Przedmiotem wynalazku jest glowica do dogniatania plaskich powierzchni pierscieniowych.Znane z opisu patentowego Wielkiej Brytanii nr 1 386 189 narzedzie do dogniatania powierzchni plaskich posiada odbierajacy naped trzpien, z którym za posrednictwem kulistego przegubu polaczona jest glowica narze¬ dzia zawierajaca koszyk z osadzona w nim pewna iloscia rolek dogniatajacych, oraz pierscien oporowy, o którego powierzchnie opieraja sie rolki. Do stabilizacji polozenia glowicy na trzpieniu sluzy sprezysty pierscien uszczel¬ niajacy o przekroju kolowym. Po uzyskaniu przez trzpien obrotowego napedu dosuwa sie glowice do powierz¬ chni plaskiej przedmiotu obrabianego i dociska z zadana sila, a gdy rolki dogniatajace zaczna sie obracac, przesu¬ wa sie glowice wzgledem powierzchni, która jest dogniatana.W glowicy wedlug wynalazku, na obwodzie piasty koszyka osadzonej obrotowo w otworze centralnym pierscienia oporowego znajduja sie kulki wspólpracujace z powierzchnia cylindryczna wkreta utwierdzajacego pilot do koszyka oraz z kolowa bieznia wykonana w otworze centralnym pierscienia oporowego. Na pobocznicy pierscienia oporowego uchwycony jest pierscien zewnetrzny przy pomocy kulek zabezpieczonych przed wy¬ padnieciem pierscieniem zamykajacym. Na czesci chwytowej posadowiony jest przesuwnie pierscien nastawny unieruchamiany elementem zlacznym w odpowiednim polozeniu.Glowica wedlug wynalazku charakteryzuje sie zwarta i nieskomplikowana konstrukcja. Umozliwia dognia- tanie plaskich powierzchni pierscieniowych znajdujacych sie zwlaszcza wewnatrz korpusów zaworów, przekla¬ dni itp., oraz pozwala na prowadzenie procesu dogniatania z najodpowiedniejsza sila dogniatania dobrana bezpo¬ srednio na stanowisku pracy.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na zalaczonym rysunku, przedstawiaja¬ cym urzadzenie w przekroju osiowym czesciowym.Osadzone w koszyku 1 rolki dogniatajace 2 znajduja sie w zetknieciu ze stozkowa powierzchnia biezna pierscienia oporowego 3 i sa zabezpieczone przed promieniowym wysuwaniem sie z koszyka 1 przy pomocy^ pierscienia zewnetrznego 4, opasujacego je. Pierscien zewnetrzny 4 polaczony jest z pierscieniem oporowym 3 pizy pomocy kulek 5, zabezpieczonych przed wypadnieciem pierscieniem zamykajacym 6. Koszyk 1 polaczony2 120562 jest z pierscieniem oporowym 3 przy pomocy kulek 7 osadzonych w otworach rozmieszczonych ha obwodzie piasty koszyka 1 i przylegajacych do kolowej biezni wykonanej w pierscieniu oporowym 3. Piasta koszyka 1 jest osadzona obrotowo w centralnym otworze pierscienia oporowego 3. Urzadzenie jest wyposazone w pilot 8 pizymocowany do koszyka 1 wkretem 9. Piasta pierscienia oporowego 3 umieszczonajest w otworze centralnym walcowego korpusu 10 urzadzenia. Do przeniesienia momentu obrotowego z korpusu 10 na pierscien oporowy 3 sluzy kolek 11, natomiast przed wysunieciem pierscienia oporowego 3 z korpusu 10 zabezpiecza wkret 12.W wytoczeniu korpusu 10 umieszczony jest stos sprezyn talerzowych 13 sluzacych do przeniesienia sily dognia- tania, której wielkosc determinuje wartosc ugiecia sprezyn. O sprezyny talerzowe 13 opiera sie gniazdo 14 osadzone przesuwnie w wytoczeniu korpusu 10 i zabezpieczone przed obrotem wzgledem niego kolkiem 15, przenoszacym moment obrotowy. Wewnatrz gniazda 14 umieszczony jest kamien 16 posiadajacy wycinek wkleslej powierzchni kulistej z która wspólpracuje, tworzac przegub kulisty, wycinek wypuklej powierzchni kulistej chwytu 17 glowicy. Chwyt 17 glowicy ma postac samohamowanego stozka. Chwyt 17jest zabezpieczo¬ ny przed obrotem wzgledem gniazda 14 kolkiem walcowym 18, natomiast przed wysunieciem sie z niego pierscieniem zabezpieczajacym 19. Na zewnetrznej powierzchni gniazda 14 osadzony jest pierscien nastawczy 20, który ma mozliwosc przesuwu wzdluz osi wzdluznej gniazda 14 oraz unieruchomienia w odpowiednim polozeniu wkretem 21.Dla przeprowadzenia procesu dogniatania mocuje sie urzadzenie z ustawionym w odpowiednim polozeniu pierscieniem nastawczym 20 w koniku lub na suporcie tokarki. Przedmiot obrabiany 22 mocuje sie w uchwycie tokarki i nadaje mu sie ruch obrotowy.Na innych obrabiarkach przedmiot obrabiany 22 mocowany jest na stole obrabiarki, a urzadzenie we wrzecionie obrabiarki i jemu nadaje sie ruch obrotowy. Przedmiot obrabiany 22 mocowany jest tak, aby po¬ wierzchnia obrabiana byla prostopadla do osi urzadzenia. Nastepnie dosuwa sie urzadzenie do przedmiotu obrabianego 22 i dociska rolki dogniatajace 2 do powierzchni obrabianej z sila potrzebna do wywolania od¬ ksztalcen plastycznych materialu obrabianego. Sila przenosi sie z diwytu 17 na gniazdo 14 za posrednictwem kamienia 16. Moment obrotowy z uchwytu 17 na gniazdo 14, korpus 10 i pierscien oporowy 3 przenosza kolki 18, 15 i 11. Gniazdo 14 swoja powierzchnia czolowa oddzialowuje na stos sprezyn talerzowych 13, wywolujac ich ugiecie. Sprezyny talerzowe 13 naciskaja na dno wytoczenia korpusu 10, który swym czolem przekazuje sile na pierscien oporowy 3, a ten z kolei naciska na rolki dogniatajace 2. Polozenie pierscienia nastawczego 20 na gniezdzie 14 determinuje maksymalna wielkosc przesuniecia gniazda 14 wzgledem korpusu 10 i tym samym wielkosc ugiecia sprezyn talerzowych 13, która okresla dobrana wartosc sily dogniatania. Wielkosc sily dognia¬ tania, która jest zadana polozeniem pierscienia nastawczego 20, jest ograniczona minimalna wartoscia szczeliny pomiedzy czolowymi powierzchniami pierscienia nastawczego 20 i korpusu 10.Rolki dogniatajace 2, na skutek ruchów przedmiotu obrabianego 22 i urzadzenia, oraz jego docisku do powierzchni obrabianej, dogniatajaja w wyniku wlasnego obrotu i poslizgu.Zastrzezenie patentowe Glowica do dogniatania plaskich powierzchni pierscieniowych posiadajaca pierscien zewnetrzny opasujacy pierscien oporowy, o stozkowa powierzchnie biezna którego opiera sie pewna ilosc rolek dogniatajacych osadzo¬ nych w majacym mozliwosc obrotu wokól osi wzdluznej pierscienia oporowego koszyku, z którym polaczony jest walcowy pilot do ustalania polozenia glowicy w plaszczyznie równoleglej do powierzchni dogniatanej, a z pierscieniem oporowym polaczony jest rozlacznie walcowy korpus glowicy wewnatrz którego umieszczony jest przenoszacy nacisk dogniatania stos sprezyn talerzowych o który opiera sie za posrednictwem przegubu kulistego chwyt glowicy, znamienna tym, ze w otworach rozmieszczonych na obwodzie piasty koszyka (1) osadzonej obrotowo w otworze centralnym pierscienia oporowego (3) znajduja sie kulki (7) wspólpracujace z powierzchnia cylindryczna wkreta (9) utwierdzajacego pilot (8) do koszyka (1) i z kolowa bieznia wykonana w otworze centralnym pierscienia oporowego (3), przy czym na pobocznicy pierscienia oporowego (3) uchwyco¬ ny jest pierscien zewnetrzny (4) przy pomocy kulek (5) zabezpieczonych przed wypadnieciem pierscieniem zamykajacym (6), natomiast na zewnetrznej powierzchni gniazda (14), posadowiony jest przesuwnie pierscien nastawczy (20) unieruchamiany elementem zlacznym (21) w odpowiednim polozeniu.120 562 PL