Przedmiotem wynalazku jest sposób ukladania sciagów pomiedzy fundamentami stopowymi hal przemyslowych zabezpieczajacy fundamenty i konstrukcje hal przed szkodliwymi deforma¬ cjami powstajacymi przy pelzaniu terenu na obszarach podlegajacych wplywom eksploatacji górniczej.Sposób ten mozna stosowac dla zabezpieczenia hal przemyslowych dla wszystkich kategorii terenu, podlegajacego wplywom eksploatacji z wyjatkiem terenów zapadliskowych, przy czym proponowany sposób ukladania sciagów nie wyklucza mozliwosci zabezpieczenia takich hal równiez na terenach zapadliskowych przez zastosowanie innych odpowiednich dla tego celu zabezpieczen.Stan techniki. Szczególnym problemem w dziedzinie projektowania zabezpieczen budowli na szkodach górniczych sa obiekty halowe. Zasada jest projektowanie budynków halowych w ten sposób, by przy zapewnieniu statycznosci i pelnej uzytkowosci obiektu, konstrukcja jego posiadala zdolnosc do odksztalca¬ nia sie w sposób kontrolowany wraz z terenem i przejmowala wszelkie sily powstajace w niej od deformacji terenu. Najniebezpieczniejsze zjawiska wystepuja w obiekcie halowym przy ukosnym kierunku odbudowy górniczej, gdy konstrukcja hali doznaje odksztalcen dwojakiego rodzaju. Przede wszystkim ukosne pelzanie gruntu znieksztalca rzut poziomy fundamentów hali, co pociaga za soba równoczesna deformacje wiezby dachowej, a ponadto ukosna krzywizna terenu wywoluje dodatkowe zwiekszenie tej deformacji wiezby w poziomie okapu.Znany, najpowszechniej obecnie stosowany, sposób przeciwdzialania tym zjawiskom polega na dziele¬ niu konstrukcji hali dylatacjami na segmenty, na dobieraniu ustroju poprzecznego zewnetrznie statycznie wyznaczalnego lub niewyznaczalnego ale ulegajacego dopuszczalnym deformacjom pod wplywem ruchów terenu, na konstruowaniu dachu w ten sposób, by mógl przejmowac wplyw ukosnego kierunku eksploatacji oraz na wiazaniu fundamentów sciagami podluznymi, poprzecznymi i ukosnymi, zdolnymi przenosic sily wynikajace z rozpelzania terenu.Wyzej wymieniony sposób posiada jednakze szereg niedogodnosci a miedzy innymi te, ze w sposobie tym trzeba stosowac znaczna ilosc sciagów dla stezen ukosnych, których dlugosc nie powinna przekraczac 6m, gdyz przy wiekszych dlugosciach swobodnych odcinków sciagów, istnieje teoretyczne niebezpieczen¬ stwo ich wyboczenia w plaszczyznie poziomej w przypadku spelzania terenu. Ponadto ogranicza on stosowa¬ nie do ustrojów poprzecznych hal ukladów statycznie niewyznaczalnych jak ramy dwuprzegubowe niewrazliwe na krzywizne terenu. Dodatkowo z uwagi na czeste istniejace pod posadzka hal przeszkody jak fundamenty maszyn, kanaly itp. unika sie tub rezygnuje z ukladania sciagów poprzecznych i ukosnych, co2 119 821 odbija sie niekorzystnie na konstrukcji. Konsekwencje braku sciagów objawiaja sie w przypadku przejscia niecki wielorakimi szkodami i koniecznoscia bardzo skomplikowanych napraw rektyfikacji slupów i belek podsuwnicowych itp.Aby te wszystkie niedogodnosci wyeliminowac postanowiono znalezc taki sposób ukladania sciagów fundamentowych, który zabezpieczalby fundamenty i konstrukcje obiektu halowego zarówno na wplywy rozpelzania jak i spelzania terenu jak równiez aby sciagi kotwiowe nie przeszkadzal)' w sytuowaniu maszyn i urzadzen wewnatrz hali oraz zeby calkowita dlugosc sciagów w nowym sposobie nie byla wieksza od dlugosci sciagów dotychczas powszechnie stosowanych.Istota wynalazku. Cel ten osiagnieto przez ukladanie sciagów laczacych stopy fundamentowe w kierunku podluznym a w kierunku poprzecznym jedynie przy scianach szczytowych lub slupach przydylatacyjnych, przy czym kazdy fundament polaczony jest co najmniej trzema sciagami z czego dwa sa równolegle, a jeden ukosny tak, ze w rzucie uklad sciagów tworzy wokól