Przedmiotem wynalazku jest uklad zabezpieczenia przeciazeniowego pradowego i sterowania praca styczni¬ ka tyrystorowego. Znane jest rozwiazanie stycznika tyrystorowego zalaczanego w zerze, to znaczy zalaczonego w chwili przechodzenia przez zero sinusoidy napiecia zasilajacego, umozliwiajace sterowanie reczne lub automa¬ tyczne.Znane sa równiez rozwiazania zabezpieczen przeciazeniowych pradowych, reagujacych na wartosci skuteczne natezenia pradu.Ukladem zblizonym do ukladu bedacego przedmiotem wynalazku jest uklad zlozony z przekaznika, którego cewka steruje obwód zabezpieczenia przed przeciazeniem. Przez zestyk rozwierny przekaznika podawany jest wówczas sygnal sterujacy przeplywem pradu w obwodzie glównym.Przeciazenie pradowe powoduje, przez obwód zabezpieczenia, zadzialanie przekaznika, rozwarcie zespolu roz¬ wieranego, a w konsekwencji przerwanie procesu sterowania obwodem glównym.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu elektronicznego, w którym funkcja sterowania laczylaby sie z funkcja blokady sterowania w chwili przekroczenia zadanej wartosci pradu w obwodzie anoda — katoda tyrysto¬ ra.Istota wynalazku polega na tym, ze jedno z wejsc iloczynu logicznego jest polaczone z wyjsciem przerzut- nika, natomiast drugie wejscie iloczynu logicznego polaczone jest z ukladem wyboru rodzaju pracy.Przyklad rozwiazania wedlug wynalazku jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat jednego z wariantów realizacji, fig. 2 schemat ideowy ukladu.Na figurze 2 pokazano schemat ideowy ukladu sterowania praca stycznika. Na wejscie zerujace przerzutnika P podawany jest sygnal 1 z wyjscia zabezpieczenia przeciazeniowego. Zmiana sygnalu logicznego 1 powoduje zmiane stanu przerzutnika, czyli zmiane sygnalu logicznego 2. Sygnal 2 jest podawany na wejsciu iloczynu logicznego I. Na drugie wejscie iloczynu logicznego I podawany jest sygnal 3 z ukladu wyboru rodzaju pracy W.Na wejsciu ukladu W podawane sa sygnaly 5 i 6, które sa wybierane przez uklad W do iloczynu I. Uklad W umozliwia zalaczenie i wylaczenie stycznika przy dowolnie wybranym rodzaju pracy: recznym lub automatycz¬ nym. Sygnal z wyjscia iloczynu logicznego I podawany jest na wejsciu przekaznika zalaczania w zerze umieszczo¬ nego w obwodach bramkowych styczników. Sygnal 4 tylko wówczas zapewnia przewodzenie tyrystorów, jezeli2 124 309 jest spelniony iloczyn logiczny dla sygnalów 2 i 3. Jezeli zadzialalo zabezpieczenie przeciazeniowe, wówczas ponowne zalaczenie ukladu moze nastapic przez podanie sygnalu 7 na wejscie ustawiajace przerzutnika P. Figu¬ ra 1 przedstawia jeden z wariantów realizacji ukladu sterowania praca stycznika tyrystorowego. Uklad logiczny zostal zrealizowany na elementach cyfrowych typu UCY 7472 przerzutnik UCY 7440 iloczyn logiczny. Uklad wyboru rodzaju pracy sklada sie z trzech przelaczników PI, P2, P3 i zaopatrzony jest w dwie diody elektrolumi¬ nescencyjne Dp D2.Bramki tyrystorów B sa wysterowane wtedy, gdy na wejscie 4 przekaznika Gl-081 podawany jest sygnal o wartosci + 1 V z dzielnika napiecia R^ iR- Stan wysterowania bramek jest sygnalizowany swieceniem sie diody elektroluminescencyjnej D~ ogramczonej pradowo rezystorem R2. Wejscie zerujace 2 przerzutnika jest wysterowane napieciem + 5 V.Przeciazenie w obwodzie glównym spowoduje spadek napiecia na wejsciu 2 przerzutnika, w konsekwencji zmia¬ ne stanu z 1 logiczne na 0 logiczne na wyjsciu 8 przerzutnika, natomiast wyjscie 6 zmieni stan z 0 logiczne na 11 logiczne. Wystapi wiec swiecenie sie diody Dj, sygnalizacja przeciazenia. Zmiany stanu na wyjsciu 8 przerzutni¬ ka powoduja blokade iloczynu logicznego co równoznaczne jest z otwarciem obwodu bramkowego tyrystorów.Po usunieciu przyczyny przeciazenia powtórne zalaczenie moze odbyc sie przelacznikiem P4 poprzez krótko¬ trwale zwarcie wejscia ustawiajacego przerzutnika. Przed zalaczeniem ukladu przelacznik P2 ustawiany jest przelacznikami PI lubP2 na odpowiedni rodzaj pracy: „praca automatyczna'* lub „praca reczna". Jezeli po ubawieniu przelacznika P3 w polozeniu „praca reczna" i zalaczeniu ukladu tj. przycisku P2, to w trakcie pracy stycznika stan ,.dzialantó" lub „nie dzialanie" mozna dokonywac wylacznie przelacznikiem P3. Zmiane rodzaju pracy uzyskuje sie przez zmiane stanu P2, ustawienie PI w pozycji „zalaczone" i powtórne wcisniecie przelacz¬ nika P2.Analogicznie postepuje sie przy przejsciu z pracy „automatycznej" na „reczna".Zastrzezenie patentowe - Uklada zabezpieczenia przeciazeniowego pradowego i sterowania praca stycznika tyrystorowego, zna¬ mienny tym, ze jedno z wejsc iloczynu logicznego jest polaczone z wyjsciem (Q) przerzutnika (P), nato¬ miast drugie wejscie iloczynu logicznego polaczone jest z ukladem wyboru rodzaju pracy (W). r 8 «b i^s -21V Fig 1 a\- -H-H- Fig. 2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL