Przedmiotem wynalazku jest zawór wielodrogowy do gazu, zwlaszcza do goracego i zapylo¬ nego gazu prazalnego, nadajacy sie do stosowania w instalacjach wytwarzania kwasu siarkowego z siarczków metali na przyklad z pirytu flotacyjnego.Znane urzadzenia do przelaczania goracego i zapylonego gazu na okreslone ciagi technologi¬ czne maja postac badz zastepczych kolan rurowych, badz poziomych kolektorów z zaworami.Zastepcze kolano rurowe jest zakladane specjalnym dzwigiem na króciec wylotowy jednego ciagu technologicznego korzystnie cyklonu odpylania gazu i na króciec wlotowy innego ciagu korzystnie elektrofiltru gazu, co wymaga pracochlonnego montazu a oprócz tego odcinania (na okres mon¬ tazu) przeplywu gazu.Poziome kolektory zaworowe sa zaopatrzone w zawory dzwonowe, umieszczone na wylotach i wlotach ciagów technologicznych. Zawory dzwonowe sa zlozone z siodel i pokryw uszczelniaja¬ cych zanurzonych w gromadzacym sie pyle i podnoszonych lub opuszczanych lancuchami.Poziomy kolektor nie wymaga wprawdzie ograniczania przeplywu, tak jak kolano zastepcze rurowe — ale stanowi urzadzenie rozbudowane o znacznej dlugosci i duzym ciezarze, tworzace zarazem, co jest szczególnie niekorzystne — akumulator wytracanych z gazu pylów, które trzeba oddzielnym ukladem zsypów odprowadzac na przenosniki.Gromadzace sie w kolektorze pyly powoduja wzrost oporów przeplywu az do zaklócenia przeplywu wskutek braku przeswitu. Oprócz tego pyl zgromadzony na pokrywach uszczelniaja¬ cych zaworów dzwonowych — utrudnia ich otwarcie z powodu powstawania przechylów oraz powoduje awarie lancuchów skutkiem wystepujacych przeciazen, zwlaszcza w przypadkach spie¬ kania sie pylów.Istota zaworu wedlug wynalazku polega na wykonaniu organu zamykajacego w postaci zawieradla wyposazonego w uklad dociskowo-obrotowy i przemieszczalny poosiowo. Zawieradlo jest zlozone z czaszy kulistej, wspólpracujacej z wylotami krócców wewnatrz plaszcza zaworu, stanowiacych zakonczenia rurociagów gazu, oraz z tarczy laczacej te czasze z gniazdem, w którym jest zamocowana obsada z umieszczonym w niej przegubem kulowym stanowiacym zakonczenie listwy górnej. Do listwy tej przylaczone jest obrotowo zakonczenie listwy dolnej zas drugie zakonczenie listwy górnej jest polaczone obrotowo z tuleja osadzona obrotowo w pokrywie zaworu, natomiast drugie zakonczenie listwy dolnej jest polaczone równiez obrotowo z wrzecionem.2 125125 Wrzeciono wraz z listwami tworzy uklad dzwigniowy, dociskowo-obrotowy, zawieradla i przesuwny pionowo.Dolny koniec wrzeciona jest osadzony przesuwnie w lozysku slizgowym, natomiast górny koniec tego wrzeciona, przechodzacy przez tuleje jest polaczony ze znanym silownikiem dla wywolania ruchu poosiowego. Na tulei jest zamocowane kolo zebate znanej przekladni stozkowej polaczonej z silnikiem elektrycznym, stanowiacej zespól obrotowy tulei i wrzeciona wraz zawieradlem.W innym wykonaniu zaworu jego zawieradlo zlozonejest z czaszy kulistej i przymocowanego do niej mieszka sprezystego osadzonego za pomoca wsporników na wrzecionie, które ma srod¬ kowy, nieprzelotowy otwór polaczony przez dodatkowy przewód z mieszkiem dla doprowadzania do mieszka sprezonego powietrza.Wrzeciono jednym koncem jest osadzone obrotowo w lozysku, zas na drugim koncu, przepu¬ szczonym przez pokrywe zaworu ma zamocowane kolo zebate znanej przekladni stozkowej, za posrednictwem której jest wywolywany obrót wrzeciona wraz zawieradlem.Zawór wedlug wynalazku umozliwia latwe i wielofunkcyjne przelaczanie gazu zaleznie od potrzeb eksploatacyjnych. Jeden zawór zastepuje stosowane dotychczas dwa zawory dzwonowe oraz kolektor poziomy, na którym sa one montowane; jest prosty w wykonaniu i montazu oraz niezawodny w eksploatacji.Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia zawór trójdrogowy w przekroju wzdluznym, fig. 2 — widok z góry wedlug fig. 1, a fig. 3 — inne wykonanie zaworu trójdrogowego w przekroju wzdluznym.Zawór wedlug wynalazku ma plaszcz stozkowy 1, z którego pobocznica sa polaczone trzy krócce 2 gazu stanowiacego zakonczenia rurociagów tego gazu. Osie krócców 2 sa nachylone do osi plaszcza 1 pod katem mniejszym od 90°, aby przeciwdzialac zaleganiu pylu w tych króccach.Plaszcza 1 jest zaopatrzony w dno stozkowe 3 zakonczone króccem wylotowym 4 gazu. Do przymocowania zaworu do konstrukcji wsporczej sluzy pierscien oporowy 5 polaczony z plaszczem 1 i dnem 3. Od góry plaszcz 1 jest zamkniety pokrywa 6.Wylot kazdego z krócców 2 od wewnatrz plaszcza 1 jest zamykany zawieradlem, zlozonym z czaszy kulistej 7 tarczy 8 laczacej te czasze z gniazdem 9, w którym jest osadzona obsada 10 przegubu kulowego 11 stanowiacego zakonczenie listwy górnej 12. Listwa ta drugim swoim koncem jest polaczona obrotowo z tuleja 15.Do górnej listwy 12 jest przylaczona jednym koncem listwa dolna 13, zas drugi koniec listwy dolnej jest zamocowany obrotowo za pomoca przegubu walcowego 14 — na wrzecionie 16, którego dolny koniec jest osadzony w lozysku slizgowym 17, a górny przechodzi przez tuleje 15.Wrzeciono 16 wraz z listwami 12 i 13 tworzy uklad dzwigniowy i dociskowo-obrotowy zawieradla. Lozysko slizgowe 17 jest zamocowane za pomoca zeber nosnych 18 przytwierdzonych do dna stozkowego 3. Górny koniec wrzeciona 16jest polaczony z silownikiem 19 zamocowanym za posrednictwem wspornika 20 na pokrywie 6. Z tuleja 15 jest polaczone jedno kolo zebate stozkowe przekladni 21, zas drugie kolo stozkowe tej przekladni jest osadzone na walku silnika elektrycznego 22 ustyuowanego na pokrywie 6. Obracanie wrzeciona 16 i naprowadzania czaszy 7 zawieradla na wylot okreslonego krócca 2 nastepuje za pomoca silnika 22 i przekladni 21, natomiast przesuniecie poosiowe wrzeciona i dociskanie do czaszy 7 do krócca 2 jest realizowane za pomoca silownika 19 i ukladu dzwigni 12 i 13.Na figurze 3 pokazano zawór w innym wykonaniu, w którym do czaszy kulistej 7 zawieradla jest przymocowane gniazdo 23 mieszka sprezystego 24 osadzonego za pomoca wsporników 25 i 26 na wrzecionie 16a. Wrzeciono 16a ma srodkowy nieprzelotowy otwór 27, który przewodem 28jest polaczony z mieszkiem 24. Obracanie wrzeciona 16a i naprowadzanie czaszy 7 na wylot okreslo¬ nego krócca 2 nastepuje — analogicznie jak w podstawowym wykonaniu — za pomoca silnika i przekladni 21, natomiast dociskanie czaszy 7 zawieradla do krócca 2 jest realizowane pneumaty¬ cznie przez doprowadzanie sprezonego powietrza do mieszka sprezystego 24.Zawory wedlug wynalazku moga byc wykonywane jako zawory trójdrogowe i wielodrogowe.Sa one stosowane glównie w instalacjach, gdzie pracuja dwa równolegle ciagi technologiczne wspópracujace z jednym wspólnym urzadzeniem, korzystnie dwa ciagi technologiczne zlozone z pieca prazalnego, kotla utylizatora cyklonu i wspólnego elektrofiltra suchego. Wówczas zawory sa instalowane na koncach kazdego ciagu przed elektrofiltrem.125125 3 Zastrzezenia patentowe 1. Zawór wielodrogowy do gazu, zwlaszcza do goracego i zapylonego gazu prazalnego, zlozony z plaszcza stozkowego z pokrywa, z którego pobocznica sa polaczone krócce gazu, stanowiace zakonczenia rurociagów tego gazu i polaczonego z tym plaszczem dnem stozkowym z króccem wylotowym pylu oraz z organu zamykajacego czasowo wyloty krócców gazu wewnatrz plaszcza, znamienny tym, ze organ zamykajacy stanowi obrotowe zawieradlo, zlozone z czaszy kulistej (7), tarczy (8) laczacej te czasze z gniazdem (9) i osadzona w nim obsada (10) z umieszczo¬ nym w niej przegubem kulowym (11) stanowiacym jedno zakonczenie listwy górnej (12), do której jest przylaczone obrotowo zakonczenie listwy dolnej (13) zas drugie zakonczenie listwy górnej (12) jest polaczone obrotowo z tuleja (15), osadzona obrotowo w pokrywie (6), natomiast drugie zakonczenie listwy dolnej (13) jest polaczone obrotowo z wrzecionem (16), tworzacym wraz z tymi listwami uklad dzwigniowy, dociskowo-obrotowy, zawieradla, przy czym wrzeciono tojest dolnym koncem osadzone przesuwnie w lozysku (17), zas górny jego koniec przechodzi przez tuleje (15) i jest polaczony ze znanym silownikiem (19), a na tulei (15) jest zamocowane kolo zebate znanej przekladni stozkowej (21) usytuowanej na pokrywie (6). 2. Zawór wielodrogowy do gazu, zwlaszcza do goracego i zapylonego gazu prazalnego, zlozony z plaszcza stozkowego z pokrywa, z którego pobocznica sa polaczone krócce gazu, stanowiace zakonczenia rurociagów tego gazu i polaczonego z tym plaszczem dnem stozkowym i króccem wylotowym pylu oraz z organu zamykajacego czasowo wyloty krócców gazu wewnatrz plaszcza, znamienny tym, ze organ zamykajacy stanowi obrotowe zawieradlo zlozone z czaszy kulistej (7), z przymocowanym do niej mieszkiem sprezystym (24) osadzonym za posrednictwem wsporników (25 i 26) na wrzecionie (16a) zaopatrzonym w srodkowy otwór (27) polaczony za posrednictwem przewodu (28) z mieszkiem (24). 3. Zawór wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze otwór srodkowy (27) wrzeciona (16a) jest polaczony z ukladem doprowadzania sprezonego powietrza, zas na górnym koncu tego wrzeciona jest osadzone kolo znanej przekladni stozkowej (21) usytuowanej na pokrywie (6).125125 F.&3 Pracownia PoligraBczna l P PRL. Naklad 120 egz Cena 100 zl PL