Przedmiotem wynalazku jest ortopedyczny elastyczny gorset stabilizujacy i odciazajacy caly kregoslup oraz aktywnie korygujacy spowodowane skoliozami odchylenia w budowie ciala u dzieci.Znane ze stosowanie gorsety sa najczesciej jednofunkcyjne spelniajac ewentualnie, oprócz swej funkcji podstawowej, funkcje dodatkowa.W sklad gorsetu typu Blounta wchodzi kosz biodrowy, wykonany z metalu lub tworzywa sztucznego. Do górnej czesci kosza biodrowego przymocowane sa trzy wsporniki metalowe,dwa z przodu w okolicy nadgrzebieniowej, jeden z tylu w osi kregoslupa. Wsporniki poprzez podpórki, dzialajace na podbródek i potylice, umozliwiajaca odciazenie kregoslupa, a takze jego czesciowa korekcje w plaszczyznie strzalkowej. W gorsecie tym mozna zastosowac pelote derotacyjna, przymocowana na tasmie do wspornika tylnego. Oddzialywuje ona na garb skoliotyczny, powodu¬ jac jego derotacje przez mechaniczny ucisk tasmy o regulowanej dlugosci, której drugi koniec przymocowany jest do wspornika przedniego. W przypadku duzej transpozycji tulowia ku bokowi, stosuje sie dodatkowo sznurowana cholewke udowa, polaczona z koszem biodrowym jednoosio¬ wym przegubem.Gorset typu Calota sklada sie z kosza biodrowego uzupelnionego sznurowanym fartuszkiem i dwóch sztywnych podpaszek ze wspornikami. Elementy gorsetu laczone sa tasmami metalowymi lub z tworzywa sztucznego. Gorset typu Calota unieruchamia odcinek kregloslupa od linii dolnych katów lopatek do stawów krzyzowo-ledzwiowych oraz podpiera i czesciowo stabilizuje obrecz barkowa.Podobna budowe ma gorset typu Grucy.W odróznieniujednak od gorsetu Calota ma onjedna podpaszke umieszczona po przeciwnej stronie garbu, opierajaca sie o elementy kostne pasa barkowego. Po stronie garbu, gorset zaopatrzony jest w metalowa pelote naciskajaca z boku bezposrednio na garb. Gorset typu Grucy dziala korekcyjnie na skrzywienie boczne kregoslupa.Stabilizuje jednoczesnie odcinek ledzwiowo-piersiowy kregoslupa z czesciowymjego odciazeniem i zmniejszeniem jego funkcji nosnej.Gorset typu Jewetta sklada sie z dwóch metalowych ram, z których przednia oddzialywuje za posrednictwem eliptycznych pelot na spojenie lonowe i okolice rekojesci mostka, a tylna dziala na2 123 933 czesc ledzwiowa. Gorset typu Jewetta stabilizuje chorego w plaszczyznie strzalkowej, koryguje kyfoze zwlaszcza u dzieci, oraz czesciowo odciaza kregoslup ledzwiowy i dolna czesc kregoslupa piersiowego.Niedogodnoscia przedstawionych typów gorsetów jest pasywna korekcja oraz stabilizacja kregloslupa, co przy dlugotrwalym ich noszeniu moze byc przyczyna narastajacych zaników miesniowych. Podparcie zuchwowo-potyliczne w gorsecie Blounta powoduje dodatkowe obciaze¬ nie odcinka szyjnego kregoslupa przy odciazaniu odcinka piersiowo-ledzwiowego. Gorset ten, stosowany u dzieci, moze byc przyczyna zaburzen zgryzu, poniewaz trwaly ucisk na szczeke dolna moze spowodowac zmiany w ksztalcie elementów kostnych. Sztywne podparcie zuchwowo- potyliczne uniemozliwia wykonywanie przez chorego ruchów z wyjatkiem nieznacznych ruchów rotacyjnych wokól osi kregoslupa. Niedogodnoscia w gorsetach korygujacych i stabilizujacych jest ucisk podpaszek na naczynia i nerwy dolu pachowego oraz dzialanie na ruchoma obrecz barkowa, co powoduje tylko czesciowa stabilizacje. Gorstety te praktycznie nie stabilizuja w plaszczyznie czolowej oraz bardzo slabo odciazaja kregoslup. Gorsety typu Grucy i Jewetta nie sa zalecane przy schorzeniach serca i pluc, gdyz metalowe peloty uciskajac na mostek utrudniaja oddychanie.Przedstawione typy gorsetów sluza do chodzenia i siedzenia, wymagaja zdejmowania na noc. Przy wykonywaniu ich niezbedne jest poslugiwanie sie gipsowym odlewem ciala pacjenta.Wynalazek dotyczy dzialajacego na caly kregoslup ortopedycznego elastycznego gorstetu. W sklad gorsetu wchodzi dwudzielny kosz biodrowy wykonany z metalu lub tworzywa sztucznego, wylozony miekka warstwa wysciólkowa.Istota wynalazku polega na tym, ze do kosza biodrowego, poprzez przegub ledzwiowy oraz przeguby biodrowe zamocowany jest elastyczny pionowy wspornik, do którego przesuwnie i obrotowo zamocowane sa elastyczne elementy korygujaco-stabilizujace, zas w górnej czesci piono¬ wego wspornika zamocowana jest na przegubie kulistym, poprzez podkowe szyjna kryza pneuma¬ tyczna. Elastyczne elementy korygujaco-stabilizujace wykonane jako jednolite lub czlonowe, zamocowane sa przy pomocy srub i zacisków w sposób umozliwiajacy regulacje przesuwu wzdlu¬ znego i poprzecznego oraz obrotu w plaszczyznie czolowej wzgledem pionowego wspornika.Elementy korygujaco-stabilizujace wyposazone sa w nakladki wylozone miekka warstwa wysciól¬ kowa. Na pionowym wsporniku na wysokosci pasa barkowego zamocowana jest przesuwnie podpaszka pokryta miekka warstwa wysciólkowa.Ortopedyczny gorset elastyczny wedlug wynalazku charakteryzuje sie prosta konstrukcja, jest latwy technologicznie do wykonania a jego modulowa konstrukcja umozliwia w razie potrzeby zmiane jego funkcji leczniczych, wymiarów oraz szybki montaz i demontaz. W odróznieniu od dotychczas stosowanych, gorset elastyczny nie wymaga indywidualnego wykonywania dla kazdego pacjenta. Moze byc wytwarzany w kompletach ortopedycznych dla kilku grup wiekowych. Gorset mozna montowac na ciele pacjenta kojarzac ze soba wchodzace w sklad kompletu czlony, posiada¬ jace duzy zakres regulacji. Odpada zatem koniecznosc wykonywania gipsowego odlewu ciala pacjenta oraz okresowej wymiany gorsetu. Zastosowane elementy podatne (szczególnie poduszki i kryza pneumatyczna) lagodza ucisk od elementów korygujaco-stabilizujacych. Umozliwiaja wraz z elastycznoscia wspornika i zastosowanymi przegubami, nieskrepowane poruszanie sie chorego dziecka powodujac aktywna korekcje i stabilizacje kregoslupa.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia gorset elastyczny w widoku z przodu, fig. 2 — gorset w widoku z boku, fig. 3 — gorset w widoku z tylu, fig. 4 — elastyczny element korygujaco-stabilizujacy w wykonaniu jednolitym, fig. 5 — element korygujaco-stabilizujacy w wykonaniu czlonowym, a fig. 6 — szyjna kryze pneumatyczna.Przykladowy gorset elastyczny wedlug wynalazku sklada sie z dwudzielnego biodrowego kosza 1, po którego tylnej stronie znajduje sie kablak 2 zamocowany przy pomocy dwóch biodro¬ wych przegubów 3, umieszczonych na bocznych powierzchniach biodrowego kosza 1. W celu pelniejszego dostosowania gorsetu do budowy ciala chorego, przeguby 3 maja mozliwosc regulacji polozenia wzgledem biodrowego kosza 1 oraz kablaka 2. Przeguby 3 umozliwiaja pochylanie kablaka 2 w plaszczyznie strzalkowej. Do kablaka 2, za posrednictwem przegubu ledzwiowego 4, jest zamocowany elastyczny wspornik 5. Przegub ledzwiowy 4, jako przegub o jednym stopniu swobody, umozliwia pochylanie wspornika 5 w plaszczyznie czolowej, uniemozliwiajacjednoczes-\ 123933 3 nie ruchy wspornika 5 wzgledem kablaka 2 w plaszczyznie strzalkowej. Przegub ledzwiowy 4 ma mozliwosc regulacji polozenia wzgledem kablaka 2, a wspornik 5 — wzgledem przegubu ledzwio¬ wego 4. Do wspornika 5 zamocowane sa elementy 6 korygujaco-stabilizujace wykonane w ksztalcie pólzeber.Zapewniaja one trójpunktowe podparcie kregoslupa w plaszczyznie czolowej, zamocowane sa przy pomocy srub i zacisków w sposób umozliwiajacy regulacje przesuwu wzdluznego i poprze¬ cznego oraz obrotu w plaszczyznie czolowej wzgledem wspornika 5. Element 6 korygujaco- stabilizujacy jest wykonany jako jednolity lub czlonowy, pozwalajacy w zaleznosci od potrzeb dobierac jego dlugosc i krzywizne ustalana przy pomocy wkretów 7. W celu zmniejszenia ucisku od elementów korygujaco-stabilizujacych, zastosowano nakladane poduszki pneumatyczne lub nakladki z warstwa wysciólkowa. W zaleznosci od potrzeb, do wspornika 5 mocowane sa pod- paszki 8. W górnej czesci gorsetu znajduje sie szyjna podkowa 8, polaczona ze wspornikiem 5 poprzez kulisty przegub 10, ustalany w dowolnym polozeniu przy pomocy zacisku. Szyjna pod¬ kowa 9 stanowi oparcie dla pneumatycznej kryzy 11. Zmiana cisnienia powietrza powoduje zmiane wysokosci kryzy 11 i umozliwia dowolne odciazenie szyjnego odcinka kregoslupa, pozwalajac jednoczesnie choremu wykonywac niewielkie ruchy glowa. Jest mozliwe takze calkowite odciaze¬ nie piersiowo-ledzwiowego odcinka kregoslupa. Dzialajace na gorset pionowe sily P powoduja powstanie wzgledem biodrowych przegubów 3 momentu M = P • e,jednak przez zmiane ustawienia biodrowych przegubów 3 wzgledem biodrowego kosza 1 oraz kablaka 2 dzialanie ich jest zniwelowane.Zastrzezenia patentowe 1. Ortopedyczny elastyczny gorset skladajacy sie z dwudzielnego biodrowego kosza, wykona¬ nego z metalu lub tworzywa sztucznego, wylozonego miekka warstwa wysciólkowa, znamienny tym, ze do biodrowego kosza poprzez majace mozliwosc regulacji biodrowe przeguby (3) oraz ledzwiowy przegub (4) zamocowany jest elastyczny pionowy wspornik (5), do którego przesuwnie i obrotowo zamocowane sa elastyczne elementy (6), korygujaco-stabilizujace, zas w górnej czesci pionowego wspornika (5) zamocowana jest na kulistym przegubie (10), poprzez szyjna podkowe (9) pneumatyczna kryza (11), natomiast na pionowym wsporniku (5) na wysokosci pasa barkowego zamocowana jest przesuwnie podpaszka (8) pokryta miekka warstwa wysciólkowa. 2. Ortopedyczny elastyczny gorset wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze elastyczne elementy (6) korygujaco-stabilizujace wykonane sa jako jednolite pólzebra. 3. Ortopedyczny elastyczny gorset wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze elastyczne elementy (6) korygujaco-stabilizujace wykonane sa jako czlonowe pólzebra. 4. Ortopedyczny elastyczny gorset wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienny tym, ze elastyczne elementy (6) korygujaco-stabilizujace wyposazone sa w nakladki wylozone miekka warstwa wysciólkowa.123933 F.g.l Flq.Z Fia.A Fig. 5.Pracownia Poligraficzna LT PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL