Przedmiotem wynalazku jest glowica do wyta¬ czania powierzchni kulistych, mocowana we wrze¬ cionie obrabiarki, zawierajaca suport skretny noza i mechanizm posuwu napedzany posuwowym ru¬ chem roboczych czlonów obrabiarki.Znane jest z czasopisma Werkstatt und Betrieb nr 105/1972/4 str. 324 wytaczadlo do powierzchni kulistych, które ma suport, ulozyskowany w za¬ konczonej czopem podporowym zewnetrznej czesci, zaopatrzony w ramie z rolka prowadzona w pro¬ stoliniowym ukosnym rowku wewnetrznej czesci, zakonczonej chwytem, prowadzonej suwliwie i nie- obrotowo w czesci zewnetrznej otoczonej nastaw¬ nym zderzakiem obrotowym.Wsuwanie wewnetrznej do zewnetrznej czesci wytaczadla, nastepujace po oparciu go obrotowym zderzakiem o przedmiot obrabiany powoduje prze¬ taczanie rolki w rowku i obrót ramienia z supor- tem, co daje w efekcie posuw noza. Podczas tego ruchu zmienia sie kat nachylenia ramienia do rowka i tym samym zmienia sie przelozenie ru¬ chów — posuwowego doprowadzonego z obrabiar¬ ki i uzyskanego na nozu wytaczadla. Powoduje to ciagla zmiane wartosci opsuwu noza wzdluz dro¬ gi skrawania i tym samym powstawanie bledów obróbki.Ponadto nieregularny ksztalt suportu z ramie¬ niem sprawia, ze mechanizm posuwu nie moze byc uszczelniony przed uniknieciem zanieczysz- 10 15 20 25 30 czen, co w pewnym stopniu niekorzystnie rzutuje na jego trwalosc.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci.Aby ten cel osiagnac nalezalo opracowac kon¬ strukcje (glowicy wytaczadla) z mozliwym do oslo¬ niecia mechanizmem stalych posuwów noza.W glowicy wedlug wynalazku zagadnienie to rozwiazano przez zaopatrzenie jej w przekladnie zebata, przynajmniej jednostopniowa, zawierajaca zebatke prosta nieprzesuwna osiowo wzgledem ze¬ wnetrznej czesci glowicy oraz zawierajaca kolo ze¬ bate, osadzone nieobrotowo lub uksztaltowane na suporcie, ulozys^owanym w korpusie. Korpus ten pozostaje pod naciskiem sprezyny i jest przesuw¬ nie osadzony w zewnetrznej czesci glowicy.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w dwóch przykladach wykonania na rysunkach, na których w pierwszym z przykladów wykonania fig. 1 przedstawia widok z boku z pólprzekrojem osiowym, fig. 2 — przekrój poprzeczny wedlug li¬ nii A—A, fig. 3 — czesc przekroju wedlug linii B—B, a w drugim z przykladów fig. 4 przedstawia widok z boku z pólprzekrojem osiowym, fig. 5 — przekrój poprzeczny wedlug linii D—D.Jak uwidoczniono w pierwszym z przykladów wykonania, glowica ma walcowy korpus zlozony z czesci 1 i 2 polaczonych pierscieniem 3 i pokry¬ wa 4 zakonczona czopem podporowym. Korpus ten prowadzony jest suwliwie w cylindrycznym otwo- 122985122 9 3 rze czesci 5, zakonczony chwytem stozkowym, za¬ bezpieczonym przed obrotem za pomoca wpustu 6, naciskany sprezyna 7 prowadzona w tulejce 8, osadzonej w czesci 5.Mechanizm posuwowy glowicy sklada, sie z trzy- 5 stopniowej przekladni zebatej, której poczatkowy czlon-zebatka prosta 9 sprzezona jest nieprzesuw- nie osiowo z czescia 5, zas pozostale czlony zebate kola 10 i 11 oraz osadzone na wspólnej osi zebate kola 12 i 13 ulozyskowane sa w czesciach li 2 io korpusu.Zebate kolo