Przedmiotem wynalazku jest tlocznik do obróbki plastycznej rur, zwlaszcza obróbki polegajacej na roz- peczaniu rur, który znajdzie zastosowanie w przemysle maszynowym w wydzialach obróbki plastycznej.Stosowane obecnie tloczniki do rozpeczania rur skladaja sie ze stempla i matrycy. Elementy te mocowane sa w sztywnych podstawach tlocznika, zlaczonych ze soba slupami prowadzacymi. Podczas rozpeczania rura zostaje unieruchomiona w specjalnym uchwycie, a na rozpeczana koncówke nasunieta zostaje matryca. Naste¬ pnie poprzez wywieranie pionowego nacisku na stempel wprowadza sie go do srodka rozpeczanej rury. Operacja ta trwa tak dlugo, az rozpeczana koncówka rury uzyska wymiar wyznaczony przez matryce.Opisany tlocznik jest znany przykladowo z ksiazki Edwarda Markiewicza i Feliksa Wajdy, pt. „Album konstrukcji tloczników", wydanej przez Wydawnictwo Naukowo-Techniczne, Warszawa 1974.Jednakze praca takim tlocznikiem jest obarczona szeregiem niedogodnosci, a w przypadku rozpeczania koncówek rur o dlugosci przekraczajacej 1 metr wrecz niemozliwa. Ponadto, ze wzgledu na koniecznosc uzycia duzych sil wystepuje duze zuzycie czesci roboczych oraz silne zaciskanie sie materialu rury w matrycy. 10 15 20 25 W celu usuniecia tych niedogodnosci postawiono przed wynalazkiem zadanie opracowania tlocznika do rozpeczania koncówek rur metoda nacisku promienio¬ wego. 30 Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze obudowa tlocznika wyposazona w sztywna dzwignie dociskowa zawiera centralny sworzeno pobocznicy utworzonej przez cztery spiralne krzywki, do których przylegaja, równomiernie rozmieszczone na obwodzie sworznia, stemple dociskowe posiadajace odsadzenia stanowiace czesci robocze.Tlocznik wedlug niniejszego wynalazku charaktery¬ zuje sie ulatwieniami w czasie pracy a wynikajacymi z koniecznosci uzywania mniejszych sil promieniowych.Dzieki temu wyeliminowanych zostalo szereg nieko¬ rzystnych zjawisk powstajacych w wyniku uzywania duzych sil. Istotnym jest równiez to, ze tlocznik charak¬ teryzuje sie wieksza uniwersalnoscia i co za tym idzie nadaje sie do rozpeczania rur o róznych srednicach i na rózne srednice.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykla¬ dzie wykonania na rysunku, którego fig. 1 przedstawia tlocznik w widoku bocznym a fig. 2 — w przekroju wzdluz linii I-I zaznaczonej na fig. 1.Obudowa 1 tlocznika do obróbki plastycznej rur za¬ wiera sztywna dzwignie dociskowa 2 oraz centralny sworzen 3. Jego pobocznice tworza cztery jednakowe spiralne krzywki 4. Na kazdej z nich wspiera sie stempel dociskowy 5, dociskany sprezyna 6. Stemple wyposazone sa w poosiowe odsadzenia 7 których górne powierzchnie w postaci fragmentu powierzchni walcowanej, stanowia czesc robocza tlocznika. Rozpeczanie rury 8 rozpoczyna sie z chwila wlozenia jej koncówki na czesci robocze stempli 5 oraz unieruchomieniu jej w uchwycie nie- 123 796123 796 przedstawionym na rysunku. Nastepnie dzialajac odpo¬ wiednia sila na dzwignie dociskowa 2 powoduje sie stop¬ niowy obrót sworznia 3 wobec nieruchomej rury. Pod¬ czas tego ruchu spiralne krzywki 4 oddzialywuja na stemple robocze i pokonujac opór sprezyn 6 powoduja ich promieniowe rozsuwanie. W rezultacie nastepuje kolejno: zacisniecie odsadzen 7 a nastepnie rozpeczanie koncówki rury. Wielkosc tego rozpeczania zalezy od wielkosci przylozonej sily, kata obrotu sworznia i moze byc dowolnie dobierana w zaleznosci od rodzaju rury. 10 Zastrzezenie patentowe Tlocznik do obróbki plastycznej rur, zwlaszcza obróbki polegajacej na jej rozpeczaniu, znamienny tym, ze obudowa (1) wyposazona w sztywna dzwignie docisko¬ wa (2) zawiera centralny sworzen (3) o pobocznicy utworzonej przez, korzystnie cztery, spiralne krzywki (4) do których przylegaja, równomiernie rozmieszczone na obwodzie sworznia, stemple dociskowe (5) posiadaja¬ ce poosiowe odsadzenia (7) stanowiace czesci robocze tlocznika. % 2 LDB Z-d 2, L 223/1400/84, ni 90+20 eg^.Cena 100 zl PL