Przedmiotem wynalazku jest sortownica malych ryb morskich. Wynalazek dotyczy przetwór¬ stwa rybnego, w szczególnosci sortowania malych ryb morskich na grupy wedlug wymiarów glównych, zwlaszcza w warunkach morskich.Znane urzadzenie do sortowania malych ryb morskich wedlug opisu patentowego polskiego nr 109649 ma jako czlon roboczy zestaw równoleglych walków, kazdy napedzany i o malejacej srednicy badz w sposób ciagly, badz skokowo. Na poczatku tego zestawu, gdzie walki maja najwieksze srednice, znajduje sie czesc doprowadzajaca sortowane ryby. Pod zestawem sa usytuo¬ wane czlony odbierajace kolejne frakcje wymiarowe ryb.Urzadzenie zawiera odpowiednio znane uklady napedu, regulacji i dodatkowego wymuszenia ukierunkowania, zwykle uklady wibracyjne. Urzadzeniejest stosunkowo skomplikowane,ciezkie i dosc drogie w eksploatacji.Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji urzadzenia sortujacego male ryby morskie, które byloby mozliwie proste i tanie. Dalszym celem wynalazku jest zapewnienie niskiej masy i malego nakladu energetycznego na prowadzenie procesu sortowania, dla umozliwienia prowadzenia procesu sortowania takze na malych autonomicznych jednostkach rybackich (na przyklad na kutrach rufowych).Istota budowy sortownicy wedlug wynalazku polega na tym, ze lej, stanowiacy dolne przedlu¬ zenie zasypowego zbiornika do sortowanych ryb wyposazony jest wewnatrz w odciazajace i kierujace przegrody.Krawedz dolnej przegrody zamocowana jest na limitowanej wysokosci nad wylotowym otworem. Pod tym otworem jest usytuowany poczatek linowego przenosnika, ukierunkowanego ukosnie w góre pod niewielkim katem w stosunku do poziomu. Dolne napedowe kola linowe sa osadzone blisko jedno obok drugiego na wspólnym poziomym wale ze znanym ukladem przeklad¬ niowym majacym indywidualny silnik napedowy. Górne swobodnie co do obrotu osadzone kola linowe sa ustawione na przemian na nizszych osiach i na wyzszych osiach, w odpowiednich odstepach pionowych i we wzajemnych odpowiednich odstepach poziomych. Bezposrednio pod transportujaca górna tasma linowa przenosnika sa usytuowane górne zakonczenia korytowych zeslizgów. Zeslizgi te sa korzystnie ukierunkowane na przemian na jedna i na druga strone2 125466 przenosnika. Przy ich dolnych zakonczeniach sa ustawione pojemniki na kolejne frakcje ryb. Za i pod górnym zakonczeniem przenosnika jest ustawiony wiekszy pojemnik na odpady. Napedowe dolne kola linowe oraz swobodne górne kola linowe przenosnika sa zaopatrzone w oslonowe przegrody.Sortownica jest zaopatrzona w lej z odcinajacymi przegrodami. Ograniczaja one nacisk warstwy wierzchniej ryb na dolne jej partie. Podobnie limitowana wysokosc nad tasma pojemnika górnej krawedzi ostatniej, dolnej przegrody, ogranicza nie tylko nacisk, ale i grubosc tworzonej w ten sposób warstwy ryb na linowej tasmie przenosnika. Osadzenie wszystkich kól napedowych na jednej osi, jedno obok drugiego, ulatwia rozwiazanie napedu i minimalizuje wymiary glówne.Usytuowanie poczatku przenosnika na dole, umozliwia takze minimalizowanie wymiaru glównego (wysokosci) calej maszyny, ulatwia zaladunek do zasypowego zbiornika i poprawia statecznosc maszyny, co ma duze znaczenie przy montazu na malej jednostce polowowej. Przenosnik linowy jest urzadzeniem szczególnie lekkim i prostym w eksploatacji.Przedmiot wynalazku jest szczególowo opisany na przykladziejego wykonania i zobrazowany na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pek lin przenosnika w widoku z przodu, fig. 2 uklad kinematyczny lin przenosnika w widoku z boku, fig. 3 geometrie punktów transportujacych ryby w procesie ich przemieszczania z linowa tasma przenosnika w widoku z góry i w przekroju A-Ajak na fig. 1 i 2, fig. 4 sortownice w widoku z góry, fig. 5 sortownice w widoku z boku.Sortownica do sortowania malych ryb morskich wedlug wynalazku, w wykonaniu przedsta¬ wionym na rysunku ma jako element roboczy przenosnik linowy. Uklad lin tworzy w tasmie transportujacej pek rozchodzacych sie prostych (fig. 1). Pek ten sklada sie z wyzszych lin 1,3,5,7i 9 i nizszych lin 2, 4, 6 i 8. Wszystkie liny 1 do 9 sa osadzone (fig. 2) z jednej strony na zespole napedowych kól 10, a z drugiej strony wyzsze liny 1, 3, 5, 7 i 9 sa osadzone na wyzej polozonych linowych kolach 11, natomiast liny nizsze na nizej polozonych linowych kolach 12. Podczas ruchu (fig. 3) bezposrednio sasiadujace na poczatku punkty 13, 14, 15, lin 3, 4 i 5 przybieraja kolejno polozenia 16, 17 i 18 a pózniej 19, 20 i 21, by po dotarciu w okolice górnej czesci sortownicy (przekrój A-A na fig. 2), osiagnac polozenie 22, 23 i 24, kiedy to osiagaja juz dosc znaczne wzajemne odstepy zarówno w poziomie jak i w pionie (fig. 3). Powstajace rowki miedzy na przyklad nizej biegnaca lina 4 a sasiadujacymi, wyzej biegnacymi linami 3 i 5 wymusza wzdluzne ukierunko¬ wanie sie ryby w tym rowku, natomiast powiekszajace sie boczne szczeliny pomiedzy linami 3 i 4 oraz 4 i 5 umozliwiaja wypadniecie przez nie ryby, w momencie gdy przeswit jest wiekszy niz grubosc ryby.Zasypowy zbiornik 25 jest u dolu zakonczony lejem 26, wewnatrz którego zamocowane sa odejmowalne, odciazajace i kierujace przegrody 27 i 28. Dolna krawedz 29 ostatniej dolnej przegrody 28 zamocowana jest na limitowanej wysokosci nad wylotowym otworem 30. Pod nim jest usytuowany poczatek linowego przenosnika ukierunkowanego ukosnie w góre pod katem a do poziomu. Ten kat a zamyka sie w granicach od 5° do 50°, wynoszac korzystnie dla ryb o dlugosciach od 10 cm do 15 cm okolo 31°. Napedowe linowe kola 32 sa osadzone bliskojedno obok drugiego na wspólnej poziomej osi 33, sprzezonej przekladniowym ukladem 34 z napedowym silnikiem 35. Górne koncowe i swobodne linowe kola 36 i 37 sa osadzone na wyzszych osiach 38 i na nizszych osiach 39 w pionowych odstepach H i poziomych odstepach b. Bezposrednio pod górna, transportujaca ryby tasma linowa przenosnika 31, sa usytuowane górne zakonczenia korytowych zeslizgów 40, 41 i 42, ukierunkowanych na przemian na jedna i druga strone przenosnika 31. Przy ich dolnych zakonczeniach sa ustawione pojemniki 43,44 i 45 na poszczególne gatunki ryb. Pod i za górnym zakonczeniem przenosnika 31 jest ustawiony wiekszy pojemnik 46 na odpady. Dolne napedowe linowe kola 32 sa osloniete oslonowa przegroda 47. Podobnie górne linowe kola 36 i 37 sa osloniete takaz