Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny bezposredniego przemiennika czestotliwosci z zasilaniem trójfazowym i wyjsciem trójfazowym oraz z transformatorem przeksztaltnikowym o rodzielonych uzwojeniach wtórnych.Technikaprzeksztalcania pradu przemiennego o parametrach sieciowych na prad przemienny o innych wymaganych parametrach opiera sie obecnie o znane przemienniki czestotliwosci zewnetrznej, cyklokonwertory. Przemiennik trójfazowy tego typu sklada sie z trzech oddzielnych przeksztaltników pradu stalego podwójnych o dowolnym ukladzie zaworów z pradem wyrówna¬ wczym lub z blokowanymi pradami wyrównawczymi. Przez odpowiednie sterowanie kazdego przeksztaltnika bedacego zarazem jednofazowym przemiennikiem skladowym, na wyjsciu tego przeksztlatnika uzyskuje sie cykliczne zmiany wartosci sredniej i zmiany polaryzacji napiecia przeksztalcanego. Podobnie jak w przeksztaltniku pradu stalego, przebieg napiecia wyjsciowego powstaje z wycinków napiec sieci zasilajacej. Dominujaca skladowa sinusoidalna tego przebiegu, stanowiaca przebieg uzyteczny przy arcuscosinusoidalnym sterowaniu zespolu, odwzorowuje w skali dominujaca harmoniczna napiecia sterujacego. Fazowe przemienniki skladowe wytwarzaja trzy, wzgledem siebie przesuniete o 2/3 II przebiegi napieciowe. Wyjscie kazdego z przemienników skladowych moze zasilac niezaleznie kazda faze odbiornika trójfazowego. Jezeli odbiornik jest skojarzony w gwiazde lub trójkat, wówczas wyjscia trzech przemienników skladowych sa skoja¬ rzone w uklad trójfazowy z zerem roboczym lub bez zera roboczego. W tym ostatnim przypadku stawia sie znacznie wieksze wymagania ukladowi sterowania.Uproszczona, znana wersje przemiennika trójfazowego stanowi zlozony z dwóch przemienni¬ ków jednofazowych skojarzonych w uklad otwartego trójkata. Stosuje sie w nich równiez znane zespoly przeksztaltnikowe. Wsród nich znany jest uklad z trójpulsowymi, jednokierunkowymi, podwójnymi zespolami przeksztaltnikowymi pracujacymi z pradem wyrównawczym z dlawikami wlaczonymi miedzy obie grupy zaworów, zasilany z transformatora z uzwojeniami wtórnymi polaczonymi w zygzak.Wedlug wynalazku uklad elektryczny bezposrednio przemiennika czestotliwosci z zasilaniem trójfazowym i wyjsciem trójfazowym z transformatorem przeksztaltnikowym o rozdzielonych uzwojeniach wtórnych zlozonych jest z dwóch przemienników skladowych jednofazowych pola-2 125 662 czonych w uklad otwartego trójkata. Posiada on trzy bloki tyrystorowe pierwszy, drugi i trzeci wlaczone pomiedzy pierwszy i drugi komplety uzwojen wtórnych transformatora oraz trzy bloki tyrystorowe czwarty, piaty i szósty wlaczone pomiedzy drugi i trzeci komplety uzwojen wtórnych transformatora. Pierwszy zacisk pierwszego bloku tyrystorowego polaczony jest z pierwszym uzwojeniem fazowym pierwszego kompletu uzwojenia wtórnego transformatora, a drugi zacisk z drugim uzwojeniem fazowym drugiego kompletu trójfazowego uzwojenia wtórnego transforma¬ tora. Zaciski drugiego i trzeciego bloków tyrystorowych polaczone sa z nastepujacymi w stosunku do tych, z którymi polaczone sa odpowiednie zaciski pierwszego bloku, uzwojeniami transforma¬ tora. Bloki tyrystorowe czwarty, piaty i szósty wlaczone sa analogicznie pomiedzy drugi i trzeci komplety uzwojen, jak bloki pierwszy, drugi i trzeci, przy czym bloki tyrystorowe tworza tyrystory o polaczeniu przeciwrównoleglym, zas punkty zerowe kazdego kompletu uzwojen wtórnych polaczone sa odpowiednio z kolejnymi zaciskami odbiornika trójfazowego.Uklad wedlug wynalazku cechuje uproszczona w stosunku do znanych konstrukcja, co z kolei pozwala na uproszczenie ukladu sterowania oraz zminiaturyzowanie rozwiazania mechanicznego.Wynalazek pokazano blizej na rysunku, który przedstawia schemat ideowy przemiennika.Przemiennik trójfazowy sklada sie z dwóch jednakowych, fazowych przemienników sklado¬ wych pierwszego 1 i drugiego 2. W kazdy z przemienników skladowych wchodza po dwa komplety uzwojen wtórnych transformatora trójfazowego, czterouzwojeniowego 7 z kompletem uzwojen pierwotnych 8 zasilanych ze zródla zasilajacego 6. I tak komplet Uzwojen wtórnych pierwszy 3 i komplet uzwojen wtórnych drugi 4 wchodza w sklad fazowego przemiennika pierwszego 1 oraz komplet uzwojen wtórnych drugi 4 i komplet uzwojen wtórnych trzeci 5 wchodza w sklad drugiego przemiennika fazowego 2. Komplet uzwojen wtórnych drugi 4 jest wiec wspólny dla obu sklado¬ wych przemienników fazowych pierwszego 1 i drugiego 2. Zespól przeksztaltnikowy 9 pierwszego skladowego przemiennika 1 i zespól przeksztaltnikowy 10 drugiego przemiennika skladowego 2 stanowia po trzy zestawy przeciwrównolegle polaczonych tyrystorów 11 i 11', 12 i 12', 13 i 13' wchodzacych w sklad pierwszego przemiennika 1 i stanowiacych pierwszy zespól przeksztaltni¬ kowy 9 oraz 14 i 14', 15 i 15', 16 i 16' wchodzacych w sklad drugiego przemiennika 2 i stanowiacych drugi zespól przeksztaltnikowy 10. Poczatki uzwojen fazowych kazdego kompletu uzwojen wtór¬ nych 3, 4, 5 sa polaczone galwanicznie, stanowiac punkty zerowe kazdego kompletu. Trójfazowe wyjscie przemiennika zasilajacego odbiornik trójfazowy 17 stanowia punkty zerowe trzech komp¬ letów uzwojen wtórnych 3,4, 5.Dzialanie fazowych przemienników skladowych zostanie opisane na przykladzie dzialania pierwszego przemiennika skladowego 1, które nie rózni sie od dzialania zbudowanego analogicznie jak opisano przeksztaltnika pradu stalego.Napiecie wyjsciowe przemiennika powstaje w rezultacie laczenia za pomoca tyrystorów 11,12, 13 i 11', 12', 13', konców k obu kompletów uzwojen pierwszego 3 i drugiego 4 wchodzacych w sklad pierwszego przeksztaltnika 1, przy czym laczone sa uzwojenia pierwsze w komplecie pierwszym 3 z drugim w drugim komplecie uzwojen wtórnych 4 tyrystorami 11 badz 11' w zaleznosci od potrzeb¬ nego kierunku przeplywu pradu w odbiorniku, uzwojenie drugie w komplecie uzwojen wtórnych pierwszym 3 z uzwojeniem trzecim w drugim komplecie uzwojen wtórnych 4, tyrystorami 12 badz 12' w zaleznosci od wymaganego kierunku przeplywu pradu przez odbiornik, uzwojenie trzecie w komplecie pierwszym uzwojen wtórnych 3 z uzwojeniem pierwszym uzwojen wtórnych 3 z uzwoje¬ niem pierwszym w drugim komplecie uzwojen wtórnych 4 tyrystorami 13 i 13' w zaleznosci od wymaganego kierunku pradu przez obciazenie. Taki sposób laczenia obowiazuje wówczas, gdy napiecia Ur, i Ur', Usi Us' oraz IM Ut obu kompletów uzwojen jednego przeksztaltnika sa ze soba odpowiednio w fazie. Napiecie chwilowe, doprowadzone do odbiornika odpowiada chwilowemu napieciu miedzyprzewodowemu dwu laczonych aktualnie uzwojen fazowych, kompletu pier¬ wszego i drugiego, zas napiecie przeksztalcone, sklada sie z wycinków napiec miedzyprzewodo- wych tych polaczonych uzwojen. Impulsy bramkowe tyrystorów zespolu przeksztaltnikowego sa synchronizowane z napieciem miedzyprzewodowym kazdego kompletu uzwojen wtórnych. Przy¬ jeto zasade sterowaia arenscosinusoidalnego. Przemiennik drugi 2 dziala analogicznie z opisanym pierwszym przemiennikiem skladowym 1. Dominujace skladowe sinusoidalne napiecia wyjsciowe125 662 3 przemienników skladowych pierwszego 1 i drugiego 2 sa przesuniete miedzy soba o 2/3 II.Dominujace skladowe napiecia miedzy punktem zerowym pierwszego kompletu uzwojen wtór¬ nych 3 i trzeciego kompletu uzwojen wtórnych 5 jest suma dominujacych skladowych przeksztalt¬ nika pierwszego 1 i drugiego 2, stanowi wiec napiecie przesuniete w stosunku do napiec przeksztaltników skladowych pierwszego 1 i drugiego 2 o +2/3 II i-2/3 II.Zastrzezenie patentowe Uklad elektryczny bezposredniego przemiennika czestotliwosci z zasilaniem trójfazowym i trójfazowym wyjsciem z transformatorem przeksztaltnikowym o rozdzielonych uzwojeniach wtór¬ nych, zlozony z dwóch przemienników skladowych jednofazowych polaczonych w uklad otwar¬ tego trójkata, znamienny tym, ze posiada trzy bloki tyrystorowe: pierwszy (18), drugi (19) i trzeci (20) wlaczone pomiedzy pierwszy (3) i drugi (4) komplety uzwojen wtórnych transformatora oraz trzy bloki tyrystorowe czwarty (21), piaty (22) i szósty (23) wlaczone pomiedzy drugi (4) i trzeci (5) komplety uzwojen wtórnych transformatora, przy czym pierwszy zacisk pierwszego bloku tyrysto¬ rowego (18) polaczony jest z pierwszym uzwojeniem fazowym pierwszego kompletu (3) uzwojenia wtórnego transformatora, a drugi zacisk z drugim uzwojeniem fazowym drugiego kompletu (4) trójfazowego uzwojenia wtórnego transformatora, natomiast zaciski drugiego (19) i trzeciego (20) bloków tyrystorowych polaczone sa z nastepujacymi w stosunku do tych, z którymi polaczone sa odpowiednie zaciski pierwszego bloku, uzwojenia transformatora, a bloki tyrystorowe czwarty (21), piaty (22) i szósty (23) wlaczone analogicznie pomiedzy drugi (4) i trzeci (5) komplety uzwojen, jak bloki pierwszy, drugi i trzeci, przy czym kazdy blok tyrystorowy tworza tyrystory o polaczeniu przeciwrównoleglym, zas punkty zerowe kazdego kompletu uzwojen wtórnych polaczone sa odpowiednio z kolejnymi zaciskami odbiornika trójfazowego (17). PL