Przedmiotem wynalazku jest zawieszenie aktywne pojazdu drogowego o zmiennej charaktery¬ styce tlumienia.Znane sa aktywne zawieszenia pojazdów drogowych sterowane na drodze mechanicznej. Sa to zawieszenia hydropneumatyczne z dopompowaniem czynnika roboczego. Teznane zawieszenia sa zaopatrzone w roboczy element hydropneumatyczny zamontowany pomiedzy podwoziem pojazdu, a wahaczem. Do wahacza jest tez przytwierdzona dzwignia, która poprzez zespól spre¬ zyny i tlumika porusza mase sterujaca zaworem rozdzielczym. Podczas ruchu pojazdu, gdy nastapi zmiana odleglosci pomiedzy nadwoziem a kolem, uklad zadziala. Gdy wspomniana odleglosc zmniejsza sie, dzwignia poruszajaca mase powoduje przesuniecie suwaka zaworu i otwiera doplyw plynu do elementu hydropneumatycznego. Stan otwarcia trwa do momentu, gdy uklad powróci do stanu równowagi. Podobnie, gdy odleglosc kolo-pojazd zwieksza sie, nastepuje odplyw plynu trwajacy do chwili powrotu do stanu równowagi.Stosowanie znanych aktywnych zawieszen w pojezdzie samochodowym umozliwia niwelowa¬ nie przechylów przyjezdzie po luku oraz przy hamowaniu, a takze umozliwia utrzymywanie stalej wysokosci pojazdu nadjezdnia, niezaleznie od obciazenia. Zawieszenia te majajednak duza zwloke dzialania, co uniemozliwia im reagowanie na wymuszenia pochodzace od nawierzchni drogi.Zawieszenie wedlug wynalazku tym sie wyróznia od znanych rozwiazan, ze silownik hydrauli¬ czny jest polaczony ze sprezyna gazowa za pomoca dwóch równoleglych obwodów. Jeden obwód stanowi przewód z dlawikiem o duzym wspólczynniku tlumienia. Drugi przewód jest zaopatrzony w zawór dlawiacy sterowany w znany sposób od nadajnika bezwladnosciowego. Wspomniany zawór dlawiacy jest wyposazony w suwak o konstrukcji i polozeniu krawedzi sterujacych dostoso¬ wanych do zadanej charakterystyki tlumienia w drugim obwodzie.W jednej z korzystnych postaci zawieszenia wedlug wynalazku suwak zaworu dlawiacego ma budowe symetryczna, a jego krawedzie sterujace w polozeniu równowagi pokrywaja sie z krawe¬ dziami komory przeplywu.W innej postaci zawieszenia suwak ma budowe niesymetryczna;jedna z jego krawedzi steruja¬ cych pokrywa sie w polozeniu równowagi z krawedzia sciany komory przeplywu, natomiast druga jest od tej komory oddalona w kierunku na zewnatrz zaworu.2 122930 W dalszej postaci zawieszenia suwak ma budowe symetryczna, lecz obie jego krawedzie sterujace sa w polozeniu równowagi jednakowo oddalone od krawedzi komory przeplywu.W jeszcze innej postaci zawieszenia suwak zaworu dlawiacego ma krawedz sterujaca zakon¬ czona stozkiem scietym, a druga oddalona w polozeniu równowagi od krawedzi komory przeplywu.Zawieszenie wedlug wynalazku charakteryzuje sie natychmiastowym reagowaniem na wymu¬ szenia pochodzace od nawierzchni drogi. Dobór suwaka w zaworze dlawiacym pozwala w latwy sposób ksztaltowac charakterystyke c = f(z), gdzie c oznacza wspólczynnik tlumienia, a z droge przesuniecia suwaka zaworu; umozliwia to dobór optymalnych parametrów zawieszenia. Ponadto wynalazek charakteryzuje sie prostota konstrukcji, a w szczególnosci wyeliminowaniem potrzeby stosowania ukladu zasilajacego.Wynalazek jest dokladniej opisany na przykladzie wykonania w zwiazku z rysunkiem, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie uklad zawieszenia, fig. 2, 4, 6 i 8 — rózne rozwiazania konstrukcyjne zaworu tlumienia schematycznie w przekroju osiowym, a fig. 3, 5, 7 i 9 — odpowia¬ dajace tym rozwiazaniom wykresy charakterystyk tlumienia.Jak pokazano na fig. 1 rysunku, pomiedzy nadwoziem 1 pojazdu, a kolem 2 jest umieszczony hydrauliczny silownik 3 polaczony z gazowa sprezyna 4 za pomoca dwóch równoleglych obwodów.W sklad pierwszego obwodu wchodzi przewód 5 z dlawikiem 6 o duzym wspólczynniku tlumienia.Drugi obwód ma przewód 7 z zaworem 8 tlumienia. Zawór 8, sluzacy do dlawienia przeplywu, jest sterowany za pomoca nadajnika bezwladnosciowego. W sklad tego nadajnika wchodza zespól sprezyny 9 i tlumik 10 polaczonego zjednej strony z wahaczem 11, z drugiej z masa 12. Masa 12 za pomoca ukladu dzwigien jest dalej polaczona z zaworem 8.Masa 12 jest wykorzystana do bezposredniego