Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania syciwa elektroizolacyjnego przeznaczonego do przesycania izolacji papierowej kabli elektroenergetycznych na napiecia znamionowe pradu stalego lub przemiennego do 60 kV.Wedlug znanych dotychczas sposobów syciwo elektroizolacyjne wytwarza sie z niskosiarko- wych rop naftowych typu naftenowego, które poddaje sie destylacji, odpedzajac frakcje wrzace do temperatury okolo 450°C. Uzyskana pozostalosc poddaje sie rafinacji kwasem siarkowym, neutra¬ lizuje oraz suszy. W celu podwyzszenia wlasnosci gazowych wprowadza sie okolo 20% kalafonii do syciwa. W syciwach przeznaczonych do kabli pracujacych w warunkach duzego nachylenia, np. w kopalniach stosuje sie w celu eliminacji zjawiska sciekania syciwa dodatek zageszczaczy weglowo¬ dorowych, podnoszacych temperature krzepniecia syciw do rzedu 80°C.Stwierdzono, ze mozliwe jest wytworzenie syciwa elektroizolacyjnego o dobrych wlasnosciach uzytkowych przy zastosowaniu w charakterze surowca mieszaniny odasfaltowanej propanem pozostalosci prózniowej, ekstraktu aromatycznego z rafinacji selektywnej furfurolem odasfaltowa¬ nej propanem pozostalosci prózniowej, rafinatu z rafinacji selektywnej furfurolem frakcji próznio¬ wej, uzyskanych z ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej.Sposób wytwarzania syciwa elektroizolacyjnego wedlug wynalazku polega na tym, ze miesza¬ nine zawierajaca 30-95 czesci wagowych odasfaltowanej propanem pozostalosci prózniowej z destylacji ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 5-45 czesci wagowych ekstraktu aroma¬ tycznego z rafinacji selektywnej furfurolem odasfaltowanej propanem pozostalosci prózniowej z destylacji ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej oraz 3 do 35 czesci wagowych rafinatu z rafinacji selektywnej furfurolem destylatu prózniowego, z ropy naftowej parafinowo-siarkowo- asfaltowej, poddaje sie procesowi rozpuszczalnikowego odparafinowania w temperaturze do -22°C, a korzystnie rafinacji wodorem w temperaturze do 310°C. A nastepnie mieszanine poddaje sie rafinacji ziemia aktywna o wlasnosciach: ciezar nasypowy 40g/l, pozostalosc na sicie o wymiarach oczka kwadratowego 0,075-2,0% wagowych w ilosci 2-15% wagowych w temperaturze 120-190°C, a nastepnie olej miesza sie z 0-30% wagowych kalafonii, 0-35% wagowych wosku polietylenowego oraz 0-7% wagowych poliolefin o ciezarze czasteczkowym powyzej 1000.LUDOWA URZAD PATENTOWY PRL2 120342 Do wytwarzania syciwa wedlug wynalazku stosuje sie odasfaltowana prpanem w temperatu¬ rze powyzej 50°C korzystnie 60-90°C przy stosunku propan-olej 8-13:1 pozostalosc prózniowa z destylacji ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, jako ekstrakt aromatyczny stosuje eks¬ trakt aromatyczny, z rafinacji selektywnej furfurolem 65-130°C przy stosunku furfurol-olej 1,5-3,5:1 odasfaltowanej propanem 50-90°C przy stosunku propan-olej 6-13:1 pozostalosci prózniowej o temperaturze wrzenia 5% frakcji minimum 495°C z destylacji ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej jako rafinat naftowy stosuje sie rafinat z rafinacji selektywnej furfurolem 65-125°C przy stosunku furfurol-olej 2-3,6: 1 destylatu prózniowego o temperaturze wrzenia 5-95% 380-560°C z ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej.Mieszanina tak wytworzonych komponentów po poddaniu procesowi odparafinowania roz¬ puszczalnikowego, korzystnie rafinacji wodorem oraz rafinacji ziemia aktywna powinna zawierac 10-45% wagowych weglowodorów parafinowo-naftenowych 35-65% wagowych weglowodorów aromatycznych oraz ponizej 20% wagowych zywic. Syciwo wytworzone sposobem wedlug wyna¬ lazku charakteryzuje sie wysoka lepkoscia oraz dobrymi wlasnosciami dielektrycznymi w szerokim zakresie temperatur pracy kabli. Moze byc z uwagi na swe dobre wlasnosci dielektryczne, stoso¬ wane do przesycenia izolacji papierowej kabli pradu stalego lub przemiennego na napiecia do 60 kV.Przyklad I. Kompozycje 42,5 czesci wagowych ekstraktu uzyskanego w wyniku rafinacji selektywnej furfurolem w temperaturze: góra kolumny 127°C, dól kolumny 81°C, przy stosunku furfurol-olej 3:1, odasfaltowanej propanem w temperaturze 76°C, przy stosunku propan-olej 9:1, pozostalosci prózniowej o temperaturze wrzenia 5% frakcji 485°C, otrzymanej przez rozdestylowa- nie ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 39 czesci wagowych odasfaltowanej propanem w temperaturze 82°C, przy stosunku propan-olej 11:1, pozostalosci prózniowej o temperaturze wrzenia 5% frakcji 507°C, uzyskanej z ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 18,5 czesci wagowych rafinatu uzyskanego w wyniku rafinacji selektywnej furfurolem w temperaturze: góra kolumny 119°C, dól kolumny 68°C, przy stosunku furfurol-olej 2,7:1, destylatu prózniowego o temperaturze wrzenia frakcji 5-95% 423-517°C, uzyskanej przez rozdestylowanie ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, poddaje sie odparafinowaniu rozpuszczalnikowemu w mieszani¬ nie chlorek metylenu-dwuchloroetan, przy stosunku 1,78:1, przy stosunku rozpuszczalnika do oleju 6,7:1, w temperaturze -21°C, rafinacji wodorem w temperaturze 287°C, przy cisnieniu 3,6MPa, w obecnosci katalizatora Co—Mo-Fe osadzonego na tlenku glinu, kontaktowaniu 9% ziemi aktywnej w temperaturze 176°C w ciagu 40 minut, uzyskujac olej o wlasnosciach: lepkosc kinematyczna 33,8mm2/s w 100°C oraz 411 mm Vs w temperaturze 50°C, temperatura krzepniecia -10°C, temperatura zaplonu w tyglu otwartym 272°C, zawierajacy 32,7% weglowodorów parafinowo-naftenowych, 51,1% weglowodorów aromatycznych, 15,7% zywic, posiadajacy wspól¬ czynnik stratnosci dielektrycznej przy czestotliwosci 50 Hz w temperaturze 100°C 0,012.W tak uzyskanym oleju rozpuszcza sie w temperaturze 121°C 11% kalafonii balsamicznej, 21% wosku polietylenowego o temperaturze kropienia 113°Coraz 0,3% poliizobutylenu o srednim ciezarze czasteczkowym 10700, uzyskujac siciwo elektroizolacyjne o temperaturze kropienia 88°C, lepkosci wzglednej w temperaturze 120°C 7,1°E oraz wspólczynniku stratnosci dielektrycznej przy czestotliwosci 50 Hz w temperaturze 70°C 0,017.Przyklad II. Kompozycje 28 czesci wagowych ekstraktu uzyskanego w wyniku rafinacji selektywnej furfurolem w temperaturze: góra kolumny 121°C, dól 74°C, przy stosunku furfurol- olej 2,8:1, odasfaltowanej propanem w temperaturze 79°C, przy stosunku propan-olej 9,4:1, pozostalosci prózniowej o temperaturze wrzenia 5% frakcji 503°C uzyskanej przez rozdestylowanie ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 56 czesci wagowych odasfaltowanej propanem w temperaturze 82°C przy stosunku propan-olej 10:1, pozostalosci prózniowej o temperaturze wrzanie 5% frakcji 518°C, uzyskanej przez rozdestylowanie ropy naftowej parafinowo-siarkowo- asfaltowej, 16 czesci wagowych rafinatu uzyskanego w wyniku rafinacji selektywnej furfurolem w temperaturze: góra kolumny 126°C, dól 74°C, przy stosunku furfurol-olej 2,7:1 destylatu próznio¬ wego o temperaturze wrzenia 5-95% frakcji 436-542°C, uzyskanej przez rozdestylowanie ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej poddaje sie odparafinowaniu rozpuszczalnikowemu w mieszaninie rozpuszczalników aceton-benzen-toluen 1,7:2:1, przy stosunku rozpuszczalnika do120342 3 oleju 5,3:1, w temperaturze -20°C, kontaktowaniu 12% ziemi aktywnej w temperaturze 167°C w ciagu 50 minut, uzyskujac olej o wlasnosciach: lepkosc kinematyczna 36,5mm2/s w temperaturze 100°C oraz 437,8mm2/s w temperaturze 50°C, temperatura krzepniecia -8°C, temperatura zaplonu w tyglu otwartym 271°C, zawierajacy 32,7% weglowodorów parafinowo-naftenowych, 52,2% weglowodorów aromatycznych, 14,5% zywic, posiadajacy wspólczynnik stratnosci dielek¬ trycznej przy czestotliwosci 50 Hz w temperaturze 100°C 0,016 oraz temperaturze 70°C 0,008.W tak uzyskanym oleju rozpuszcza sie w temperaturze 125°C 30% kalafonii balsamicznej uzyskujac syciwo elektroizolacyjne o lepkosci wzglednej 3,9°E, w temperaturze 120°C i 31°E w temperaturze 70°C oraz wspólczynniku stratnosci dielektrycznej przy czestotliwosci 50 Hz w temperaturze 70°C 0,021.Przyklad III. Mieszanine 17 czesci wagowych ekstraktu uzyskanego w wyniku rafinacji selektywnej furfurolem w temperaturze: góra kolumny 117°C, dól kolumny 69°C przy stosunku furfurol-olej 2,1:1, odasfaltowanej propanem w temperaturze 82°C, przy stosunku propan-olej 9,7: 1, pozostalosci prózniowej o temperaturze wrzenia 5% frakcji 517°C, otrzymanej przez rozde- stylowanie ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 65 czesci wagowych odasfaltowanej propanem w temperaturze 79°C przy stosunku propan-olej 8,7:1, pozostalosci prózniowej o temperaturze wrzenia 5% frakcji 497°C, uzyskanej przez rozdestylowanie ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 18 czesci wagowych rafinatu uzyskanego w wyniku rafinacji selektywnej furfurolem w temperaturze: góra kolumny 121°C, dól kolumny 72°C, przy stosunku furfurol-olej 3:1, destylatu prózniowego o temperaturze wrzenia 5% frakcji 407-511°C, uzyskanej przez rozdestylowanie ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, poddaje sie odparafinowa- niu rozpuszczalnikowemu w mieszaninie acteon-toluen przy stosunku 0,75:1,0 w temperaturze -21°C, kontaktowaniu 14% ziemi aktywnej w temperaturze 148°C w ciagu 1 godz. uzyskujac olej kablowy o wlasnosciach: lepkosc kinematyczna 35,9 mm2/s w temperaturze 100°Coraz492mm2/s w temperaturze 50°C temperatura krzepniecia -10°C, temperatura zaplonu w tyglu otwartym 249°C, zawierajacy 29,8% weglowodorów parafinowo-naftenowych, 56,2% weglowodorów aro¬ matycznych 13,7% zywic, posiadajacy wspólczynnik stratnosci dielektrycznej przy czestotliwosci 50 Hz w temperaturze 100°C 0,015 oraz w temperaturze 70°C 0,009.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania syciwa elektroizolacyjnego do przesycania izolacji kabli elektroenergety¬ cznych na napiecia znamionowe pradu stalego lub przemiennego do 60 kV, znamienny tym, ze kompozycje zawierajaca 30-95 czesci wagowych, odasfaltowanej propanem pozostalosci próznio¬ wej z destylacji ropy nafotowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 5-45 czesci wagowych ekstraktu aromatycznego z rafinacji selektywnej furfurolem odasfaltowanej propanem pozostalosci próznio¬ wej z destylacji ropy naftowej parafinowo-siarkowo-asfaltowej, 3-35 czesci wagowych rafinatu z rafinacji selektywnej furfurolem destylatu prózniowego z ropy naftowej parafinowo-siarkowo- asfaltowej, poddaje sie procesowi rozpuszczalnikowego odparafinowania w temperaturze do -22°C, korzystnie rafinacji wodorem w temperaturze do 310°C, a nastepnie rafinacji ziemia aktywna o ciezarze nasypowym 40 g/l, pozostalosci na sicie o wymiarach oczka kwadratowego 0,075-2,0% wagowych w ilosci 2-15%, w temperaturze 120-190°C, nastepnie olej miesza sie z 0-30% wagowych kalafonii, 0-35% wagowych wosku polietylenowego oraz 0-7% wagowych poliolefin o ciezarze czesteczkowym powyzej 1000. PL