Przedmiotem wynalazku jest uklad do pomiaru drogi przebytej przez pojazd kolowy.Znany jest uklad pomiaru drogi przebytej przez pojazd, oparty na zliczaniu impulsów z przetwor¬ nika kata obrotu sprzezonego z osia pojazdu. Dla róznych srednic kola przewidziano w przetworni¬ ku wymienna tarcze z rózna liczba wyciec.Zmiana liczby wyciec o jedno, stanowi zmiane o 2%, zwiekszajac o tyle samo blad pomiaru, co w pewnych przypadkach jest bledem zbyt duzym.Zbudowanie ukladu na tej zasadzie, lecz o wiek¬ szej rozdzielnosci wymagaloby zapewnienia duiej liczby tarcz z rózna iloscia wyciec. Stosowana tez metoda pomiaru drogi w sposób mechaniczny obar¬ czona jest duzym bledem, gdyz nie uwzglednia róznicy miedzy rzeczywista srednica kola a jego srednica znamionowa. Celem wynalazku jest opra¬ cowanie ukladu pozwalajacego na pomiar w do¬ wolnych jednostkach drogi przebytej przez pojazd kolowy z uwzglednieniem srednicy kól pojazdu.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze generator zegarowy polaczony jest szeregowo z ukladem odczytu poprzez nastawny dzielnik cze¬ stotliwosci, bramke, liczniki i komparator.Wyjscie z generatora zegarowego polaczone jest poprzez uklad czasowy z bramka. Przetwornik kata obrotu polaczony jest z ukladem odczytu po¬ przez liczniki i komparator.Zaleta ukladu jest duza dokladnosc pomiaru 10 15 20 25 30 oraz latwosc przystosowania ukladu do okreslonej srednicy kola pojazdu.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawia¬ jacym schemat blokowy ukladu do cyfrowego po¬ miaru drogi przebytej przez pojazd kolowy.Pomiar drogi polega na zliczaniu impulsów z przetwornika kata obrotu 9 podzielonych przez liczbe bedaca funkcja srednicy kola, a zwana dalej wspólczynnikie mjpomiaru drogi. Wspólczynnik po¬ miaru drogi mozna w tym znaczeniu zdefiniowac jako liczbe impulsów generowanych w przetwor¬ niku kata obrotu 9 na jednostke przebytej przez pojazd drogi. Wyznaczenia wspólczynnika pomiaru drogi, czyli przystosowania ukladu do okreslonej srednicy kola, dokonac nalezy przed rozpoczeciem pomiaru. Wspólczynnik pomiaru drogi uzyskiwany jest w liczniku 4 przez zliczanie, w okreslonym co do dlugosci przedziale czasu, impulsów o czesto¬ tliwosci f zaleznej od srednicy kola. Czestotli¬ wosc f powstaje w wyniku podzielenia pewnej czestotliwosci zegarowej fz wytworzonej w gene¬ ratorze zegarowym 1 przez krotnosc podzialu rów¬ na srednicy kola, nastawnego dzielnika czestotli¬ wosci 2.Dlugosc przedzialu czasu, w którym odbywa sie zliczanie, jest czasem otwarcia bramki 3. Czas ten — staly dla dowolnej srednicy — wyznaczony jest przez uklad czasowy 5. 123 079123 079 3 W sklad ukladu czasowego 5 wchodza: bram¬ ka 6, licznik 7 i detektor 8 liczby do której ma zliczyc licznik 7. Czas zliczania tej liczby impul¬ sów jest czasem otwarcia bramki 3. Licznik 7 zli¬ cza impulsy z generatora zegarowego 1 przepusz- 5 czone przez bramke 6. Stan wyjsc licznika 7 kon¬ trolowany jest przez detektor 8, który wykrywszy zalozona liczbe zamyka bramke 3 i 6. Zawarta o- becnie w liczniku 4 liczba jest wspólczynnikiem pomiaru drogi dla danej srednicy kola. 10 W przypadku pomiaru drogi przez pojazd o in¬ nej srednicy kól wystarczy zmienic nastawe dziel¬ nika czestotliwosci 2 i powtórzyc wyzej opisana kalibracje.Prawidlowe wyznaczenie wspólczynnika pomia- 15 ru drogi jest uniezaleznione od zmian czestotli¬ wosci generatora zegarowego 1, gdyz generator ten jest wspólnym zródlem dla otrzymania zliczanych impulsów o czestotliwosci f oraz czasu tego zli¬ czania. 20 Pomiaru drogi dokonuje licznik 12 przez zlicza¬ nie impulsów z przetwornika kata obrotu 9 po po¬ dzieleniu ich liczby przez wspólczynnik pomiaru drogi zawarty w liczniku 4. Dzielenie odbywa sie przez porównanie na komparatorze 11, liczby im- 25 pulsów zliczanych w liczniku 10, ze wspólczynni- ¦ kiem pomiaru drogi zawartym w liczniku 4 pel¬ niacym teraz role rejestru. W momencie zrówna¬ nia stanu licznika 10 i stanu rejestru 4 kompara¬ tor 11 generuje impuls, który zostaje zliczony w liczniku 12 jako jedna jednostka pomiaru drogi.Ten sam impuls powoduje wyzerowanie licznika 10, po czym nastepuje kolejne zliczanie przez ten licznik, az do ponownego osiagniecia stanu równego wspólczynnikowi pomiaru drogi. Powyzszy proces odbywa sie tak dlugo, jak dlugo porusza sie po¬ jazd. Stan licznika 12, to jest dlugosc przebytej drogi wyswietlony przez uklad odczytu 13, Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do pomiaru drogi przebytej przez po¬ jazd kolowy, zawierajacy przetwornik kata obrotu oraz licznik impulsów, znamienny tym, ze genera¬ tor zegarowy (1) polaczony jest szeregowo z ukla¬ dem odczytu (13) poprzez nastawny dzielnik cze¬ stotliwosci (2), bramke (3), licznik (4), komparator (11) i licznik (12), przy czym wyjscie z generatora zegarowego (1) polaczone jest poprzez uklad czaso¬ wy (5) z bramka (3), a przetwornik kata obrotu (9) polaczony jest z ukladem odczytu (13) poprzez licz¬ nik (10), komparator (11) i licznik (12). 2. Uklad do pomiaru drogi wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze uklad czasowy (5) wyznaczajacy czas otwarcia bramki (3) zawiera bramke (6) pola¬ czona z bramka (3) poprzez licznik (7) i detektor (8) liczby, do której ma zliczyc licznik (7).RSW Zakl. Graf. W-wa, Srebrna 16, z. 1018-&4/O — 85 + 20 egz.Cena 100 zl PL