Wynalazek dotyczy urzadzenia regu¬ lujacego dzialanie maszyn wyciagowych, W kopalnianych maszynach wyciago¬ wych stosuje sie obecnie rozmaite przy¬ rzady, regulujace predkosc jazdy klatek lub hamujace samoczynnie maszyne wy¬ ciagowa w razie 'niebezpieczenstwa, a mia¬ nowicie podczas nadmiernej predkosci jazdy klatek, przeciazenia maszyny wycia¬ gowej, przerwy w doplywie pradu do elek¬ trycznych maszyn wyciagowych lub prze¬ rwy w doplywie oleju lub powietrza spre¬ zonego uzytego do uruchomiania hamul¬ ców. / Te samoczynne dolaczane urzadzenia, zapomoca których maszynista rozrzadza napedem i hamowaniem maszyny wyciago¬ wej, staja sie zbyt zlozone, gdyz wymaga¬ ja wielu drazków sterowniczych, przyczem aby takie urzadzenia dzialaly zadowala¬ jaco, nalezy je zlozyc i naregulowac sta¬ rannie przed ich uzyciem.Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie regulujace, umozliwiajace maszyniscie regulowanie napedu maszyny wyciagowej.Urzadzenie zawiera drazek sterowni¬ czy polaczony z hamulcem w celu jego rozrzadzania, oraz solenoid, który, w cza¬ sie powstania pewnych okreslonych wa¬ runków niebezpieczenstwa, uruchomia ha¬ mulec niezaleznie od polozenia tego draz¬ ka, solemoid zas powraca nastepnie do po-lozenia pierwotnego zapomoca przechyle¬ nia drazka do polozenia hamowania, przy¬ czem solenoid pdlajczociy jest z drazkiem w taki sposób, iz za posrednictwem tego solenoidu ruch dzwigni przekazywany jest zaworowi uruchomiajacemu hamulec.Urzadzenie zawiera równiez wahacz, którego jedno ramie jest polaczone z ra¬ mieniem zaworu, uruchomiajacego hamu¬ lec, drugie zas ramie laczy sie z drazkiem sterowniczym, a srodek jest polaczony z solenoidem, który utrzymuje ten srodek w jednem polozeniu, stanowiacem os jego obrotu podczas hamowania zapomoca drazka, lub w drugiem polozeniu, przy którem jedno ramie wahacza styka sie z oporkiem, kolo którego wahacz moze sie odchylac, przycziem jezeli przechylic dra¬ zek do polozenia hamowania, po zwolnie¬ niu solenoidu, to wtedy wahacz powróci do polozenia, w którem przytrzymany te- dzie ponownie przez ten solenoid.Urzadzenie zawiera ponadto uklad zmieniajacy samoczynnie, w okreslony sposób, (polozenie ramienia uruchomiaja¬ cego hamulec wywolane solenoidem.W razie uzycia ukladu uruchomiajace¬ go hamulce wraz z drazkiem sterowniczym, sluzacym; do regulowania doplywu energji napednej, stosuje sie wlacznik, dzieki któ¬ remu, po uruchomieniu hamulca, doplyw energji napednej zostaje przerwany, wo¬ bec czego nie mozna juz zapomoca draz¬ ka sterowniczego wznowic doplywu ener¬ gji, az do chwili przesuniecia tego drazka do polozenia hamowania i powrócenia przez to solenoidu do polozenia pier¬ wotnego.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania urzadzenia, wedlug wynalazku, w zastosowaniu do rozrzadzania hamulców kopalnianej maszyny wyciagowej, podanej w patencie Nr 12173, lecz mozna je rów¬ niez zastosowac w zwyklych hamulcach.Urzadzenie zawiera drazek sterowniczy 800, wahajacy sie na czopie 801, umocowa¬ nym wraz z jarzmem 802 na stanowisku 803 maszynisty. Obok drazka 800 znajdu¬ je sie, wahajacy sie w takiz sam sposób, drazek sterowniczy 799, którego zagiety koniec jest polaczony zapomoca ciegi 798 z ramieniem 797 dzwigni trójramiennej, wahajacej sie na nieruchomym wsporniku 796, przyczem z dwóch pozostalych ra¬ mion 795 i 794, jedno jest polaczone z drazkiem 793, uruchomiajacym opór do¬ datkowy! regulujacy szybkosc maszyny wyciagowej, a drugie — z drazkiem 792 wspóldzialajacym z tarcza mimosrodowa w taki sposób, iz zmienia w zadanym stopniu regulacje tego oporu, jak np. zgodnie z jazda klatki w szybie.Drazek sterowniczy 800 posiada ramie 804, polaczone zapomoca drazka 805 z dzwignia 806 walka 807, obracajacego sie w lozyskach 808, 809 i zaopatrzonego w dzwignie 810, polaczona z drazkiem 811, którego górny koniec zapomoca czopa la¬ czy sie z wahaczem 812, przyczem jego srodlek znajduje sie w krzyzulcu 813, przytwierdzonym do rdzenia 814 sole¬ noidu 815, pociaganego ku dolowi cieza¬ rem 816. Drugi koniec wahacza 812 zapo¬ moca drazka 817 polaczony jest z zawo¬ rem hamulcowym za posrednictwem ukla¬ du dzwigni. Ten uklad zawiera dzwignie przesuwajaca sie 826 (czyli o przesuwanej osi obrotu), której jeden koniec laczy sie zapomoca drazka 827 z ramieniem 828, uruchomia jacem zawór hamulcowy, a dru¬ gi koniec jest polaczony zapomoca drazka 829 z krzyzulcem hamulca. Dzwignia 826 waha sie na czopie ramienia 830, umoco¬ wanego na osadzonym w lozyskach walku 831, zakonczonym z drugiej strony dzwi¬ gnia 832, polaczona z drazkiem 817.Pod koncem wahacza 812, polaczonego z drazkiem 817, znajduje sie przyrzad stanowiacy oparcie tego konca. Przyrzad ustawia sie samoczynnie w okreslonem po¬ lozeniu i sklada sie z prowadnika 820, slizgajacego sie w lozyskach pierscienio- — 2 —wych 818 i 819, dolny zas koniec tego pro¬ wadnika styka sie z tarcza mimosrodowa 821 umocowana na walku 822, obracanym przez beben maszyny wyciagowej lub przyrzadem wskazujacym polozenie kla¬ tek w szybie, przyczem tarcza 821 wyko¬ nywa jeden calkowity obrót, podczas jazdy klatki od nadszybia do podszybia lub zpowrotem. Prowadnik 820 przyciska¬ ny jest do obwodu tarczy 821 sprezyna 824, umieszczona pomiedzy lozyskiem 818 i kolnierzem 825, umocowanym na pro¬ wadniku 820.Obwód elektryczny, wzbudzajacy sole- noid 815, zawiera wylacznik tego rodzaju, iz w razie powstawania niebezpieczenstwa, czyli gdy nalezy zahamowac maszyne wy¬ ciagowa, styki wylacznika otwieraja sie i przestaja wzbudzac ten solenoid. Drazek 800 polaczony jest zapomoca ciegi 834 z innym wylacznikiem 833, zapobiegajacym ponownemu wzbudzeniu solenoidu 815 przed przesunieciem drazka 800 do polo¬ zenia hamujacego, oznaczonego linja A.Polozenie drazka 800, zwalniajace hamu¬ lec, oznaczone jest linja B. Drazek sterow¬ niczy 799 posiada równiez takie samb po¬ lozenie hamowania i zwalniajace hamulec.Urzadzenie dziala w sposób nastepu¬ jacy. Podczas zwyklej jazdy klatek sole¬ noid 815 jest wzbudzony, Wobec czego wa¬ hacz 812 moze pochylac sie na czopie krzyzulca 813 zapomoca przechylania draz¬ ka 800, posuwajacego w mniejszym lub wiekszym stopniu drazek 817 celem na¬ stawienia zaworu hamulca zgodnie z po¬ lozeniem tego drazka 800, przyczem mozna jednoczesnie przechylic, niezaleznie od dzialania hamulców, drazek sterowniczy 799, celem zmieniania predkosci jazdy klatek. ^ W razie powstawania warunków nie¬ bezpieczenstwa solenoid 815 nie jest wzbu¬ dzany, wskutek czego wahacz 812 opada pod wplywem ciezaru 816 tak, iz jego ko¬ niec, polaczony z drazkiem 817, zaczyna opierac sie na prowadniku 820, wobec cze¬ go drazek 817, uruchomiajacy ramie 828 zaworu hamulca, oraz uklad dzwigni, la¬ czacy drazek z zaworem, nie moga byc re¬ gulowane zapomoca drazka sterowniczego 800, gdyz hamulce juz zostaly nacisniete prze^ ruch ramienia 828, zalezny od polo¬ zenia prowadnika 820, które zalezy rów¬ niez ód tarczy mimosirodowej 821, czyli od polozenia klatki w szybie.Aby doprowadzic solenoid i drazek sterowniczy 800 do polozenia normalnego, nalezy jedynie przesunac drazek 800 do polozenia hamowania, a wtedy drazek 811 podniesie koniec wahacza 812, przechyla¬ jac go kolo wierzcholka prowadnika 820 i podnoszac przez to ruchomy rdzen 814 do polozenia, w któirem tenze zostaje po¬ nownie przytrzymany przez solenoid 815.Jezeli rdzen 814 przytrzymuje sole¬ noid, to nie mozna rozluznic hamulców za¬ pomoca przesuniecia drazka 800 do polo¬ zenia B, przyczem dzieki wylacznikowi 833 maszynista zaimyka obwody elektrycz¬ ne, gdy drazek 800 znajduje sie w poloze¬ niu hamowania, a drazek sterowniczy 799 — w polozeniu sirodlkowem, w celu ponownego wzbudzenia solenoidu i obwo¬ dów, uruchomiajacych maszyne wyciago¬ wa. Po minieciu niebezpieczenstwa, hamu¬ lec mozna zwolnic zapomoca przesuniecia drazka 800 do polozenia B, i wtedy wa¬ hacz 812 przechyli sie kolo czopa 813.W dodatku do wylacznika, odcinaja¬ cego wzbudzanie solenoidu 815 w razie niebezpieczenstwa, mozna umiescic w ob¬ wodzie solenoidu wlacznik, zapomoca któ¬ rego maszynista, w razie potrzeby, moze przekazywac rozrzad hamulca zapomoca prowadnika 820.Tarcza mimosrodowa 821 posiada ksztalt odpowiadajacy zadanemu dziala¬ niu hamulców, przyczem zamiast ukladu 818—825, stanowiacego oparcie drazka 817, mozna, w razie potrzeby, uzyc Opar¬ cia nieruchomego lub nastawianego recznie* — 3 — PL