lla jest zarazem suportem 11 skret¬ nym noza 1,4 i ma ono uzebienie jedynie na czesci obwodu.Zebatka prosta .9, umieszczona w cylindrycznym 15 rowku czesci 5, styka sie jednym czolem z koncem tego rowka, zas drugim czolem przylega do plytki 15 polaczonej rozlacznie z czescia 5. Zebatka pros¬ ta 9 wypuszczona dp nieprzelotowego prostokatne¬ go rowka korpusu zlozonego z czesci 1 i 2 zabez- 20 pieczonego tym samym przed nadmiernym wysu¬ nieciem sie z czesci 5.Glowica jest zaopatrzona w osadzona w korpu¬ sie oslone 16 zespolu kól 12 i 13 oraz w oslone 17 uzebien suportu11. 25 Plytka 15 jest zarazem oslona zebatki prostej 9.Jak uwidoczniono w drugim z przykladów wy¬ konania, glowica ma walcowy korpus zlozony z czesci 1 i 2 polaczonych pierscieniem 3 i pokrywa 4, zakonczona czopem podporowym. Korpus ten 30 prowadzony jest suwliwie w cylindrycznym otwo¬ rze czesci 5 zakonczonej chwytem stozkowym za¬ bezpieczonej przed obrotem wzgledem korpusu zlozonego z czesci 1 i 2 za pomoca nie uwidocz¬ nionego na rysunku wpustu, naciskany sprezyna 35 7 prowadzona w otworach korpusu czesci 5.Mechanizm posuwu glowicy sklada sie z jedno- stopniowej przekladni zebatej, której poczatkowy czlon-zebatka prosta 9, prowadzona w otworze czesci 1, zazebia sie z kolem zebatym lla polaczo- 40 nym z suportem skretnym 11 noza 14.W tym samym otworze, co zebatka prosta 9 pro- 4 wadzony jest jej popychacz 1$, sprzezony z nia i z zabierakiem 19 osadzonym w czesci 5 i zabez¬ pieczonym w niej kolkiem 20.Kolo zebate lla jest w calosci osloniete czescia . 1 korpusu.Ponadto w obu opisanych przykladach wykona¬ nia glowica ma nie przedstawione na rysunku: srube wysuwu i umieszczony w czopie suportu wkret blokady noza jak tez urzadzenia kasacji lu¬ zów mechanizmu posuwu.Glowica dziala tak, ze wsuwanie jej korpusu zlozonego z czesci 1 i 2 w wewnetrzna czesc 5 po¬ woduje scisniecie sprezyny 7, i przetoczenie kola zebatego lla po zebatce prostej 9. Kolo to uzysku¬ je obrót tym samym powoduje obrót suportu 11 czyli posuw noza. Odwrotnie, wysuwanie korpusu z zewnetrznej czesci 5 powoduje powrót noza do polozenia wyjsciowego.Mechanizm ma stale przelozenie, a zatem posuw noza jest tez staly na danej drodze skrawania, co korzystnie wplywa na jakosc obróbki. Jest to za¬ leta glowicy. Ponadto elementy mechanizmu maja proste i kolowe ksztalty, które umozliwiaja oslo¬ niecie ich przed zanieczyszczeniami, co korzystnie wplywa na ich trwalosc.Podobnie jak w znanym wytaczadle mozna zmie¬ niac wartosc posuwu noza glowicy przez zmiane posuwu maszynowego obrabiarki.¦ Zastrzezenie patentowe Glowica do wytaczania powierzchni kulistych, zawierajaca suport skretny noza i mechanizm po¬ suwu napedzany posuwowym ruchem roboczych czlonów obrabiarki, znamienny tym, ze zaopatrzo¬ na jest w przekladnie zebata, przynajmniej jedno- stopniowa, która ma zebatke prosta (9) sprzezona* z zewnetrzna czescia (5) glowicy oraz zebate kolo (lla) umieszczone na suporcie (11) ulozyskowanym w korpusie zlozonym z czesci (1 i 2) naciskanym sprezyna (7) i osadzonym przesuwnie w zewnetrz¬ nej czesci (5) glowicy.122 985 6 A-A 1 fs 1 ^J //0.5 ' iCL fl-fl PL