sterowania zaworem 8. Gdy w czasie ruchu pojazdu na mase 12 zaczyna dzialac przyspieszenie i/lub gdy nastepuje zmiana odleglosci pomiedzy nadwoziem 1, a wahaczem 11, polozenie suwaka 13,15,16,17 zaworu 8 zostaje zmienione. Kazda zmiana polozenia wspomnianego suwaka 13,15,16,17 wywoluje zmiane wspólczynnika tlumienia.Wynalazek umozliwia uzyskanie róznorodnych charakterystyk tlumienia poprzez stosowanie róznych konstrukcji zaworu 8.Na figurze 2 rysunku pokazano zawór 8, którego suwak 13 jest zbudowany symetrycznie.Krawedzie sterujace w polozeniu równowagi pokrywaja sie z komora 14 przeplywu. Przemieszcze¬ nie suwaka 13 w którymkolwiek kierunku powoduje dlawienie przeplywu przez zawór 8, a tym samym progresywne zwiekszanie wspólczynnika tlumienia c. Wykres charakterystyki tlumienia c = f(z) zaworu 8 pokazanego na fig. 2 rysunku przedstawiono na fig. 3. Wykresjest wykonany przy zalozeniu, ze zakres pracy zaworu 8 jest mniejszy od przemieszczenia, przy którym nastapiloby calkowite zamkniecie zaworu 8.Na figurze 4 rysunku jest przedstawiony zawór 8, którego suwak 15 ma budowe niesymetry¬ czna. Jedna z krawedzi sterujacych w polozeniu równowagi pokrywa sie ze scianka komory 14, druga jest od niej oddalona w kierunku na zewnatrz zaworu 8. Jak pokazano na fig. 5 rysunku, zawór ten ma niesymetryczna charakterystyke tlumienia. Przy ruchu suwaka 15 w prawo wspól¬ czynnik tlumienia c przeplywu rosnie progresywnie. Przy ruchu suwaka 15 w przeciwnym kierunku tlumienie ma stala wartosc niezalezna od przemieszczenia, wynikajaca z oporów przeplywu przez otwarty zawór 8.Zawór 8 pokazany na fig. 6 rysunku ma symetryczny suwak 16 z krawedziami sterujacymi jednakowo oddalonymi od krawedzi komory 14. Jak pokazano na fig. 7, tlumienie po obu stronach w poblizu równowagi ma stala wartosc odwzorowana poziomym odcinkiem wykresu.Wreszcie zawór 8 pokazany na fig. 8 rysunku ma lewa czesc suwaka 17 zakonczona stozkiem scietym a prawa odsunieta od komory 14. W tym przypadku przesuwanie suwaka 17 w prawo powoduje liniowy wzrost wspólczynnika tlumienia c, zas przesuwanie w lewo utrzymuje stala wartosc tego wspólczynnika.Zastrzezenia patentowe 1. Zawieszenie aktywne pojazdu drogowego, sterowane na drodze mechanicznej, zaopa¬ trzone w silownik hydrauliczny zamontowany miedzy podwoziem pojazdu, a wahaczem kola i122930 3 polaczony ze sprezyna gazowa oraz zaopatrzone w mase wspólpracujaca ze wspomnianym waha¬ czem za posrednictwem nadajnika bezwladnosciowego zlozonego z zespolu sprezyny i tlumika, znamienne tym, ze hydrauliczny silownik (3) jest polaczony z gazowa sprezyna (4) za pomoca dwóch równoleglych obwodów, z których jeden stanowi przewód (5) z dlawikiem (6)o duzym wspólczyn¬ niku tlumienia, zas drugi stanowi przewód (7) z dlawiacym zaworem (8) sterowanym za pomoca masy (12) polaczonej ze znanym nadajnikiem bezwladnosciowym, przy czym zawór (8) jest wyposazony w suwak (13, 15, 16, 17) o konstrukcji i polozeniu krawedzi sterujacych dostosowa¬ nych do zadanej charakterystyki tlumienia w drugim obwodzie. 2. Zawieszenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze suwak (13) ma budowe symetryczna, ajego krawedzie sterujace pokrywaja sie w polozeniu równowagi z krawedziami komory (14)przeplywu. 3. Zawieszenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze suwak (15) ma budowe niesymetryczna, w której jedna z krawedzi sterujacych pokrywa sie w polozeniu równowagi ze sciana komory (14), zas druga jest od komory (14) oddalona w kierunku na zewnatrz zaworu. 4. Zawieszenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze suwak (16) ma budowe symetryczna, w której obie krawedzie sterujace w polozeniu równowagi sa jednakowo oddalone od krawedzi komory (14). 5. Zawieszenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze suwak (17) ma jedna krawedz sterujaca zakonczona stozkiem scietym, a druga oddalona w polozeniu równowagi od krawedzi komory (14). 1 12 9 10 8 7 Fig-1122930 8 14 7 13 8 15 14 7 Fig 4 8 16 14 7 Fig 6 z Fig 3 z Fig 5 Fig 7 8 17 14 7 Fig 8 Fig 9 Pracownia Poligraficzna UPPRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL