Przedmiotem wynalazku jest sposób odzyskiwania mialu weglowego polegajacy na kondycjo- nowaniu wodnej zawiesiny mialu weglowego przy uzyciu estru bis-alkilowego soli kwasu sulfo- bursztynowego o wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R oznacza prostolancuchowa, rozgaleziona lub cykliczna grupe alkilowa zawierajaca 3 do 20 atomów wegla, a M oznacza kation, zapewniajacy sól i rozpuszczalnosc w wodzie, po czym przeprowadza sie flotacje pianowa kondy- cjonowanej zawiesiny ewentualnie w obecnosci srodka spieniajacego lub w obecnosci srodka spieniajacego i oleju w celu uzyskania koncentratu weglowego w postaci plynacej.W sposobie wedlug wynalazku korzystnie, jako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfobursztyno¬ wego stosuje sie ester bis-izobutylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego, ester bis-amylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego ester bis-heksylowy soli sodowej kwasu sulfobursztyno¬ wego, ester bis-cyklohek-sylowy soli sodowej kwasu dulfobursztynowego, ester bis-2-etylo- heksylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego, ester bis-izodecylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. Jako srodek spieniajacy korzystnie stosuje sie mieszanine alkoholi C4-C8.Szczególnie korzystnym przypadkiem jest taki, w którym jako eter bis-alkilowy soli kwasu sulfobursztynowego stosuje sie ester bis-trójdecylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego, jako srodek spieniajacy stosuje sie mieszanine alkoholi C4-C«, a jako olej stosuje sie ciekly weglowodór o temperaturze wrzenia 282-338°C, gestosci 0,84 g/cm' i temperaturze zaplonu 37°C.2 119669 Sposób wedlug wynalazku zapewnia odzyskiwanie wegla z duza wydajnoscia i nieoczekiwanie zmniejsza zawartosc popiolu w odzyskiwanym weglu.Zgodnie ze sposobem wedlug wynalazku, wodna zawiesine mialu weglowego kondycjonuje sie krótkotrwale z estrem bis-alkilowym soli kwasu sulfobursztynowego i skondycjonowana zawiesine poddaje sie pianowej flotacji. Czasteczki mialu weglowego unosza sie na pecherzykach powietrza w wytworzonej pianie i wyplywaja z masy zawiesiny. Czasteczki wegla odzyskuje sie z piany, a nastepnie przeprowadza w material palny.W sposobie wedlug wynalazku, jako czynnik kondycjonujacy stosuje sie ester bis-alkilowy kwasu sulfobursztynowego o ogólnym wzorze przedstawionym na rysunku, w którym R oznacza prostolancuchowa, rozgaleziona lub cykliczna grupe alkilowa o 3-20 atomach wegla, korzystnie o 4-Uatomach wegla a M oznacza kation zapewniajacy rozpuszczalnosc soli w wodzie, korzystnie kation iodu, potasu lub amonowy. Efektywna ilosc czynnika kondycjonujacego zalezy od rodzaju mfalu weglowego i innych czynników. Generalnie, ilosc ta zawiera sie w granicach 0,0045-0,9 kg na tone mialu \#ejlo^£go, korzystnie 0,0225-0,225 kg na tone mialu weglowego. W przypadku gdy stonuje sie go ze sf5(flciem spieniajacym lub srodkiem spieniajacym i olejem, czynnik kondycjonu¬ jacy stosuje sie w miejsce czesci normalnie stosowanego srodka spieniajacego. Analogicznie moze byc on równiez stosowany w miejsce oleju stosowanego w polaczeniu z czynnikiem spieniajacym.Czynnikami spieniajacymi stosowanymi w sposobie wedlug wynalazku sa czynniki stosowane konwencjonalnie w pianowej flotacji mialu weglowego. Naleza tu takie czynnikijak, np. alkohole o 4-12 atomach wegla lub ich mieszaniny, kwas krewlowy lub polioksyalkilenoglikole, a zwlaszcza mieszanina alkoholi o 4-8 atomach wegla. Stosowanymi olejami sa oleje pochodzenia naftowego, zwierzecego lub roslinnego, korzystnie olej opalowy stanowiacy ciekly weglowodór o temperaturze wrzenia 282-338°C, gestosci 0,84 g/cm3 i temperaturze zaplonu 37°C. Korzystny przypadek zachodzi gdy stosuje sie 25-50% wagowych estru bis-alkilowego soli kwasu sulfobursztynowego oraz 75-50% wagowych konwencjonalnego srodka spieniajacego.Mial weglowy pochodzacy z obróbki w kopalniach wystepuje w postaci wodnej zawiesiny o róznej zawartosci wegla, zazwyczaj okolo 2 do 15% wagowych. Taka zawiesine poddaje sie kondycjonowaniu w krótkim okresie czasu przy uzyciu estru lub jego kombinacji z olejem. Takie kondycjonowanie mozna przeprowadzac w czasie od kilku sekund do kilku minut w celu zapewnie¬ nia jednorodnego rozprowadzenia w zawiesinie.Po przeprowadzeniu wlasciwego kondycjonowania zawiesiny poddaje sie ja typowej flotacji pianowej. Zgodnie z ta metoda, do zawiesiny wprowadza sie powietrze w celu utworzenia piany na powierzchni zawiesiny. Pecherzyki powietrza przylaczaja sie do czastek wegla i zmniejszaja ich lekkosc, dzieki czemu czastki te staja sie czescia piany, z której sa w sposób ciagly usuwane z zawiesiny, a tym samym pozadane czastki wegla oddzielane sa do innych skladników zawiesiny.Oddzielony wegiel przemywa sie, filtruje i suszy w celu uzyskania palnego materialu o znacznie zmniejszonej zawartosci popiolu. Niepoddane takiej obróbce czastki wegla zawieraja zazwyczaj 42% popiolu, a zawartosc ta ulega znacznemu zmniejszeniu w procesie flotacji pianowej z zastoso¬ waniem srodka kondycjonujacego.Wynalazek dokladnie ilustruje nastepujace przyklady, w których wszystkie czesci i procenty podano wagowo, o ile nie wskazano tego inaczej.Przyklad I-XVIII. Przeprowadzono serie flotacji pianowych z próbka mialu weglowego z przetwornicy prowadzacej. Wymiar czastek wynosil ponizej 0,59 mm. Stosujac 8,0 procentowa wodna suspensje mialu weglowego zawierajacego okolo 10% popiolu, przeprowadzono doswiad¬ czenie porównawcze (A) z zastosowaniem mieszaniny alkoholi C-r-Cgjako srodka spieniajacego.Przeprowadzono szereg doswiadczen z estrami bis-alkilowymi soli sodowej kwasu sulfobursztyno¬ wego, stosowanymi w tej samej ilosci jak wymieniony powyzej srodek spieniajacy. Dodatkowe doswiadczenia przeprowadzono stosujac kombinacje typowego srodka spieniajacego i estru bis- alkilowego soli sodowej kwasu sulfobursztynowego.Wyniki uzyskanych doswiadczen i dotyczace ich szczególy podano w tablicy 1.Wyniki te wskazuja na zmniejszenie zawartosci popiolów uzyskiwane dzieki zastosowaniu srodka kondycjonujacego (estru). Takie zmniejszenie zawartosci popiolu prowadzi do wiekszych wartosci opalowych wegla.119 669 3 Przyklad XIX. Przeprowadzono kolejne serie flotacji pianowych w celu wykazania, ze srodki kondycjonujace stosowane w sposobie wedlug wynalazku moga zastapic olej stosowany w typo¬ wych polaczeniach srodka spieniajacego i oleju. Mial weglowy uzyskano z innego zródla niz stosowany w poprzednich przykladach. W papce weglowej znajdowalo sie 4,6% surowego wegla zawierajacego okolo 42,0% popiolu. W doswiadczeniu porównawczym (B) papke weglowa pod¬ dano flotacji pianowej przy uzyciu jedynie mieszaniny alkoholi O-C* jako srodka spieniajacego.W drugim doswiadczeniu porównawczym (C), do flotacji pianowej wegla stosowano mieszanine alkoholi C4-C8 jako srodek spieniajacy i olej opalowy tj. ciekly weglowodór o temperaturze wrzenia 282-338°C, gestosci w przyblizeniu 0,84 g/cm3, temperaturze zaplonu równej 37°C. W praktyce olej z doswiadczenia porównawczego (C) zastapiono estrem bis-trójdecylowym soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. Wyniki i szczególy tych doswiadczen przedstawiono w tablicy 2.Wyniki te wskazuja, ze mala ilosc estru bis-alkilowego soli sodowej kwasu sulfobursztyno¬ wego moze skutecznie zastapic wieksza ilosc oleju opalowego.Przyklad XX. Stosowano papke mialu weglowego z tego samego zródla co w przykladzie XIX. W doswiadczeniu porównawczym (D) zwiekszono ilosc oleju w stosunku do stosowanej wedlug doswiadczenia porównawczego (C). W praktyce, do kombinacji srodka spieniajacego i oleju opalowego dodano niewielka ilosc estru bis-alkilowego stosowanego wedlug przykladu XIX.Szczególy i wyniki doswiadczen podano w tabeli 3.Wyniki te wskazuja, ze dodanie estru bis-alkilowego soli kwasu sulfobursztynowego pozwala uniknac ujemnego wplywu nadmiaru oleju na proces wydzielania mialu weglowego.