Opis patentowy opublikowano: 25.07.1983 120 449 Int. Cl.3 H04Q 3/49 C^i IELNIA U «du Patentowego Twórcawynalazku Uprawniony z patentu: Telefonaktiebolaget LM Ericsson, Sztokholm (Szwecja) Matryca przekaznikowa, zwlaszcza matryca przekazników sprezynowych w sieci wybieraków telefonicznych Wynalazek dotyczy matrycy przekazników, zwla¬ szcza matrycy przekazników sprezynowych w sieci wybieraków telefonicznych, w centralach zawie¬ rajacych stopnie matryc przekaznikowych.Znane sa rózne rodzaje matryc przekazników sprezynowych, na których dzialanie maja wplyw rózne czynniki.Znane jest ustawienie bistabilnych elektroma¬ gnetycznych przekazników w punkty skrzyzowan matrycy i uruchamianie ich pradem koincyden¬ cyjnym przewodu rzedu i kolumny. To rozwiazanie ma jedna wade. Bistabilne przekazniki elektro¬ magnetyczne sa stosunkowo skomplikowane i drogie.W innym znanym rozwiazaniu kazda jednostka przekaznika monostabilnego w matrycy jest wy¬ posazona w kontakty dla przewodów rozmownych, jak równiez w dodatkowa jednostke kontaktowa, sluzaca jako kontakt utrzymujacy przekaznika.Takie rozwiazanie przedstawione jest w zglosze¬ niu patentowym RFN nr 1 047 851. To rozwiazanie ma te wade, ze wymaga zastosowania kontaktu sprezynowego oraz diody w kazdym punkcie skrzy¬ zowania, jak równiez polaczenia „koniec-koniec" utrzymujacego przewód pomiedzy stopniami wy¬ bieraków lacznicy telefonicznej.Celem wynalazku jest opracowanie matrycy przekaznikowej, która jest znacznie tansza i bar¬ dziej zwarta niz znane wczesniej urzadzenia.Matryca przekaznikowa, zwlaszcza matryca prze- 10 15 20 30 kazników sprezynowych w sieci wybieraków tele¬ fonicznych, sterowana przez szyne sterowania i danych za pomoca elektronicznej centralnej je¬ dnostki sterujacej, która to matryca zawiera siec punktów skrzyzowan z poziomymi przewodami rzedowymi i pionowymi przewodami, pomiedzy którymi to przewodami w punktach skrzyzowan znajduja sie przelaczane przekazniki sprezynowe, wedlug wynalazku charakteryzuje sie tym, ze z szyna sterowania i danych polaczona jest dopro¬ wadzajaca napiecie zasilajace jednostka sterujaca, która laczy sie wybiórczo z odpowiednim pozio¬ mym przewodem rzedowym. Z ta jednostka ste¬ rujaca polaczony jest zespól pomiarowy dla po¬ miaru i kontroli pradu adresowania, a z szyna sterowania i danych polaczona jest równiez jed¬ nostka utrzymujaca dla adresowania pionowych przewodów. . W kazdym punkcie skrzyzowania w szereg z przekaznikiem dolaczone jest bistabilne- elektroniczne urzadzenie utrzymujace. Ponadto z doprowadzajaca napiecie zasilania jednostka ste¬ rujaca ^polaczony jest drugi zespól pomiarowy dla pomiaru i kontroli pradu roboczego. Jednoczesnie z szyna sterowania i danych polaczony jest do¬ prowadzajacy napiecie utrzymujace zespól, który laczy sie wybiórczo z odpowiednim poziomym prze¬ wodem rzedowym punktów skrzyzowan sieci.Korzystnym jest, gdy obwód utrzymujacy jed¬ nostki utrzymujacej zawiera bistabilny element kontaktowy wyposazony w wejscie sterujace przyj- 120 449120 449 10 15 20 mujace sygnal pobudzajacy dla adresowania pio¬ nowych przewodów oraz w dwie elektrody glówne, które polaczone sa z przekaznikiem odpowiedniego punktu skrzyzowania, oraz ze zródlem napiecia.Bistabilny element kontaktowy stanowi korzyst- 5 nie czterowarstwowe urzadzenie pólprzewodnikowe PNPN, w którym dwa zlacza PN sa polaczone przez rezystorowe boczniki.Korzystnie jest jesli bistabilny element konta¬ ktowy stanowia dwa tranzystory przeciwnych ty¬ pów NPN—PNP, przy czym baza pierwszego tran¬ zystora polaczona jest z kolektorem drugiego tranzystora, a kazdy z tych tranzystorów ma re¬ zystor laczacy baza z emiterem.Rezystorowy bocznik ma rezystancje wybrana tak, ze prad utrzymujacy bistabilnego elementu kontaktowego przybiera taki sam rzad wielkosci jak prad utrzymywania przekaznika przylaczone¬ go do elementu kontaktowego.Kazdy z zespolów doprowadzajacych napiecie utrzymujace polaczony z poziomym przewodem rzedowym w sieci punktów skrzyzowan i zawiera jednostke dekodujaca oraz stopien zmieniajacy po¬ ziom, które wlaczone sa pomiedzy zródlo napiecia ^ utrzymujacego a odpowiedni poziomy przewód rzedowy.Stopien zmieniajacy poziom stanowi korzystnie czterowarstwowe urzadzenie pólprzewodnikowe PNPN wlaczone pomiedzy zródlo napiecia utrzy- ^ mujacego i poziomy przewód rzedowy. Do kazdego z dwu zlacz PN czterowarstwowego urzadzenia pól¬ przewodnikowego PNPN sa dolaczone równolegle rezystorowe boczniki, których rezystancja wybrana jest tak, ze prad utrzymujacy przybiera ten sam ^ rzad wielkosci jak prad dla jednego z przekazni¬ ków matrycy dolaczonego do odpowiedniego rzedu.Warstwa N zlacza PN elementu kontaktowego, do którego jest równolegle dolaczony rezystorowy 40 bocznik decydujacy o pradzie utrzymywania ele¬ mentu kontaktowego, polaczona jest z przewodem rzedowym poprzez diode polaczona szeregowo z dioda Zenera wspólna dla wszystkich elementów kontaktowych odpowiadajacych poziomemu rzedowi ^ matrycy.Korzystnie zlacze PN czterowarstwowego urza¬ dzenia pólprzewodnikowego zbocznikowane jest przez tranzystor bipolarny, którego baza polaczona jest z wyjsciem jednostki dekodujacej. Warstwa 50 P otoczona przez warstwe N urzadzenia cztero¬ warstwowego polaczona jest przez diode ze zród¬ lem napiecia.W Jccjrzystnym rozwiazaniu jednostka utrzymu¬ jaca dla adresowania pionowego przewodu za*wiera 55 przynajmniej pierwszy element laczacy i wiele drugich elementów laczacych dla kazdego punktu skrzyzowania, przy czym kazdy element laczacy ma jedno wejscie sterujace, pierwsza glówna ele¬ ktrode i druga glówna elektrode. Pierwszy ele- M ment laczacy swoim wejsciem sterujacym pola¬ czony jest z szyna sterowania i danych. Ponadto glówna elektroda dolaczona jest pomiedzy poziomy przewód rzedowy i pierwsza glówna elektrode kazdego równolegle dolaczonego drugiego elemen- 11 tu laczacego. Wyjscia sterujace drugiego elementu laczacego polaczone sa z szyna sterowania i da¬ nych, a jego druga glówna elektroda polaczona jest z wejsciem odpowiedniego bistabilnego ele¬ ktronicznego elementu kontaktowego.Szeregowo z wejsciami sterujacymi pierwszego elementu laczacego oraz szeregowo z pierwsza elektroda glówna kazdego drugiego elementu la¬ czacego polaczony jest rezystor. Warstwa posre¬ dnia N i warstwa posrednia P czterowarstwowego urzadzenia pólprzewodnikowego polaczone sa wza¬ jemnie poprzez diode Zenera. Otoczona przez war¬ stwe N warstwa P czterowarstwowego urzadze¬ nia pólprzewodnikowego polaczona jest przez diode z dzielnikiem napiecia, zawierajacym rezystor i kolejna diode, dolaczonym pomiedzy potencjal masy i zródlo napiecia.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladach wykonania na rysunku, na którym fig. I przedstawia blokowy schemat trzech matryc sta¬ nowiacych czesc stopnia wybieraka oraz nadrzed¬ nego procesora, fig. 2 — schemat matrycy prze¬ kazników w stopniu wybieraka, fig. 3 — schemat czesci obwodu w jednostce sterujacej i jednostki utrzymujacej odpowiadajacej punktowi skrzyzowa¬ nia, fig. 4 — schemat obwodu drugiego przykladu wykonania obwodu sterujacego, fig. 5 — przy¬ klad wykonania jednostki utrzymujacej, zaproje¬ ktowanej z obwodami utrzymujacymi wedlug fig. 3, fig. 6 — drugi przyklad rozwiazania jednostki utrzymujacej, fig. 7 — jednostke utrzymujaca we¬ dlug fig. 6 przeznaczona do uzywania w pewnego rodzaju organizacji matrycy, fig. 8 — przyklad wykonania obwodu kontrolowanego wedlug fig. 2, fig. 9 — przyklad wykonania czesci jednostki utrzymujacej, HU, która jest przeznaczona dla jednego punktu skrzyzowania, fig. 10 — schemat obwodu trzeciego przykladu wykonania obwodu sterujacego, a fig. 11 przedstawia modyfikacje je^ dnostki utrzymujacej wedlug fig. 5.Przyjeto, ze matryce przekazników tworza czesci wybieraków dla lacznicy telefonicznej. W przed¬ stawionym przykladzie chodzi o to, aby nie zda¬ rzylo sie zadzialanie wiecej niz jednego przekaz¬ nika punktu skrzyzowania matrycy w rzedzie.W drugim kierunku wspólrzednej matrycy, tu na¬ zwanej kierunkiem kolumnowym, bedzie mozliwe wejscie do obowdu pod pewnymi warunkami, na przyklad w przypadku polaczen konferencyjnych.To znaczy, ze jeden lub kilku abonentów, ewentu¬ alnie operator ma mozliwosc wejscia do polacze¬ nia i wobec tego bedzie mozliwe jednoczesne za¬ dzialanie dwu lub kilku przekazników punktów skrzyzowan w tej samej kolumnie matrycy. Wa¬ runki odnosnie rzedu umozliwiaja zastosowanie tylko jednego urzadzenia sterujacego dla rzedu, pod warunkiem, ze kazdy przekaznik punktu skrzy¬ zowania w rzedzie ma swoje wlasne urzadzenie utrzymujace.Wszystkie urzadzenia sterujace dla jednej ta¬ blicy, która wedlug przykladu wykonania jest równowazna matrycy 8X8, sa zespolone w jedna jednostke sterujaca, która jest wykonana technika scalona w jednej obudowie. Urzadzenia utrzymu¬ jace, polaczone rzad za rzedem z jednostka120 44* 6 utrzymujaca, sa realizowane we wspólnej obudo¬ wie dla kazdej jednostki.Fig. 1 przedstawia schemat blokowy trzech ma¬ tryc tworzacych czesc stopnia wybieraka oraz nad¬ rzedny procesor centralny. Matryce Ml, M2, M3 l sa adresowane na wspólnej szynie sterowania i da¬ nych D8 ze sterujacego i nadzorujacego procesora centralnego CP. Kazda matryca sklada sie z sieci punktów skrzyzowan CPN, jednostki sterujacej CU oraz jednostki utrzymujacej HU, wspólnej dla ii tej sieci. Siec punktów skrzyzowan zawiera urza¬ dzenia przelaczajace róznych sciezek rozmownych, w tym przykladzie wykonania skladajacych sie z monostabilnych przekazników sprezynowych ste¬ rowanych cewkami magnesujacymi. Polaczenie jest 13 bipolarne, t.j. kazdy punkt skrzyzowania zawiera tylko dwa kontakty robocze. W rezultacie nie ma tam elektromagnetycznego ani elektromechanicz¬ nego kontaktu utrzymujacego. Jednostka steruja¬ ca CU wspólna dla matrycy jest (przynajmniej 2» jesli dotyczy funkcji) podzielona na dwie jednostki: jedna logiczna jednostka sterujaca CLU adresowa¬ na z centralnego procesora CP i jednostka zasila¬ jaca. Ponizej zostanie opisana jednostka sterujaca, bez dzielenia na wyzej wymienione czesci. Tak 21 dlugo jak dotyczy to funkcji, takze jednostka utrzymujaca HU, wspólna dla matrycy, podzielona jest na dwie czesci: jedna logiczna jednostka utrzymujaca HLU i obwód doprowadzajacy na¬ piecie zasilania. Ponizej jednak takze jednostka 30 utrzymujaca opisana bedzie bez dzielenia na wy¬ mienione funkcje.Centralny procesor CP steruje takze innymi sto¬ pniami wybieraków centrali. Ponadto rózne stopnie wybieraków moga byc ustawione na rózne sposo- 39 by, a przedstawiony przyklad wykonania jest jed¬ nym z wielu mozliwych przykladów.Fig. 2 przedstawia schemat matrycy przekazni¬ kowej wedlug fig. 1 wraz z jednostka sterujaca CU, jak równiez jednostka utrzymujaca HU. Ta 40 matryca przekaznikowa tworzy czesc stopnia wy¬ bieraka. Pokazana siec puntów skrzyzowan za¬ wiera 64 przekazniki ustawione w osmiu rzedach, kazdy rzad sklada sie z osmiu przekazników. Tyl¬ ko pierwsze i ostatnie przekazniki rzedów pierw- 49 szego i ósmego zostaly narysowane. Nie pokazane rzedy posrednie maja swoje wlasne jednostki utrzymujace, ale uzywaja tej samej jednostki ste¬ rujacej. Przekazniki sa oznaczone litera R z dwu¬ cyfrowym indeksem, z którego pierwsza cyfra 90 wskazuje rzad, a druga kolumne.W przedstawionym przykladzie siec punktów skrzyzowan z jednostka sterujaca, jak równiez jednostki utrzymujace, sa zmontowane jako jeden obwód drukowany i w ten sposób tworza jedna gg jednostke. W sieci wybieraka z wieloma stopniami, kazdy stopien wybieraka zawiera jedna lub wiele matryc pokazanego typu.Jak juz wspomniano, przekazniki punktów skrzy¬ zowan sa wyposazone w bipolarne kontakty ro- «• bocze, które moga laczyc w punkcie skrzyzowan przewody rozmowne w rzedzie do odpowiadaja¬ cych przewodów w kolumnie. Wejscie matrycy, to jest przewody rozmowne nalezace do kolumny 3^9 — XT. jest polaczone do wyjscia matrycy, to •! jest przewodów rozmownych rzedu TO — Y7, przez zadzialanie odpowiadajacego przekaznika punktu skrzyzowania. Jest to wykonane przy pomocy sy¬ gnalu impulsowego z jednostki sterujacej, prze¬ kaznik jest podtrzymywany przy pomocy specjal¬ nego obwodu podtrzymujacego. Elektroniczna jed¬ nostka sterujaca CU matrycy przekaznikowej otrzymuje informacje z centralnego procesora, do¬ tyczaca rzedu sieci punktów skrzyzowan, w którym znajduje sie przekaznik majacy zadzialac lub zwol¬ nic. Sygnalem do jednostki utrzymujacej HU za¬ adresowana zostaje odpowiednio kolumna sieci punktów skrzyzowan. Sterujacy uklad logiczny jednostki sterujacej jest zaadresowany z central¬ nego procesora adresem w formie binarnej. Jeden bit w wymienionym adresie na wejsciu oznaczania tablicy CM wybiera jednostke sterujaca, to jest tablice w stopniu wybieraka.. Trzy bity w wymienionym adresie na wejsciu oznaczenia rzedu YAO —YA2 tworza czesc adresu, który wybiera obwód sterujacy wewnatrz jedno¬ stki sterujacej, to jest rzad w sieci punktów skrzy¬ zowan wybranej matrycy. Dalszy bit w wymienio¬ nym adresie na wejsciu sterujacym RLS wskazuje czy wykonana zostanie operacja laczenia, czy zwalniania. Z centralnego procesora adresowana jest takze jednostka utrzymujaca dla wybierania obwodu utrzymujacego, zwiazanego z przekazni¬ kiem wewnatrz wybranego rzedu. Jednostka ta jest adresowana przy pomocy 6-bitowego adresu.. W pokazanym przykladzie adres podzie¬ lony jest na dwie czesci. Pierwsza czesc zlozona jest z dwu, a druga z pozostalych czterech bitów.Ten typ adresu zostal wybrany w celu uzyskania dekodujacego ukladu logicznego.Przykladowo przedstawiony zostanie sposób adre¬ sowania. Osiem par przewodów rozmownych X0 — X7 skladajacych sie na wejscie rozwazanej matrycy, przylaczonych jest do wejsc centrali lub do przewodów rozmownych YO —Y7, to jest prze¬ wodów rozmownych rzedów w poprzedzajacym stopniu wybieraka. Analogicznie, wyjscia matrycy, to jest osiem przewodów rozmownych YO — Y7, przylaczone sa do wejsc matrycy w stopniu nas¬ tepnym. Napiecie zadzialania, utrzymywania i zwalniania przekaznika w rozwazanym rzedzie sa podane selektywnie z jednostki sterujacej CU do przewodów rzedowych YHO — YH7 punktów skrzyzowan sieci. Zostalo to pokazane na rysunku przy pomocy tranzystorów T8 i Tli, które sa ze¬ stawione w pary dla kazdego rzedu i które sa sterowane z ukladu logicznego jednostki steruja¬ cej. Tranzystor T8 przewodzac podaje napiecie za¬ silajace El do przewodu rzedowego YHO na sfeutek zadzialania adresowania przekaznika w cK$Howia- dajacym rzedzie punktów skrzyzowan.Jak pokazano, przy pomocy rezystora RD, sze¬ regowo wlaczonego do zródla napiecia zasilania El, utworzony jest do celów detekcyjnych spadek napiecia zalezny od pradu. Detektor DE okresla, czy prad operacyjny jest wewnatrz danego, dozwo¬ lonego przedzialu.Jednostki utrzymujace HU, kazda przynalezna do rzedu punktów skrzyzowan sieci, zawieraja12fr449 wiele .urzadzen utrzymujacych HO.—H7 zreali¬ zowanych specjalnie przy pomocy tyrystorów lub bipolarnych ekwiwalentów tyrystorów. Na fig. 2 pokazane jest, ze urzadzenia skladaja sie ze ste¬ rowanych czterowarstwowych pólprzewodników, lecz dalej te urzadzenia sa przedstawione jako ekwiwalenty, w technice bipolarnej.Fig, 3 pokazuje w szczególach, w jaki sposób moze zostac zrealizowany obwód sterujacy CO, to jest czesc jednostki sterujacej CU wedlug fig. 2, nalezacy do rzedu matrycy. Jednostka utrzymujaca jest wspólna dla wszystkich przekazników w jed¬ nym rzedzie i na fig. 3 pokazano obwód utrzy¬ mujacy HC, to jest czesc jednostki utrzymujacej, która nalezy do pojedynczego urzadzenia prze¬ kaznikowego rzedu. Jednostka sterujaca wspólna dla calej matrycy zawiera takze identyczne obwo¬ dy sterujace Cl — C7, jeden dla kazdego rzedu matrycy. Kazdy z przekazników punktów skrzy¬ zowan Rll — R18 jest jednym ze swoich biegunów przylaczony do przewodu rzedowego YHO naleza¬ cego do rzedu nr 0 w sieci punktów skrzyzowan.Swoim drugirti biegunem odpowiedni przekaznik jest dolaczony do odpowiadajacej koncówki przy¬ laczeniowej XH0 — XH7 w jednostce utrzymuja¬ cej, nalezacej do danego rzedu. Obwód sterujacy CO, który tworzy czesc jednostki sterujacej CU i nalezy do przewodu rzedowego YHO ma trzy zaciski napiec zasilajacych Ul* U2 i U3 do przy¬ laczania zewnetrznych napiec sterujacych dla ce¬ lów operacyjnych i podtrzymujacych. W pokaza¬ nym przypadku te napiecia to: napiecie dodatnie El, napiecie ujemne — E2 i takze napiecie OV.Oprócz zacisków przylaczeniowych obwód steru¬ jacy CO ma takze wejscie oznaczenia tablicy CM, trzy wejscia oznaczenia rzedu YAO, YA1, YA2 i dwa wejscia sterujace RLS i RLS. Wyjscie Y jednostki sterujacej jest przylaczone do odpowia¬ dajacego przewodu rzedowego YHO.W celu dostarczenia wybranemu przewodowi rzedowemu, w tym przypadku przewodowi rze¬ dowemu YHO napiecia operacyjnego, do matry¬ cy na rozkaz z centralnego procesora podane jest napiecie dodatnie, El i zostaje ono rozprowadzone wewnatrz matrycy do wszystkich wejsc oznacze¬ nia tablic CM obwodów sterujacych CO — C7 w" jednostce" sterujacej CU. Przez to wybrana zo¬ staje* wewnatrz stopnia wybieraka jedna tablica matrycowa. Do wszystkich tablic, to jest matryc w stopniu wybieraka podany jest adres do ozna¬ czenia rzedu wewnatrz matrycy. Nastepnie ten adres jest rozprowadzony do Wszystkich obwo¬ dów sterujacych CO — C7 wewnatrz jednostki sterujacej CU odpowiedniej tablicy; Kazdy ob¬ wód sterujacy ma, jak w pokazanym przykla¬ dzie, obwód kontrolny CO, trzy wejscia oznaczania rzedów YAO — YA2. Binarny adres wybranego rzedu podany jest na te trzy wejscia zakodowany w taki sposób, ze obwód sterujacy dla wybranego rzedu otrzymuje wysoki poziom na wszystkie swo¬ je wejscia oznaczania rzedu, podczas gdy reszta obwodów sterujacych tablicy otrzymuje adres z niskim poziomem, przynajmniej na jednym z we#c oznaczania rzedu. Z powyzszego wynika, ze w; tym czasie gdy wybierany jest przewód rze- 10 15 25 30 45 50 es dowy YHO, wybierany jest takze odpowiadajacy rzad we wszystkich matrycach nalezacych do tego samego stopnia wybieraka. Jednak wewnatrz sto¬ pnia wybieraka tylko jedna tablica otrzymuje je¬ dnoczesnie dodatnie napiecie El na wejsciu ozna¬ czania tablicy CM. Istnieja dwa rózne sposoby sterowania. Moga nastapic dwa przypadki, albo dolaczenie napiecia utrzymujacego, albo odlacze¬ nie. Wybór pomiedzy tymi dwoma mozliwosciami dokonany jest przez dostarczenie odpowiednio nis¬ kiego lub wysokiego napiecia na wejscia steru¬ jace RLS.W zasadzie obwód sterujacy zlozony jest z dwu identycznych obwodów dekodujacych, na które po¬ dane sa równolegle wszystkie wymienione sygnaly wejsciowe obwodu sterujacego. Kazdy obwód de¬ kodujacy sklada sie z wieloemiterowego tranzysto¬ ra T5, T6, za którym znajduje sie kombinacja tranzystorów NPN — PNP. Wieloemiterowy tran¬ zystor jest typu NPN. Obwód dekodujacy moze byc rozwazany jako element logiczny I z cztere¬ ma wejsciami w formie emiterów tranzystora T5, T6. Wyjscie binarne, to jest kolektor tranzystora PNP przyjmuje tylko wysoki poziom wtedy, gdy wszystkie wejscia maja tez wysoki poziom. Obwód dekodujacy dla dzialania, który na fig. 3 jest ob¬ wodem wyzszym, bezposrednio steruje urzadzeniem operacyjnym pokazanym tutaj jako tranzystor NPN T8, którego kolektor jest zasilany napieciem ope¬ racyjnym El z zacisku zasilajacego Ul. Odpowia¬ dajacy obwód dekodujacy zwalnianie, steruje swo¬ im wyjsciem stopien zmieniajacy poziom, skla¬ dajacy sie z kombinacji tranzystorów PNP — NPN.Jesli zalozymy, ze obwód sterujacy rozwazany w tym przykladzie zostal zaadresowany dla za¬ dzialania urzadzenia w rzedzie 1, napiecie dodat¬ nie El, podane zostalo do wejscia oznaczania tab¬ licy CM. Napiecia dodatnie odpowiadajace binarnej jedynce zostaly takze podane do wszystkich wejsc oznaczania rzedu, a zero binarne do wejscia ste¬ rujacego RLS. Wtedy zanegowane wejscie steru¬ jace RLS ma wysoki potencjal, odpowiadajacy jedynce binarnej. W tych warunkach obwód de¬ kodujacy dzialanie na swoich wejsciach^ to jest na emiterach wieloemiterowego tranzystora otrzy¬ muje napiecie odpowiadajace binarnej jedynce.Odpowiednio tranzystor T5 z dodatnia baza zo¬ staje zablokowany. Jednak dioda baza — koiektor przewodzi prad do bazy nastepnego tranzystora NPN. Ten tranzystor przewodzi i przekazuje po¬ tencjal uziemionego emitera do bazy nastepnego tranzystora PNP T7. Ten tranzystor z kolei prze¬ wodzi i przekazuje potencjal El swojego emitera do kolektora. W ten sposób urzadzenie operacyjne otrzymuje; wysoki potencjal na baze i przewodzi napiecie operacyjne El do wyjscia Y obwodu ste¬ rujacego CO.Rozwazajac fakt, ze wejscie sterujace RLS ma *«iski poziom, wieloemiterowy tranzystor tworzacy czesc obwodu dekodujacego zwalnianie, to jest nizszy obwód dekodujacy w pokazanym przykla¬ dzie, bedzie przewodzil. Niski potencjal wejscia sterujacego zostanie przeniesiony do kolektora tego tranzystora. Analogicznie, tranzystor T9 obwodu120449 9 10 dekodujacego jest odciety i napiecie wyjsciowe z obwodu dekodujacego jest niskie. W tej sytuacji potencjal nastepnego tranzystora PNP jest zredu¬ kowany do poziomu ponizej poziomu zerowego przy pomocy rezystora RIO i zródla napiecia —E2. 5 Tranzystor PNP T10 przewodzi, przez co podnosi potencjal bazy nastepnego tranzystora Tli. Jed¬ nak napiecie emitera tego tranzystora, bezposred¬ nio przylaczonego do wyjscia Y obwodu sterujacego CO, jest równe napieciu operacyjnemu El i w re- 10 zultacie tranzystor NPN Tli w stopniu zmieniaja¬ cym poziom jest utrzymywany w stanie odcietym.Jednak, gdy wybrany przekaznik zadziala, z po¬ moca obwodu utrzymujacego, opisanego ponizej, obwód sterujacy przechodzi do stanu utrzymywania 15 przez zredukowanie napiecia na wejsciu oznaczania tablicy CM' do 0V. Tym sposobem urzadzenie operacyjne, które stanowi tranzystor T8, zostaje odciete i tranzystor NPN Tli w stopniu zmienia¬ jacym poziom zaczyna przewodzic. Potencjal 0V 20 jest przekazany z jego kolektora do jego emitera i dalej do wyjscia z obwodu sterujacego CO.Diody Dl i D2 przylaczone do wyjscia Y jed¬ nostki sterujacej sluza razem z dolaczonymi zród¬ lami napieciowymi El i E2, do tego, aby napiecie 25 wyjsciowe nigdy nie przekraczalo napiecia El i nigdy nie bylo nizsze niz napiecie —E2.Na fig. 3, pokazane sa takze czesci jednostki utrzymujacej HU zwiazane z punktami skrzyzo¬ wania w sieci punktów skrzyzowan, w tym przy- 30 padku punkt skrzyzowania 11 2 rezystancja RH.Ta czesc jednostki utrzymujacej jest dalej nazy¬ wana obwodem utrzymujacym HC i na rysunku ograniczona jest linia przerywana. Symbole prze¬ wodów narysowane linia przerywana wewnatrz 35 tego ograniczenia wskazuja punkty przylaczenia dalszych obwodów utrzymujacych wewnatrz jed¬ nostki. Urzadzenie utrzymujace w tym obowodzie stanowi dwutranzystorowy bipolarny ekwiwalent tyrystora, zawierajacy tranzystory T4 i T3 z re- 40 zystorami baza—emiter odpowiednio R4 i R3.Rozwazany obwód utrzymujacy wewnatrz jedno¬ stki utrzymujacej jest adresowany, jak wspomnia¬ no wczesniej, w wielu wejsciach wyrózniajacych przekaznik XM0 —XM5. « Adres podzielony jest na dwie czesci. Pierwsza czesc sklada sie z dwóch bitów na wejsciach wy¬ rózniajacych przekaznik XM4 — XM5. Te bity wskazuja do której — pierwszej czy drugiej — gru¬ py, skladajacej sie kazda po cztery przekazniki, 60 nalezy dany przekaznik. Pozostale cztery wejscia wyrózniajace przekaznik XM0 — XM3 adresuja wybrany przekaznik wewnatrz grupy. W przykla¬ dzie wedlug fig. 3 wejscia wyrózniajace przeka¬ znik XM4 i XM0 reprezentuja wejscia dla ozna- 55 czonego przekaznika. To znaczy, ze napiecie poda¬ ne na te wejscia jest zmienione z potencjalu spo¬ czynkowego + E1, na napiecie operacyjne 0V w sta¬ nie oznaczenia.Przewód rzedowy YHO znajduje sie w stanie 60 : oznaczenia na poziomie napiecia +E1. Emiter tran¬ zystora Tl, przez rezystor Rl jest przylaczony do przewodu rzedowego wejsciem YH obwodu utrzy¬ mujacego, wskutek tego otrzymuje wysoki poziom napiecia i tranzystor Tl przewodzi prad do emi- « tera nastepnego tranzystora T2. Równiez tranzy¬ stor T2 ma niskie napiecie na bazie spowodowane adresem i wobec tego przewodzi. W ten sposób tranzystor NPN T3 w ekwiwalencie tyrystora otrzymuje prad sterujacy, tak ze tyrystor prze¬ chodzi do stanu przewodzenia i prad jego plynie przez cewke przekaznika RH, oraz zacisk przyla¬ czeniowy przekaznika YHO w kierunku zródla napiecia — E2, przylaczonego do zacisku napiecia zasilajacego U4. Tak wiec prad operacyjny plynie przez cewke przekaznika RH od zródla napiecia + E1 do —E2. Gdy zachodzi zmiana do stanu utrzy¬ mywania, przekaznik RH jest utrzymywany w stanie dzialania pomiedzy napieciem 0V prze¬ wodu rzedowego YHO i zródlem napiecia —E2.Podczas zwalniania przekaznika obwód sterujacy zaadresowany jest w ten sam sposób jak poprze¬ dnio, z wyjatkiem tego, ze wejscie sterujace RLS otrzymuje teraz sygnal o wyzszym poziomie. Po¬ woduje to odciecie tranzystora T6, w rezultacie tego tranzystor TH takze jest odciety. Wobec tego obwód utrzymujacy przekaznika RH zostaje przer¬ wany i przekaznik powraca do stanu spoczynku.Dzieki temu tranzystor T5 w obwodzie sterujacym przewodzi, gdy obwód zaadresowany jest na zwal¬ nianie, tranzystor T8, zostanie zatkany. W pier¬ wszym momencie po zaadresowaniu obwodu ste¬ rujacego na zwalnianie, cewka przekaznika zosta¬ nie zwarta przez diode D2 i tyrystor. Teraz prad plynacy przez przekaznik i tyrystor zmniejsza sie w kierunku zera i gdy zmniejszy sie ponizej pradu utrzymywania tyrystora, tyrystor zostaje odciety.Poniewaz urzadzenie utrzymujace jest odciete, sciezka pradu przekaznika od tej chwili przecho¬ dzi przez rezystor R4 i diode D3, diode Zenera OZ i wejscie YH do przekaznika. Dioda Zenera DZ blokuje sciezke pradu, dopóki urzadzenie utrzy¬ mujace nie przejdzie do stanu nieprzewodzenia.Najwazniejszym powodem zastosowania tyrysto¬ ra do funkcji utrzymywania jest jego duza odpor¬ nosc szumowa bez koniecznosci stosowania dodat¬ kowych elementów, jak na przyklad kondensato¬ rów. Podczas krótkich zakócen indukcyjnosc nie pozwala na natychmiastowa zmiane pradu ponizej lub powyzej wartosci pradu utrzymywania tyry¬ stora. Przy istniejacych amplitudach zródel zakló¬ cajacych na przyklad zaklócen od wyladowan at¬ mosferycznych 800 V w czasie 10 mikrosekund lub przebicia na styk przekaznika sygnalu dzwonienia 90 V, trudno bedzie przeciwdzialac rozsadnymi srodkami od ich wplywu na obwody. Zaklócenia nie maja zadnego wplywu gdy tyrystor, po jednym zaklóceniu powraca do poprzedniego stanu.Na fig. 4 pokazany jest schemat obwodu €fugie- go przykladu wykonania obwodu sterujacego. Róz¬ nice pomiedzy tymi dwoma przykladami stanpwi odmienny uklad stopnia zmieniajacego poziom LS, który jest sterowany z dekodera rozlaczania.Tak jak poprzednio, nie uwzgledniono na rysun¬ ku rezystorów baza—emiter ekwiwalentu tyrystora.Procedura dekodowania i przykladania napiecia operacyjnego jest taka sama jak w przykladzie na fig. 3. Jednak stopien zmieniajacy poziom dla podawania napiecia utrzymujacego i dla rozla¬ czania, zaprojektowany jest w. inny sposób. Pod-120 < II czas operacji adresowania tranzystor T17 jest od¬ ciety . jak poprzednio, odciete sa równiez tranzy¬ story T12, T13, TH i T15. W czasie laczenia tranzystor T8 dostarcza prad z wyjscia obwodu sterujacego, do przekaznika. Gdy z wejscia ozna- 9 czania tablicy CM znika napiecie +E1, tranzystor T8 zostaje odciety i napiecie operacyjne na wyj¬ sciu sterujacym zanika. Indukcyjnosc przekaznika stara sie podtrzymac, w tym samym kierunku do poprzednio, prad plynacy przez Uzwojenie przeka- 19 znika. Mianowicie w uzwojeniu przekaznika zain- dukowana zostaje sila elektromagnetyczna, posia¬ dajaca przeciwna polaryzacje niz poprzednio mial spadek napiecia na tej cewce. Indukcyjnosc wy¬ musza przeplyw pradu przez diode D4, której ano- u da przylaczona jest do zródla napiecia —E2 i dalej przez diode baza — emiter tranzystora T15.Powoduje tQ wlaczenie tyrystora, to znaczy, ze tranzystor T14 takze przewodzi i przekazuje po¬ tencjal ziemi na wyjscie obwodu sterujacego. 20 W czasie rozlaczania tranzystor Tl 7 przewodzi tak jak i tranzystory T12 i T13. Tranzystor T13 przewodzac, zwiera zlacze baza—emiter tranzy¬ stora T15. Ten tranzystor nie otrzymuje wtedy zadnego pradu do bazy, wobec czego zostaje od- M ciety. Tranzystor T14 zostaje takze odciety i prad utrzymujacy dla przekaznika zmniejsza sie. W taki sam sposób jak poprzednio indukcyjnosc przekaz¬ nika przeciwdziala zmianie pradu w uzwojeniu, a do dyspozycji jest teraz droga dla pradu przez 3Q diode D4 i tranzystor T13. W tym obwodzie po¬ chlonieta zostaje energia zmagazynowana w in- dukcyjnosci i prad spada do zera. Zaleta tego ukladu stopnia zmieniajacego poziom jest to, ze strata mocy w tranzystorze T15 podczas fazy roz- — laczania jest nizsza.Na fig. 5 pokazano jednostke utrzymujaca za¬ wierajaca obwody podtrzymujace wedlug fig. 3.W dwóch rzedach zgrupowano osiem urzadzen podtrzymujacych nalezacych do jednego rzedu 40 sieci punktów skrzyzowan. W górnym rzedzie wskazano symbole zawartych elementów. Sa one takie same jak symbole odpowiadajacych elemen¬ tów z fig. 3.Na fig. 6 pokazano inny przyklad wykonania 49 jednostki utrzymujacej. Tak jak na fig. 5 w ekwi¬ walencie tyrystora pominieto na tym rysunku re¬ zystory baza — emiter. Zaznaczono symbole ele¬ mentów zwiazane z pierwszym punktem skrzy¬ zowania. Tak wiec tranzystory w ekwiwalencie 90 tyrystora zostaly zaznaczone tymi samymi symbo¬ lami jak na fig. 3. Przewody, które zakonczone sa znakami plus, przeznaczone sa do polaczenia z za¬ ciskiem US zasilajacym obwód, a przewody za¬ konczone znakiem minus przeznaczone sa do po- 99 laczenia z zaciskiem zasilajacym U4. Do zacisku U4 dolaczone jest zewnetrzne napiecie —E2, a do zacisku U5 dolaczone jest napiecie zewnetrzne + El.W tym przykladzie prad przekaznika wywiera wplyw na tyrystor wybranego punktu skrzyzowa- 99 nia gdy do bazy tranzystora PNP zostaje przy¬ lozone napiecie 0V. Jednak tyrystor nie przewodzi dopóki prad przekaznika nie wzrosnie do wartosci pradu utrzymywania dla tyrystora. W tym mo¬ mencie prad przekaznika przeplywa przez rezy- ai 12 stor baza — emiter tranzystora T4, diode D6 i tran • zystor T18 do ziemL W ten sposób w tym roz¬ wiazaniu nie ma specjalnego wejscia YH, jak na fig. 3. W rezultacie stan wejscia z jednostki ste¬ rujacej przenosi sie poprzez cewke przekaznika do ukladu logicznego obwodu podtrzymujacego.Obwód utrzymywania wewnatrz jednostki utrzy¬ mujacej jest wybrany w taki sam sposób jak wcze¬ sniej, adresem na wejsciu oznaczania przekaznika XM. Adresujac dla przykladu punkt skrzyzowania 1, nalezy przylozyc na wejscie oznaczania przekaz¬ nika XM4 napiecie + E1, a na wejscie oznaczania przekaznika XM0 napiecie 0V. W chwili rozlaczania tyrystor przechodzi do stanu zatkania, cewka prze¬ kaznika jest zwarta przez wejscie XHO, rezystan¬ cje baza — emiter tranzystora T4, diode D5 i dalej do zródla napiecia +E1. Przez pokazane polaczenie diody D5 uzyskuje sie takze to, ze w czasie chwi¬ lowego zaklócenia przerywa ona przeplyw pradu tyrystora, tyrystor przewodzi ponownie, gdy pow¬ raca prad.Na fig. 7 pokazano jednostke utrzymujaca po¬ dobna do przedstawionej na fig. 6. Ta jednostka utrzymujaca jest przeznaczona dla czesci sieci pun¬ któw skrzyzowan