Wynalazek dotyczy przyrzadu do na¬ wijania miar tasmowych, a w szczególno¬ sci miar o przekroju wypuklym, sklepio¬ nym. Jak wiadomo, wskutek szczególne¬ go ksztaltu przekroju i wyplywajacych stad wlasciwosci wspomniane miary ta¬ smowe prostuja sie samorzutnie.Wedlug niniejszego wynalazku do przechowywania takich mian tasmowych mozna zastosowac futeral, któryby w ten sposób hamowal daznosc tasmy do pro¬ stowania sie, izby tylko pozadana czesc miary, odwinieta recznie, 'przybrala roz¬ prostowana postac, zas reszta spoczywa¬ la spokojnie w stanie zwinietym w futera¬ le. Uzyskuje sie to przez zaopatrzenie czesci otworu wyjsciowego, przez który odwija sie tasme, w jeden lub pare zebów zaporowych; zeby te, wspóldzialajac tz miara tasmowa, (przeszkadzaja jej samo¬ czynnemu rozwijaniu sie i (rozprostowywa¬ niu.Na rysunkach przedstawiono kilka przykladów wykonania przedmiotu wy¬ nalazku.Na fig. 1 wskazano widok boczny szcze¬ gólnie prostej postaci wykonania wyina- lazku, fig. 2 jest widokiem przednim figu¬ ry 1, fig. 3 przedstawia widok boczny kon¬ ca miary tasmowej, fig. 4 jest widokiem zgóry figury 3, fig. 5 — widokiem bocz¬ nym nastepnej postaci wykonania (przy¬ rzadu wedlug wynalazku, na fig. 6 przed¬ stawiono przekrój wzdluz linii 6—6 fig-5, fig 7 fest widokiem bocznym innej po¬ staci wykonania przedmiotu wynalazku, fig. 8 — przekrojem wzdluz linji 8—8 fig. 7, fig. 9 — widokiem bocznym odmiennej postaci wykonania, fig. 10 — widokiem przednim fig. 9, fig. 11 — widokiem przed¬ nim fig. 9, a fig. 12—przekrojem wzdluz li¬ nji 12—12 fig. 9, fig. 13 wskazuje odmiane postaci wykonania wedlug fig. 6, fig. 14 — odmiane postaci wykonania wedlug fig. 8, a fig. 15 przedstawia widok boczny innej postaci wykonania przedmiotu wynalazku.Na fig. 1, 2, 3 i 4 oznaczono liczba 1 te czesc miary tasmowej, która stale dazy do wyprostowania sie, to jest posiada przekrój wypuklyf sklepiony. Czesc miary tasmowej, oznaczona liczba 2 na fig. 4 jpo- siada przekrój poprzeczny plaski. Na kon¬ cu plaskiej czesci 2 znajduje sie haczyk 3, który mozna zaczepic o krawedz otworu 4 plaskiej czesci 2, tworaac z niej w ten sposób pierscien 5, posiadajacy znaczenie nosnika wzglednie futeralu dla miary ta¬ smowej, jak to przedstawiono na fig. 1 i 2.Na kazdej z podluznych krawedzi czesci 2 miary tasmowej znajduje sie pewna ilosc wystepów 6—6, wykonanych pod katem prostym do plaszczyzny czesci 2.Alby zwinac miaire tasmowa 1 w za¬ mkniety zwój ujmuje sie w reke trzymacz w postaci pierscienia 5 w sposób podany na fig. 5. Palcami drugiej reki dhwyta sie miare tasmowa i [porusza ja w kierunku podluz¬ nym do trzymacza 5; poniewaz trzyma sie go bardifco lekko, moze sie on obracac w reku, powodujac spiralne zwijanie miary tasmowej. Poszczególne zwoje tworza sie przytem wewnatrz utworzonych poprzed¬ nio zwojów oraz wewnatrz trzymacza.Przy zwijaniu miary tasmowej w po¬ staci wyprostowanej sklepiony przekrój poprzeczny tasmy przechodzi w plaski.Wlasciwosci miary tasmowej, wynikajace z Jej szczególnego ksztaltu formy, powo¬ duja daznosc jej do samoczynnego przy¬ bierania wypuklego przekroju, a wiec daz¬ nosc do przejscia w polozenie wyciagnie¬ te, to znaczy, ze tasma rozwijalaby sie sa¬ moczynnie, o ileby jej nie przeszkadzac.Do tego celu sluza wystepy 6. Gdy trzy¬ macz obraca sie przy nawijaniu miary ta¬ smowej, wystepy 6 dzialaja na krawedz la miary tasmowej 1, jak zeby zaporowe.Z chwila ustania iruchu miary tasmowej, powodowanego dzialaniem reki na jej prosta czesc, pozostala jej czesc stara sie przybrac natychmiast polozenie wyprosto¬ wane. To wywoluje przyciskanie krawe¬ dzi miary tasmowej do zebów zaporowych 6, które przytrzymuja tasme, przeszka¬ dzajac dalszemu jej odwijaniu. Dzieki ta¬ kiemu urzadzeniu samoczynne .rozwijanie sie miary tasmowej jest wykluczone. Aby umozliwic reczne ódlwijanie tasmy nalezy trzymacz 5 swobodnie utrzymywac w re¬ ku, jak to wskazano na fig. 5, zas wycho¬ dzacy nazewnatrz koniec miary tasmowej przyciskac palcem drugiej reki do punktu srodkowego trzymacza 5. To powoduje zwolnienie krawedzi la z pod zeba 6; miara tasmowa dzieki swym wlasciwo¬ sciom moze sie teraz rozwijac, prze¬ chodzac w polozenie wyprostowane, do¬ póki krawedz la zostaje przyciskana ku srodkowi. Trzymacz 5 obraca sie przez ten czasi swobodnie w reku.Na fig. 5 16 przedlstawiono postac wy¬ konania, w której trzymacz 5a stanowi od¬ dzielna czesc i posiada ksztalt puszki z dnem 10. Cylindryczna sciana boczna U posiada kolnierz 12, skierowany ku srod¬ kowi, zaopatrzony w zeby zaporowe 6a.Poruszanie i sposób uzycia pirzedmiotu wynalazku wedlug tej postaci wykonania sa zupelnie takie same jak wedlug posta¬ ci przedstawionoj na fig. 1.Postac wykonania przedstawiona na fig. 7 i 8 jest podobna do przedstawioneji na fig. 5, jednak w danym wypadku istnie- fe Jeszcze zewnetrzna rama 15 przyrzadu, w której znajduje sie trzymacz 5a Rama 15 sklada sie z czesci dennej 16, na której — 2 —jest ulozone dno 10 puszki trzymacza 5a.W srodku dna 10 znajduje sie otwór, w który wchodzi wystep 1S przymocowany nitem 19 do czesci dennej 16 ramy 15. Wy¬ step 18 posiada okragly kolnierz 20, któ¬ ry przylega do dna 10 dookola otworu 17, przez co trzymacz 5a jest przymocowany do ramy 15 w ten sposób, iz moze sie ob¬ racac. Czesc denna 16 ramy posiada prze¬ dluzenia 21, wznoszace sie równolegle do sciany bocznej 11 trzymacza 5a i zagie¬ te ku srodkowi ponad kolnierzem 12 trzy¬ macza (patrz fig. 7 i 8). Przy takiej po¬ staci wykonania urzadzenia nawijanie i odwijanie miary tasmowej odbywa sie w opisany juz sposób, z ta tylko zmiana, ze trzyma sie przedluzenia 21 ramy 15 po- miedzy kciukiem i palcem wskazujacym jedne} reki, zas druga reka wprawia mia¬ re tasmowa w ruch.W postaciach wykonania przedmiotu wynalazku opisanych dotad miara tasmo¬ wa zwijala sie od zewnatrz ku wtnetrzu, to znaczy, ze kolejnie zwoje kladly sie od srodka na zwoje uprzednio wytworzone.Wypuklosc miary tasmowej kieruje sie tu¬ taj ku punktowi srodkowemu trzymacza.W urzadzeniu przedstawionem na fig. 9, 10, 11, 12, miara tasmowa nawija sie tak, ze poszczególne zwoje nakladaja sie na poprzednio ulozone od strony ze¬ wnetrznej. Wypuklosc miary tasmowej jest tutaj skierowana nazewnatrz. W przedstawionej tutaj postaci wykonania trzymacz 5b sklada sie z dna lOb i cylin¬ drycznej sciany llb. Sciana llb posiada pierscieniowy kolnierz 25, wygiety na- zewnatnz. Kolnierz 25 posiada kolnierz 12b odgiety i równolegly do sciany llb, posiadajacy caly szereg zebów zaporo¬ wych 66. Trzymacz 56 jest ulozony w ra¬ mie 15b i moze sie w niej obracac. Rama ta sklada sie z dlwóch zasadniczych cze¬ sci