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób pianowej flotacji wegla, znamienny tym, ze kondycjonuje sie zawiesine mialu weglowego przy uzyciu estru bis-alkilowego soli kwasu sulfobursztynowego o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, na którym R oznacza prostolancuchowa, rozgaleziona lub cykliczna grupe alkilowa zawierajaca 3 do 20 atomów wegla, a M oznacza kation zapewniajacy rozpuszczal¬ nosc w wodzie, po czym kondycjonowana zawiesine poddaje sie flotacji pianowej, ewentualnie w obenosci srodka spieniajacego lub w obecnosci srodka spieniajacego i oleju, w celu uzyskania koncentratu weglowego w postaci plynacej. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfoburszty¬ nowego stosuje sie ester bis-izobutylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfoburszty¬ nowego stosuje sie ester bis-amylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, zejako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfoburszty¬ nowego stosuje sie ester bis-heksylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, zejako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfoburszty¬ nowego stosuje sie ester bis-cykloheksylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. 6. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, zejako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfoburszty¬ nowego stosuje sie ester bis-2-etyloheksylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. 7. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfoburszty¬ nowego stosuje sie ester bis-izodecylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego. 8. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako srodek spieniajacy stosuje sie mieszanine alkoholi C4-C8. 9. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ester bis-alkilowy soli kwasu sulfoburszty¬ nowego stosuje sie ester bis-trójdecylowy soli sodowej kwasu sulfobursztynowego, jako srodek spieniajacy stosuje sie mieszanine alkoholi C4-C8, a jako olej stosuje sie ciekly weglouodór o temperaturze wrzenia 282-338°C, gestosci 0,84 g/cm3 i temperaturze zaplonu 37C.119 669 Tablica 1 notacja pionowa mialu weglowego Numer przykladu Porównawcze I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII XIV XV XVI XVII XVIII Rodzai srodka spieniajacego Alkohol CVC8 — Alkohol C4-C8 Alkohol C4 C8 — Alkohol O-Cs Alkohol C4-C8 — Alkohol C4-C8 Alkohol C4-C8 — Alkohol C4-C8 Alkohol C4-C8 — Alkohol C4-C8 Alkohol C*-Cs — Alkohol C4-C8 Alkohol C4-Cs Ilosc srodka 0,09 0 0,068 0,045 0 0.068 0,045 0 0,068 0,045 0 0,068 0,045 0 0,068 0.045 0 0.068 0,045 Rodzaj estru21 — Bis/i zobutylowy Bis/izobutylowy Bis/izobutylowv Bis/amylowy/ Bis/amylowy/ Bis/amylowy/ Bis/heksylowy/ Bis/heksylowy/ Bis/heksylowy/ Bis/cykloheksylowy Bis/cykloheksylowy Bis/cykloheksylowy Bis/2-etyloheksylowy Bis/2-etyloheksyiowy Bis/2-etoksyheksy- lowy Bis/izodecylowy Bis/izodecylowy Bis/izodecylowy Wydajnosc Ilosc wydzielonego estru" 0 0,09 0,023 0,045 0,09 0,023 0,045 0,09 0,023 0,045 0,09 0,023 0,045 0,09 0,023 0.045 0,09 0,023 0,045 wegla (%) 98,06 97,35 97,84 98,13 96,53 97,99 97,87 97,10 97,69 96,84 93,52 97,90 96,62 69,17 96,66 95,97 85,11 97,50 95,46 Zawartosc po¬ piolu w kon¬ centracie (%) 7,12 7,11 5,91 5,46 5,53 5,71 5,52 4,97 5.83 5,76 5,04 5,66 5,04 4,39 3,60 5,05 5,08 5,52 5,27 Uwagi.: 1) Kg na tone wegla 2) Bis/ester/soli sodowej kwasu sulfobursztynowego Tablica 2 Flotacja pionowa mialu weglowego Numer przykladu Porównawczy B Porównawczy C XIX Ilosc srodka spieniajacego (kg/tone) 0,18 0,18 0,18 Ilosc oleju opalowego2' (kg/tone) 0 0,45 0 bis go) Ilosc estru ¦(trójdecylowe- i2' (funty/tone) 0 0 0,14 % wydzielenia 77,61 87,72 84,26 % popiolu 10,06 11,21 10,14 Uwagi. 1) Mieszanina alkoholi Ca-C* 2) Ester bis-/trójdecylowy/ soli sodowej kwasu sulfobursztynowego119 669 Tablica 3 Flotacja pionowa mialu weglowego Numer przykladu Porównawczy B Porównawczy C XIX Ilosc srodka spieniajacego11 (kg/tone) 0,18 0,18 0,18 Ilosc oleju opalowego2) (kg/tone) 0 0,45 0 bis go) Ilosc estru -(trójdecylowe- \2) (funty/tone) 0 0 0,28 • r wydzielenia ".61 87.72 84.26 % popiolu 10.06 11,21 10,14 Uwagi. 1) Mieszanina alkoholi Ca-C% 2) Ester bis-/trójdecylowy/ soli sodowej kwasu sulfobursztynowego o H2C - C - OR MSCUHC — C — OR 0 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL