Przedmiotem wynalazku jest olej do sporzadza¬ nia bezwodnych mas formierskich przeznaczonych do wykonywania odlewów ze stopów zelaza i me¬ tali niezelaznych.Znany wedlug polskiego opisu patentowego nr 78 240 olej do sporzadzania bezwodnych mas formierskich jest ciekla mieszanina jednorodna zlozona z oleju mineralnego i niejonowego srodka powierzchniowo-czynnego, stanowiacego addukt 1 mola kwasu oleinowego z 7 molami tlenku ety¬ lenu.Olej ten dodany do mieszaniny piasku kwarco¬ wego z bentonitem, po wymieszaniu tworzy bez¬ wodna mase formierska umozliwiajaca produkcje; odlewów o duzej gladkosci powierzchni i doklad¬ nosci wymiarowej. Obecny w oleju kwas oleino¬ wy oksyetylenowany 7 molami tlenku etylenu adsorbuje sie w okreslony sposób na czastkach bentonitu nadajac mu zdolnosc do pecznienia w olejach mineralnych. W rezultacie otrzymuje sie bezwodna mase formierska o odpowiednich wlasnosciach odlewniczych.W celu zabezpieczenia ciaglosci produkcji oleju do sporzadzania bezwodnych mas formierskich przebadano szereg róznych, niejonowych srodków powierachniowo-czynnych pod katem znalezienia i wyselekcjonowania sposród nich produktu nada¬ jacemu bentonitowi zdolnosc do pecznienia w ole¬ jach mineralnych i ich zelowania. 10 ii 20 35 W zrealizowaniu tego celu napotkano na trud¬ nosci, gdyz badane róznorodne niejonowe srodki powierzchniowo-czynne nie wykazywaly zdolnosci do adsorbcji w zorientowany sposób na czast¬ kach bentonitu, nie wystepowala jego hydrofobi- zacja warunkujaca pecznienie imdyspersje ben¬ tonitu w olejach mineralnych.Reakcja adsorpcji niejonowego srodka po- wierzchniowo-czynnego na powierzchni czastek bentonitu w taki sposób, aby uzyskal wlasnosci olejofilne jest reakcja specyficzna uzalezniona od budowy niejonowego srodka powierzchniowo-czyn- nego, a zwlaszcza od stanu jego równowagi hy- drofobowohydrofilnej, która mozna regulowac dlu¬ goscia lancucha polioksyetylenowego.W wyniku przeprowadzonych badan i prób zna¬ leziono niejonowy srodek powierzchniowo-czynny, stanowiacy produkt przylaczenia 17 moli tlenku etylenu do 1 mola oleju rzepakowego czesciowo shydrolizowanego woda w srodowisku alkalicznym, w obecnosci którego bentonit ulega silnemu pecz¬ nieniu w oleju mineralnym z wytworzeniem tikso- tropowego, organicznego zelu.Olej do sporzadzania bezwodnych mas formier¬ skich wedlug wynalazku stanowi jednorodna ciecz zlozona z oleju mineralnego, korzystnie oleju opa¬ lowego — mazutu i niejonowego srodka po- wierzchniowo-czynnego bedacego produktem oksy- etylenowania 17 molami tlenku etylenu 1 mola 124540124540 oleju rzepakowego czesciowo shydrolizowanego woda w srodowisku alkalicznym.Olej do sporzadzania bezwodnych mas formier¬ skich wedlug wynalazku zawiera wagowo od 60 do 80% oleju opalowego — mazutu, korzystnie 70% oleju opalowego — mazutu i od 20 do 40%, korzystnie 30% produktu oksyetyknowania 17 mo¬ lami tlenku etylenu 1 mola oleju rzepakowego czesciowo shydrolizowanego woda w srodowisku alkalicznym.Przykladowy sklad wagowy oleju do sporzadza¬ nia bezwodnych mas formierskich przedstawiono ponizej: Przyklad: Olej opalowy — mazut — 70%, produkt oksyetylenowania 17 molami tlenku ety¬ lenu 1 mol oleju rzepakowego czesciowo shydro¬ lizowanego woda w srodowisku zasadowym — 30%.Olej wedlug wynalazku otrzymuje sie przez wy¬ mieszanie skladników w dowolnej mieszarce dla 11 li substancji cieklych, przy czym korzystnie jest w celu latwiejszego wymieszania podgrzac mie¬ szanke do temperatury 333°K.Bezwodna mase formierska sporzadza sie w ten sposób, ze do mieszaniny suchego piasku kwar¬ cowego (100 cz. wag.) z bentonitem odlewniczym (4 do 10 cz. wag.) dodaje sie 3 do 5 cz. wag. ole¬ ju wedlug wynalazku i miesza sie w mieszarce kraznikowej przez 6 do 10 minut.Zastrzezenie patentowe Olej do sporzadzania bezwodnych mas formier¬ skich skladajacy sie z oleju mineralnego i niejo¬ nowego srodka powierzchniowo-czynnego, zna¬ mienny tym, ze zawiera wagowo od 60 do 80%, korzystnie 70% oleju opalowego — mazutu i od 20 do 40%, korzystnie 30% produktu oksyetylowa- nia 17 molami tlenku etylenu 1 mola oleju rze¬ pakowego czesciowo shydrolizowanego woda w srodowisku alkalicznym.L.Z.Graf. Z-d Nr 2 —1417/85 95 efz. A4 ittrf PL