PL121885B1 - Method of manufacturing a sheet decorative material of synthetic resinz sinteticheskojj smoly - Google Patents

Description

Opis patentowy opublikowano: 20.02.1984 121885 Int. Cl8 D06N 3/00 B32B 5/16 Twórca wynalazku: Uprawniony z patentu: Conigoieuim Corporation, Portsimouth (Stany Zje¬ dnoczone Ameryki) Sposób wytwarzania arkuszowego materialu dekoracyjnego z zywicy syntetycznej Przemiotem wynalazku jest sposób wytwarzania arkuszowego materialu dekoracyjnego, zwlaszcza z zywicy syntetycznej o oidpowiediniim konitorolowa- nyim ukladzie elementów dekoracyjnych powierz¬ chni.Arkuszowe maiterialy dekoracyjne przeznaczone sa do stosowania jako wyklaidzdny podlogowe, scie¬ nne i sufitowe, plyty biurek, stolów i liczników, warstwy wierzchnie na skóre, (tkaniny, drewno papier, wyroby papierowe, szklo, metale, tworzy¬ wa szitiuczne itd, pokrycia tapicersfcie, draperie, materialy ubraniowe, wykladiziny wnetrz saimocho- dów, wagonów kolejowych, samolotów i innych po¬ jazdów lub innych srodków transportu, okladki ksiazek, periodyków i innych publikacji, pudelka, kartony ? pudla i inne pojemniki, mapy, znaki dro¬ gowe oraz podobne wyroby.Wynalazek dotyczy zwlaszcza sposobu wytwa¬ rzania dekoracyjnych materialów arkuszowych z zywic syntetycznych majacych na pewnych obsza¬ rach powierzchnie gladka, polyskliwa lub blyszcza¬ ca, na innych obszarach powierzchnie powiglabia- na, bez polysku lub majtowa, na jeszcze innych obszarach powierzohoie powglebiana, polyskliwa lub blyszczaca, a wreszcie gdzie indziej powierz¬ chnie gladka bez polysku lub matowa, przy czym wszystkie te obszary ostro konitrastruja ze soba i maja doskonale widoczny wzór naniesiony na tym maiterdale.Dekoracyjne maiterialy arkuszowe z kompozycji 10 15 20 25 2 zywic syntetycznych, wytwarza sie od wielu lat.Jednym z najczesciej stosowanych sposobów wy¬ wolywania lub wzmacniania efektów dekoracyj¬ nych, jest nadawanie wybranym obszarom takich arkuszowych materialów dekoracyjnych róznego, kontrastujacego wykonczenia lub róznicowanie go pod wzgledem polysku, jak na przyklad przez two¬ rzenie powierzchni gladkich, polyskliwych ktb bly¬ szczacych, powierzchni powglebianych, bez poly¬ sku lub maitowych, powierzchni powglebianyich, polyskliwych lub blyszczacych oraz powierzchni gladkich, bez polysku lub matowych, wszystkich silnie kontoastujacych miedzy soba.Opracowano wiele sposobów wywolywania sil¬ nie kontrastujacych ze soba efektów na powierz¬ chni, takich jak róznicujace wytlaczanie mecha¬ niczne, inkrusitacja, trawienie chemicznie i inne sposoby, jednak wszystkie pozostawiaja cos do zyczenia.Na przyklad, róznicujace wytlaczanie mechani¬ czne w polaczeniu z drukowaniem wzoru zawsze nastrecza trudnosci zwiaizane z zachowaniem nie¬ zmienionego wzoru. Inkrusitacja i trawienie che¬ miczne sa zazwyczaj kosztowne i czasochlonne.Z opisu patentowego REN mr DOS 16a&6i2 zna¬ ny jest sposób wyitwarzania arkusza podobnego do produktu zywicznego posiadajacego wytlaczana po¬ wierzchnie, polegajacy na zelowaniu spienialnej kompozycji zywicowej, która zawiera zywice, sro¬ dek porotwórczy ulegajacy termicznemu rozklado- 121885121 885 wi i katalizator obnizajacy temperature rozkladu srodka porotwórczego. W róznych miejscach zelo¬ wanej powierzchni rozmieszcza sie srodek tlumia¬ cy dzialanie wspomnianego katalizatora.Po ogrzaniu naniesionej warstwy w celu dopro- w,adzenia do rozklaidu srodka spieniajacego i spie¬ nienia zywicznego produktu, na tych obszarach, na których wystepuje kaitaiizaitor ze srodkiem, tlu¬ miacym jego dzialanie powstawanie piany jest ograniczone bairdziej niz na pozostalych.Dlatego tez glównym problemem przy opraco¬ wywaniu sposobu wedlug wynalazku bylo znale¬ zienie takiego zestawu zywic syntetycznych w po¬ staci arkusza, który posiada odpowiednie elemen¬ ty dekoracyjne powierzchni utworzone przez kon¬ trolowanie, : zrózi4cowan$ iwykanczanie powierz¬ chni • wytlaczanie Tub róznicowanie polysku, w któryim to arkuszu obszary powierzchni gladkiej lub powiglebianej oraz polyskliwej lub blyszcza¬ cej ostro tontrastuja ze soba i z obszarami glad¬ kimi lub v matowymi, przy czym sposób wytwa¬ rzania arkusza powinien praktycznie wyelimino¬ wac problemy zwiazane z zachowaniem wzoru i nie powinien byc kosztowny ani czasochlonny.Stwierdzono, ze sposób wedlug wynalazku, roz¬ wiazuje te problemy, poniewaz umozliwia oitrizy- manie materialu arkuszowego z zywicy syntetycz¬ nej o powierzchni dekoracyjnej, skladajacej sie z warstwy podkladowej lub podloza, warstwy z kompozycji drukarskiej tworzacej wzór na tej warstwie podkladowej lub podlozu, wierachindej warstwy z zywicy syntetycznej znajdujacej sie na warstwie kompozycji drukarskiej i zawieraja¬ cej praktycznie równomiernie