Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywa¬ nia barwnej folii poliestrowej o efektach metalicz¬ nych, przeznaczonej do wytwarzania warstwowych laminatów, galanterii dekoracyjnej itp.Znana metoda otrzymywania barwnych folii po¬ liestrowych polega na barwieniu pigmentami poli- tereftalatm etylu w masie i wytlaczaniu folii. Folie taka mozna poddawac metalizowaniu parami glinu pod zwiekszonym cisnieniem, aby uzyskac efekt metaliczny. Metoda ta posiada szereg mankamen¬ tów, gdyz nie zawsze udaje sie osiagnac pozadany efeikt barwny folii, ponadto czesto wystepuje zmetnienie barwy, co wplywa tlumiac o na efekt metaliczny. Inna metoda polega na naniesieniu barwnej lakierniczej powloki na jedna strone folii poliestrowej, a nastepnie metalizowaniu drugiej strony folii.Otrzymana tym sposobem barwna folia posiada efekt metaliczny, lecz z uwagi na latwosc uszko¬ dzenia mechanicznego (tarcie) i chemicznego (dzia¬ lanie klejów, rozpuszczalników) kolorowej warstwy lakierniczej, nie znajduje zastosowania do pro¬ dukcji wyrobów galanterii dekoracyjnej oraz lami¬ natów warstwowych.Sposobem wedlug wynalazku na odtluszczona i uaktywniona pradami o wysokiej czestotliwosci powierzchnie folii poliestrowej nanosi sie metoda powlekania walowego lub druku ciaglego warstwe barwnego lakieru o grubosci 5—40 jum, która sie rsuszy (utwardza) w temperaturze 80—120°C w czasie 10 15 25 0,5—3 s i nastepnie poddaje metalizowaniu parami glinu do grubosci warstwy aluminium 200—400 A.Barwny lakier stosowany w sposobie wedlug wy¬ nalazku sporzadzany jest na bazie: kopolimeru chlorku i octanu winylu lub zywicy ftalowo-kar- bamidowej lub zywicy poliamidowej, a jako sub¬ stancje barwna zawiera: barwniki anionowe ko¬ rzystnie barwniki metalokompieksowe typu 1:2, barwniki kationowe korzystnie barwniki zasadowe oraz pigmenty i ich koncentraty.Uzyskana powyzej opisanym sposobem folia za¬ chowuje niezmieniona strukture, nie traci przezro¬ czystosci, posiada na calej powierzchni wysoki pierwotny polysk, jednolita barwe i metaliczny — lustrzany efekt. Otrzymane sposobem wedlug wy¬ nalazku barwne folie poliestrowe sa odporne na dzialanie mechaniczne (tarcie) i dzialanie chemiczne (rozpuszczalniki, kleje), gdyz barwna metalizowana warstwa jest warstwa spodnia chroniona przez warstwe folii poliestrowej.Nieoczekiwanie okazalo sie, ze przyczepnosc warstwy metalowej do warstwy lakierowej nalozo¬ nej na koronowana folie poliestrowa jest tak silna, jak przy bezposrednim napyleniu par glinu na ko¬ ronowana folie.Jednostronne barwne folie poliestrowe o efek¬ tach metalicznych otrzymane sposobem wedlug wynalazku znajduja zastosowanie do produkcji warstwowych laminatów dekoracyjnych, które wytwarzane sa na drodze sklejania na goraco m 8«123 945 4 barwnych foli poliestrowych z tkanina, papierem lub folia z polichlorku winylu.Dzieki wysokiej odpornosci na dzialania mecha¬ niczne (tarcie, skrecanie) otrzymane folie pociete na cienkie paseczki, maja zastosowanie w produk¬ cji wyrobów wlókienniczych z nici, w których jest wprowadzona barwna folia metalizowana. Otrzy¬ mana sposobem wedlug wynalazku folia jest pow¬ lekana lakierem samoprzylepnym i znajduje zasto¬ sowanie do sporzadzania galanterii dekoracyjnej, tabliczek znamionowych itp.Ponizej podane przyklady ilustruja otrzymywa¬ nia barwnych folii poliestrowych o efektach meta¬ licznych.Przyklad I. Powierzchnie folii poliestrowej oczyszcza, sie zmywajac octanem etylu, a nastepnie poddaje sie uaktywnieniu wyladowaniami pradu p wysokiej czestotliwosci, po czym na uaktywniona . strone folii nanosi sie metoda powlekania warstwe , lakieru o lepkosci 10—18 s, zawierajacego: 50 czesci s wagowe acetonowego roztworu kopolimeru ¦chlorku i octanu winylu, 2 czesci wagowe ftalaimu dwuok- ';- tylu, 1,5 czesci wagowych brunatnego barwnika metalokompleksowego 1:2 (CI. Acid Brown 21), 1,8 czesci wagowych zóltego barwnika metalo¬ kompleksowego 1:2 (CL .Acid YeHow 116), 12,2 czesci wagowe monoeteru etylogiikolowego, 32 czesci wagowe metyloetyloketonu.Lakierowana folie przepuszcza sie przez urza¬ dzenie suszace w temperaturze 80—120°C w ciagu 3 s, gdzie nastepuje utwardzenie powloki lakierni¬ czej. Grubosc warstwy lakierniczej wynosi 5— —40 ^m. Nastepnie powleczona lakierem folie w urzadzeniu metalizujacym poddaje sie napylaniu parami glinu w prózni 10—4 Tr do osiagniecia gru¬ bosci warstwy aluminiowej 200—300 A. Otrzymuje sie folie poliestrowa w kolorze zóltym i lustrzanym odbicia^ Przyklad II. Na powierzchnie folii poliestro7 wej oczyszczona i uaktywniona jak w przykla¬ dzie I nanosi sie metoda druku farbe przygotowana w nastepujacy sposób: 26,5 czesci wagowe 50% roz¬ tworu zywicy lakierniczej ftalowej w ksylenie, 2,5 czesci wagowe 50% roztworu zywicy melamino¬ wej w n-butanolu, 30 czesci wagowe 30% roztworu czerwieni metalokompleksowej 1:2 (CL Solvent Red 130) w etylo-glikolu i 60 czesci wagowych roz¬ cienczalnika zawierajacego 85% alkoholu n-butylo- wego i 15% toluenu, miesza siie, homogenizuje i nas¬ tawia na lepkosc 17—35 s, dodajac rozicienczalnflik Nastepnie folie suszy sie (utwardza) i poddaje me¬ talizowaniu parami glinu w sposób opisany w przy¬ kladzie I. Otrzymuje sie Mie zabarwiona na fcóflor czerwony z metalicznym efektem.Przyklad III. Powienzchnie folii poliestrowej oczyszcza sie i uaktywnia sposobem opisanym w i przykladzie I, a nastepnie nanosi na nia lakier przygotowany w nastepujacy sposób: 33 czesci wa¬ gowe 30% alkoholowego roztworu octanu celulozy, 17 czesci wagowych 40% roztworu zywicy akrylo¬ wej w metyloketonie miesza sie z 20 czesciami wa¬ li gowymi 30% roztworu barwnika zasadowego (CL Basic Blue 11) w alkoholu etylowym, dodaje sie 30 czesci wagowych rozcienczalnika zawiera¬ jacego 70% metyloetyloketonu i 30% alkoholu ety¬ lowego, calosc miesza sie, homogenizuje i nastawia M na odpowiednia lepkosc. Powleczona barwnym la¬ kierem folie poliestrowa suszy sie i metalizuje parami glinu sposobem opisanym w przykladzie I.Otrzymuje sie folie zabarwiona na kotar niebieski z metalicznym efektem. £q Przyklad IV. Na powierzchnie folii poliest¬ rowej oczyszczona i uaktywniona sposobem opisa¬ nym w przykladzie I, nanosi sie lakier poliamidowy sporzadzony w nastepujacy sopsób: 40 czesci wa¬ gowych 40% jroztworu zywicy poliamidowej w al- — koholu izopropylowym miesza sie z ,50 czesciami wagowymi 30% zawiesiny koncentratu pigmento¬ wego zieleni ftalocyjananowej{CJL Pigment Greeti 7) w roztworze zywicy poliamidowej w alkoholu izo¬ propylowym i toluenie (lii) oraz z 10 czesciami ^ wagowymi alkoholu n-propylowego, nastepnie la¬ kier nastawia sie na wymagana lepkosc 15—35 s dodajac rozpuszczalnik zawierajacy metyloetylo- keton, cykloheksanon, etyloglikol uzyte w stosunku 7:2:1. Powleczona lakierem folie suszy sie, a nas- n tapnie metalizuje parami glinu sposobem opisanymi w przykladzie L Otrzymuje sie folie zabarwiona na kolor zielony z metalicznym efektem.Zastrzezenie patentowe Sposób otrzymywania barwnej folii poliestrowej o efektach metalicznych, znamienny tym, ze na uaktywniona pradami o wysokiej czestotliwosci powierzchnie folii poliestrowej nanosi sie warstwe grubosci 5—40 /im barwnego lakieru sporzadzonego na bazie kopolimeru chlorku i octanu winylu lub zywicy poliamidowej -lub zywicy ftalowo-karbami- dowej, a nastepnie powleczona lakierem powierz¬ chnie utwardza sie w temperaturze 80—H0°C i poddaje metalizacji parami .glinu, przy czym jako substancje barwna lakier zawiera barwniki jamo- 0 nowe lub kationowe oraz pigmenty i Ich koncen¬ traty.OZGraf. Z.P. Dz-wo, z. 561 (100+15) 1.85 Cena IM ii PL