Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do samo¬ czynnego cofania plyt wypychaczy w formach, zwlasz¬ cza w segmentowych formach wtryskowych.Znane sa rózne urzadzenia cofajace, przedstawione miedzy innymi w ksiazce D. Frenklera i H. Zawisto¬ wskiego „Konstrukcja form wtryskowych", WNT Warszawa 1973, str. 102—110.W jednym ze znanych rozwiazan stosuje sie cofacze trzpieniowe, umocowane w zespole plyt wypychaczy i wspólpracujace swymi swobodnymi koncami z czolowa powierzchnia stalej plyty formujacej. Takie rozwiazanie umozliwia cofniecie zespolu plyt wypychaczy dopiero w koncowej fazie zamykania formy, nie nadaje sie wiec do wykorzystania w formach segmentowych, w któ¬ rych niezbedne jest calkowite cofniecie wypychaczy we wstepnej fazie zamykania formy, aby nie doszlo do kolizji wypychaczy z bocznymi suwakami formujacymi, a tym samym do trwalego uszkodzenie formy.W innym znanym rozwiazaniu plyty wypychaczy sa cofane za pomoca sprezyny, umieszczonej na zderzaku plyt wypychaczy i wspartej o zewnetrzna powierzchnie ruchomej plyty mocujacej. Sprezyna wprawdzie umo¬ zliwia cofniecie plyt wypychaczy w poczatkowej fazie zamykania formy, jednak ze wzgledu na swa ograniczo¬ na zywotnosc (wytrzymalosc zmeczeniowa) nie wyklu¬ cza calkowicie kolizji wypychaczy z suwakami. Dla unikniecia takiej ewentualnosci formy ze sprezynowymi urzadzeniami cofajacymi wyposaza sie dodatkowo w po¬ przeczna listwe cofajaca, polaczona z bocznym suwa¬ lo 15 20 30 kiem formujacym, która w koncowej fazie zamykania formy niezawodnie cofa plyty wypychaczy.W kolejnym znanym rozwiazaniu, zderzak plyt wypy¬ chaczy jest zakonczony rozprezna tuleja, która przesuwa sie w tulei prowadzacej, przymocowanej od zewnatrz do ruchomej plyty mocujacej i jest wyposazona na koncu w zewnetrzne i wewnetrzne wystepy. Ze zderzakiem wspóldziala wypychacz wtryskarki w postaci trzpienia z kolnierzowym odsadzeniem, które miesci sie swobod¬ nie w wylocie rozprezonej tulei. W trakcie otwierania formy jej ruchoma czesc oddala sie od czesci stalej, a wypychacz wtryskarki wraz ze swym odsadzeniem wchodzi do wnetrza tulei rozpreznej, uderza w jej dno i przesuwa zderzak z plytami i wypychaczami wypraski w strone plaszczyzny podzialu formy. W rezultacie tuleja rozprezna, calkowicie wtloczona w tuleje prowa¬ dzaca, odpowiednio zmniejsza srednice swego wylotu.Z kolei przy zamykaniu formy jej ruchoma czesc prze¬ suwa sie w odwrotnym kierunku, na skutek czego wewnetrzne wystepy tulei rozpreznej zaczepiaja o odsa¬ dzenia wypychacza wtryskarki, który cofa te tuleje ze zderzakiem, plytami i wypychaczami do polozenia wyjsciowego, a po wysunieciu z tulei prowadzacej wyste¬ pów tulei rozpreznej wypychacz wtryskarki, uwalnia te tuleje, umozliwiajac dalsze zamykanie formy. Pomimo swych zalet rozwiazanie to nie jest przydatne w for¬ mach pozbawionych zderzaka plyt wypychaczy.Rozwiazanie przedstawione w opisie patentowym USA nr 3516302 wykorzystuje wspólprace trzech zasa¬ dniczych elementów: pionowego i stozkowo zakonczo- 123 232123 232 3 nego cylindrycznego trzpienia, osadzonego podstawa w nieruchomej plycie formujacej, nieruchomej tulei prowadzacej o ksztalcie cylindrycznym, zamocowanej równiez pionowo w osi z trzpieniem przy pomocy ota¬ czajacej ja opaski w ruchomej plycie formujacej i plycie posredniej oraz ustawionej równiez pionowo w tej samej osi roboczej tuleji, zamocowanej swoja podstawa w plycie wypychaczy. Tuleja robocza ma srednice zewnetrzna umozliwiajaca jej swobodne wsuwanie sie do wnetrza tuleji prowadzacej, a jej srednica wewnetrzna umozliwia swobodne poruszanie sie w niej trzepienia. W swej gór¬ nej czesci, tuleja robocza wyposazona jest w dwa praeS^egle umteszczone^suwafci osadzone w sciankach zewnetrznych w ten sposób, ze mozliwe jest ich niewiel¬ kie przesuwanie do wnetrza tulei roboczej lub wypycha¬ nie ich na zewnatr^. Obydwa suwaki maja ponadto swojej krawedzie - zewnetrzne i wewnetrzne uksztalto¬ wane 8toztowbr» oTwÓTtulejiprowadzacej w swej dolnej czesci uformowany jest w postaci rozszerzajacego sie stozka.Dzialanie mechanizmu jest praktycznie analogiczne do opisanego uprzednio. Tuleja robocza wsuwajac sie w glab tuleji prowadzacej dzieki osadzonym w niej przesuwnie suwakom zmniejsza w swej górnej czesci srednice wewnetrzna, i odpowiednio, wysuwajac sie z niej powieksza swoja robocza srednice wewnetrzna (w górnej czesci) do wartosci nominalnej, blokujac ruch trzpienia lub umozliwiajac jego swobodne przesuwanie sie w jej wnetrzu. Sytuacja, w której suwaki wsuniete sa do wnetrza tulei roboczej, uniemozliwia podczas pracy formy wprowadzenie trzpienia, który przy poruszaniu sie dolnej plyty formujacej ku górze powoduje cofniecie plytwypychaczy.Wada rozwiazania jest koniecznosc stosowania zlo¬ zonego ukladu, obejmujacego wiele czesci mechanicz¬ nych, co zwieksza awaryjnosc ukladu. Ponadto suwaki, przenoszace wystepujace przy pracy formy sily, nara¬ zone sa na uszkodzenia i wymagaja bardzo starannego doboru materialu, szczególnie pod wzgledem jego para¬ metrów wytrzymalosciowych oraz odpornosci na scie¬ ranie. Dodatkowo, cale przedstawione urzadzenie wymaga wyjatkowo starannego wykonawstwa i paso¬ wania elementów, co w rezultacie wyrazac sie musi wysokimi kosztami calego wymienionego systemu.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci zna¬ nych rozwiazan poprzez opracowanie prostego i nieza¬ wodnego urzadzenia do samoczynnego cofania plyt wy¬ pychaczy w róznego rodzaju formach, przede wszyst¬ kim w segmentowych formach wtryskowych.Urzadzenie do samoczynnego cofania plyt wypycha¬ czy w formach wtryskowych, zwlaszcza w formach segmentowych, wedlug wynalazku, stanowi dwuczescio¬ wy cofacz, który sklada sie z tuleji rozpreznej, przymoco¬ wanej do zespolu plyt wypychaczy i zaglebianej swym rozpreznymkoncem w otworzezaciskowym, utworzonym w ruchomej plycie formujacej, a takze z trzpienia zde¬ rzakowego, umocowanego w stalej czesci formy i wspól¬ pracujacego swa czolowa krawedzia oporowa z czolowa krawedzia tuleji rozpreznej, przy czym w stanie zamknie¬ cia formy krawedz oporowa tego trzpienia znajduje sie wewnatrz • tuleji rozpreznej. Otwór zaciskowy stanowi najkorzystniej wewnetrzna, czesciowo stozkowa po¬ wierzchnia tuleji osadzonej w ruchomej plycie formuja¬ ce). 4 Przedmiot wynalazku jest ukazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy zamknietej, segmentowej formy wtrys- 5 kowej bez zderzaka plyt wypychaczy, a fig. 2, 3 i 4 — fragment osiowego przekroju formy z dwuczesciowym cofaczem plyt wypychaczy w kolejnych fazach otwie¬ rania i zamykania formy. 10 Segmentowa forma wtryskowa wedlug wynalazku, posiada stala czesc A, zlozona zasadniczo z nieruchomej plyty mocujacej 1, zlaczonej z nieruchoma plyta formu¬ jaca 2, a takze czesc ruchoma B, która sklada sie zasadni¬ czo z ruchomej plyty mocujacej 3, zlaczonej, poprzez 15 Plyte dystansowa 4 i plyte posrednia 5, z ruchoma plyta formujaca 6, oraz ruchomych, segmentowych suwaków formujacych 7. Obie1 czesci formy sa wn)inniiii ustalone wspólosiowo za pomoca slupków prowadzacych 8 i tuleji prowadzacych 9, osadzonych odpowiednio w stalej 20 i ruchomej czesci A i B formy. Z nieruchomej plyty mocujacej 1 wystaja skosne kolki 10, które podczas ot¬ wierania lub zamykania formy wywoluja poprzeczny ruch suwaków 7. 25 W przestrzeni roboczej 11, ograniczonej plytami 4, 5 i 6, znajduje sie zespól plyt 12,13 z trzpieniowymi wypy- chaczami 14, wyposazony w tuleje prowadzace 15 i przestawny osiowo na slupach prowadzacych 16, osa¬ dzonych w plycie 4. Poza tym, w plytach 12, 13 jest 30 umocowana tuleja rozprezna 17 z krawedzia oporowa 22 i kolnierzem slizgowym 18, który wspólpracuje z cylin- dryczno-stozkowa tuleja zaciskowa 19, umieszczona w ruchomej plycie formujacej 6, natomiast w plytach 1,2 jest osadzony trzpien zderzakowy 20 z czolowa krawe- 35 dzia oporowa 21, który w zamknietym stanie formy, jest czesciowo zaglebiony w rozpreznej tuleji 17. Wypycha- cze 14, sluzace do usuwania gotowej wypraski 23 z formy, sa przemieszczane za pomoca zespolu plyt 12, 13, któ¬ rych przesuw roboczy jest wywolywany wypychaczem 24, 40 nie ukazanej na rysunku wtryskarki. Podczas otwiera¬ nia formy, jej ruchoma czesc B oddala sie razem z wy- praska 23 od stalej czesci A, przy czym suwaki formuja¬ ce 7, slizgajac sie po skosnych kolkach 10, odsuwaja sie poprzecznie od tej wypraski, a krawedz oporowa 21 45 trzpienia 20 wysuwa sie poza krawedz oporowa 22 tuleji 17 na odleglosc, przewyzszajaca skok roboczy plyt 12, 13. W koncowej fazie otwierania formy, wy- pychacz 24, nie ukazanej wtryskarki, przesuwa plyty 12, 13 w przestrzeni roboczej 11 ku plaszczyznie po- 50 dzialu formy, wskutek czego wypychacze 14 odrywaja wypraske 23 od plyty formujacej 6, zas tuleja rozprezna 17 wciska sie wglab tuleji zaciskowej 19, zmniejszajac srednice swego kolnierza slizgowego 18. Z kolei naste¬ puje zamykanie formy, podczas którego tuleja rozprezna 55 17, przemieszczana wraz z ruchoma czescia formy B, uderza swa krawedzia oporowa 22 w krawedz oporowa 21 stalego trzpienia 20 i pod jego naciskiem jest z po¬ wrotem wypychana z tuleji zaciskowej 19, az plyty 12, 13 z wypychaczami 14 osiagna swe polozenie wyjsciowe. 50 Wówczas tuleja 17 ulega rozprezeniu i w trakcie dalszego zamykania formy, trzpien zderzakowy 20 swobodnie zaglebia sie w otwór tej tuleji, a suwaki formujace 7 sa cofane do polozenia wyjsciowego pod wplywem kolków 10. Po szczelnym zlaczeniu obu czesci A i B, forma 65 wtryskowa jest przygotowana do nastepnego cyklu pracy.123 232 Zastrzelenia patentowe 1. Urzadzenie do samoczynnego cofania plyt wypy- chaczy w formach, zwlaszcza w segmentowych formach wtryskowych, zawierajace trzpien zderzakowy, tuleje robocza oraz tuleje zaciskowa, znamienny tym, ze tuleje robocza stanowi tuleja rozprezna (17) polaczona z zespolem plyt (12, 13) wypychaczy (14) wsuwana rozpreznym koncem w otwór tuleji zaciskowej (19), osadzonej w ruchomej plycie formujacej (6), a trzpien zderzakowy (20), umocowany w stalej czesci (A) formy, wspólpracuje swa czolowa krawedzia oporowa (21) z czolowa krawedzia (22) tuleji rozpreznej (17), przy czym w stanie zamkniecia formy krawedz oporowa (21) tego trzpienia znajduje sie wewnatrz tuleji rozpreznej (17). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze dolna czesc tuleji zaciskowej (19) mi powierzchnie wewnetrzna uksztaltowana stozkowe ¦i- < f/g./ B Fio.2123 232 Fig. 3 ciq u LDD Z-d 2, z. 111,71400/34, n. 85+20 egz.Cena 100 zl PL