skladajacej sie z 4X4 przekazni¬ ków. Na rysunku pominieto takze rezystory baza — emiter tranzystorów w ekwiwalencie tyrystora.Ten uklad jednostki utrzymujacej, który takze mo¬ ze byc uzyty przykladowo w sieciach punktów skrzyzowan z 8 lub 16 kolumnami, ma szczególnie prosty dekodujacy uklad logiczny skladajacy sie z diod polaczonych do ekwiwalentu tyrystora. W tym ukladzie, jak i w ukladzie z fig. 6 tyrystory nie przewodza, dopóki prad przekaznika nie przekro¬ czy wartosci pradu utrzymywania dla tyrystora.Na fig. 2 pokazano jak napiecie operacyjne + E1 przylaczane jest do jednostki sterujacej rezystorem* RD w celu stworzenia dla celów pomiarowych zaleznego od pradu spadku napiecia. Jak wynika z powyzszego opisu w róznych jednostkach ukla¬ dowych nie ma zadnych funkcji kontrolnych. Za¬ miast tego ,zostala wprowadzona organizacja roz¬ mieszczenia, aby umozliwic sprawdzenie, czy pra¬ dy operacyjne maja wlasciwa wartosc.Na fig. 8 pokazano przyklad wykonania jed¬ nostki kontrolnej. Zawiera ona. wymienione rezys¬ tory pomiarowe i uklady detekcyjne. Jednostka sterujaca pobiera prad ze zródla napieciowego + E1 tylko wtedy, gdy jest pobudzona przez syg¬ nal na wejsciu wyróznienia tablicy CM. Dwa kom¬ paratory KI, K2 sa polaczone tak, aby otrzymy¬ waly na jedno ze swoich wejsc zalezny od pradu spadek napiecia, a na drugie swoje wejscia na¬ piecie odniesienia, Komparator KI sygnalizuje na swoim wyjsciu, ze prad plynacy przez rezystancje pomiarowa jest wyzszy niz naniiszy prad opera¬ cyjny, a komparator K2 sygnalizuje, ze prad jest wyzszy niz, najnizszy pra£ operacyjny dla jednego przekaznika punktu skrzyzowania.Cykl kontrolny w okreslonych warunkach prze¬ biega na przyklad w nastepujacy sposób: Na wste¬ pie omawiany obwód pobudzony jest do dzialania, lecz do obwodu utrzymujacego nie jest podana zadna informacja oznaczajaca, to jest zaden adres.Jesli wtedy komparator KI sygnalizuje na swoim13 126 449 14 wyjsciu to znatzy,. ze prawdopodobnie przekaznik w rzedzie, który zostal wybrany juz dziala i drugi dzialajacy przekaznik najprawdopodobniej wszedl¬ by na istniejace juz polaczenie. Ta czesc cyklu kontrolnego, z powodu stalej czasowej cewki, trwa s okolo 1 ms. Sygnalem z komparatora KI wykonana jest kontrola zwolnienia i nowe sprawdzenie lacze¬ nia w celu swierdzenia czy blad jest staly, czy nie.Jezeli komparator KI sygnalizuje jak opisano 10 powyzej, do obwodu utrzymujacego podana jest informacja wyrózniajaca, to jest adres. Przekaznik punktu skrzyzowania otrzyma teraz prad opera¬ cyjny i komparator KI zasygnalizuje. Jesli jednak takze komparator K2 sygnalizuje na swoim wyj- 1B sciu; najprawdopodobniej jest to podwójne wyróz¬ nienie i podany jest rozkaz zwalniania.W przykladzie wykonania obwodu kontrolnego, tutaj opisanego, komparator K2 móglby byc uzyty 20 do zabezpieczenia obwodów przed przeciazeniem, na przyklad gdy zaistnieje zwarcie uzwojenia prze¬ kaznika. Wyjscie z komparatora w tym zastoso¬ waniu natychmiast i bezwarunkowo powstrzyma¬ loby sygnal z dekodera oznaczania tablicy.Pierwsza faza cyklu kontrolnego, to jest gdy przy pomocy komparatora KI zdecydowane jest czy przekaznik w rzedzie, który zostal wyrózniony juz pracuje, moze byc znacznie przyspieszone. Trze¬ ci komparator KO otrzymujacy na swoich wej- ?« sciach zalezny od pradu spadek napiecia, pow¬ staly na rezystancji RD, jak równiez swoje napie¬ cie odniesienia, ustawiony jest w taki sposób, ze dostarcza sygnal wyjsciowy dla pradów wyzszych niz minimalny prad utrzymania dla przekaznika. M W przypadku, gdy przekaznik w oznaczonym rze¬ dzie juz pobiera prad utrzymujacy, ten prad utrzy¬ mujacy jest bezposrednio przekazany do zródla napiecia operacyjnego + E1 na rozkaz dzialania podany do obwodu sterujacego. Tak wiec uzysku- 40 je sie natychmiastowe wskazania faktu, ze prze¬ kaznik w rzedzie juz dziala.Napiecie odniesienia dla poszczególnych kompa¬ ratorów moze byc utworzone przy pomocy dziel¬ nika napiecia pomiedzy zródlami napiec zewne- 45 trznych + E1 i —E2, jak przedstawiono na fig. 8 rysunku.Na fig. 9 pokazano przyklad wykonania jednost¬ ki utrzymujacej HU nalezacej do punktu skrzy¬ zowania. Sposób adresowania jest taki sam jak 50 w przykladzie fig. 3. Tranzystory Tl, T2 i rezystor Rl bezposrednio odpowiadaja elementom o tycn samych symbolach na fig. 3. Urzadzenie utrzy¬ mujace w tym przykladzie wykonania nie sklada sie z ekwiwalentu PNP—NPN tyrystora, lecz 55 z tranzystorów NPN T3, T19, T20. Tranzystor T3 przechodzi do stanu przewodzenia przez operacje adresowania w ten sam sposób, jak w przykladzie z fig. 3. Tak wiec tranzystor T19 jest odciety, a tranzystor T20 przewodzi. W ten sposób prad •• przekaznika moze plynac przez tranzystor T20 i re¬ zystor R3 do zródla napiecia —E2 przylaczonego do zacisku zasilajacego U4. Prad przekaznika ply¬ nacy przez rezystory R3 utrzymuje tranzystor T3 w stanie przewodzenia i co za tym itfzie takze, 61 tranzystor T20. Przechodzac do stanu utrzymywa¬ nia obwód pozostaje w opisanym stanie.Polecenie zwalniania odcina prad przekaznikiem od obwodu sterujacego CO. Gdy prad przekaz¬ nika zmniejszy sie ponizej wartosci pradu utrzy¬ mywania dla ukladu, na którego wartosc ma wplyw rezystancja R3, tranzystor T3 zostaje odciety, a w re¬ zultacie takze i tranzystor T20. Gdy urzadzenie utrzymujace zostalo odciete, prad przekaznika zmniejsza sie do zera przez diode Zenera DZ' oddzielna dla kazdego urzadzenia utrzymujacego.Dioda Zenera DZ' jest równolegla do zlacza kole¬ ktor—emiter tranzystora T20.Na fig. 10 pokazano schemat obwodu sterujacego w trzecim przykladzie wykonania. Jednostka de¬ kodujaca AK ograniczona linia przerywana moze byc zrealizowana w ten sam sposób jak w przy¬ kladzie na fig. 4. Jednostka dekodujaca AK ma dwa wyjscia binarne A i B, które bedac tak samo zalezne od sygnalów wejsciowych jak w przy¬ kladzie na fig. 4, przyjmuja odpowiednio swoje wysokie i niskie wartosci. Rezystor R66 dolaczony równolegle do zlacza baza—emiter, a okreslajacy glównie prad utrzymujacy dla urzadzenia PNPN T14—T15, zostal narysowany w stopniu zmieniaja¬ cym poziom LS". Wartosc rezystancji równoleglej zostala wybrana tak, aby prad utrzymujacy urza¬ dzenia PNPN byl tego samego rzedu wielkosci . jak dla jednego z przekazników. Uzyskuje sie w ten sposób, ze krótkie zaklócenia nie powoduja zadzialania czy zwolnienia przekaznika, poniewaz prad, z powodu indukcyjnosci przekaznika, nie moze szybko rosnac ani zmniejszyc sie odpowie-- dnio do wartosci pradu utrzymywania urzadzenia PNPN. Tranzystor T13, który jest równolegly do zlacza baza—emiter tranzystora T14, jak równiez urzadzenie PNPN . sa utrzymywane w stanie od¬ ciecia przez adresowanie operacyjne. Gdy naste^ puje przelaczenie do stanu utrzymywania, napiecie operacyjne wyjscia Y spada. Wtedy indukcyjnosc przekaznika wymusza prad plynacy przez diode D4 i rezystor R67 do masy. W celu ograniczenia napiecia na katodzie urzadzenia PNPN T14 — T15, napiecie wspólnego punktu rezystora i diody D4 jest wtedy utrzymywane przy pomcy diody klam- pujacej D9, przylaczanej do zródla napiecia —E2, na poziomie przekraczajacym napiecie —E2 o spa¬ dek napiecia na diodzie w kierunku przewodzenia.Taki sposób zapobiega pojawianiu sie pradów pod¬ loza w nieoznaczonych urzadzeniach przylaczonych do tego samego wyjscia obwodu sterujacego Y. .Gdy przekaznik pobiera prad, tyrystor zostaje wlaczony i przekazuje potencjal masy do wyjscia obwodu sterujacego i przekaznik trzyma. Przez polecenie zwalniania, wyjscie B przyjmuje wysoki poziom, podczas gdy tranzystor T13 przewodzi i zwiera zlacze emiter—baza tranzystora T14, a wiec przez baze tego tranzystora nie plynie prad i tranzystor jest zatkany. Na skutek tego prad przekaznika plynacy przez tranzystory T13 i T15 zmniejsza sie do zera.Jednostka utrzymujaca dla rzedu matrycy zlo¬ zonego z osmiu elementów punktów skrzyzowan, przedstawiona na fig. 11, jest modyfikacja obwodu z fig. 5. Gdy nastapi podwójne wyróznienie w jed-120449 15 1* 10 15 20 25 nostce utrzymujacej, to jest gdy dwa punkty skrzyzowan zostaja jednoczesnie wybrane na wej¬ sciach XM0 — XM5, z powodu bledu w proceso¬ rze sterujacym, najprawdopodobniej tylko jeden punkt skrzyzowania zostaje pobudzony. Tylko przy¬ padek decyduje, który z dwóch punktów skrzy¬ zowan zostaje pobudzony. Zalezy to od faktu, któ¬ ry z tyrystorów T4 — T3 na skutek róznic w pa¬ rametrach tyrystorów, pierwszy zacznie przewodzic prad przez zlacze kolektor—emiter oznaczonego tranzystora T2, redukujac napiecie na kolektorze tranzystora Tl. W ten sposób prad sterujacy nie moze plynac do drugiego oznaczonego tyrystora.Tak wiec nie bedzie mozliwe wykrycie bledu w procesorze centralnym przy pomocy obwodu kontrolnego wedlug fig. 8. Jednoczesnie istnieje ryzyko, ze pobudzony zostanie nieprawidlowy punkt, skrzyzowania.W celu wyeliminowania efektu wzajemnych róz¬ nic parametrów elementów urzadzen PNPN i tran¬ zystorów Tl i T2 w ukladzie logicznym wlaczono kilka rezystorów wyrównujacych, jednoczesnie usuwajac rezystor Rl z ukladu na fig. 5. Rezystor RB wlaczono do bazy kazdego tranzystora Tl, a do obwodu emiterowego kazdego tranzystora T2 wlaczono rezystancje RE. W ten sposób prad sterujacy rozdziela sie równo do mozliwych, pod¬ wójnie oznaczonych, punktów skrzyzowan i dwa oznaczone punkty skrzyzowan zadzialaja. W rezul¬ tacie stanie sie mozliwe wykrycie podwójnego 30 oznaczenia przy pomocy obwodu kontrolnego, zgodnie z glównym zastosowaniem.Dioda D3 dla kazdego urzadzenia utrzymujacego oraz dioda Zenera DZ, wspólna dla wszystkich urza¬ dzen utrzymujacych, stwarzaja droge dla pradu zgodnie z fig. 5, która po poleceniu zwalniania zanika prad przekaznika po odcieciu urzadzenia PNPN. Funkcje wspomnianych powyzej diod zos¬ taly przejete przez pojedyncza diode Zenera DZ" dla kazdego urzadzenia PNPN. Ta dioda Zenera polaczona jest, jak pokazano na fig. 11 pomiedzy bazami ekwiwalentu tyrystora i dzieki temu ogra¬ nicza tez napiecie na urzadzeniu PNPN. Gdyby krótkie zaklócenie przejelo prad z urzadzenia PNPN T4 — T3 podczas stanu utrzymania, urza¬ dzenie PNPN wlaczy sie ponownie, gdyz po usta¬ niu zaklócenia prad wymuszony indukcyjnoscia przekaznika przeplynie przez zlacze baza—emiter urzadzenia PNPN i diode Zenera DZ". Wtedy przyjmuje sie jednak, ze prad przekaznika nie 50 zmniejszyl sie podczas zaklócenia ponizej pradu utrzymywania urzadzenia PNPN. 35 40 45 PL PL PL PL PL PL PL