hali zamknieta obwodowo krate. W tak utworzonej, wokól dylatowanego segmentu, kracie, slupkami kraty sa stopy fundamentowe, pasami sciagi podluzne a krzyzulacami sciagi ukosne.Skontruowany w ten sposób ramowy zamkniety uklad sciagów skratowanych zapewnia przenoszenie przez ten ustrój zarówno sil powstajacych w wyniku rozpelzania jak i spelzania terenu gdyz w pretach kraty tj, sciagach zmieniaja sie jedynie kierunki sil w zaleznosci od kierunku pochodu niecki. Sily te jak równiez przemieszczania wezlów kratownicy mozna kontrolowac poprzez zaprojektowanie odpowiedniej ilosci zbrojenia w sciagach pracujacych w zaleznosci od pochodu niecki albo na sciskanie albo na rozciaganie.Przedstawiony sposób ukladania sciagów fundamentowych zapewnia, w przypadku zastosowania w obiektach halowych, wielorakie korzysci, a mianowicie do najwazniejszych nalezyjednakowe zabezpieczenie obiektu halowego przed wplywami rozpelzania i spelzania przy tych samych a nawet mniejszych nakladach ekonomicznych niz dotychczas. Do równie waznych nalezy mozliwosc stosowania do ukladów poprzecznych hal schematów statycznie niewyznaczalnych na przyklad portalowych ram dwuprzegubowych niewrazliwych na osiadanie podpór z tytulu krzywizny terenu, równie wazna zaleta przedstawionego sposobu ukladania sciagów jest mozliwosc sytuowania we wnetrzu hal w dowolny sposób funadmentów pod urzadzenia technologiczne, kanalów itp., co dotychczas powodowalo szereg komplikacji w postaci koniecznosci wyko¬ nywania wyciec i obrazów w fundamentach jak równiez niejednokrotnie uniemozliwialo stosowanie sciagów narazajac konstrukcje na dzialanie szkód górniczych.Niezaleznie od tych zalet powyzszy sposób ukladania sciagów pozwala na oszczednosci materialowe, gdyz ogólna dlugosc jest mniejsza o okolo 20-30% niz dlugosc sciagów dotychczas stosowanych. Propono¬ wany sposób ukladania sciagów moze byc stosowany zarówno dla haljednonawowychjaki wielonawowych z suwnicami i bez suwnic, przy czym znacznie zmniejsza sie ilosc robót ziemnych, gdyz wykopy ograniczaja sie do waskich przestrzeni, wykonywanych w obrysie gabarytowym stóp fundamentowych.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rzut poziomy fundamentów powiazanych sciagami jednego segmentu hali, fig. 2przekrój poprzeczny hali z widokiem ramy stalowej, fig, 3 widok stezen konstrukcji hali w kierunku podluznym a fig. 4 przyklad ulozenia sciagów w hali dwunawowej (dwa segmenty oddylatowane).Przyklad realizacji wynalazku. Stopowe fundamenty 3 wewnetrznych slupów hali (fig. 4) wiaze sie sciagami 1, ulozonymi równolegle do kierunku podluznego hali a nastepnie uklada sie sciagi ukosne 2, stanowiace krzyzulce ukladu kratowego. Calosc ulozonych sciagów tworzy ksztalt litry „N". Podobnie uklada sie równolegle sciagi 7 laczace fundamenty 4 scian szczytowych. W analogiczny sposób mozna tworzyc dowolne uklady sciagów fundamentowych dla hal wielonawowych i wielosegmentowych.Zastrzezenie patentowe Sposób ukladania sciagów fundamentowych hali przemyslowej na terenach górniczych laczacych fundamenty stopowe, znamienny tym, ze co najmniej dwa sciagi (1) uklada sie miedzy fundamentami stopowymi (3) równolegle do kierunku podluznego hali a trzeci sciagukosny (2) tworzy z tymi dwoma ksztalt litery „N" tworzac wokól wydzielonego segmentu hali zamkniety uklad skratowany, w którym fundamenty (3) sa slupkami kraty, sciagi równolegle (1) pasami kraty a sciagi ukosne (2) krzyzulcami kraty, przy czym przy scianach szczytowych i w partiach przydylatacyjnych sciagi uklada sie w taki sam sposób lub co najmniej dwa sciagi równolegle (7), laczace fundamenty (4) scian szczytowych.119 821 _Z_ _S_ Fig.1 Fig. 2 S L 3 A-^_L_S Fig. 3119821 JT 13 Fig.4 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL