Przedmiotem wynalazku jest wykladzina kwaso- lub lugoodporna aparatury chemicznej, zwlaszcza aparatury stosowanej w instalacjach do produk¬ cji kwasu siarkowego, skladajaca sie z ksztaltek ceramicznych.Znane sa i stosowane wykladziny ceramiczne kwaso- i lugoodponne skladajace sie z bezlabi- ryntowych ksztaltek wykonywanych, np. wedlug normy BN-64/6763-10 lub ksztaltek jednolabiryn- towych typu wpust — wypust, z których bu¬ dowane sa wykladziny dwu- lub wielowarstwo¬ we1.Ksztaltki rozmieszczone sa w ukladzie przestaw¬ nym i laczne sa miedzy soba oraz do scian za¬ bezpieczanych aparatów — spoiwami organiczny¬ mi lub nieorganicznymi tworzac monolityczna war¬ stwe ochronna.Takimi wykladzinami zabezpieczone sa stalo¬ we lub betonowe sciany i dna aparatury che¬ micznej narazonej, np. na korozyjne dzialanie kwasu siarkowiego.W celu zabezpieczenia przed przenikaniem kwa¬ su siarkowego przez wykladzine stosuje sie wy- klejenie scian i den aparatów dodatkowa war¬ stwa szkla wodnego wzglednie plytami azbesto¬ wymi nasyconymi szklem wodnym potasowym.Niedogodnoscia wykladzin ceramicznych, szcze¬ gólnie jednowarstwowych zbudowanych z ksztal¬ tek wedlug normy BN-64/6763-10 jest mozliwosc 10 15 25 30 2 bezposredniego przesaczenia sie kwasu przez wy¬ stepujace w spoinach nieszczelnosci.Natomiast w wykladzinach dwuwarstwowych, wykonanych z tych ksztaltek, nawet przy zasto¬ sowaniu ukladu przestawnego, zapewniajacego' wzajemne przesuniecia spoin zewnetrznych i spod¬ nich — wystepuje w kazdej ksztaltce cztery punk¬ ty bezposredniego styku spoin w miejscu krzy¬ zowania sie spoin obu warstw, przez które to styki moze przeniknac kwas do scianki apa¬ ratu.Ponadto wykladzina wykonana z ksztaltek glad¬ kich, bezlabiryntowych — jest mechanicznie slab¬ sza wskutek braku wzajemnego zazebiania sie ksztaltek.Wykladziny dwuwarstwowe zbudowane z ksztal¬ tek jedinolabiryntowych maja wieksza wytrzyma¬ losc mechaniczna ale moze wystapic w nich rów¬ niez przenikanie kwasu w miejscach krzyzowa¬ nia sie spodnej i zewnetrznej warstwy podob¬ nie jak w wykladzinach z ksztaltek bezlabiryoi- * towych. m Dodatkowa niedogodnoscia wykladzin dwuwar¬ stwowych jest dwukrotnie wieksze zuzycie spoiwa niz w wykladzinach jednowarstwowych tej samej grubosci oraz dwukrotnie wieksza pracochlonnosc wykonania.Celem wynalazku jest usuniecie wad i niedo¬ godnosci wystepujacych w znanych dwu — i wie- 124 2373 124 237 4 lowarstwowych wykladzinach i zbudowania wy¬ kladziny jednowarstwowej majacej zalety wykla¬ dzin wielowarstwowych labiryntowych.Istota wykladziny ceramicznej kwaso lub lugo- odpomej wedlug wynalazku, zbudowanej z ksztal¬ tek ceramicznych — polega na tym, ze styki czolowe przylegajacych do siebie ksztaltek sa wy¬ konalne w postaci zamków ksztaltowych, korzy¬ stnie dwulabiryntowych typu podwójnego wpu¬ stu — wypustu z dodatkowymi plaskimi powierz¬ chniami przylgowymi miedzy bocznym stykiem wypustów kazdej ksztaltki.Zaimki ksztaltowe i dodatkowe powierzchnie przylgowe sa, utrzymane wzdluz calego obwodu stójkowego ksztaltek.Miedzy ksztaltkami ceramicznymi a zabezpie¬ czana ' "scianka aparatu znajduje sie elastyczna wtostwa uszczelniajaca i kompensujaca róznice rozszerzalnosci cieplnej ksztaltek i scianki.Warstwe te stanowi tworzywo kwaso-lugood- porne, korzystnie guma kwaso- lub lugoodpor- na.Ksztaltka ceramiczna stosowana w wykladzinie wedlug wynalazku sklada sie z dwu monolitycz¬ nie polaczonych ze soba plytek ceramicznych, któ¬ rych osie symetrii sa przesuniete wzgledem sie¬ bie w dwu prostopadlych kierunkach o stala wiel¬ kosc. Na dwu prostopadlych do siebie bokach kazdej plytki sa wykonane wypusty, zas na po¬ zostalych wpusty, przy czym na przejsciu wypu¬ stu jednej plytki we wpust drugiej plytki jest zachowana plaska powierzchnia o szerokosci rów¬ nej w przyblizeniu wielkosci przesuniecia tych plytek.Wielkosc wzajemnego przesuniecia plytek stano¬ wi wielokrotnosc wielkosci promienia zaokraglenia wpustu, korzystnie 1—3 krotnosc tego promienia.Grubosc wpustów i wypustów wynosi w przy¬ blizeniu polowe grubosci plytki.Zaleta wykladziny wedlug wynalazku jest wy¬ soka szczelnosc, wysoka wytrzymalosc mechanicz¬ na i niewrazliwosc na róznice dylatacji cieplnych ksztaltek i scianki aparatu.Wykladzina charakteryzuje sie niska pracochlon¬ noscia wykonania i mniejszym — w porównaniu 4o dotychczasowych wykladzin tej samej grubo¬ sci — zazyciem materialów wiazacych.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przypad¬ kowym wykonaniu na rysunkach, na których fig. 1 — przedstawia wykladzine w widoku czolowym (bez scianki zabezpieczonej), fig. 2 — wykladzine w przekroju wzdluz linii A—A na fig. 1 fig. 3 — wykladzine w przekroju linii B-^B na fig. 1, fig. 4 -~. ksztaltke ceramiczna w widoku czolowym, fig. 5 ~ ksztaltke w wiidoiku bocznym i fig. 6 — ksztaltke w przekroju wzdluz linii C—C na fig: 4.Jak uwidoczniano na rysunkach {fig. 1—3) wy¬ kladzina ceramiczna, jednowarstwowa sklada sie z ksztaltek ceramicznych 1, rozmieszczonych w u- kladzie przestawnym i osadzonych na sciance 2 aparatu na spoiwie organicznym lub nieorganicz¬ nym 3. Miedzy wykladzina a scianka 2 znajduje sie warstwa posrednia 4 stanowiaca warstwe kom¬ pensujaca róznice rozszerzalnosci cieplnej ksztaltek 1 i scianki 2 oraz spelniajaca role przepony u- szczelniajacej, zapobiegajacej dodatkowo przed przenikaniem kwasu do scianki aparatu. 5 Ksztaltki ceramiczne 1 laczone sa miedzy soba równiez za pomoca spoiwa organicznego lub nie¬ organicznego 3.Styki czolowe przylegajacych do siebie ksztaltek 1 sa wykonane w postaci zamków ksztaltowych, 10 dwulabiryntowych 5 typu podwójnych wpustów i wypustów o zarysie pólkolistym. Na styku bocz¬ nym przylegajacych do siebie wpustów — jest u- tworzona dodatkowa plaska, powierzchnia przylgo- wa 6.Zarówno zamki ksztaltowe 5 jak i powierzchnie przylgowe 6 utrzymywane sa na calym oibwodzie styku kazdej ksztaltki 1.Warstwa posrednia 4 jest wykonana z elastycz¬ nego materialu kwaso-lugoodpornego, np. z gumy, opanolu lub tp.Ksztaltka ceramiczna 1 (fig. 4—6) zbudowana jest z dwu monolitycznie polaczonych ze soba plytek prostokatnych 7 i 7a których obie osie sy¬ metrii sa przesuniete wzgledem siebie o stala wiel¬ kosc X wynoszaca 1—3 promienia rj wypustu 8.Na powierzchniach bocznych kazdej plytki 7 i 7a sa wykonane naprzemian w dwu prostopadlych do siebie bokach — pólokragle wypusty 8 wzglednie wpusty 8a, których szerokosc wynosi w przybli¬ zeniu polowe grubosci plytki 7 lub 7a.Wypusty 8 zaokraglone sa promieniem ri zas wpusty 8a promieniem r2.Wskutek wzajemnego przesuniecia X plytek 7 i 7a uzyskano miedzy wypustem 8 jednej plytki Ta a wpustem 8a drugiej plytki 7 plaska po¬ wierzchnie przylgowa 9 o szerokosci tego przesu¬ niecia. Powierzchnia przylgowa 9 jest utrzymana na calym obwodzie ksztaltki 1. Wypusty 8 i wpu¬ sty 8a moga miec ksztalt róznych figur geome¬ trycznych lub kombinacji takich figur z zacho¬ waniem miedzy nimi plynnych przejsc..Wykladzina wedlug wynalazku moze byc stoso¬ wana do ochrony powierzchni plaskich lub cylin¬ drycznych, moze równiez byc uzyta jako wykla¬ dzina zaroodporna.Zastrzezenia patentowe 1. Wykladzina ceramiczna kwaso- lub lugood- porna aparatury chemicznej, zwlaszcza aparatury stosowanej do produkcji kwasu siarkowego, skla¬ dajaca sie z ksztaltek ceramicznych rozmieszczo¬ nych w ukladzie przestawnym, zawierajaca miedzy ksztaltkami a scianka zabezpieczana dodatkowa warstwa posrednia, znamienna tym, ze styki czo¬ lowe przylegajacych do siebie ksztaltek ceramicz¬ nych (1) sa wykonane w postaci zamków ksztal¬ towych (5), korzystnie dwulabiryntowych typu po¬ dwójnego wpustu — wypustu z dodatkowymi pla¬ skimi powierzchniami przylgowymi (6) miedzy bocznymi stykami wypustów kazdej ksztaltki (1), przy czym zarówno zamki (5) jak i powierzchnie przylgowe (6) sa utrzymane wzdluz calego obwo- 20 15 3f 35 40 45 * 55 60* 124 23T du stykowego kazdej ksztaltki (1), zas warstwe posrednia miedzy ksztaltkami (1), a zabezpieczana scianka (2) stanowi elastyczna warstwa uszczelnia- jaco-kompensujaca (4) z tworzywa kwaso- lub lu- goodpornego, korzystnie z gumy kwaso- lub lugo- odpornej. 2. Wykladzina wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze ksztaltki ceramiczne skladaja sie z dwu mo¬ nolitycznie polaczonych ze soba plytek (7; 7a), któ¬ rych osie symetrii sa prziesuniete wzgledem sie¬ bie w dwu- prostopadlych kierunkach o stala wiel- 6 kosc (X), a na dwu prostopadlych do siebie bo¬ kach kazdej plytki (7; 7a) sa wykonane wypusty (8), zas na pozostalych bokach — wpusty (8a), przy czym na przejsciu wypustu (8) jednej plytki 5 we wpust (8a) drugiej plytki jest zachowana pla¬ ska powierzchnia (9) o szerokosci równej w przy¬ blizeniu wielkosci przesuniecia (X) tych plytek, które stanowi wielokrotnosc wielkosci promienia frl) wypustu (8) i wynosi korzystnie (1—3) ri, 10 zas grubosc wypustów (8) i wpustów (8a) wynosi w przyblizeniu polowe grubosci plytki (7; 7a). , ^-—i-7-i—--n Fig. 2 5 3 6 14 2 Fig. 3124 237 Fig. 6 DN-3, z. 297/84 Cena 100 zl PL