostepu wilgoci z powietrza skonstruowano uniwersalna aparature, skladajaca sie z dwóch reaktorów, filtra, kolumny destylacyjnej, odbieralnika przesaczu i destylatu, na której w ukladzie zamknietym wykonywano wszystkie czynnosci, co dalo 61% wydajnosci w przeliczeniu na sód.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze do 1 mola chloroformu, rozcienczonego osuszo¬ nym etanolem, badz etanolem pochodzacym z destylacji poprzedniej próby i przedgonem, dodaje sie wlewajac równomiernie goracy etanolowy roztwór, zawierajacy 3 mole etanolanu sodu, korzystnie w czasie okolo 30 minut podczas samoczynnie wrzacej mieszaniny reakcyjnej,przy czym reakcje te przeprowadza sie w obecnosci srodka wiazacego powstajacy wodorotlenek sodu ze sladowych ilosci wody, korzystnie w obecnosci szczawianu etylu. Kiedy zasadowosc mieszaniny obnizy sie do pH 8,5 próbe chlodzi sie, chlorek sodu szybko odsacza, przy dostepie powietrza atmosferycznego lub bez jego dostepu, odrzuca go, a z przesaczu oddestylowuje etanol, a nastepnie produkt.Zaleta wynalazku jest to, ze prowadzac proces wedlug podanego przykladu, otrzymuje sie wyzsze wydajnosci produktu, a odzyskany rozpuszczalnik uzywa ponownie do procesu.2 125872 Przyklad I. Do dwóch kolb trójszyjnych (I i II) o pojemnosci po 2000 ml, zaopatrzonych w hermetyczne mieszadla, chlodnice zwrotne z rurkami zawierajacymi srodki osuszajace, termome¬ try, do I kolby dodaje sie w 7-10 kawalkach 69 g (3 mole) metalicznego sodu, wlewa natychmiast 1000 ml osuszonego etanolu lub oddestylowanego z poprzedniej próby etanolu, dodaje 1-2 ml szczawianu etylu, zawartosc w kolbie miesza, chlodzi i utrzymuje w ciagu 1 godziny temperature ponizej 40°C, nastepnie powoli ogrzewa próbe az do wrzenia mieszaniny. Po calkowitym rozpu¬ szczeniu sodu, goracy roztwór o temperaturze 80-90°C przelewa szybko do suchego rozdzielacza o pojemnosci 1000 m! z boczna rurka likwidujaca podcisnienie i umieszcza go w II kolbie na miejsce termometru i natychmiast wlewa równomiernie, cienkim strumieniem, w ciagu okolo 30 minut goracy roztwór etanolanu sodu do wczesniej wlanej do II kolby mieszaniny zawierajacej 119,3 g (1 mol) chloroformu i 150-200 ml etanolu, korzystnie destylatu etanolowego z poprzedniej próby, ogrzanej do 60-70°C. Gdy próba wrze zbyt energicznie stosuje sie zewnetrzne chlodzenie kolby biezaca woda. Po 15 minutach od wlania roztworu z rozdzielacza sprawdza sie alkalicznosc mieszaniny za pomoca pehametru lub papierka tymoloftaleinowego. Jezeli próba jest alkaliczna, dodaje sie odpowiednia ilosc chloroformu w celu przereagowania nadmiaru etanolanu sodowego.Po zakonczeniu reakcji goraca próbe oziebia sie, odsacza powstaly ilosciowo chlorek sodu, przemywa go dwa razy po 30 ml bezwodnym etanolem, odrzuca, a z przesaczu oddestylowuje najpierw etanol przez kolumne Vigreux o wysokosci 500 mm i chlodnice Liebiga w ukladzie zamknietym zabezpieczonym rurka ze srodkiem osuszajacym, az do czasu spadku temperatury par destylatu do ponizej 50°C i calkowitego zaniku destylacji etanolu. Podobnie z pozostalosci po usunieciu kolumny Vigreux oddestylowuje sie ortomrówczan etylu zbierajac jego frakcje wrzaca w temperaturze 142-147°C. Oddestylowany etanol zabezpiecza sie przed dostepem wilgoci z powie¬ trza i uzywa do nastepnej próby, a przedgon oddestylowany do 142°C uzywa do rozcienczania chloroformu przy nastepnej próbie. Otrzymuje sie okolo 101 g produktu, to jest okolo 68% wydajnosci w przeliczeniu na sód.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania ortomrówczanu etylu z chloroformu i etanolanu sodu, znamienny tym, ze do 1 mola chloroformu, dodaje sie 3 mole etanolanu sodu, otrzymanego bezposrednio przed jego uzyciem w reakcji etanolu i 3 gramoatomów metalicznego sodu w obecnosci wczesniej dodanego do etanolu srodka latwo hydrolizujacego pod wplywem wodorotlenków metali alkali¬ cznych, powstajacych w srodowisku reakcji pod wplywem sladów wody, korzystnie szczawianu etylu, przy czym gwaltownie przebiegajaca reakcje przedluza sie przez równomierne wlewanie cienkim strumieniem goracego roztworu etanolanu sodu do ogrzanego roztworu chloroformowo- etanolowego, korzystnie w czasie okolo 30 minut, a po zakonczeniu reakcji, po obnizeniu sie pH roztworu do ponizej 8,5 próbe oziebia sie, chlorek sodu odsacza, przemywa etanolem, odrzuca, a z przesaczu i przemywek wyodrebnia ortomrówczan etylu za pomoca frakcjonowanej destylacji pod normalnym cisnieniem. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze oddestylowany etanol i przedgon zawraca sie uo obiegu procesu.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób otrzymywania ortomrówczanu etylu z chloroformu i etanolanu sodu, znamienny tym, ze do 1 mola chloroformu, dodaje sie 3 mole etanolanu sodu, otrzymanego bezposrednio przed jego uzyciem w reakcji etanolu i 3 gramoatomów metalicznego sodu w obecnosci wczesniej dodanego do etanolu srodka latwo hydrolizujacego pod wplywem wodorotlenków metali alkali¬ cznych, powstajacych w srodowisku reakcji pod wplywem sladów wody, korzystnie szczawianu etylu, przy czym gwaltownie przebiegajaca reakcje przedluza sie przez równomierne wlewanie cienkim strumieniem goracego roztworu etanolanu sodu do ogrzanego roztworu chloroformowo- etanolowego, korzystnie w czasie okolo 30 minut, a po zakonczeniu reakcji, po obnizeniu sie pH roztworu do ponizej 8,5 próbe oziebia sie, chlorek sodu odsacza, przemywa etanolem, odrzuca, a z przesaczu i przemywek wyodrebnia ortomrówczan etylu za pomoca frakcjonowanej destylacji pod normalnym cisnieniem.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze oddestylowany etanol i przedgon zawraca sie uo obiegu procesu. Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz. Cena 100 zl PL