przegroda 48. Ryby doprowadza sie w znany sposób do zasypowego zbiornika 25, gdzie ich nadmiar gromadzi sie. Ilosc ryb przemieszczajacych sie grawitacyjnie przez zbiornik 25 i jego lej 26 limituja kierujace przegrody 27 i 28. Z krawedzi dolnej 29 przegrody 28, spadaja ryby poprzez otwór 30 na powierzchnie linowego przenosnika 31. Ryby sa transportowane ukosnie w góre (pod katem a do poziomu). Podczas tego ruchu nastepujejednoczesnie rozchodzenie sie lin, to jest powiekszanie sie poziomych odstepów miedzy nimi, oraz obnizanie sie nieparzystych, co drugich lin, a wiec powstawanie pionowych odstepów. W wyniku tych dwóch, jednoczesnie wystepujacych ruchów, nastepuje obnizanie sie grubosci warstwy ryb na linowej tasmie przenosni-125466 3 ka 31, porzadkowanie sie ich kierunkowe, to jest ukladanie sie ryb w powstajacych rowkach miedzylinowych, a nastepnie wypadanie ryb poprzez boczne miedzylinowe szczeliny na kolejne korytowe zeslizgi 40, 41 i 42 i dalej do zbiorników-pojemników 43, 44,45.Intensyfikacje porzadkowania kierunkowego dokonuje sie badz w wyniku samoczynnych drgan, badz przez wymuszanie wstrzasan lin górnych. Regulacje parametrów sortowania przepro¬ wadza sie przez zmiany szybkosci ruchu przenosnika i kata jego nachylenia w stosunku do poziomu, a takze przez stosowne rozsuwanie górnych linowych kól 36 i 37, to jest przez skokowe powiekszanie wzajemnych ich odstepów.Zastrzezenie patentowe.Sortownica do sortowania malych ryb morskich, skladajaca sie z zasypowego zbiornika z lejem, przenosnika majacego wzdluzne szczelinowe otwory o coraz wiekszych przeswitach, koryt i pojemników na poszczególne grupy ryb oraz odpady, a takze wyposazenia w postaci napedu, przekladni, ukladu wstrzasowego i regulacyjnego, znamienna tym, ze lej (26) stanowiacy dolne przedluzenie zasypowego zbiornika (25) wyposazony jest wewnatrz w odcinajace i kierujace przegrody (27 i 28), z których dolna krawedz (29) najnizej polozonej przegrody (28) zamocowana jest na limitowanej wysokosci nad wylotowym otworem (30), pod którym usytuowany jest pocza¬ tek linowego przenosnika (31) ukierunkowanego ukosnie w góre pod katem (a) w stosunku do poziomu, którego napedowe linowe kola (32) osadzone sa blisko jedno obok drugiego na wspólnej poziomej osi (33) sprzezonej przekladniowym ukladem (34) z napedowym silnikiem (35), a którego koncowe, górne i swobodne linowe kola (36) i (37) osadzone sa na przemian na wyzszych osiach (38) i na nizszych osiach (39) w pionowych odstepach (H) i poziomych wzajemnych odstepach (b), przy czym bezposrednio pod transportujaca tasma linowa przenosnika (31) usytuowane sa górne zakonczenia korytowych zeslizgów (40-42), korzystnie ukierunkowanych na przemian na jedna i na druga boczna strone przenosnika (31), a ponizej ich dolnych zakonczen ustawione sa pojemniki (43-45) zas za i pod górnym zakonczeniem przenosnika (31) usytuowanyjest wiekszy pojemnik (46) na odpady, a napedowe dolne linowe Tcola (32) oraz swobodne linowe górne kola (36 i 37) przenosnika (31), zaopatrzone sa w oslonowe przegrody (47 i 48).125466 fi 12 h2 A 22 3 23 24 5 7 9_125466 25 2? 28 M M 31 48 $6 46 r h* At 25 26 27 29 28 30 31 48 38 h5 PL