Przedmiotem wynalazku jest mechanizm posuwu glowicy wiertarki z napedem pneumatyczno-hydraulicznym zapewniajacym uzyskanie szybkiego ruchu dosuwowego, a nastep¬ nie optymalnej predkosci ruchu roboczego.Znane sa wiertarki, w których naped posuwu glowicy realizowany jest pneumatycznie i hydraulicznie. Mechanizmy posuwu w tych wiertarkach jak na przyklad w znanej z opisu patento¬ wego USA nr 3 797 955 wiertarce jednowrzecionowej, czy tez w wielowrzecionowej wiertarce firmy Steinel-RFN, maja napedy hydrauliczne i pneumatyczne stanowiace jeden blok polaczony najczes¬ ciej z suwakiem glowicy.Predkosc posuwu regulowana jest w takich mechanizmach ukladem rozdzielaczy i dlawików, a do wyrównania ilosci oleju w ukladzie hydraulicznym stosowane sa przewaznie kompensatory sprezynowe lub ciezarowe. Ograniczenie dlugosci ruchu roboczego glowicy odbywa sie poprzez elektryczne, pneumatyczne lub inne laczniki krancowe.Niedogodnoscia znanych mechanizmów posuwu glowic wiertarek jest to, ze ruch roboczy konczy sie w róznych polozeniach tloka w cylindrze hamownika hydraulicznego, co powoduje, ze jedynym zabezpieczeniem ograniczenia konca ruchu roboczego jest niezawodnosc zadzialania lacznika krancowego.Niekorzystne jest równiez stosowanie kompensatorów sprezynowych lub ciezarowych, gdyz nie daja one mozliwosci latwej regulacji nadcisnienia oleju w kompensatorze.W celu wyeliminowania wymienionych niedogodnosci opracowano konstrukcje mechanizmu posuwu glowicy wedlug wynalazku.Istota rozwiazania jest umiejscowienie hamownika hydraulicznego realizujacego regulowany ruch roboczy na plycie niezaleznie przesuwnej wzdluz kadluba i wzgledem suwaka glowicy, z którym zwiazany jest silownik pneumatyczny szybkiego ruchu dosuwowego. Do plyty przymoco¬ wany jest lacznik krancowy wspólpracujacy z krzywka suwaka. Kompensator uzupelniajacy ilosc oleju w cylindrze hamownika hydraulicznego jest przy tym zasilany pneumatycznie dla uzyskania cisnienia oleju.2 123042 Zderzak tloka hamownika hydraulicznego wspólpracuje z pokrywa polaczona na stale z tloczyskiem silownika pneumatycznego i stanowiaca zamkniecie od dolu otwartej konstrukcji suwaka. Takierozmieszczenie obu napedów ruchu posuwowego glowicy pozwolilo uzyskac mozli¬ wosc regulacji zakonczenia pracy tloka w poblizu dna hamownika hydraulicznego poprzez odpo¬ wiednie ustawienie plyty z tym hamownikiem i zlacznikiem krancowym wzgledem suwaka glowicy.Jest to korzystne, gdyz twarde dno hamownika hydraulicznego stanowi zabezpieczenie niezawod¬ nosci zakonczenia ruchu roboczego w przypadku nie zadzialania lacznika krancowego, co decy¬ duje o bezpieczenstwie pracy. Zastosowanie sprezonego powietrza jako czynnika powodujacego cisnienie oleju w kompensatorze zapewnia stale jego cisnienie na calej dlugosci skoku tloka kompensatora i umozliwia jego latwa regulacje co wplywa na równomiernosc ruchu roboczego glowicy.Przedmiot wynalazku w przykladzie wykonania przedstawiono na rysunku czesciowo w przekroju osiowym i czesciowo schematycznie.Suwak 1 glowicy 2 wiertarki zamocowany jest przesuwnie na saniach 3 umiejscowionych w górnej czesci pionowych prowadnic kadluba 4 i poprzez pokrywe 5 polaczony jest na stale z tloczyskiem 6 silownika pneumatycznego 7 przytwierdzonego do san 3. Z suwakiem 1 polaczona jest na stale krzywka 8 wspólpracujaca z lacznikiem krancowym 9 kozca ruchu roboczego zamon¬ towanym na plycie 10 z hamownikiem i innymi elementami hydraulicznymi ruchu roboczego, która osadzona jest przesuwnie w dolnej czesci prowadnic kadluba 4 niezaleznie od san 3 suwaka 1.Na plycie 10 zamocowany jest na stale hamownik 11 hydrauliczny, na którego nagwintowa¬ nym w górnej czesci tloczyska tloka 12 znajduja sie nakretka zderzaka 13 poczatku ruchu robo¬ czego i zderzak 14 ruchu powrotnego wspólpracujace z pokrywa 5 zamykajaca otwarta konstrukcje suwaka 1, a tym samym stanowiaca jego dodatkowe wzmocnienie i usztywnienie. Równiez na plycie 10 osadzony jest hydrauliczny dlawik 15 i kompensator 16, którego tlok powoduje uzupel¬ nienie oleju w cylindrze hamownika 11 hydraulicznego poprzez zawór 17 zwrotny. Czynnikiem zapewniajacym stale cisnienie oleju w cylindrze kompensatora 16 jest dzialajace z drugiej strony jego tloka sprezone powietrze.Dla zapewnienia bezpiecznego i niezawodnego ograniczenia konca ruchu roboczego ustala sie polozenie plyty 10 i lacznika krancowego 9 na prowadnicach pionowych kadluba 4 wzgledem suwaka 1 zwiazanego z krzywka 8, tak aby tlok 12 w polozeniu dzialania krzywki 8 na lacznik krancowy 9 byl maksymalnie zblizony do dna cylindra hamownika 11 hydraulicznego. Predkosc ruchu roboczego reguluje sie za pomoca hydraulicznego dlawika 15.Zastrzezenia- patentowe 1. Mechanizm posuwu glowicy wiertarki zawierajacy suwak z glowica wiertarki napedzany silownikiem pneumatycznym, hamownik hydrauliczny oraz kompensator uzupelniajacy ilosc oleju w cylindrze hamownika hydraulicznego, znamienny tym, ze hamownik (11) hydrauliczny realizu¬ jacy regulowany ruch roboczy umiejscowiony jest na plycie (10) niezaleznie przesuwnej wzdluz kadluba (4) wzgledem suwaka (1) glowicy (2) z którym jest zwiazany silownik pneumatyczny (7) szybkiego ruchu dosuwowego. 3. Mechanizm wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do plyty (10) przymocowany jest lacznik krancowy (9) wspólpracujacy z krzywka (8) suwaka (1). 3. Mechanizm wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze kompensator (16) polaczony przewodami hydraulicznymi z dwoma stronami cylindra hamownika (11) jest zasilany pneumatycznie.123042 PL