Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pólwyrobów stalowych przeznaczonych do glebokiego tloczenia.Dotychczas pólwyroby przeznaczone do glebokiego tloczenia np. na luski artyleryjskie i butle gazowe wykonywane sa ze stali niskoweglowych zawierajacych 0,06-0,25% C, max.O,035%P max.O,035%S. Nagrzewanie kesisk przed walcowaniem odbywa sie w temperaturze 1260 ± 10°C w czasie 3,5-4 godzin. Walcowanie na walcowni uniwersalnej prowadzone jest w zakresie temperaur 1240-1000°C w kierunku wzdluz osi wlewka. Wielkoscigniotów sa stale w calym procesie walcowa¬ nia i wynosza okolo 10-15%. Po walcowaniu blachówki sa studzone do temperatury otoczenia w powietrzu. Z tak otrzymanych, blachówek wycinane sa elementy, które poddawane sa obróbce cieplnej polegajacej na nagrzewaniu do temperatury 930 ± 10°C, wygrzewane w tej temperaturze w czasie 10-12 minut i ochlodzone w wodzie. W nastepnej kolejnosci elementy sa odpuszczane w temperaturze 670-690°C w czasie 20-25 godzin.Takotrzymane pólwyroby charakteryzuja sie stosunkowo niskimi wlasciwosciami wytrzyma¬ losciowymi i plastycznymi, a w szczególnosci niska udarnoscia w ujemnych temperaturach. Udar- nosc ta przy zastosowaniu próbek udarnosciowych Charpy'ego z karbem V wynosi KV<180 J/cm, a temperatura przejscia w stan kruchy na powierzchni 50% przelomu krystalicznego na próbkach Charpy'ego z karbem V wynosi minus 20±15°C.Sposób wytwarzania pólwyrobów stalowych wedlug wynalazku polega na tym, ze stal zawie¬ rajaca wagowo nie wiecej niz M0%C, 0,012%P, 0,035%Nb, 0,006%O, 0,009%N lub 0,010-0,020%N i 0,07-0,17%V n? ,rzewa sie przed walcowaniem w temperaturze 1260±10°C przez czas nie krótszy niz 4,5 g<- .ziny, nastepnie walcuje sie na blachy uniwersalne w zakresie temperatur 1100-950°C. W dalszych kolejnych operacjach procesu przeprowadza sie normalizo¬ wanie blach w temperaturze 920 ± 10°C w czasie 60 minut a nastepnie wycinanie elementów i wyzarzanie.W przypadku zastosowania stali zawierajacej wagowo do 0,10%C, 0,012%P, 0,012%S, 0,035%Nb, 0,006%0,0,009%N lub 0,010-0,020%N i 0,07-0,17%V modyfikowanej lantanowcami, stal nagrzewa sie przed walcowaniem w temperaturze 1260 ± 10°C przez czas nie krótszy niz 4,52 122 290 godziny nastepnie walcuje sie na blachy w temperaturze poczynajac od 1100°C i konczac ponizej 900°C z lacznym gniotem wynoszacym minimum 20% ponizej 900°C, przy czym kierunek przepu¬ stów wstepnych podczas walcowania blach jest zgodny z osia wlewka a kierunek koncowych przepustów jest prostopadly do osi wlewka. Nastepnymi operacjami procesu sa: normalizowanie w temp. 920± 10°C w czasie 60 minut, wycinanie elementów i wyzarzanie.Sposób wedlug wynalazku zapewnia otrzymanie pólwyrobów charakteryzujacych sie wyso¬ kimi wlasnosciami wytrzymalosciowymi, jak i plastycznymi oraz wysoka udarnoscia zarówno w zakresie temperatur dodatnich jak i ujemnych, Wytrzymalosc na rozciaganie osiaga wartosc Rm<500 MPa, granica plastycznosci Rc<420 MPa, wydluzenie wzgledne As<45%, przewezenie wzgledne Z<85%.Udarnosc próbki Charpy'ego z karbem V osiaga wartosc KV<350 J/cm2 a temperatura przejscia w stan kruchy na powierzchni 50% przelomu krystalicznego na próbkach udarnoscio- wych Charpy^go z karbem V wynosi minus 70 ± 15°C. Przyklad: Sposób wedlug wynalazku jest uwarunkowany dotrzymaniem nastepujacych wymagan i parametrów technologicznych.Zastosowanie do wyrobu blach wsadu zawierajacego max.0,10%C, 0,012%P, 0,012%S, 0,035%Nb, 0,006%O, 0,009%N lub 0,010-0,020%N i 0,07-0,17%V. Podczas wytwarzania stali stosuje sie odgazowanie prózniowe i argonowanie cieklej stali w kadzi. W celu modyfikacji postaci siarczków mozna wprowadzac równiez pierwiastki z grupy lantanowców stosujac 0,5-1 kg pier¬ wiastka na 1000 kg wsadu. Nagrzewanie wsadu dla zgniatacza lub nagrzewanie przed walcowaniem prowadzi sie w temperaturze 1260 ± 10°C przez czas nie krótszy niz 4,5 godziny. Walcowanie blach przeprowadza sie w zakresie temperatur 1100-950°C w przypadku stali nie zawierajacej dodatku lantanowców, natomiast w obecnosci lantanowców walcowanie konczy sie w temperaturze ponizej 900°C z lacznym gniotem wynoszacym ponizej 900°C minimum 20% stosujac przy tym walcowanie krzyzowe, w którym kierunek przepustów wstepnych jest zgodny z osia wlewka a koncowych przepustów prostopadly do osi wlewka. Po zakonczeniu walcowania zaleca sie schladzanie blach natryskiem wodnym do temperatury 680°C a nastepnie wykonuje sie zabieg normalizowania w temperaturze 920±10CC w czasie 60 minut. W nastepnej kolejnosci dokonuje sie wycinania elementów, które poddaje sie wyzarzaniu odprezajacemu w temperaturze 690 ± 10°C w czaie 7-8 godzin. Dalsze chlodzenie elementów odbywa sie w powietrzu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania pólwyrobów stalowych przeznacznych do glebokiego tloczenia, zna¬ mienny tym, ze stal zawierajaca wagowo nie wiecej niz 0,10%C, 0,012%P, 0,012%S, 0 035%Nb, 0,006%O, 0,009%N lub 0,010-0,020%N i 0,07-0,17%V nagrzewa sie przed walcowaniem w tempe¬ raturze 1260±10°C przez czas nie krótszy niz 4,5 godziny, nastepnie walcuje sie na blachy uniwersalne w zakresie temperatur 1100-950°C, po czym przeprowadza sie operacje normalizowa¬ nia, wycinania elementów i wyzarzania. 2. Sposób wytwarzania pólwyrobów stalowych przeznaczonych do glebokiego tloczenia, znamienny tym, ze stal zawierajaca wagowo nie wiecej niz 0,10%C, 0,012%P, 0,012%S, 0,035%Nb, 0,006%O, 0,009% N lub 0,010-0,020%N i 0,07-0,17%V modyfikuje sie dodatkiem lantanowców, nagrzewa przed walcowaniem w temperaturze 1260 ± 10°C przez czas nie krótszy niz 4,5 godziny, nastepnie walcuje sie na blachy uniwersalne w temperaturze rozpoczynajac od 1100°C i konczac ponizej 900°C z lacznym gniotem wynoszacym ponizej 900°C minimum 20%, przy czym kierunek przepustów wstepnych podczas walcowania blach jest zgodny z osia wlewka, a kierunek konco¬ wych przepustów jest prostopadly do osi wlewka, po czym przeprowadza sie operacje normalizo¬ wania, wycinania elementów i wyzarzania.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 cgz.Cena 100 zl PL