Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ob¬ róbki cieplno-chemicznej z jednoczesnym hartowa¬ niem róznych czesci wykonanych ze stali weglo¬ wych i stopowych, a zwlaszcza do takich obróbek jak chromowanie dyfuzyjne, tytanowanie, naweg- lanie polaczone z hartowaniem, a nawet azotowa¬ nie.Dotychczas do kazdej z powyzszych obróbek byly oddzielne urzadzenia, przy czym najbardziej roz¬ powszechnione jest naweglanie polaczone z harto¬ waniem oraz azotowanie. Do tych obróbek w za¬ leznosci od wielkosci produkcji uzywane byly wysokowydajne piece przelotowe oraz mniej wy¬ dajne piece komorowe z wanna hartownicza. Piece tego typu nie nadaja sie jednak do obróbek ciepl¬ no-chemicznych wysokotemperaturowych takich jak chromowanie lub tytanowanie, gdyz ze wzgledu na rozwiazania konstrukcyjne i dobór materialów dostosowane sa do nizszych temperatur. Z zasady nie sa one szczelne i nie mozna w nich stosowac atmosfery chlorowej lub chlorowodorowej. Komory tych pieców wylozone sa najczesciej porowatymi materialami ceramicznymi, które z jednej strony nie sa odporne na dzialanie chloru i chlorowodoru oraz chlorków, a z drugiej strony w porach tych materialów ceramicznych osadzaja sie zwiazki chlo¬ ru i pózniej niekorzystnie oddzialywuja na nastep¬ ne procesy.Natomiast do obróbek cieplno-chemicznych typu chromowania i tytanowania stosowane sa z zasady 10 15 20 25 piece wglebne ze szczelna metalowa retorta oraz piece kolpakowe. Obydwa wymienione rodzaje pie¬ ców nie posiadaja wanien hartowniczych i nie mozna w nich prowadzic obróbki cieplno-chemicz¬ nej z jednoczesnym hartowaniem.Zn^ne sa wprawdzie przypadki, ze piec wglebny posiada pod soba komore chlodzenia jak na przy¬ klad wedlug patentu RFN nr 1 583 343/C 2il& 1/74 z 1973 r. Piec ten jednak nie nadaje sie do obróbek cieplno-chemicznych, gdyz jest piecem prózniowym przeznaczonym do hartowania lub wyzarzania.Ponadto piec ten posiada jeszcze taka wade, ze wsad do komory grzejnej ladowany jest od góry, a w czasie przenoszenia go do komory chlodzenia urzadzenie transportowe przechodzi przez cala ko¬ more grzejna i otwór zasuwy. Tak wiec tempera¬ tura komory grzejnej naraza urzadzenie transpor¬ towe na szybkie zuzywanie sie. Poza tym brak odpowiedniej szczelnosci pomiedzy komora chlodze¬ nia a komora grzania w czasie chlodzenia wsadu powoduje zanieczyszczanie sie komory grzejnej oparami oleju chlodzacego, co skraca jej zywotnosc i niekorzystnie wplywa na wyniki procesu. Prowa¬ dzenie zas w piecach wglebnych ze szczelna meta¬ lowa retorta oddzielnie obróbki cieplno-chemicznej i oddzielnie procesu hartowania podnosi znacznie koszty obróbki i czyni ja malo oplacalna, a oprócz tego angazuje dodatkowo oddzielny piec do har¬ towania. 124 367Znane sa natomiast piece kolpakowe, które oprócz komory grzejnej w której moze odbywac sie obrabka cieplno-cheuniczna, posiadaja jeszcze wanne do chlodzenia wsadu. Piece te nie posiadaja jednak szczelnej oslony zabezpieczajacej wsad w czasie jego przenoszenia z komory grzejnej do wanny hartowniczej przed dzialaniem atmosfery • utleniajacej i dlatego nie nadaja sie na przyklad do tytanowania z jednoczesnym hartowaniem.Urzadzenie do obróbki cieplno-chemicznej z jed¬ noczesnym hartowaniem, skladajace sie z pieca nie¬ przelotowego z ruchomym spodem i retorta przy¬ stosowana do prac z atmosferami ochronnymi i chemicznie czynnymi oraz wanny hartowniczej, przy czym piec wsparty jest na czterech lapach przytwierdzonych do jego obudowy i opartych na podporach, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze wanna hartownicza zamocowana jest roz¬ lacznie do pieca, bezposrednio pod otworem wsa¬ dowe pieca i przesuwnie wzgledem pieca w jego osi pionowej, którego podpory sa jednoczesnie pro¬ wadnicami dla wodzików wanny, a trzon pieca z pokrywa usytuowany jest przesuwnie wewnatrz wanny wzdluz jej osi pionowej i przytwierdzony jest do tloczyska silownika zamocowanego trwale i szczelnie w dnie wanny, przy czym wanna wy¬ posazona jest wewnatrz w prowadnice dla wodzi¬ ków trzonu.Wskazane jest, jesli wanna hartownicza zamoco¬ wana jest na silownikach.Kor^stnie jest, jesli piec w dolnej czesci i wan¬ na w górnej czesci zakonczone sa kolnierzami zlacz- nymi; przy czym kolnierz pieca posiada elementy dociskowe, a kolnierz "wanny wyposazony jest w element uszczelniajacy.Urzadzenie wedlug wynalazku umozliwia prowa¬ dzenie na przyklad procesu chromowania lub tyta¬ nowania z jednoczesnym hartowaniem przy zabez¬ pieczeniu wsadu przed utlenianiem w czasie prze¬ mieszczania go z pieca, w którym zachodzi proces obróbki cieplno-chemicznej do wanny hartowni¬ czej, dzieki wypelnieniu tej wanny atmosfera ochronna z pieca, a nastepnie doprowadzeniu do niej cieczy chlodzacej.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym urzadzenie w przekroju podluznym w czasie przy¬ gotowywania wsadu do wymiany. Urzadzenie do obróbki cieplno-chemicznej z jednoczesnym harto¬ waniem sklada sie z oporowego pieca 1 nieprzelo¬ towego z retorta 2 przystosowana do pracy z atmo¬ sferami ochronnymi i chemicznie czynnymi oraz usytuowanej wspólosiowo ponizej pieca 1 na silow¬ nikach 3 ruchomej wanny 4 hartowniczej, przy czym piec 1 ustawiony jest na czterech lapf$Jj|^5 przytwierdzonych do jego obudowy i wspartych na podporach 6 bedacych jednoczesnie prowadnicami dla wodzików 7 wanny 4. Piec 1 w dolnej czesci i wanna 4 w górnej czesci zakonczone sa kolnie¬ rzami zlacznymi 8 i 9, przy czym kolnierz 8 pie¬ ca 1 posiada elementy dociskowe w postaci srub, a kolnierz 9 wanny 4 wyposazony jest w uszczelke.Spód pieca jest ruchomy, przy czym tworza go na przemian ruchomy i wymienny trzon 10 wraz z po¬ krywa 1J oraz szczelna zasuwa 12. Trzon 10 z po- 124 367 4 krywa 11 usytuowany jest przesuwnie wewnatrz wanny 4 wzdluz jej osi pionowej i przytwier¬ dzony jest do tloczyska 13 silownika 14 zamoco¬ wanego trwale i szczelnie w dnie wanny 4. Wan- 5 na 4 wyposazona jest wewnatrz w prowadnice 15 dla wodzików 16 trzonu 10 oraz posiada w czesci bocznej zamocowane krócce 17 doprowadzajace i 18 odprowadzajace ciecz chlodzaca.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace* Na trzon 10 10 usytuowany nad wanna 4, kitóra jest w pozycji dolnej ustawiony zostaje kosz ze wsadem. Po otwarciu zasuwy 12 podnosi sie wanne 4 oraz trzon 10 za pomoca silowników 3 i 14 i wanna 4 zostaje polaczona z piecem 1 kolnierzami zlacznymi 8 i 9, 15 a trzon 10 dociskany jest szczelnie do spodniej kra¬ wedzi retorty 2. Po uzyskaniu szczelnosci rozpo¬ czyna sie wlasciwy proces obróbki cieplno-chemicz¬ nej. Po zakonczeniu tego procesu trzon 10 lacznie z wsadem zostaje opuszczony do srodka wanny 4 20 za pomoca silownika 14. W tym czasie wanna 4 zostaje wypelniona atmosfera dyfuzyjna z pieca li po czym piec 1 zamyka sie zasuwa 12, a do wanny 4 pompowana jest ciecz chlodzaca. Po ochlodzeniu wsadu ciecz chlodzaca jest odprowadzana do zbiar- 25 nika na zewnatrz, a wanna 4 jest odlaczona Od pieca 1 i opuszczona zostaje do pozycji dolnej, a trzon 10 wraz ze wsadem wysuwany jest silow¬ nikiem 14 na zewnatrz wanny 4 do jego wyla¬ dunku i do powtórnego zaladunku. Ponadto kosz 30 jak tez trzon 10 zostaja zdejmowane w celu do¬ kladnego niycia i suszenia przed nastepnym zala¬ dunkiem.Urzadzenie wedlug wynalazku nadaje sie do pro¬ wadzenia procesów obróbki cieplno-chemicznej ta- 35 kiej jak chromowanie dyfuzyjne, wanadowanie, tytanowanie, a takze moze byc w nim prowadzone naweglanie polaczone z hartowaniem, a nawet azo¬ towanie. Przy uzyciu zas atmosfery ochronnej urza¬ dzenie moze byc stosowane do czystego harto- io wania. 45 50 55 63 Zastrzezenia patentowe 1, Urzadzenie do obróbki cieplno-chemicznej z jednoczesnym hartowaniem skladajace sie z pie/r ca nieprzelotowego z ruchomym spodem i retorta przystosowana do prac z atmosferami ochronnymi i chemicznie czynnymi oraz wanny hartowniczej, przy czym piec wsparty jest na czterech lapach przytwierdzonych do jego obudowy i opartych na podporach, znamienne tym, ze wanna (4) hartow¬ nicza zamocowana jest rozlacznie do pieca (1) bez¬ posrednio pod otworem wsadowym pieca (1) i prze¬ suwnie wzgledem pieca (1) w jego osi pionowej, którego podpory (6) sa jednoczesnie prowadnicami dla wodzików (7) wanny (4), a wymienny trzon pieca (1) z pokrywa (11) usytuowany jest przesuw¬ nie wewnatrz wanny (4) wzdluz jej osi pionowej i przytwierdzony jest do tloczyska (13) silownika (14) zamocowanego trwale i szczelnie w dnie wan¬ ny (4), przy czym wanna (4) wyposazona jest we¬ wnatrz w prowadnice dla wodzików {16) trzo¬ nu (10). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze wanna (4) zamocowana jest na silownikach (3), ¦m*124 367 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze piec (1) w dolnej czesci i wanna (4) w gór¬ nej czesci zakonczone sa kolnierzami zlacznymi (8) i (9), przy czym kolnierz (8) pieca (1) posiada ele¬ menty dociskowe, a kolnierz (9) wanny (4) wypo¬ sazony jest w element uszczelniajacy. PL