Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru predkosci obrotowej i urzadzenie realizujace ten sposób przeznaczone do zastosowania w antypo- slizgoiwych ukladach pojazdów mechanicznych, badz w obrotomierzach przenosnych lub do sprze¬ gania na stale z elementami wirujacymi maszyn w celu kontroli badz automatycznego sterowania.Znany jest z angielskiego opisu patentowego nr 1386035 sposób pomiaru predkosci obrotowej pole¬ gajacy na tym, ze moduluje sie wymuszajace pole magnetyczne za pomoca pola pradów wirowych wytworzonych w elemencie wirujacym z predko¬ scia proporcjonalna do mierzonej predkosci obro¬ towej.Sposób powyzszy zrealizowany jest w urzadzeniu zawierajacym rdzen magnetyczny w ksztalcie li¬ tery „E". Strumien srodkowego elementu, który jest wykonany z magnesu trwalego, rozdziela sie na dwie równe czesci, zamykajace sie przez szcze¬ liny i elementy boczne rdzenia. Na elementach bocznych rdzenia, jako na biegunkach nawiniete sa dwie indukcyjne cewki polaczone szeregowo.Pod biegunami, w plaszczyznie równoleglej do czola biegunów, przesuwaja sie wachlarzowate skrzydelka tarczy, wirujacej z predkoscia propor¬ cjonalna do mierzonej predkosci. W tych skrzy¬ dlach indukuja sie prady wirowe, których pole moduluje pole wymuszajace .Przechodzenie skrzy¬ delka pod biegunami powoduje poprzez oddzialy¬ wanie pradów wirowych zmiane reluktancji w gló- 2 wnym obwodzie magnetycznym, wskutek czego w cewkach nawinietych na biegunach indukuje sie SEM, bedaca sygnalem uzytkowym, proporcjonalna do czestotliwosci przemieszczania sie skrzydelek 5 pod biegunami rdzenia.Wada tego czujnika'jest to, ze wytwarza sygnal w postaci sinusoidy odksztalconej, która po ufor¬ mowaniu daje sygnal o nierównej szerokosci i amplitudy, co w sterowaniu ukladami antyposliz- 10 gowymi jest nie do przyjecia. Równosc amplitudy wytwarzanej .sinusoidy wymaga precyzyjnego roz¬ dzielenia strumienia magnetycznego na dwie równe czesci oraz precyzyjnego ^wykrojenia skrzydelek i osiagniecia w nich. jednakowej rezystancji dla 15 pradów wirowych, co stwarza trudnosci konstru¬ kcyjne i technologiczne.Nastepna wada tego czujnika jest jego duza wra¬ zliwosc na wstrzasy, poniewaz oddalanie sie i przy¬ blizanie skrzydelka do bieguna jak równiez drga- 20 nia obwodowe powoduja dodatkowa modulacje re¬ luktancji. Takie zjawisko, drgan osiowych tarczy, "wystepuje w pojazdach mechanicznych. A wiec równiez z tego powodu czujnik tego typu, jest nie przydatny do zastosowania w ukladach antypo- 25 slizgowych pojazdów mechanicznych.Istota wynalazku jest sposób pomiaru predkosci obrotowej polegajacy na tym, ze wytwarza sie sygnal pierwotny na zasadzie pracy oocowzbudnej pradnicy z uzwojeniem zwartym, a nastepnie do- 30 konuje sie transformacji sygnalu pierwotnego na 125 035125 035 3 10 uzytkowego wyraza wzór f ' amplituda sygnal uzytkowy za pomoca cewki wspólpracuja¬ cej z uzwojeniem zwartym pradnicy.Urzadzenie do pomiaru predkosci obrotowej we¬ dlug wynalazku zawiera paramagnetyczna, prze¬ wodzaca prad elektryczny tarcze, która ma na swoim obwodzie perforacje szczelinowa w postaci pretów i szczelin, przy* czym podzialka perforacji równa jest podzialce uzebienia nabiegunników obwodu magnetycznego, a dlugosc szczeliny i pre¬ tów jest wieksza od sumy dlugosci zebów nabie¬ gunników i szerokosci cewki indukcyjnej, która jest usytuowana poza obwodem magnetycznym, naprzeciw perforacji szczelinowej tarczy.Zaleta tpgp' urzadzenia jest prostota budowy, nie wymagajaea-precyzyjnych operacji a dzieki temu, ze prety perforacji przemieszczaja sie miedzy bie¬ gunami, urzadzenie nie jest czule na drgania osio- ., w,e ^„promieniowe tarczy, zas \ dwustopniowe wy¬ twarzanie sygnalu uzytkowego oraz odpowiednie wymiary i umieszczenie cewek indukcyjnych kom¬ pensuje wplyw drgan obwodowych.Przedmiot wynalazku zostal opisany w oparciu o przykladowe rozwiazanie, pokazane na rysunku, na którym fig.,1 przedstawia schematycznie widok ogólny urzadzenia, fig. 2 — widok nabiegunników, a fig. 3 — widok tarczy z cewka.Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z ob- _ wodu magnetycznego, utworzonego z magnesu trwa¬ lego 1, dwóch jarzm 2 i 3, na których osadzone sa uzebione nabiegunniki 4 i 5, tworzace szczeli¬ ne. W szczelinie obwodu magnetycznego usytuowa¬ na jest tarcza 6, sprzegnieta z elementem wiruja¬ cym ,na przyklad pojazdu mechanicznego. W po¬ blizu tarczy, równolegle do jej powierzchni, usy¬ tuowana jest cewka indukcyjna 7. Oba nabiegun¬ niki 4 i 5 maja postac grzebienia o kilku zebach, przy czym szerokosc zebów 8, jest równa szero¬ kosci naciec 9.Tarcza 6, wykonana z materialu paramagnetycz¬ nego, elektrycznie przewodzacego, usytuowana jest *o bów (8) nabiegunników (4) lub (5) i szerokosci w szczelinie pomiedzy nabiegunnikami 4 i 5 i po- cewki indukcyjnej (7), która jest usytuowana poza siada na swoim obwodzie promieniowa perforacje obwodem magnetycznym, naprzeciw perforacji szczelinowa (fig. 3). . szczelinowej tarczy (6).Podzialka perforacji szczelinowej tarczy 6. jest równa podzialce uzebienia nabiegunników £ i 5.Zas dlugosc szczelin 10,; jest wieksza od sumy dlu¬ gosci zebów 8 i szerokosci cewki 7, która jest umieszczona poza biegunami obwodu magnetyczne¬ go, równolegle ófo tarczy 6.Urzadzenie wedlug wynalazku dziala nastepuja¬ co: podczas ruchu obrotowego tarczy 6 pole ma¬ gnetyczne obwodu magnetycznego indukuje w pre¬ tach 11 tarczy 6 prad elektryczny, którego pole indukuje w cewce 7 sile elektromotoryczna stano¬ wiaca sygnal uzytkowy, zalezny od predkosci obro¬ towej tarczy 6. Dla ustalonego ruchu obrotowego tarczy 6 przy liczbie obrotów równej *N" przy Zp 15 liczbie pretów tej tarczy, czestotliwosc sygnalu 60 tego sygnalu — E = k f B gdzie B ^ jest indu¬ kcja magnetyczna mierzona w szczelinie tego ob¬ wodu. ¦-.- .........Zastrzezenie patentowe 30 35 1. Sposób pomiaru predkosci obrotowej, znamien¬ ny tym, ze wytwarza sie elektryczny sygnal pier¬ wotny na zasadzie pracy obcowzbudnej pradnicy z uzwojeniem zwartym ,a nastepnie dokonuje sie transformacji sygnalu pierwotnego na sygnal uzyt¬ kowy. 2r Urzadzenie do pomiaru predkosci obrotowej, stanowiace tarcze wirujaca w szczelinie obwodu magnetycznego o uzebionych nabiegunnikach, zna¬ mienne tym, ze paramagnetyczna, przewodzaca prad elektryczny tarcza (6) ma na swoim obwo¬ dzie perforacje szczelinowa w postaci pretów (10) i szczelin (11), przy czym podzialka perforacji rów¬ na jest podzialce uzebienia nabiegunników (4) i (5) obwodu magnetycznego, a dlugosc szczelin (10) i pretów (II) jest wieksza od sumy dlugosci ze- fig 1.u „ L J ^j 8 n n n r\AT 1111113= fig 2. fig 3. PL