rozmieszczony, re¬ aktywny material monoatoeryczny, zdolny do poli¬ meryzacji i sieciowania oraz inicjator polimery¬ zacji zdolny do zainicjowania reakcji polimeryza¬ cji i sieciowania w celu spoliimeryzowania i usie- ciowania wspomnianego reaktywnego materialu monomerycznego zdolnego do polimeryzacji i sie¬ ciowania, a wiec i do zwiejkszenia lepkosci stopu w wierzchniej warstwie z zytwicy syntetycznej.Sposób wytwarzania arkuszowego materialu z zywicy syntetycznej o dekoracyjnej powierzchni polega na ulozeniu lub uformowaniu warstwy pod¬ kladowej lub podloza, zastosowaniu kompozycji drukarskiej w postaci warstwy tworzacej wzór na tej warstwie .podkladowej lub podlozu, utwo¬ rzeniu na warstwie kompozycji drukarskiej wierzchniej warstwy z zywicy syntetycznej za¬ wierajacej praktycznie równomiernie w niej roz¬ mieszczone, reaktywne materialy monoimeryczne zdolne do polimeryzacji i sieciowania, pokryciu pewnych obszarów tego materialu arkuszowego z zywicy syntetycznej inicjatorem polimeryzacji, zdolnym do zainicjowania reakcji polimeryzacji i sieciowaniaf w celu spolameryzowania i usiecio- wamia wspomnianych, reaktywnych materialów monomerycznych zdolnych do polimeryzacji i sie¬ ciowania, oraz na ogrzaniu powierzchni wierzch¬ niej warstwy z zywicy syntetycznej w celu spo¬ wodowania, aby inicjator polimeryzacji zapoczat¬ kowal polimeryzacje i sieciowanie wspomnianycih, reaktywnych materialów monomerycznych, zdol¬ nych do polimeryzacji i sieciowania w obszarach 10 15 20 pokrytych inicjatorem polimeryzacji, wskutek czego wzrasta w tych obszarach lepkosc stopu wierzchniej warstwy z zywicy syntetycznej.Stwierdzono, ze na skutek ogrzewania do od¬ powiednio podwyzszonej temperatury wraz z ko¬ rzystnie towarzyszacym wytloczeniem mechanicz¬ nym, w wystarczajaco dlugim okresie czasu i pod cisnieniem, polimeryzuja i/iub sieciuja sie reak¬ tywne materialy monomeryczne zdolne do poiliime- ryzacji i wzrasta lepkosc stopu wierzchniej war¬ stwy, ale tylko w obszarach polozonych bezposred¬ nio pod inicjatorem lub kaitalizatorem polimery¬ zacji.W rezultacie, w obszarach tych matowe lub bez polysku wykonczenie lub tekstura sa bardziej odporne w podwyzszonych lemperaturach, pod¬ czas nastepujacego potem stapiania i/lub spienia¬ nia i dlatego tez, obszary te pozostaja praktycznie niezmienione, w takiej postaci jaka przybraly pier¬ wotnie podczas formowania mechanicznego:.W innych obszarach, gdzie nie zachodzi poli¬ meryzacja i/lub sieciowanie reaktywnych mate¬ rialów monomerycznych zdolnych do polimeryza- cji? zawartych w wierzchniej warstwie i praktycz- 25 nie nie wzrasta lepkosc stopu mechanicznie wy¬ tloczona, plaskie, bez polysku lub matowe wykon¬ czenie lub tekstura miekna lub topia sie w pod¬ wyzszonych temperaturach, podczas stapiania i/lub spieniania do tego stopnia, ze plyna i tworza gladkie, polyskliwe lub blyszczace wykonczenie ostro kontrastujace z sasiadujacym, plaskim, bez polysku lub matowym wykonczeniem, w obsza¬ rach materialów spoiiimeryzowanych i/lub usie- ciowanych o wyzszych lepkosciach stopu.W przeciwienstwie do -sposobu znanego z opisu patentowego REN nr DOS 16206:12, sposób we¬ dlug wynalazku polega wiec na mechanicznym wytlaczaniu kompozycji zywicznej, przy czym ini¬ cjator polimeryzacji rozmieszczany jest selektyw¬ nie na wybranych obszarach materialu, dzieki cze¬ mu podczas ogrzewania towarzyszacego polimery¬ zacji, która zachodzi w czasie wytlaczania mecha¬ nicznego reaktywnego, ulegajacego polimeryzacji monomeru, zdarcie warstwy nastepuje na obsza¬ rach lezacych nad inicjatorem polimeryzacji.Powoduje to wzrost lepkosci stopu, na skutek czego podczas dalszego ogrzewania czesci te wy¬ trzymuja stapianie i wytlaczanie mechaniczne na¬ tomiast inne powierzchnie ulegaja stopieniu i sta¬ ja sie dzieki temu gladkie, co pozwala uzyskac skontrastowana powierzchnie kompozycji po prze¬ prowadzonej polimeryzacji Oczywiscie, powyzszy uproszczony i w skrócie opisany sposób jest jedna z wielu mozliwych me- 55 tod realizacji sposobu wytwarzania arkuszowych materialów z zywic syntetycznych wedlug wyna¬ lazku, stanowiac ilustracje wynalazku w szero¬ kim sensie. Dla zwiezlosci i jasnosci pominieto w opisie itakie konwencjonalne, standardowe etapy obróbki, jak na przyklad ogrzewanie, zelowanie, chlodzenie, suszenie itd.Niniejszy opis i zalaczone rysunki stanowia ilustracje korzystnych i typowych cech sposobu wedlug wynalazku.Na figurze 1 uwidoczniony fragmentarycznie 30 35 40 45 50 605 schematyczny rzut przekroju pionowego wedlug wynalazku w jej poczatkowej postaci, przed ogrza¬ niem i spienieniem.Na figurze 2 przedstawiono fragmentarycznie schematyczny rzut przekroju pionowego wyrobu wedlug wynalazku w jej poczatkowej postaci, przed ogrzaniem i spienieniem.Na figurze 3 pokazano fragmentarycznie, sche¬ matyczny rzut przekroju pionowego wyrobu uwi¬ docznionego na fig. 2, takze w formie finalnej ? po ogrzaniu i spienieniu, po linii 3—3 zaznaczonej na fig. 2. iNa figurze 4 uwidoczniono fragmentarycznie, schematyczny rzut pionowy przekroju innego wy¬ robu wedlug wynalazku, ilustrujacy jego strukture przed ogrzewaniem i stapianiem.Na figurze 4A przedisitawiono fragmentarycznie, schematyczny rzut pionowy przekroju wyrobu z fig. 4, ilustrujacy jego strukture po ogrzaniu i stopiendu.Na figurze 5 pokazano fragmentarycznie, sche¬ matyczny rzut pionowy przekroju jeszcze innego wyrobu wedlug wynalazku, Mustrujacy jego struk¬ ture przed ogrzaniem i spienieniem.Na figurze 5A przedstawiono fragmentarycznie, schematyczny rzut piondwy^przekroju wyrobu z fig. 5, ilustrujacy jego strukture po ogrzaniu i spienieniu oraz usunieciu papieru stanowiacego podklad- Na figurze 6 uwidoczniono fragmenitarycznie, schematyczny rzut pionowy przekroju innego wy¬ robu wedlug wynalazku, ilustrujacy jego struk¬ ture przed ogrzaniem i stopieniem.Na figurze 6A przedstawiono fragmentarycznie, schematyczny rzut pionowy przekroju wyrobu z fig. 6, ilustrujacy jego strukture po ogrzaniu i stopieniu.Na figurze 7 uwidoczniono fragmentarycznie^ schematyczny rzut pionowy przekroju jeszcze in¬ nego wyrobu wedlug wynalazku, ilustrujacy jego strukture po ognzaniu i spienieniu.Na figurze 8 pokazano fragmentarycznie, sche¬ matyczny rzut pionowy przekroju jeszcze innego wyrobu wedlug wynalazku ilustrujacy jego struk¬ ture po ogrzaniu i stopieniu zywic.Na ? figurze 9 przedstawiono, fragmentarycznie, schematyczny rzut pionowy przekroju kolejnego wyrobu wedlug wynalazku ilustrujacy jego struk¬ ture przed ogrzaniem i stopieniem zywicy, jezeli kompozycja polimerów zawiera srodek porotawór- czy, luib po ogrzaniu i stopieniu zywicy, jezeli kom¬ pozycja polimerów nie zawiera srodka porotwór- ozego.Na figurze 10 pokazano fragmentarycznie, sche¬ matyczny rzut pionowy przekroju wyrobu uwido¬ cznionego na fig. 9 po ogrzaniu i stopieniu zywi¬ cy oraz spienieniu, jezeli kompozycja polimerycz- na zawierala srodek porotwórczy.Na figurze 11 przedstawiono fragmentarycznie, schematyczny rzut pionowy przekroju wyrobu z fig. 10 po ogrzaniu i stopieniu zywicy oraz spie¬ nieniu w przypadku wlaczenia do pewnych obsza¬ rów powierzchni inhibitora spieniania zawartego w farbie drukarskiej.Na figurze 12 uwidoczniono fragmentarycznie, 885 6 schematyczny rzut pionowy przekroju jeszcze in¬ nego wyrobu wedlug wynalazku, w którym ini¬ cjator polimeryzacji wolnorodnikowej, katalizator lub nadtlenek organiczny znajduje sie w oddziel- 5 nej warstwie produktu.Rysunki powyzsze wykonano w skali 1:1.Jedynie niektóre czesci i irozmiary narysoiwno w niewielkim powiekszeniu, podczas gdy niektóre inne — w niewielkim zmniejszeniu. Przyjeto taki w sposób zEustrowainia wynalazku w celu lepszego wyjasnienia niektórych szczególów mniejszych czesci i podkreslenia wagi pewnych cech i aspek¬ tów niniejszego wynalazku, takich jak grubosc warstwy kompozycji farby drukarskiej która na w rysunku przedstawiono w wielokrotnym powiek¬ szeniu.Wynalazek opisany jest najpierw ogólnie i zilu¬ strowany na fig. 1—3. Na tych rysunkach pirzed- stawiono arkuszowy material z zywicy syntetycz- 20 nej 10 zawierajacy warstwe podkladowa lub pod¬ loze 11 skladajace sie ze stosunkowo plaskiego ar¬ kusza materialu podlozowego 12 i potencjalnej kompozycji rwlimerycinej 13, które to podloze, po /mechanicznym wtloczeniu w podwyzszonej 88 tetmpierafturze i pod zwiejtózonyim cisnieniem i spie¬ nianiu w jeszcze nawet wyzszej temperaturze, sklada sie ze stosunkowo silnie spienionej, poro¬ watej kompozycji z zyjwicy syntetycznej 14 i dosc slabo spienionej, inhibitowanej, zasadniczo niepo- 30 rotwatej kompozycji' z zytwicy syntetycznej 16.Termin „zasadniczo nieporowata" nie oznacza zupelnie niepórowatego tworzywa, a wskazuje je¬ dynie, ze ewentualnie znajdujace sie W nim pory sa znacznie mniejsze i jest ich iduzo mniej niz w 35 tak zwanej porowatej czesci 14.Kompozycje z farba drukarska 19 w postaci po¬ zadanego wzoru, zwykle wielobarwna, stosuje sie do powierzchni potencjalnie spieniainej kompozy¬ cji z zywicy syntetycznej 13 przed mechanicznym 40 wytlaczaniem w podwyzszonej temperaturze i pod zwiekszonym cisnieniem i przed spienianiem w jeszcze nawet wyzszej temperaturze.Wzór utworzony z kompozycji zawierajacej far¬ be drukarska 18 sklada sie z pewnych obszarów « 20, w których znajduje sie modyfikator spienia¬ nia, taki jak inhibitor oraz inicjator lub kataliza¬ tor polimeryzacji woflnorodnikowe}, taki jak nad¬ tlenek organiczny. Inne, wybrane obszary 21 nie zawieraja jakiegokolwiek modyfikatora spienia- so nia aflbo inicjatora lub katalizatora polimeryzacji wolnorodnikowej. Podzialu tego dokonano w ce¬ lu ulatwienia trroraumienia opdsiL Kompozycja z zywicy syntetycznej w postaci wierzchniej war¬ stwy 22 rozlozona jest praktycznie i^wnomiernie 55 nad kompozycja zawierajaca farbe drukarska 18.Jak mozna zauwazyc, zwlaszcza na fig. 3, mo¬ dyfikator lub inhibitor spieniania ogranicza spie¬ nianie potencjalnie spieniaJkiej kompozycji z zy¬ wicy syntetycznej 13 w obszarach A, które kore- 60 sponduja i sa znakomita kopia obszarów 20. Jed¬ noczesnie nie jest ograniczana lub hamowana eks¬ pansja i spienianie potencjalnie spieniainej kom¬ pozycji z zywicy syntetycznej 13 w obszarach B, nie lezacych bezposrednio nad Obszarami 20, w «5 (których znajduje sie modyfikator lub inhibitor121 885 T 8 spieniania. Jak dotad, wszystko to jest konwencjo¬ nalne i ogólnie znane.Nalezy takze zaznaczyc, iz inicjator lub katali¬ zator polimeryzacji woinarodniko/waj znajdujacy sie w obszarach 20 powoduje, z przyczyn dalej szczególowo omówionych, powstanie w obszarach powierzchni wierzchniej wansitwy 22 lezacych bez¬ posrednio nad obszarami 20 powglebianego, mato¬ wego lub bez polysku wykonczenia lub tekstury, podczas gdy obszary B wierzchniej warstwy 22 nie lezace bezposrednio nad obszarami 20 i nie zawierajace inicjatora lub katalizatora polimery¬ zacji wolinarodniikowej maja wykonczenie gladkie, polyskliwe lub blyszczace. Oba typy wykanczania silnie ze soba kontrastuja.Nalezy sobie uprzytomnic, ze w obszarach 20 znajduje sie nie tylko inicjator lub katalizator polimeryzacji wolnorodinilkotwej, ale takze mody¬ fikator lub inhibitor spieniania oraz wybrany pig¬ ment lub barwnik z kompozycji drukarskiej 18, stosownie do wybranego, wielobarwnego wzoru.W konsekwencji, powglebdane, matowe lub bez polysku wykonczenie lub tekstura w obszarach A stanowi pelna, doskonala kopie obrazu utworzone¬ go pnzez stosunkowo niskie, niespienione czesci 16 kompozycji z zywicy syntetycznej 13 oraz wzór dany pigmentami lub banwnikamd.Jednoczesnie gladkie, polyskliwe lub blyszczace wykonczenie w obszarach B stanowi pelne, dosko¬ nale odwzorowanie obrazu utworzonego przez sto¬ sunkowo wysokie, spienione czesci 14 kompozycji z zywicy syntetycznej 13 oraz rozmieszczone w nich pigmenty lub barwniki.Bardziej szczególowy opis takich struktur, ich zdolnosci do doskonalego odiwzorowyiwania wgle¬ bien, wykonczen lub tekstur oraz obszarów spie¬ nionych i barwnych obrazów, jak równiez sposo¬ bów otrzymywania takich struktur opisano bar¬ dziej szczególowo dalej w odniesieniu do typo¬ wych i korzystnych realizacji wynalazku.Warstwa podkladowa lub podloze 11 moze za¬ wierac stosunkowo plaski, wlóknisty arkusz ma¬ terialu podlozowego 12 i/lub ewentualnie spienio¬ na kompozycje z zywicy syntetycznej o, ewentu¬ alnie, chemicznie powglejbianej powierzchni i/lub inny, dosc plaski arkusz materialu.Jako warstwe podkladowa lub podloze 11 ma¬ terialu z zywicy syntetycznej w postaci arkusza 10 wedlug wynalazku mozna stosowac, w razie po¬ trzeby lub zyczenia, stosunkowo plaski material arkuszowy w postaci tkaniny podlozowej 12.Taki material podlozowy 12 moze byc sfilcowa¬ nym lub zimatowanym materialem wlóknistym zlo¬ zonym z przenikajacych sie wzajemnie pomiesza¬ nych wlókien, badz tez materialem wlókienniczym tkanym, dzianym, czy tez otrzymanym jakimkol¬ wiek innym sposobem, arkuszem z kompozycji za¬ wierajacej zywice syntetyczna, papierem, mate¬ rialem papierniczym lub podobnymi, równowaz¬ nym pod wzgledem funkcji materialem.Najczesciej jako material podlozowy stosuje sie sfilcowany material wlóknisty w postaci arkusza z wlókien nieorganicznych, takich jak azbest, or¬ ganicznych, takich jak celuloza, baiwelna, juta lub sztuczny jedwab, syntetycznych, takich jak polio- lefinowe, poliamidowe, akrylowe, szklane itd., choc w specjalnych sytuacjach mozna równie do¬ brze stosowac wiele innych, odpowiednich mate¬ rialów. 5 Takie materialy podlozowe w fonmde arkuszy omówiono w wielu znanych opisach patentowych, takich jak opisy patentowe St. Zjedn. Am. nr 3203094, 3293108 i 3660167.Grubosc tego stosunkowo plaskiego materialu podlozowego w duzym sitopniu zalezy od rodzaju produkowanego wyrobu i jego przeznaczenia. Za¬ zwyczaj, grubosc wynosi 0,25—2,3 mm, ale w pew¬ nych okolicznosciach moze ona wykraczac poza te granice,'zwlaszcza powyzej 2,3 mm.Wspomniany, stosunkowo plaski material podlo¬ zowy w postaci arkusza 12 mozna stosowac sam jako warstwe podkladowa lub podloze lub tez mozna go uzyc razem z innymi materialami ar¬ kuszowymi, .takimi jak na przyklad warstwa ewen¬ tualnie spienialnej kompozycji zawierajacej zy¬ wice syntetyczna. Jako podloze mozna tez stoso¬ wac warstwe ewentualnie spienialnej kompozycji z zywicy syntetycznej. Takie kompozycje z zywic syntetycznych mozna wytwarzac dobrze znanymi sposobami, jako glówny skladnik kompozycji. Mo¬ ga one zawierac jedna lub wiecej zywic syntetycz¬ nych, takich jak polimery lub kopolimery chlorku winyHu lub inne zywice, takie jak poliuretan.Innymi skladnikami takich kompozycji z zywic syntetycznych sa: srodek porotwórczy, taki jalk w razie potrzeby azodwukarbonamid, rózne pnzy- spiesizacze/stabiliizatory lub katalizatory, takie jak ftalan olowiawy, heptanokarboksylan-1 cynku, tle¬ nek cynku, heptanokarboksylan-il olowiu, fosfo¬ ryn olowiawy itd. rózne stabilizatory nadajace od¬ pornosc na dzialanie swiatla iflub ciepla, takie jak mydla metaliczne, zmiekczacze, takie jak ftalan dwiuoktylowy, ftalan butylowobenzylowy, sebacy- nian dlwubutylowy itd., srodki barwiace i pigmen¬ ty, takie jak dwutlenek tytanu, rozpuszczalniki i rozcienczalniki, takie jak keton metylowoetylowy, benzyna lakowa itd., wypelniacze, takie jak glin¬ ka lub wapien, oraz- wiele innych dobrze znanych dodatków i srodków uszlachetniajacych.Wpirajwdzie korzystne jest stosowanie polimeru lub kopolimeru chlorku winylu w postaci plastd- zolu i wlaczenie tej typowej zywicy syntetycznej w sklad kompozycji, jednak mozna równiez uzy¬ wac inne zywice i to nie tylko w postaci pla- stiizolu ale takze jako organozol, lateks lub w roz¬ tworze. Rodzaj zywicy i postac w jakiej sie ja stosuje, nie maja znaczenia przy rozpatrywaniu istoty .wynalazku.Mozna stosowac wiele innych, odpowiednich zy¬ wic zestawionych we wspomnianych uprzednio opisach patentowych St. Zjedn. A/m.Podobnie, aczkolwiek jako typowy i korzystny srodek spieniajacy podana kompozycje zawieraja¬ ca zywice syntetyczna, jezeli oczywiscie pozadane jest jej spienienie, a wymieniono powyzej i po¬ dano w przykladach azodiwukaribonamid, to moz¬ na równiez stosowac wiele innych, równowaznych srodków spieniajacych.Rodzaj srodka spieniajacego nie ma nic wspól¬ nego z istota wynalazku. Do przyjecia jest wiec 15 20 30 35 40 45 50 58 60Tablica 1 Skladniki kompozycji Polichlorek winylu, gatunek dyspersyjny, logarytmiczna liczba Lepkosciowa 1,0 Polichlorek winylu, gatunek dyspersyjny, logarytmiczna liczba lepkosciowa 0,9 Polichlorek winylu, suspen- syjny do mieszanek, logaryt¬ miczna liczba lepkosciowa 0,9 Ftalan aikilowo/benzylowy Polidodecylobenzen Modyfikowany ftalan aikilo- woarylowy Airyloalkan Ftalan dwiu^-etyloheksylojwy/ Ftalan butylowobenzylowy Zepoksydowany i zestryfiko- wany olej talowy Benizyma lakowia (temperatura wrzenia 149—2I18°C) 1 Fosforyn dwiufenylowoidecylowy Fosforyn olowiawy Tlenek cynku Heptanoikairiboksylan-l cynku | (18% Zn) Heptanokarfooiksyiain-1 olowiu | (24% Pb) Dwutlenek tytanu Azodwukarbonamid Bezwodny krzemian glinowy P-6 50 50 55 10 1,5 5 2,5 P-7 100 57 1,11 5,29 1 2,53 P-8 100 5 GO 11,0 1 2 3 P-5 100 57 f Mi 5,29 2,53 P-9 25 50 25 57 1,11 5,29 2,53 PH2 76 25 12 7,09 38 1,11 5,29 2,53 p-ao 75 25 58 1,55 1 • 1 | 1,2 5,29 2,53 P-ll 100 53 5 1,55 3 5,2:9 2,53 P-12 75 25 12 8,02 38 1,55 | 1,11 1 5,29 2,53 Pnl3 50 50 12 4,2 38 5 1,55 i,° 1 5,29 2,5 P-14 50 50 12 3,27 38 1,55 1 i,o 1 0,29 2,53 P-l 70 30 16,8 13,3 2,91 27,7 1 0,86 | 3,64 | 2,32 1 12,3 P-3 | 75 25 12 2 52 38 1,55 i 1,95 1 5,29 2,53 P-15 | 100 62,5 1,55 | 0,95 | 5,29 2,53 P-4 « 75 25 12 2,53 38 1,55 1 i,o 5,29 2,53 P-16 75 25 13,5 6,36 31,5 5,1 1,55 1,0 5,29 | 2,53121 885 11 12 wiele innych odpowiednich srodków spieniajacych wymienionych we wspomnianych opisach paten¬ towych St. Zjedn. Ani. Wymagana jeisit tjHlko od¬ powiednio wysoka temperatura rozkladu srodka spieniajacego, taka aby nie nasljapilo jego zafcty- wowanie lub rozklad przed podlgirizaniem, zzelo- wanieim i wytlaczaniem mechanicznym.Do srodków spieniajacych uwalniajacych inten¬ sywnie gaz nalezy (w nawiasach podczas tempe¬ ratury rozkladu) azodwukaribonaimid (109OC)? N,N'- -idwumetjHlp-NyN^wiuniitiroizoamjid kwasu tereftalo- wego (104°C), azoizobutyironiltryl (116°C), p,p'-ofcsy- dwu/benzenosulfonyiohydrazycV (160°C), 80% dwu- nitrozopie/aometylenoczte^ (188°C)? pjp/-oksy- dwu/benzenosulfonyloseimifcaiibazyd/ (aifi^C), azo- dwukarboksylan baru (ponad 250°Cy i wiele in¬ nych. Przy takich temperatarach rozkladu gaz uwalnia sie intensywnie we ftalanfe dwuoktyjo- wym.W sklad kompozycji zawierajacej zywice syn¬ tetyczna mozna tez wlaczyc wiele innych dodat¬ ków, takich jak przyspieszacze, inicjatory,1 katato- zatory, srodki modyfikujace lepkosc, stabilizatory nadajace odpornosc na dzialanie swiatla i ciepla, srodki pochlaniajace promieniowanie nadfioleto¬ we, barwniki, pigmenty, zmiejkczacze, antyuitlenia cze, wypelniacze, srodki bakteriostatyczne i bakte¬ riobójcze oraz inne.Natura oraz wlasnosci fizyczne i chemiczne roz¬ nych skladników kompozycji zawierajacej zywice syntetyczna nie pozostaje w jakimkolwiek zwiaz¬ ku z istota niniejszego wynalazku. Nie jest po¬ trzebne specjalne opracowywanie takich dodaitfców.Wszystkie skladniki sa dobrze znane i stosowane w .przemysle, a wiele z nich zestawiono we wspo¬ mnianych uprzednio opisach patentowych St.Zjedn. Aim, Korzystna jest tez kompozycja w postaci dys¬ persji zywicy syntetycznej w osrodku cieklym.Osrodkiem iym moze byc zmiekczacz w przypad¬ ku piastizolu, weda w przypadku lateksu wodne¬ go lub rozpuszczalnik organiczny w przypadku or- ganizolu. Doskonale rezultaty osiaga sie uzywajac plastizol, tzn. dyspersje zywicy syntetycznej w zmiekczaczu, i taka tez postac jest korzystna i ty¬ powa przy zastosowaniach do niniejszego wyna¬ lazku.Sposród korzystnych, typowych zmiejkczaczy li- zytecznych przy sporzadzaniu takich plastizoli wy¬ mienic mozna sebacynian dwiuibutyflowy, sebacy- nian dwuoktylowy, adypimian dwuofctylowy, ady- pinian dwudecylowy, azelainian dwuoktylowy, fta- lan dwubutyiowy, ftalan dwufcaprylowy, ftalan dwuoktylowy, (ftalan dwiubutolksyetylowy, fosforan trojkrezylowy, fosforan oktyilówodwu&inyflowy, dwubenzoesan glikolu dwupropylowefeo, sebacy¬ nian butylowobenzylowy, sebacynian dwufoenzyio- wy, fitalan dwubenzylowy i ftalan butylowoibenzy- lowy.Choc w dalszej, czesci opisu przedstawiono zasto¬ sowania plastizoli w niniejszym wynalazku, to oczywiscie nie wyklucza sie uzycia organozoii i lateksów.W tablicy 1 podano sklady kilku typowych i ko¬ rzystnych, potencjalnie spienialnych kompozycji plastizoiowych. Zawartosci poszczególnych sklad¬ ników wyrazano w czesciach wagowych przypa¬ dajacych na 100 czesci zywicy.Spienialne sa wszystkie kompozycje zestawione w 5 tej tablicy zawierajace azodwukaaibonaimid. Sklad¬ nik ten wylacza sie z kompozycji, jezeli potrzebna lub pozadana jest kompozycja niespienialna.Jezeli nie stosuje sie materialu podlozowego w postaci arkusza sfilcowanej. lub zmatowanej wlók¬ niny wówczas plastizol mozna nakladac rakla, po¬ wlekac nim za pomoca walców, lub wylewac na latwy do oddzielenia nosnik, taki jak tasma sta¬ lowa, tasma gumowa, papier zdzieralny, pilsn lub inna tkanina lub material z powloka ulatwiajaca jej oddzielenie, po czyim zedrzec z tego nosnika.Jezeli natomiast stosuje siy material podlozo¬ wy w postaci arkusza i pozostaje on czescia pro¬ duktu gotowego, wówczas plastizol naklada sie nan rakla, powleka za pomoca walców, wylewa lub naklada innymi sposobami i znanym sposobem spaja z nosnikiem zasadniczo równomiernie; Gru¬ bosc itakiej powloki plastizolowej ze spienialnej kompozycji zawierajacej zywice syntetyczna wy¬ nosi 0j\Q—lj2& mm na mokro, a w razie potrzeby lub zyczenia, wiecej.Po nalozeniu plastizolu na nosnik, czyli material podlozowy w postaci arkusza — calosc lagodnie ogrzewa sie w piecu lub innym odpowiednim urza¬ dzeniu ogrzewczym w ciagu 1^-4 minut, w tempe- raturze 116—243°C, a praktycznie 143—177°C, w której nastepuje zwiazanie i zzeloWanie plastizo¬ lu, wskutek czego latwiejsza jest jego dalsza ob¬ róbka. Temperatura i czas ogrzewania sa wzaje¬ mnie zalezne, przy czym im wyzsza jest tempera¬ tura, tym krótszy jest czas i odwrotnie. Tempe¬ ratura nie powinna byc jednak na tyle wysoka, alby zaktywowac lub spowodowac rozklad srodka spieniajacego znajdujacego sie w kompozycji, co spowodowaloby jej spienienie.Nastepnie, zzelowana, zwiazana kompozycje za¬ wierajaca zywice syntetyczna chlodzi sie i dru¬ kuje na niej lub powleka odpowiednia kompozy¬ cje drukarska, tworzac odpowiedni, wielobarwny wzór. Wzór ten oczywiscie nie .pozostaje w jakim¬ kolwiek zwiazku z istota niniejszego wynalazku i mozna wybrac dowolny, a odpowiedni do osia¬ gniecia pozadanego celu.Procedura drukowania jest znana i nie wyma¬ ga szerszego opisu.Jezeli pozadane jest zróznicowanie powierzch¬ ni i pod wzgledem wysokosci, wówczas w wybra¬ nych czesciach wzoru nadrukowanego na powierz¬ chni kompozycji zawierajacej zywice syntetyczna róznicuje sie w tej ilosci, stezenie lub rodzaj srod¬ ka spieniajacego, zaleznie od pozadanych efektów, które zamierza sie osiagnac podczas spieniania.Takie róznicowanie szeroka opisano we wspomnia¬ nych wyzej opisach patentowych Stanów Zjedno¬ czonych Ameryki i nie wymaga ono dalszych wy¬ jasnien.Jezeli nie sa pozadane zadne efekty róznicuja¬ ce powierzchnie pod wzgledem wysokosci, wów¬ czas oczywiscie nie ma potrzeby wlaczania srod¬ ków modyfikujacych lub inhibitorów spieniania do kompozycji drukarskiej. Stopien spieniania jest 20 25 30 35 45 50 55 60121 885 13 14 wówczas jednakowy na calej powierzchni. We wspomnianych uprzednio opisach patentowych Sltanów Zjednoczonych Ameryki pirzedlstawiono niektóre typowe, dobrze znane kompozycje zawie¬ rajace farby drukarskie.W pewnych wybranych obszarach wzoru umie¬ szcza sie inicjator lub katalizator polimeryzacji, którego cel uzycia omówiono szerzej w dalszej czesci opisu przy dyskusji pewnych reaktywnych monomerów zdolnych do polimeryzacji. Stezenie inicjatora lub katalizatora polimeryzacji wolno¬ rodnikowej w kompozycji, drukarskiej wynosi 1—35 do 40, korzystnie 1—40 procent wagowych w stosunku do calej kompozycji. Te inicjatory lub katalizatory wolnorodnikowej polimeryzacji, czesto stosowane w przemysle, sa najczesciej nad¬ tlenkami organicznymi lub nadlzwiazkaimi, które charakteryzuja sie obecnoscia termicznie niesta¬ bilnej grupy tlen^tien (tzn.: —O^O^-, czyli gru¬ py nadtlenkowej).Przy rozkladzie takich grup, zazwyczaj pod dzialaniem ciepla, w podwyzszonej temperaturze, tworza sie wolne rodniki inicjujace reakcje poli¬ meryzacji.[Rodzaj inicjatora lub katalizatora polimeryzacji wolnorodnikowej dobrany jest do temperatury, w której; zachodzi reakcja polimeryzacji, szybkosci rozkladu inicjatora polimeryzacja wolnorodniko¬ wej lub nadtlenku organicznego, szybkosci powsta¬ wania wolnych rodników, obecnosci jonów metali lub rozpuszczalników albo rozcienczalników, w któ¬ rych czesto dostepne sa w handlu nadltlenM or^ ganiczne, stezenia nadtlenku organicznego i tlenu w próbce, energii aktywacji itp.Z dalszej czesci opisu bedzie oczywiste, ze ko¬ rzystnym i typowym nadtlenkiem organicznym lub inicjatorem albo katalizatorem polimeryzacji wolnorodnikowej jest nadtlenek dwufcumylu, od¬ powiedni w przypadku wiekszosci reaktywnych monomerów zdolnych do polimeryzacji. Zwiazek ten jest korzystny ze wzgledu na to, ze jego czas polowicznego zaniku wynoszacy jedna minute, jest dobrze dopasowany do normalnej temperatury ze¬ lowania uzytego plastizolu, normalnej temperatu¬ ry mieknienia zastosowanej kompozycji zawiera¬ jacej zywice syntetyczna i normalnej temperatu¬ ry rozkladu srodka spieniajacego (azodwiukatrbo- namidu).Oczywiscie, odpowiednie sa liczne, inne nadtlen¬ ki organiczne lub inicjatory albo katalizatory po¬ limeryzacji wolnorodnikowej, zadowalajace z pun¬ ktu widzenia podstaw niniejszego wynalazku.Na przyklad, w przypadku kompozycji zawiera¬ jacej jako zywice syntetyczna poliuretan korzyst¬ ne byloby uzycie dwulaurynianu dwiubutyitocyny jako katalizatora sieciowania. Do innych, typo¬ wych i korzystnych nadtlenków organicznych na¬ lezy nadtlenek dwu/Ul-rzed.butylu/, 2,5^(Jwulmety- lo-2,5-dwu/in-rzed.-biutylonad!1Jleno/hekBan, 2,5^dwu- metylo-2,5Hdwi^II-rze^ nadtlenek dwu/niH£zed.-amyilu/, nadtlenek III- -rzedfoujtyilo^ihydirokl^ a^ia^wu/lilfitzed.ibfu- tylonadtleno/dwuizopropyioibenzen, nadtlenek ben¬ zoilu, nadtlenek dwuiaobutyryilawy, nadtlenek 2,4- HdwucMorobenzbilu, nadtlenek dwuizcmonanoilu, nadtlenek dekanoilu, nadtlenek laiuroilu, nadtlenek acetylu, nadtlenek kwasu bursztynowego, nadtle¬ nek p-chlorobenzoilu, 2,5Hdwuwodoronadtleno-2,5- rdwumetyloheksan, wodoronadtlenek kumenu, wo- 5 doronadtlenek Illnrzed. butylu, wodorotlenek p- -mentanu, wodoronadtlenek dwuizopropylobenze- nu, wodoronadtlenek l,ly3,3HCzterometylobutylu, nadtlenodwaiweglan dwu/n-propylowy/, nadtleno¬ dwuweglan dwuizopropylowy, nadtlenodwuweglan io dwu/n-TzedJbutylowy/, nadtlenodwuweglan dwu/2- -etylohekisylówy/, nadtlenodwuweglan dwucylldohe- ksylowy, nadtlenodwuweglan dwucetylowy, nad¬ tlenodwuweglan dwu^-llil^rzed.butyloheklsylowy/, weglan III-(rzed.butylonadtlenoizotpirt)pyiLu, 2,2'-azo- 15 dWu/Lzobutyronitryl/, l,l-dwu/IIlHrzed.bu(tyiIonad- tleno/-3,3,5Htrójimetylocyklohefcsan, nadoctan III- -i:zed.butylu, nadizornaslan Ill-rzed-butydu, nad-2- -etylopentanokarbofcsylan IIlHrzed.butylu, trójme- tylonadóctan IH-rzedbutylu, neonadnonanofcanbo- 20 tesylan IiII-rzed.butyilu, nadmaleinian 111-rzed.buty- lu, dwunadftalan dwui/HI-rzed.butylu/, 2,5-dwume- tylo^,5Hdwu/benzoiionad!tleno/hefcsan, 2,3-dwuime- tylo-2,5-dwu/oktano^nadtleno/ heksan, nadlkapry- lan Ill-rzedjbutylo, nadbenzoesan IljlHrzed.butylu, 25 nadtlenek acetylocyikloheksyjosulfonylu,^nadtlenek acetyilcVin-rzed.heptylo/sulfonylu, 2-/IIlHrzedAuty- l

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe PirzyHklad LVII. Postepowano zasadniczo w sposób opisany w przykladzie I, lecz stosujac do¬ datkowo warstwe zaporowa i farbe drukarska nie zawierajac^ zadnego inicjatora, katalizatora poli¬ meryzacji ani nadtlenku organicznego o skladzie podanym w przykladzie LVI. W przykladzie tym nie zastosowano oddzielnej warstwy, takiej jak przezroczysta kompozycja dru¬ karska zawierajacej jakikolwiek inicjator, katali¬ zator polimeryzacji lub nadtlenek organiczny, wy¬ stepujacej w przykladzie IV. Taki katalizator, inicjator polimeryzacji lub nad¬ tlenek organiczny jest zawarty bezposrednio i ró¬ wnomiernie rozlozony w warstwie zaporowej za¬ wierajacej 89 czesci dyspersyjnego o wysokimi cie¬ zarze czasteczkowym polichlorku winylu o loga¬ rytmicznej liczbie lepkosciowej równej 1,4, 11 cze¬ sci suspensyjnego polichlonku winylu do miesza¬ nek o wysokim ciezarze czasteczkowym i logaryt¬ micznej liczbie lepkosciowej równej 0,0, 5 ezejSci epoksydowanego oleju sojowego, 6,9 czesci dwuiizo- maslanu 2,2,4-itrójmetylopehtanodiolu--l,3, 20 cze¬ sci ftalanu butylowo-benzylowego, 8,5 czesci poli- dodecylobenzenu, 7,25 czesci fosforynu Ba-Zn jako stabilizatora, 0,32 czesci absorbenta UV, 0,0(1 czesci pigmentu i 0,5 czesci nadtlenku dwukumylu jako inicjatora polimeryzacja. Produkt tuz przed ogrzewaniem, stapianiem i spienianiem byl zasadniczo podobny do produktu pokazanego na fig. 9 z ta tylko róznica, ze farba drukarska nie zawierala zadnego inicjatora, kata¬ lizatora polimeryzacji and nadtlenku organicznego. Stwierdizono, ze mechnicznie wytloczony na po¬ wierzchni warstwy wierizchniej desen pozostal nie¬ naruszony po operacji ogrzewania, stapiania i spie¬ niania. 1. Sposób wytwarzania arkuszowego materialu, z zywicy syntetycznej o powierzchni posiadajacej 5 selektywnie rozmieszczone efekty dekoracyjne, znamienny tym, ze wylewa sie lub formuje war¬ stwe podkladowa lub podloze i na tej warstwie podkladowej lub podlozu nadrukowuje sie wscór zawierajacy' inicjator polimeryzacji w pewnych io wybranych uprzednio obszarach arkusza, po czym na nadrukowany wzór z kompozycji drukarskiej nanosi sie wierzchnia - warstwe zywicy zawieraja¬ ca zasadniczo równomiernie imimieszczony, reak¬ tywny, monomer zdolny do polimeryzacji, wytla- !5 cza sie mechanicznie powierzchnie zywicznej war¬ stwy wierzchniej, nadajac jej teksture plaska, po- wglebiana lub bez polysku i matowa, przy czym wytlaczanie mechaniczne prowadzi sie w odpowie¬ dnio podwyzszonej temperaturze, powodujacej po¬ ro limeryzacje i/lub sieciowanie reaktywnych, zdol¬ nych do polimeryzacji monomerów w tych cze- sciach wierzchniej warstwy zywicznej, które leza bezposrednio na inicjatorze polimeryzacji w pew¬ nych wybranych upnzednio Obszarach nadrukowa- 25 nego wzoru i powodujacej wzrost lepkosci stopu w tych czesciach a nastepnie wystawia sie war¬ stwe podkladowa lub podloze i zywiczna warstwe wierzchnia na dzialanie bardziej podwyzszonej temperatury. 30 2. Sposób wedlug zaistrz. 1, znamienny tym, ze inicjator polimeryzacja wprowadza sie tylko do pewnych czesci wzoru tworzonego przez kompozy¬ cje drukarska. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, 35 ze inicjator polimeryzacji wprowadza sie, prak¬ tycznie równomiernie, do wszystkich czesci wzoru tworzonego przez kompozycje drukarska. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze inicjator polimeryzacji wprowadza sie do od- 40 dzielnej warstwy kompozycji drukarskiej. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze inicjator polimeryzacji wprowadza sie do wierz¬ chniej warstwy z zywicy syntetycznej. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, 45 ze inicjator polimeryzacji wprowadza sie do war¬ stwy zafKrowej stykajacej sie z warstwa kompo¬ zycji drukarskiej. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze podczas wylewania lub formowania warstwy 50 podkladowej lub podloza na stosunkowo plaski ar¬ kusz materialu wlóknistego nanosi sie zywiczna warstwe; polimeryczna, a nastepnie te warstwe podkladowa lub podloze, nadrukowany na niej wzór i zywiczna warstwe wierzchnia wystawia sie 55 na dzialanie podwyzszonej temperatury. 8. Sposób wedlug zastrz. 7, znamienny tym, ze jako zywiczny polimer stosuje sie zdolna do spieniania kompozycje polimeryczna zawierajaca srodek spieniajacy a nastepnie warstwe podklado- 60 wa lub podloze, nadrufeoiwBBny na nfe? waor i zy¬ wiczna warstwe wienzcbma wystawia sie na dzia¬ lanie podwyzszonej temperatury. 9. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze do pewnych wybranych obszarów nadrukowane- 96 go wzoru dodaje sie modyfikator spieniania.61 62 20 J 21 20 21 20 121 885 Uf wzoru, do których dodaje sie inicjator polirniery- icji. FIG. 4 10. Sposób wedlug zastrz. 3 ailibo 4 albo 5 albo uprzednio wybranymi obszarami nadnikowainego 6, znamienny tym, ze wedlug rejestru do pew¬ nych wybranych obszarów nadiruklowanego wzo- zaeji. nu dodaje sie modyfikator sftfiemariia z pewnymi FIG. I 20 J 21 20 21 20 -13 FIG. 4A FIG. 2 1 I 40 ' l 30 41 i 40 i 41 j 140 i 41 / 32 ¦! i ! ! FIG. 5 FIG. 3 FIG. 5A « !~; e, J i"- 5, / 15°; 5. t 17 50 B ', A • B ! A '. B FIG. 6 FIG. 6A FIG. 7 FIG. 8 !|0.3l 'f j :?: «• T''?V .¦SLg^c,^j *•Ay^yA- g *~.<^Cf=*L, l A i B 'Ai B A i I -104 "102121 885 FIG. 9 110- ,l8va H8b te llBd 3= M8e ^122 HI5 118 FIG. 10 120- FIG.12 7 m 145 140- mc £^^ysg=^r*c^r^5 148 44 43 V 112 Drukarnia Narodowa, Zaklad Nr 6, 389/83 Cena 100 zl PL