Przedmiotem wynalazku jest automatyczny prze¬ stawiacz katas wtrysku do paliwowych pomp wtrys¬ kowych silników wysokopreznych.Znany jest z opisu polskiego zgloszenia nr P-ili98 3116 automatyczny przestawiacz kata wtry¬ sku paliwowej pompy wtryskowej jako urzadzenie zamontowane na wystajacej czesci jej walka krzywkowego cd strony wejscia napedu. Urzadze¬ nie to tworzy nieruchomo; osadzony na wystajacej czesci walkai krzywkowego nosnik, posiadajacy wzajemne jego szufladkowe polaczenie ruchowe z paira symetrycznie wzgledem siebie uloizionych bezwladników i obciazonych stale sprezynami roz¬ preznymi, przy czym szulfladkowe polaczenie usy¬ tuowane jest symetrycznie z obu stron czolowych plaiszczy^n. bezwladników i nosnika.Bezwladniki osloniete sa od zewnatrz obudowa, skrecona w jiedina calosc z tarcza napedowa pola¬ czeniem rozlacznym, przy równoczesnym zachowa¬ niu ich szczelnosci pomiedzy sloba d. walkiem krzywkowym. Kazdy bezwladnik od strony po¬ wierzchni okresloneij jego lukiem zewnetrznym, po¬ siada w polowie tego luku wykonane przelotowo na swej gruboscii wyjecie prowadzace pod zewne¬ trzna cylindryczna czesc sruby z zachowaniem nie¬ zbednego .pomiedzy nimi l[uzu. Wyjecie prowadzace bezwlaidnika w widoku na jego czolowej plaszczyz¬ nie uksztaltowane jest w postaci skosnie usytuo¬ wanej ppowadnicy liniowej lub lukowej. Wzdluzna os prowadnicy liniowej lub cieciwa luku prowad- 10 15 20 25 30 nicy lukowej tworza kazda z osobna z kierunkiem promieniowego przemieszczania sie bezwladników, polozonym w tej plaszczyznie i przechodzacym przez punkty polowy luku zewnetrznego, kat ostry.Wielkosc srednicy rozstawu obu srub jest tak do¬ brana, aby zewnetrzne cylindryczne ich ksztalty stale miescily sie w wewnetrznych obrysach wy¬ jec prowadzacych przy równoczesnym minimalnym stalym luzie na calej dlugosci wewnetrznych plaszczyzn bezwladników.Przy wzroscie sily odsrodkowej bezwladndkd, dzieki szufladkowemu polaczeniu mchowemu z,nos¬ nikiem, przesuwaja sie w nim promieniowo na zewnatrz, pokonujac opór wstepnego napiecia spre¬ zyn rozpreznych. Z chwila rozpoczecia tego prze¬ suwu nastepuje nacisk bezwladników na sruby, powodujacy odpowiednie do tego nacisku przemie¬ szczenie katowe obudowy i tarczy napedowej, po¬ laczonej z napedem silnika wysokopreznego [wzgle¬ dem niosmikai, a tym samym i wzgledem walka krzywkowego paliwowej pampy wtryskowej.Znane jest równiez z niemieckiego opisu patento¬ wego nr 1 244 471 (ki,. 46b2-J16) urzadzenie (do kato¬ wego przestawiania w zaleznosci od liczby obro¬ tów dwu obracajacych sie wzgledem - siebie wal¬ ków, zwlasizcza do napedu poimp wtryskowych sil¬ ników spalinowych, w którym na jednym z wal¬ ków osadzony jest korpus, posiadajacy w postaci plaszczyzn prowadzacych wzajemnie jego polacze¬ nie ruchowe z para symetrycznie wzgledem siebie 1233843 polozonych bezwladmików i obciazanych stale spre- zynaimji roziprezaiyml W kazdym z bezwladiników, w~ pobiLizu jego zewnetrznej lukowej plaszczyzny, osadzony jest obrotowo z zachowaniem minimalne¬ go luzu wzdluznego wzgledem plaszczyzn prowa-. dzacych cylindryczny slizgowy kamien, którego wzdluzna os prostopadla jest do czolowej plaszczy¬ zny bezwladindika, * Na zakonczeniu drugiego walka, we. wnetrzu kor¬ pusu,- osadzony jest za, pomoca wpustu zabierak, wykonany w^ jednej calosci w postaci piasty z wy¬ stajacymi z niej wspólosiowo na zewnatrz cylind¬ rycznymi sworzniami, których wspólna os Wzdluz¬ na prostOjpaidla jest do wzdluznej osi urzadzenia i lezy w plaszczyznie poprzecznej bezwladników, • usytowanej mniej wiecej w polowie ich grubosci.Cylindryczne sworznie zabier&ka osadzone sa z mi¬ nimalnym luzem w przelotowych otworach przy¬ porzadkowanych im slizgowych kamieni, przy czym srednice tych przelotowych otworów sa znacznie mniejsze od srednic przelotowych otworów wspól¬ osiowo wzgledem mich polozonych, a wykonanych w bezwladnikach. Dlugosc cylindrycznych sworzni zaibieraika jest wystarczajaco mniejsza ód wewne¬ trznej srednicy ota/czajacego ich korpusu, a wspól¬ na os wzdluzna wspomnianych sworzni pochylona jest pod ostrym katem do wspólnej wewnetrznej plaiszczyzny, styku bezwladnikóiw. , Pnzy wzroscie sily odsrodkowej bezwladniki po¬ konujac opór wstepnego napiecia sprezyn rozprez¬ nych, ^przesuwaja sie w plaszczyznach prowadza¬ cych korpusu promieniowo na zewnatrz. Z chwila rozpoczecia tego t przesuwu nastepuje nacisk bez¬ wladników poprzez slizgowe kamienie na cylind¬ ryczne sworznie zatbieraika, powodujacy odpowied¬ nie do tego nacisku przemieszczenie katowe zabie- raka -wzgledem korpusu, a tym samym i. wzgledem walka krzywkowego paliwowej pompy wtrysko¬ wej. zasadnicza wspólna niedogodnoscia znanych roz¬ wiazan sa zbyt duze plaszczyzny prowadzace bez¬ wladników na nosniku lub w obudowie podczas ich promieniowego przemieszczania sie. Pociaga to za soba w obu przypadkach duza dokladnosc wy¬ konania wspólpracujacych powierzchni z równo¬ czesnym .zachowaniem ich wzajemnej równoleglo¬ sci' i prostopadlosci. (Niedostateczne uwzglednienie w wykonaniu wymienionych wyzej warunków, w konsekwencji powoduje zakleszczanie sie bez¬ wladników w iich wzajemnych prowadnicach.Oelem wynalazku jest wyeliminowanie w nim niekorzystnych aspektów znanych urzadzen z rów¬ noczesnym zachowaniem prostej jego budowy.Zadanie to wedlug wynalazku zrealizowano two¬ rzac automatyczny, przestawiacz kata wtrysku do paliwowych pomp wtryskowych o konstrukcji, któ¬ rej istota jest to, z§ w kazdym bezwlaldniku, ko¬ rzystnie w polowie jego grubosci, wykonany jest otwór przelotowy pod centirycznie i slizgowo umieszczony w nim zabierajacy czop nosnika.Wzdluzne osie zabierajacych czopów tworza wspól¬ na ich os, prostopadle usytuowana do wewnetrz¬ nych plaszczyzn bezwladników i równoczesnie prze¬ cina)jaca sie z wzdluzna osia ^wailka krzywkowego.W bezwladnikach, poza obszarem przenikania sie 384 4 ich skosnych prowadnic liniowych lub lukowych k z otworami prowadzacymi,, zachowany jest wystar¬ czajacy luz pomiedzy zakonczeniami (zabierajacych czopów a tworzacymi zewnetrznych .powierzchni 5 walków. Oprócz tego* w bezwladnikach od strony ich zewnetrznej plaszczyzny wyznaczonej lukiem zewnetrznym, wkrecone sa dwie sruby regulacyjne naprzeciwlegle wzgledem siebie usytuowane i po¬ siadajace pod swymi lbami podkladki dystansowe, 10 Stosowanie przestawiacza wedlug wynalazku " upraszcza jego konstrukcje i technologie wykona¬ nia;. Polepsza czulosc dzialania w zakresie zadanej charakterystyki bez jej znieksztalcen z równoczes¬ nym wykorzystaniem w nim duzej energii prze- 15 stawiianiaiT Wkrecone w bezwladniki sruby regula¬ cyjne z odpowiednio dobierana gruboscia palkietu podkladek dystansowych pod ich lby, umozliwiaja w obszarze zalozonego konstrukcja kata przesta* •wiania wtrysku, zmieniac plynnie graniczna jego 20 wielkosc. - •Przedmiot wynalazku uwidoczniony^ jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym poszcze¬ gólne figury przedstawiaja: fig. li — widok od strony tarczy napedowej, fig. 2 i— widok w kie- 25 runku strzalki A z fig. 1,- fig. 3 — przekrój B-B_ z fig. 2 ze skosnie usytuowanymi prowadnicami lukowymi, fig. 4 — przekrój B^B iz fig. 2 ze skos¬ nie usytuowanymi prowaóWeami liniowymi oraz fig. 5 — przekrój C-C^z fig. 1. 30 Automatyczny przestawiacz kata wtrysku pali- - wowej pompy wtryskowej (nie pokazanej ma ry¬ sunku), swolim nosnikiem 1 osadzony jest wpustem 2 na stozkowej czesci wystajacego z niej walka krzywkowego 3 i zamocowanej na nim nakretka 4, 35 zabezpieczona przed odkreceniem podkladka spre¬ zysta 5. Na nosniku 1 umieszczona jest para bez¬ wladników 6, w ksztalcie polówek pierscieni, skró¬ conych" o stala wielkosc od strony ich wewnetrz¬ nych plaszczyzn 7. Promieniowy przesuw bezwlad¬ ników 6 wzgledem nosnika 1, zapewnia ich wza- 40 jemne polaczenie ruchowe zabierajacych czopów 8 nosnika' 1 w otworach prowadzacych 9 bezwladni¬ ków 6. Wspólpracujace z soba beizwladniiki 6. w równej odleglosci od.osi przechodzacej przez ich punkty D, E i w poblizu swych konców, posiadaja 45 w polowie swej grubosci wykonane po jednym przelotowym otworze 10. Zaczynajaca sie od strony. ' powierzchni okreslonej lukiem zewnetrznym 11 srednica przelotowego otworu 10, przechodzi w po¬ blizu wewnetrznej plaszczyzny 7 w srednice mniej- 50 sza od niej,, tworzac pomiedzy nimi pierscieniowy uskolk czolowy 12. Osie naprzeciwleglych przelo¬ towych otworów 10 sa wzgledem siebie wspólosio¬ we, i skierowane prostopadle do wewnetrznych plaszczyzn 7 bezwladników 0.W ; "naprzeciwleglych przelotowych otworach 10 55 osadzone sa z mozliwoscia poosiowego luzu swotrz- - nie 13. Na sworzniach .13, od strony lich konców, w kazdym poszczególnym przelotowym otworze 10 o srednicy wiekszej umieszczona-jest z odpowied¬ nim napieciem wstepnym co najmniej jedna spre- 60 - zyna rozprezna 14. Jednym swym koncern opiera sie ona o pierscieniowy uskok czolowy 12, a dru- gim o czolowa plaszczyzne podkladki regulacyj- ; enj 15, ustalonej na. dlugosci sworznia 13 podkladka oporowa 16, zabezpieczona miejscowo na nim kól- j 65 Mem 17, przy czym srednica zewnetrzna podkladki123 384 6 regulacyjnej 15 i podkladki oporowej 16 wraz z kolkiem 17 sa wystarczajaco mniejsze ad sredni- cy wiekszej przelotowych otworów 10 celem za- po;vvndenda wlasciwej wspólpracy bezwladników" 6 przy promieniowym ich przemieszczaniu sie wza¬ jemnym, .Kazdy bezwladndlk 6, od strony po¬ wierzchni okreslonej jego- lukiem zewnetrznym 11, posiada w polowie tego luku (to jest w mdejiscu punkitu D lub punktu E, bedacego obrotem punk¬ tu I o 180° w plaszczyznie przekroju B-B wzgle¬ dem wzdluznej osi walka krzywkowego 3) wyko¬ nalne w glab przelotowo na swej grubosci wyjecie prowadzace 18 pod zewnetrzna czesc walka 19 z-za- chowaniem niezbednego luzu . zapewniajacego - ich wzajemna wspólprace. Wyjecie prowadzace 18 bez- wladnika 6 w plaszczyznie przekroju B-B posiada ksztalt skosnie usytuowanej prowadnicy liniowej 20 (fig. 4) lub skosnie usytuowanej prowadnicy lu¬ kowej 21 (fig. 3), której wzdluzna os 22 prowad¬ nicy liniowej 20 lub cieciwa 23 luku prowadnicy lukowej 21 tworza kazda z osobna z kierunkiem promieniowego przemieszczania sie bezwladników 6, polozonym w tej samej plaszczyznie i przechodza¬ cym przez punkty D d E polowy luku zewnetrznego 11, kat ostry a. Wielkosc srednicy rozstawu obu walków 19 jest. tak dobrana* aby zewnetrzne cy¬ lindryczne ich ksztalty stale miescily sie w we¬ wnetrznych obrysach wspólpracujacych z ndmi wy¬ jec prowadzacych 18 w postaci prowadnicy liniowej 20 lub prowadnicy lukowej 21. Uksztaltowanie cy¬ lindrycznej czesci 24 nosnika 1 i dobranie wielko¬ sci -srednic i dlugosci wystajacych z niej zabiera¬ jacych czopów 8 jest takie, ze zapewnia minimal- ny staly odstep 25 na calej dlugosci pomiedzy we¬ wnetrznymi plaszczyznami 7 bezwlaidników 6 z równoczesnym zachowaniem prawidlowej ich wspólpracy podczas promieniowego przesuwu w ot¬ worach prowadzacych9. ' Plynna regulacje giiianicznej wielkosci kata prze- stawiiania wtrysku umozliwiaja naprzeciwlegle usy- tuowane sruby regulacyjne 26, umieszczone w bez- wladnikach 6 od stirony ich zewnetrznej plasizczyz- ny wyznaczonej lukiem zewnetrznym 11'a wkre¬ cone nar glebokosc w zaleznosci od grubosci stoso¬ wanego pod ich lby paMetu - podkladek dystanso¬ wych 27. Obudowa 28 i tarcza, napedowa 29 od strony wewnetrznej, w miejscach -zakonczen cylin¬ drycznej czesci 24 nosnika7 1, posiadaja pderscdjendoi- we podtoczenia 30 -pod pierscienie uszczelniajace 31. Na wewnetrznej powierzchni czolowej tarczy napedowej 29 wykonane jest pierscieniowe wybra¬ nie 32, w którym osadzona jest. uszczelka 33, usz- czedniajaca odpowiednio wyprofilowana czesc sty¬ kajacej sie z nia czolowo obudowy 2i8.Obudowa 28 tworzy z tarcza napedowa 29 jedna calosc przez scentrowanie ich-z soba i skrecenie: z obu stron na gladko wkretami wpuszczanymi 34, wkreconymi osiowo w konce dwu walków 19 i zabezpieczone zapunktowaniem przed odkrece¬ niem sie. Od srodka tarczy napedowej 29 wkreco-* ne sa na gladko i zapunktowane przed odkFece- niem sie. cztery wkrety wpuszczane 35, rozmiesz¬ czone rówinómiiernie na obwodzie czolowej jej pla¬ szczyzny, wystajace swymi: czesciami gwdntowany- mi na zewnatrz niej, a sluzace do podlaczenia 10 16 20 25 40 45 50 55 z napedem silndika wysokoprezniego (nie potka0anym na rysunku?. Od strony zewnetrznej w tarczy na¬ pedowej. 29 wkrecony - jest korek wlewu oleju 36 7. podkladka uszczelniajaca 37.Przy wzroscie sily odsrodkowej bezwladniki 6, dzieki polaczeniu slizgowemu zabierajacych czopów 8 nosnika 1 w ich otworach prowadzacych -9, prze¬ kuwaja sie promieniowo na- zewnatrz, pokonujac Oipór wstepnego napiecia sprezyn rozpreznych li, Z chwila rozpoczecia przesuwu nastepuje nacisk bezwladników 8 na walki 19, powodujac równo¬ czesnie przesunieci]e kattfwe obudowy 28 i tarczy napedowej 29, polaczonej z napedem silnika wy¬ sokopreznego., wzgledem nosnika 1 a tym samym i wzgledem 'walka krzywkowego 3 paliwowej pom¬ py wtryskowej. Tak wdec .zmiana sily odsrodkowej bezwlaidników 6 powoduje w rezultacie odpowied¬ nia zmiane w regulacji czasu wtrysku paliwa do silnika wysokopreznego, zasilanego z paliwowej pompy wtryskowe!. Zmiane charakterystyki prze- stawiaeza uzyskuje sie przez odpowiednie dobranie uksztaltowania, wyjec prowadzacych 18 w bezwlad- ndkach 6 w formie ich skosnie usytuowanych pro¬ wadnic liniowych 20 lub orowiadnic lukowych 21.Zmiane regulacji charaktrystyki przestawiacza przeprowadza sie przez' odpowiedni dobór, grubo- ^soi podkladek regulacyjnych 15. Plynna regulacje granicznej wielkosci kata przestawiania" wtrysku zapewniaja kazdorazowo wkrecane na odpowiednia glebokosc" sruby regulacyjne 26 w zaleznosci od grubosci zastosowanego pod ich lby pakietu pod¬ kladek dystansowych 27.. "" Zastrzezenia patentowe ^1. Automatyczny przestawiacz kata1 wtrysku do paliwowych pomp wtryskowych, montowany na wystajacej czesci ich walka krzywkowego w po¬ staci nieruchomo osadzonego ma nim nosnika, po¬ siadajacego wykonane w jednej calosci z nim dwa naprzeciwlegle wzgledem siebie umieszczone zabie¬ rajace czopy z zawieszona na nich para bezwlad¬ ników obciazonych, stale sprezynami rozpreznymi, przy czym beawladniki te posiadaja skosne pro- wadinice liniowe lub lukowe pod profwajdzace .wal¬ ki i od;zewnatrz osloniete sa obudowa* skrecona polaczeniem rozlacznym w jedna calosc z tarcza mapedowa, przy równoczesnym zachowaniu ich szczelnosci pomiedzy soba i walkiem krzywkowym, znamienny tym, ze w kazdym bezwladniku <6), kc*- rzystnie w polowie Jego grubosci wykonany jest okragly otwór prowadzacy (9) pod centrycznde i slizgowo umieszczony w nim zaibietajacy czop (8) nosnika (1), przy czym wzdluzne osie zabieraja¬ cych czopów (8) tworza wspólna dch os, prostopadle usytuowana do wewnetrznych plaszczyzn (7) bez¬ wladników (6) i równoczesnie przecinajaca sie z wzdluzna osia walka krzywkowego (3). 2. Automatyczny przestaiwiaaz kata wtrysku we¬ dlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w bezwladni- kach (6), ^poza obszarem pr^endkandia sie fcch skos- joych prowadnic liniowych (20) lub lukowych (21) z otworami prowadzacymi (9), zachowany jest wy¬ starczajacy luz pomiedzy zakonczeniami zabieraja¬ cych czopów (8) a tworzacymi zewnetrznych po¬ wierzchni walków (19)*, ' . - . ^s 3. Automatyczny przestawiacz kata wtrysku w 123 384 6 dlujg aaistrz. 2, znamienny tym, ze w bezwladnl- kaich (6), od strony ich zewinebnznej plaszczyzny wyzniacizonej lukiem zewnetrznym (11), wkrecone sa sruby regulacyjne (26) naprzeciwlegle wzgledem siebie usytuowane 1 posiadajace pod 'swymi lbami podkladki dystansowe (27). mi &Z.& li M m9123 384 17f6 J*M figz T PL