lób, przebiegajacych pod katem pro¬ stym wzgledem siebie (fig. 9). Kazda z czesci lób, 16b posiada przedluzenie 276, równolegle do sciany llb trzymacza 56.Obie czesci ramy lób laczy posrodku nit 26, zaopatrzony w szersza czesc 27, slu¬ zaca za obrotowy czop trzymacza 56.Glówka 28 nitu 26 przytrzymuje trzymacz na czesci ramy.Naprzeciwko dna lOb trzymacz 56 po¬ siada pokrywke 29, przymocowana nita¬ mi 30 do bocznego kolnierza 25. Jeden z tych nitów posiada nasade 31, tworzaca ruchomy sworzen do uchwytu recznego 32, zapomoca którego trzymacz 56 moze sie obracac wzgledem ramy 156. Trzyma sie w danym wypadku trzymacz 156 jedna reka, jak to przedstawiono na fig. 5, zas miedzy kciukiem i palcem wskazujacym drugieij reki przesuwa sie wolny koniec miary tasmowej. Przy zwojach naklada¬ nych nazewnatrz (fig. 9 do 12) pozada- nem jest, by wypukla strona miary tasmo¬ wej byla skierowana nazewnatrz, w celu uzyskania lepszego zaczepienia zebów za¬ porowych 6b o krawedz la miary tasmo¬ wej (patrz, fig. Ul).Przy nawijaniu tasmowej miary na trzymacz 56 zeby 66 przesuwaja tasme 1 z polozenia wykreslonego lin ja ciagla na fig/ 11 w polozenie zaznaczone linja prze¬ rywana; daznosc miary tasmowej do przyjmowania swej naturalnej, wyciagnie^ tej postaci zmusza krawedz la tasmy do przyjecia polozenia zaznaczonego pelna linja, gdy tylko jeden, z zebów 66 prze¬ biegnie ponad krawedzia la. Jezeli zwol¬ nic uchwyt reczny 32, wówczas trzymacz 5 zacznie sie obracac w takim kierunku, ze miara tasmowa bedzie sie odwijac.Pierwszy zab 66, który zaczepi o krawedz la zatrzyma natychmiast miare.Wedlug zmienionej postaci wykonania przedmiotu wynalazku (fig. 13), trzymacz 5c posiada cylindryczna sciane Mc; na o- bu jej koncach znajduja sie skierowane ku wnetrzu kolnierze 12c, 12c z których kaz¬ dy posiada szereg plaskich zebów 6c, 6c.Urzadzenie do nawijania wedlug tej po- — 3 —staci wykonania porusza sie w podobny sposób; jak to przedstawiono na fig. 5 i 6, jednakze posiada te zalete, ze miare ta¬ smowa mozna wprowadzac do trzymacza z dowolnej strony, podczas gdy w urza¬ dzeniu opisanem poprzednio miare tasmo¬ wa mozna wprowadzac tylko z jednej atrony. Takie urzadzenie nadaje sie w szczególnosci dla mankutów.Na fig. 14 przedstawiono postac wyko¬ nania, której trzymacz wedlug fig. 13 po¬ siada rame 16d, utworzona z cylindrycz¬ nej sciany 33. Sciana ta otacza cylindrycz¬ na sciane lid trzymacza 5d i posiada z kazdej strony kolnierz 34, skierowany ku wnetrzu; kolnierz 34 krzyzuje sie czescio¬ wo z kolnierzem 12d trzymacza, skierowa¬ nym ku wnetrzu. Kolnierze 12d sa tez za¬ opatrzone w zeby zaporowe 6d. Wymiary trzymacza 5d i ramy 15d sa tak dobrane. ze trzymacz moze sie w ramie swobodnie obracac.Nastepna zmiana postaci wykonania jest przedstawiona na fig. 15; dotyczy ona trzymacza 5e, który jest utworzony z pier¬ scieniowej sciany Ile z kolnierzem 12e skierowanym ku wnetrzu. Przy tej posta¬ ci wykonania krawedz kolnierza nie jest ciagla, lecz przebiega wzdluz linji kolo¬ wej, zas miara tasmowa le wzdluz jednej ze swych krawedzi posiada szereg zebów zaporowych 6e, wspóldzialajacych z kra¬ wedzia kolnierza 12e trzymacza; w ten sposób miare tasmowa utrzymuja one w rozmaitych polozeniach przebiegu nawija¬ nia, jak to mialo miejsice w opisanych u- przednio postaciach wykonania. PL