Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny u- klad do pomiaru zlozonych przemieszczen rucho¬ mych elementów" maszyn, zwlaszcza do jednocze¬ snego pomiaru przesuniec listwy sterujacej wtry¬ skowych pomp paliwowych silników o zaplonie sa¬ moczynnym oraz jej drgan w zadanych punktach pracy.W przypadkach pomiarów przemieszczen elemen¬ tów ruchomych wystepuje czesto potrzeba pomia¬ ru zarówno duzej drogi calkowitej przemieszcze-1 nia jak i jego skladowych charakteryzujacych sie wielokrotnie mniejszymi wielkosciami.W artykule: „Czujniki przemieszczen o specjal¬ nych charakterystykach statycznych", zamieszczo¬ nym w materialach z IV Konferencji Naukowo- - Technicznej w Instytucie Lotnictwa, „Miernictwo Dynamicznych Wielkosci Mechanicznych" (wyda¬ nie: BOINTE Instytutu Lotnictwa w Warszawie, rok wydania 1976, str. 50—55) podane sa przykla¬ dowo rozwiazania ukladów do pomiarów zlozo¬ nych przemieszczen. Uklady te bazuja na wyko¬ rzystaniu czujników potencjometrycznych o odpo¬ wiednio uksztaltowanych charakterystykach sta¬ tycznych. Czujniki, zbudowane z oddzielnych sek¬ cji oporowych, polaczone sa ze soba równolegle, na skutek czego kazda kolejna sekcja czujnika za¬ pewnia pomiar przemieszczenia ze zwiekszona roz¬ dzielczoscia na okreslonym odcinku calkowitej dro¬ gi. Tak skonstruowane czujniki sa wlaczone w tor podstawowej aparatury przetwarzajacej wspólpra- 10 15 20 25 30 cujacej z blokiem rejestracji i opracowania wyni¬ ków.Niedogodnoscia tego rozwiazania jest koniecznosc stosowania czujników o zlozonej konstrukcji oraz niejednoznacznosc pomiaru duzego przemieszcze¬ nia calkowitego.Celem wynalazku bylo rozwiazanie pomiaru zlo¬ zonych przemieszczen przy pomocy elektroniczne¬ go ukladu o uproszczonej konstrukcji bez potrze¬ by stosowania czujników konstrukcyjnie zlozo¬ nych.Zadanie to wedlug wynalazku zrealizowano two¬ rzac elektroniczny uklad charakteryzujacy sie tym, zie wejscie sygnalu zloconego przemieszczenia po¬ laczone jest ze wzmacniaczem pomiarowym, któ¬ rego wyjscie sprzezone jest z wyjsciem sygnalu przemieszczenia calkowitego oraz wejsciem nie- odwracajacym wzmacniacza róznicowego. Wejscie odwracajace wzmacniacza róznicowego jest dola¬ czone do stopnia nastawy kompensacji, natomiast jego wyjscie jest jednoczesnie polaczone ze stop¬ niem wyjsciowym polaczonym w szereg z przelacz¬ nikiem analogowym, z dyskryminatorem okienko¬ wym sprzegnietym równiez z przelacznikiem ana¬ logowym oraz z detektorem znaku polaczonym ze stopniem sygnalizacji. Wyjscie przelacznika analo¬ gowego jest dolaczone do wyjscia sygnalu sklado¬ wej zlozonego przemieszczenia.Rozwiazanie wedlug wynalazku pozwala na po¬ miar zlozonych przemieszczen charakteryzujacych 123 564123 564 sie wystepowaniem duzej drogi calkowitej oraz skladowych o wielkosciach wielokrotnie mniejszych w porównaniu z wielkosciami mozliwymi do po¬ miaru przy uzyciu standardowych wykonan czuj¬ ników przemieszczen. Ponadto uklad ten zabezpie¬ cza urzadzenia rejestrujace przed przesterowa- niem.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, który jest schematem blokowym elektronicznego ukladu do pomiaru zlozonych przemieszczen.Na wzmacniacz pomiarowy A podawany jest sy¬ gnal pomiarowy z wejscia sygnalu zlozonego prze¬ mieszczenia WE. Sygnal ten, po odpowiednim u- formowaniu, podawany jest na wyjscie sygnalu przemieszczenia calkowitego WY1 oraz na wejscie nieodwracajace wzmacniacza róznicowego B. Na jego wejscie odwracajace podawany jest ze stopnia nasta*wy kompensacji C regulowany sygnal kom¬ pensujacy, -na* skutek czego na wyjsciu wzmacnia¬ cza róznicowego B-otrzymywana jest wyodrebnio¬ na i wstepnie wzmocniona skladowa zlozonego przemieszczenia.Sygnal ten poprzez stopien wyjsciowy D oraz przelacznik analogowy E jest podawany na wyj¬ scie sygnalu skladowej zlozonego przemieszczenia WY2. Sygnal ze wzmacniacza róznicowego B jest równiez podawany na dyskryminator okienkowy F o regulowanej szerokosci okna, w którym na¬ stepuje ciagle porównywanie tego sygnalu z na¬ stawionym, dopuszczalnym zakresem zmian zde¬ terminowanym parametrami zastosowanego urza¬ dzenia rejestrujacego (nie pokazanego na rysunku).Jezeli przedzial zmian sygnalu miesci sie w usta¬ wionym zakresie, wówczas dyskryminator okien¬ kowy F ustawia przelacznik analogowy E w stan zamkniecia, a na wyjscie sygnalu skladowej zlozo¬ nego przemieszczenia WY2 podawany jest sygnal pomiarowy. Jezeli sygnal podawany na dyskrymi¬ nator okienkowy F przekroczy zakres dopuszczal¬ nych zmian, wówczas dyskryminator okienkowy F spowoduje natychmiastowe otwarcie przelacznika analogowego E, a tym samym nastapi odlaczenie tego sygnalu od wyjscia sygnalu skladowej zlo¬ zonego przemieszczenia WY2.Ponowne zamkniecie przelacznika analogowego E nastapi po dokonaniu zmiany wielkosci sygnalu kompensujacego w stopniu nastawy kompensacji C lub po wystapieniu odpowiedniej zmiany sygnalu mierzonego przemieszczenia. Sygnal ze wzmacnia¬ cza róznicowego B jest takze podawany do detek¬ tora znaku G sterujacego praca stopnia sygnali¬ zacji H, który sygnalizuje wymagany kierunek zmian nastawy sygnalu kompensujacego w stopniu nastawy kompensacji C w przypadku, gdy nasta¬ pilo przekroczenie dopuszczalnego zakresu zmian sygnalu wyjsciowego ukladu.Zastrzezenie patentowe Elektroniczny uklad do pomiaru zlozonych prze¬ mieszczen ruchomych elementów maszyn, zna¬ mienny tym, ze wejscie sygnalu zlozonego prze¬ mieszczenia (WE) polaczone jest ze wzmacniaczem pomiarowym '(A), którego wyjscie sprzegniete jest z wyjsciem sygnalu przemieszczenia calkowitego (WY1) oraz z wejsciem nieodwracajacym wzmac¬ niacza róznicowego (B) posiadajacego równiez po¬ przez wejscie odwracajace polaczenie ze stopniem nastawy kompensacji (C), przy czym jego wyjscie jest jednoczesnie polaczone ze stopniem wyjscio¬ wym i(D) polaczonym w szereg z przelacznikiem, a- nologowym (E), z dyskryminatorem okienkowym 3j (F) sprzegnietym równiez z przelacznikiem analo¬ gowym (E) oraz z detektorem znaku (G) polaczo¬ nym ze stopniem sygnalizacji (H), przy tym wyj¬ scie przelacznika analogowego (E) dolaczone jest do wyjscia sygnalu skladowej zlozonego prze¬ to mieszczenia (WY2). 25 30123 564 WE c vBv A WY1 A WY2 PL