Przedmiot niniejszego wynalazku sta¬ nowi maszynowa formierka rur o wielkiej sprawnosci. Znane maszynowe formierki rur (patenty niemieckie 177353, 222626, 290797) z napedem 'korbowym Wprawiaja¬ cym w ruch sprzeglo skrzynkowe dla wspólnie poruszanych i polaczonych ze so¬ ba ubijaków, dopuszczaly tylko niewielka ilosc uderzen ubijaków, gdyz caly mecha¬ nizm napedowy znajdujacy sie na obroto¬ wej tarczy oraz silnik elektryczny wraz z ich sprzeglami biora udzial w ruchu obro¬ towym ubijaków. Srednica obrotowej tar¬ czy w tych formierkach jest bardzo wielka w stosunku do sredmicy skrzynki formier¬ skiej, wskutek czego sila odsrodkowa dzia¬ la szkodliwie na wszystkie czesci przymo¬ cowane do obrotowej tarczy, o ile te ostat¬ nie wykonuja nietylko ruch wraz z tarcza, lecz, takze ruch obrotowy dokola wlasnej osi, jak np. wirnik silnika i wszystkie wa¬ ly kól zebatych. To jest powodem, ze ilosc uderzen maszyny nie moze byc znaczna.Obrotowa tardza nie moze byc dokladnie zrównowazona i wprawia w ruch wahadlo¬ wy obrotowe ramie, wskutek czego srodek ubijaiki nie moze byc utrzymany doklad¬ nie ponad srodkiem modelu i skrzynki formierskiej, bez uciazliwego zakladania specjalnych trzymaków na ramieniu. Przy uzyciu znanych maszyn nie mozna zatem zastosowac maksimum uderzen, to znaczy pracowac z najwieksza sprawnoscia.W mysl niniejszego wynalazku zasto¬ sowano równiez naped korbowy dzialaja¬ cy na sprzeglo skrzynkowe, Wspólnie po-ruszanych i pouczonych ^e Isoba ubijaków, lecz w celu zwiekszenia ilosci uderzen u- bijaków osadzono sprzeglo skrzynkowe w maszynie umieszczonej n& stale,na ramie, przyczem rama moze sie znafetowac np. na ramieniu obrotowego dzwigara opisanego ponizej. Jezeli srodek sprzegla jest usta¬ wiony ponad srodkiem modelu; i formy, to potem nie zmienia swego polozenia, a sprzeglo skrzynkowe obraca sie tylko w ramieniu i przesuwa si§ w kierunk^ osi te¬ go ostatniego. Sprzeglo skrzynkowe moze byc uzywane do formowania rur o sredni¬ cach rózniacych sie" d przy zmianie srednicy formowanych rur sprzeglo moze pozostac w maszynie i trze¬ ba tylko odpowiednio przestawic szczeki trzymajace' drazki ubijaków, po uprzed¬ niej wymianie pierscienia z ubijakami. Na rysunku przedstawiono przyklad wykona¬ nia wynalazku, gdzie fig. 1 przedstawia przekrój wzdluz lkiji A — B, a fig. 2 — przekrój wzdluz linji C — D fig- 3; fig. 3 przedstawia widok zgóry maszyny for¬ mierskiej; fig. 4 i 5 przedstawiaja ubijaki i sprzeglo skrzynkowe w wiekszej skali i w dwóch widokach prostopadlych do sie¬ bie; fig. 6 przedstawia ubijak w widoku zgóry, a fig. 7 — samo; sprzeglo skrzynko- wei do polowy w przekroju i w rzucie po¬ ziomym.Ubijacz skladajacy sie z libijaków 1 i pierscienia 2 posiada zaleznie od wielko¬ sci formowanych rur cztery, szesc, osiem lub dwanascie drazków 3, których górne konce sa przymocowane do wspólnej tar¬ czy blaszanej 4 z otworami 4b (fig. 6), któ¬ re zmniejszaja jej wage. Tarcza 4 posiada podluzne szczeliny 4a, w których sa zamo¬ cowane przestawnie drazki 3 do wiekszych lub mniejszych ubijaczy. Tarcza 4 obraca sie wraz z ubijaczem, w pierscieniu 5 o ksztalcie litery U (fig. 4 do 6), podzielo¬ nym w kierunku pionowym i zaopatrzo¬ nym w boczne prowadnice 5a. Pierscien 5 wykonywa wraz z dbijaczem ruch zwrotny w kierunku pionowym, a jego obrót unie¬ mozliwiaja prowadnice 5a. Prowadnice 5a pierscienia przesuwaja sie po dwóch li¬ stwach zelaznych 6 w ksztalcie litery T.Listwy 6 sa przymocowane do pustej we¬ wnatrz platformy 32, 32a umieszczonej na ramieniu 33 i sa . usztywnione zapomoca odpowiednich podpór. Ubijacz jest umoco¬ wany w sprzegle 7, 8 zapomoca drazków 3.- Sprzeglo wraz z ubijaczem wprawia sie w ruch zwrotny w kierunku pionowym zapo- riioca dwudzielnego pierscienia 9 z czopa¬ mi 9a, które sa polaczone zapomoca draz¬ ków ./0a z mimosrodami 10, spoczywajace- mi w lozyskach 11 i wprawianemi w ruch przeiz kola zebate 12, 12a. Wal 13 (fig. 3), na którym sa osadzone kola zebate 12, 12a, jest osadzony w lozyskach 14 i polaczony za posrednictwem sprezystego sprzegla 15 z elektrycznym silnikiem napedowym 16.Do wprawiania w ruch dbrotowy sprze¬ gla 7, 8, a tern samem ubijacza, zapomoca walu 13 sluzy para stozkowych kól zeba¬ tych 17, 17a, wal 18, para kól czolowych 19, 20 i cylindra prowadnicy 20a dolnej czesci 8 sprzegla.Sprzeglo 7, 8 (fig. 4, 5 i 7) sklada sie z dwóch grup szczek 21 i 22, przestawio¬ nych 'wzgledem siebie w plaszczyznie po¬ ziomej. Wspomniane grupy szczek sa osa¬ dzone na oddzielnych tarczach 23, 24 (fig. 4), które sa umieszczone nad soba w ten sposób, ze moga byc obracane okolo sworz¬ nia 25. Cylinder 20a (fig. 1) doprowadze¬ nia dolnej czesci 8 sprzegla jest zaopa¬ trzony w zlobek i plaski klin, a przesuwa sie wgóre i wdól w piascie kola czolowego 20 i dolnej czesci 32a platformy, przyczem kolo 20 wprawia go w ruch obrotowy.Szczeki 21, 22 sa docisniete zapomoca srub 26 owinietych sprezynami 27 i osadzonych w wystepach 2la, 22a szczek (fig. 7). Do¬ cisk mozna zmieniac, dokrecajac lub od¬ krecajac nakretki srub. Szczeki obejmuja wydrazone drazki 3, przyczem w celu zmniejszenia zuzycia drazków zastosowa- — 2 —no podkladki 28 z ebonitu, twardego drze¬ wa lub podobnego materjalu.Szczeki sa umocowane w zeliwnych prowadnicach 29, które poruszaja szczeki pionowo i-umozliwiaja szybkie przesuwa¬ nie drazków ubijacza przy zmianie sredni¬ cy formowanych rur; w tym celu trzeba zluznic nakretki 3a na górnym koncu drazków 3 i zdjac pierscien 2. Urzadzenie to umozliwia uzywanie sprzegla dla wiek¬ szych grup rur o róznych srednicach i w tym celu trzeba wymieniac tylko pierscien 2 z ubijakami /.Szczeki mozna takze wykonac w ten sposób, ze zajmuja one cala szerokosc szczelin 36 sprzegla i sa zaopatrzone w kilka otworów dla drazków 3. W tym wy¬ padku prowadnice 29 sa odpowiednio do¬ stosowane i posiadaja dwie sruby 30 za¬ miast jednej. Do rozsuwania grup szczek, gdy drazki maja przechodzic swobodnie, sluzy sruba 31 (fig. 7). Dwudzielna i szczelnie zamknieta platforma 32a, 32 jest umocowana na ramieniu 33 (fig. 2) osa- dzonem na stale na obrotowym dzwigarze 34. Skrzynki formierskie 35 wisza rucho¬ mo na obrotowej ramie (nienarysowanej) tak, ze moga byc ustawione pod maszyna.Opisana formierka maszynowa dziala w sposób nastepujacy.Ruch mimosrodów 10 przenosi sie na laczniki Wa i izia posrednictwem przesuw¬ nego pierscienia 9 na sprzeglo 7, 8. Szcze¬ ki 21, 22 sprzegla zaciskaja sie tak, ze drazki ubijacza nietylko moga opadac, lecz musza brac udzial w ruchu sprzegla, przy- czem ubijaki obracaja sie jednoczesnie do¬ kola osi rury i w ten sposób ubijaja piasek równomiernie w calej formie. Piasek for¬ mierki doprowadza sie w takiej ilosci, ze ubijaki 1 znajduja sie w piasku nawet wtedy, gdy sa w najwyzszem polozeniu.Wskutek tego ubijaki ubijaja zawsze te sama ilosc piasku tak, ze cala forma jest równomiernie ubita. Ubijaki musza byc u- stawione w ten sposób, aby mimosrody nie osiagnely jeszcze najnizszego polozenia, gdy ubijaki ulbily juz okreslana ilosc nasy¬ panego piasku. Opór przeciwstawiany ubi- jakom przez ubity piasek jest tak duzy, ze gdy mimosród obracajac sie dalej do¬ chodzi do najnizszego polozenia, to draz¬ ki 3, pokonujac opór tarcia w szczekach 21, 22 sprzegla 7, 8, przesuwaja sie o dlu¬ gosc równa drodze jaka musza odbyc lacz¬ niki lOa, zanim mimosrody 10 osiagna swe najnizsze polozenie.Przy kazdym skoku roboczym ubija¬ ków powtarza sie ta sama praca po dosy¬ paniu swiezego piasku tak, ze caly ubijacz przesuwa sie samoczynnie coraz wyzej.Sprzeglo jest tak wykonane, ze jego ci¬ snienie na kazdy drazek ubijacza jest ta¬ kie samo, mianowicie jest równe sumie na¬ piec sprezyn 27. Wskutek tego przesuwa¬ nie sie wszystkich drazków jest zupelnie równomierne, co jest koniecznym warun¬ kiem otrzymania dobrej formy. Kazdy ubi- jak uderza z taka sama sila w wartwe pia¬ sku przez co piasek ubija sie Wszedzie jed¬ nakowo, a ubijacze nie moga ulegac skrzy¬ wieniom. Po ubiciu jednej formy obraca sie ramie 33 wraz z, dzwigarem 34, dla u- stawienia go ponad inna forma. Nastepnie obraca sie srube 31 dla zluznienia pola¬ czenia miedzy sprzeglami i drazkami, któ¬ re opadaja wdól. Ubijaoz powinien sie o- puszczac zwolna do podstawionej skrzyn¬ ki formierskiej i do tego celu moze sluzyc dowolny hamulec, albo tez samo sprzeglo moze sluzyc jako hamulec, gdyz docisk szczek mozna dowolnie zwiekszac lub zmniejszac zapomoca sruby 31.Wymiary lub napiecie sprezyn 27 (re¬ gulowane zapomoca srub 26) umozliwia regulowanie cisnienia roboczego przy ubi¬ janiu.Maszynowa formierka moze sie miescic nie na sztywnem ramieniu obrotowego dzwigara, lecz np. na ruchomem rusztowa¬ niu lub podnosniku.Jednak formierka winna byc osadzona - 3 —nieruchomo na ramie, która moze sie obra¬ cac, byc przewozona lub przesuwana.Opisane formierki mozna tez ustawiac blizniaczo obok siebie i formowac odrazu dwie skrzynki, które nastepnie mozna u- zywac oddzielnie. PL