Wynalazek niniejszy -dotyczy zaworów suwakowych do przewodów wysokoprez¬ nych, które to zawory sa zwykle zaopa¬ trzone w plyty dociskowe, dajace sie prze¬ suwac tylko przy uzyciu wielkiego wysil¬ ku, poniewaz na plyty dziala wysokie ci¬ snienie. Wysilek ten musi byc oczywiscie tern wiekszy, im wiekszy jest przeswit przelotowy zaworu. Zawory tego rodzaju zaopatrywano dotad w urzadzenia odcia¬ zajace, których celem bylo ulatwienie od¬ suwania plyt dociskowych, zamykajacych otwory o wielkim przeswicie przelotowym i uzywanych np. do zamykania przewo¬ dów gazowych lub wodociagowych. W ce¬ lu unikniecia koniecznosci uzywania wspo¬ mnianych urzadzen odciazajacych zastoso¬ wano w mysl niniejszego wynialazku spre¬ zyste plyty dociskowe, które odsuwaja sie wyginajac sie od swych siodelek, wzgled¬ nie powierzchni uszczelnianych, prziyczem plyty sa usztywnione w kierunku prosto¬ padlym do kierunku ich wyginania sie.Plyta, wykonana w wyzej opisany sposób, prostuje sie ponownie, gdy ustaje nacisk, dzialajacy w jednym lub w kilku miej¬ scach na jqj krawedzie. Specjalne urzadze¬ nie, odciazajace plyty dociskowe, wysta¬ wione na dzialanie wysokiego cisnienia, jest w tym przypadku zbedne. Wobec te¬ go, ze plyta dociskowa jest usztywniona w kierunku jej wyginania sie, plyta ta mo¬ ze sluzyc do zamykania stosunkowo wiel¬ kich otworów, poniewaz usztywnienie jejzapobiega nadmiernemu wyginaniu sie plyty w tych okresach, w których plyta jest dociskana do siodelka, a tern samem nie zachodzi obawa nieszczelnosci za¬ mkniecia. Mimo sprezystosci plyt doci¬ skowych zawór, wykonany w mysl wyna¬ lazku niniejszego, daje pelna gwaranqje, ze zamkniecie przewodu bedzie szczelne.Omawian/e plyty dociskowe sa wykona¬ ne w mysl wynalazku niniejszego w ten sposób, ze ach obrzeza' nie sa usztywnione, przez co osiaga sie szczelne przyleganie powierzchni uszczelkiiajacyoh plyt do sio¬ delek oslony ziaworu nawet w takim razie, jezeli siodelka te odksztalcily sie np. wsku¬ tek dzialania wysokiej temperatury.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku. Fig. 1 przedstawia plyty dociskowe i czesc oslony zaworu w przekroju pionowym; fig. 2 — odnosny rzut poziomy; fig. 3 — w prze- sadnem powiekszeniu plyte dociskowa, od¬ chylona od jej siodelka w oslonie zaworu; fig. 4 i 5 przedstawiaja narzady, sluzace do przesuwania plyt dociskowych, a fig. 6, 7 i 8 przedstawiaja plyte dociskowa w zwiekszonej podzialce, w widokach czolo¬ wym i bocznym oraz w przekroju podluz¬ nym.Gdy zawór jest zatókniety (fig. 1), to plyty dociskowe 1 sa przycisniete do sio¬ delek 3 oslony zaworowej 4 zapomoca tarcz nieokraglych 2, osadzonych jak zwykle na wrzecionie 5 zaworu i naciska¬ jacych na wystepy 6 plyt 1. Wrzeciono 5, osadzone w lozysku stopowem 7 oslony 4, posiada na jednym koncu cztery tarcze nieokragle 8, 8a, 9, 9a, z których tarcze 8, 8a wspóldzialaja z jarzmami 10, lOa plyt dociskowych /. Tarcze zas 9, 9a wspóldzialaja z jarzmami 11, lla, które sa wiecej oddalone od krawedzi plyty niz jarzma 10, lOa. Tarcza 8, wspóldzialajaca z jarzmem 10, jest wieksza od tarczy 9, wspóldzialajacej z jarzmem 11 (fig. 4 i 5), wobec czego podczas obracania sie wrze¬ ciona 5 tarcza 8 zaczyna oddzialywac na jarzmo 10 wczesniej, niz tateza 9 na jarz¬ mo 11.Na przeciwleglej stronie plyty 1 znaj¬ duje sie jarzmo 12, wzglednie 12a. Jarz¬ ma te obejmujja równiez wrzeciono glówne 5 i wspóldzialaja z guzikowemi wystepa¬ mi 13 i 13a.Plyty dociskowe / sa zaopatrzone (fig. 6) w poprzecznie przebiegajace, równole¬ gle do siebie zebra 14, prostopadle do osi podluznefj wrzeciona 5. Jak to uwidocznio¬ no na fig. 6, wystepy 6 sa wykonane jako. jednolita calosc wraz z zebrami 14, przy- czem zebra koncza sie juz w pewtenej odle¬ glosci od zewnetrznych krawedzi plyt 1, wobec czego obrzeza plyt nie sa usztyw¬ nione i moga przylegac scisle do siodelek 3 oslony zaworowej 4.Opisane plyty dociskowe, wyposazone w zebra 14, posiadala te wlasnosc, ze mi¬ mo swej sprezystosci, która umozliwia ich odchylanie sie od siodelek w kierunku osi wrzeciona 5, sa w kierunku poprzecznym dostatecznie sztywne, poniewaz zebra 14 uniemozliwiaja ich wyginanie sie w tym kierunku. Gdy zawór jest /zamkniety, to tarcze nieokragle 2, naciskajac na wyste¬ py 6, przyciskaja plyty 1 mocno do siode¬ lek 3 oslony 4. Tarcze nieokragle 8, 8a, 9, 9a, 13 i 13a wrzeciona 5 nie stykaja sie wtedy z jarzmami. Cisnienie, przenoszo¬ ne z wrzeciona 5 na plyty dociskowe 1 za posrednictwem tarcz 2, nie moze byc po¬ wodem nieszczelnosci plyt 1 nawet w ta¬ kim razie, jezeli przeswit otworu przeloto¬ wego jest wielki, poniewaz plyty sa u- sztywnione zapomoca zeber 14.Przy otwieraniu zaworu ustaje przede- wszystkiem nacisk tarcz 2 na wystepy 6 plyt dociskowych. Podczas dalszego obro¬ tu wrzeciona 5 tarcze 8 i 8a zaczynaja wspóldzialac z odpowiedniemi -jarzmami 10 i lOa, pfzycizem najpieiiw odlgimaja sie od siodelek 3 oslony 4 dolne brzegi plyt do¬ ciskowych 1. Poniewaz plyty 1 nie sa u- — 2 —sztywnióne w kierunku prostopadlym do zeber 14, wiec anoga sie stopniowo odchylac od siodelek. Poniewaz zas najpierw odsu¬ waja sie nieco brzegi plyt, wiec nastepuje odciazenie plyt od cisnienia roboczego tak, ze dalsze obracanie wrzeciona 5 nie wy¬ maga wiekszego wysilku. Nastepnie izaczy- naja wispóldzialac z jarzmami 11, Ha tarcze 9, 9a, ulatwiajac odsuwanie sie plyt od siodelek.Zastosowanie kilku tarcz nieokraglych 2 do odsuwania plyt dociskowych powo¬ duje równiez, ze plyty nie wyginaja sie nadmiernie, co zachodziloby przy uzyciu tylko tarcz 8, 8a, wspóldzialajacych z Jare¬ mami 10, Wa.Po odsunieciu czesciowem plyt od sio¬ delek (jak to przedstawia przesadnie fig, 3) i odciazeniu ich guziki 13, 13a dzialajac • na (jarzma 12, 12a, odsuwaja plyty doci¬ skowe calkowicie, wobec czego mozna je wyciagnac do góry. Plyty 1 sa prowadzo¬ ne przy podnoszeniu i opuszczaniu w zna¬ ny sposób zapomoca listw 16.: Opisane zawory suwakowe moga byc z korzyscia uzywane nietylko do,zamykania przewodów wysokopreznych, lecz równiez do zamykania przewodów, w których pa¬ nuje niedopreznosc. Równiez i w tym przypadku wysilek niezbedny do otwiera¬ nia izaworu nie jest wielki.Gdy plyty dociskowe posiadaja stosun¬ kowo mala powierzchnie, wobec czego nie potrzeba sie obawiac nadmiernego ich wy¬ ginania sie, to zebra staja sie zbyteczne, a plyta jest sprezysta we wszystkich kierun¬ kach. PL