Przedmiotem wynalazku jest czujnik termometryczny, zwlaszcza termoelektryczny, szczególnie z oslonami zewnetrznymi ceramicznymi, przeznaczony do przemyslowych ukladów pomiaru i regu¬ lacji temperatury. Czujnik wedlug wynalazku jest przeznaczony do instalowania w gniazdach pomiarowych, narazonych na drgania o srednim zakresie czestotliwosci i przyspieszen., Stan techniki. Sa znane, np. z katalogów firm Degussa lub Heraeus, wyd. w Hanau, RFN, 1979 r. i z produ¬ kowanych czujników tych firm, rózne rozwiazania zespolu wkladu pomiarowego czujnika, przykladowo z unie¬ ruchomianiem rurki izolacyjnej przy pomocy trzymaka drutowego, mocowanego wkretami, lub tasmowego, odksztalcanego plastycznie oraz zespolu zacisków przylaczeniowych, przykladowo z zaciskaniem przewodu przylaczeniowego przy pomocy wkreta z podkladka i plytki lub nakretki z wyksztalconym trzpieniem docisko¬ wym. Rozwiazania te maja na celu zwiekszenie drganioodpornosci czujników termometrycznych, w niezbyt duzym zakresie czestotliwosci i przyspieszen drgan.W znanych zespolach wkladu pomiarowego, w przypadku trzymaków drutowych, polaczenie rurki izola¬ cyjnej z umieszczonym w niej termoelementem, zwykle z materialów szlachetnych, nastepuje przy pomocy dru¬ tu sprezynujacego o ksztalcie splaszczonego owalu zpólkolowymi wyksztalceniami w czesci srodkowej. Ta czesc srodkowa obejmuje rurke izolacyjna z termoelementem, zas czesciami zewnetrznymi trzymak jest przy pomocy dwóch wkretów mocowany z kostka zaciskowa, a zarazem zespól rurki i kostki jest tymi wkretami mocowany do glowicy czujnika.W przypadku trzymaków tasmowych polaczenie rurki izolacyjnej z kostka zaciskowa nastepuje przy pomo¬ cy tasmy z blachy stalowej miekkiej o ksztalcie pierscienia z dwoma wyksztalceniami ceowymi po przeciwle¬ glych stronach. Pierscien jest mocowany w górnej czesci rurki izolacyjnej przez zacisniecie wyksztalcen ceo- wych, które po umieszczeniu rurki z termoelementem w oslonie czujnika opieraja sie zjednej strony o kostke zaciskowa, natomiast z drugiej o glowice, uniemozliwiajac przemieszczanie sie rurki izolacyjnej wzgledem oslony zewnetrznej i kostkiizaciskowej czujnika.Do wad i niedogodnosci znanych rozwiazan zespolu wkladu pomiarowego nalezy w pierwszym rzedzie przeciwstawnosc cech konstrukcyjnych i technologicznych, polegajaca na tym, ze w przypadku trzymaków dru-2 119642 towych trzy oddzielne elementy, owal sprezynowy, rurka izolacyjna i kostka zaciskowa moga utworzyc sztywny polaczony z soba zespól dopiero po przykreceniu do glowicy czujnika.W przypadku trzymaków tasmowych wystepuje taka sama niemoznosc wczesniejszego, przed zabudowa¬ niem w czujniku, utworzenia jednego zespolu z oddzielnych elementów, jakie tworza pierscien plastyczny, rurka izolacyjna i kostka zaciskowa. Ta niedogodnosc jest przyczyna znacznych utrudnien montazowych. Po drugie niewystarczajaca sztywnosc polaczenia rurki izolacyjnej z kostka zaciskowa powoduje mozliwosc uszkodzen eksploatacyjnych termoelementu, na przyklad urwania sie termoelektrod.Szczególnie zas do wad obu znanych rozwiazan nalezy to, iz nie daja one takiego polaczenia rurki izolacyj¬ nej z kostka zaciskowa, które by, przy wystarczajacej sprezystosci tego polaczenia, zarazem umozliwialo ela¬ styczne docisniecie zakonczenia rurki izolacyjnej do dna oslony zewnetrznej. Skutkiem tego nie sa wyeliminowa¬ ne przemieszczenia wzgledne rurki izolacyjnej w stosunku do oslony. W konsekwenqi czujniki ze znanymi roz¬ wiazaniami zespolu wkladu pomiarowego cechuje jedynie niezbyt duza wibroodpornosc.Z kolei w znanych zespolach zacisków przylaczeniowych, wchodzacych w sklad zespolu wkladu pomiaro¬ wego czujnika, w przypadku wkretów z podkladkami i przymocowanych do kostek zaciskowych plytek metalo¬ wych, majacych otwory gwintowane dla tych wkretów, przewód jest przylaczany do plytki przez docisniecie do niej owinietej wokól wkretu zyly przewodu. Zaciski takie sa technologicznie proste, lecz niewygodne i niepewne w uzytkowaniu.W przypadku nakretek z wyksztalconymi trzpieniami dociskowymi przewód przylaczany umieszcza sie w rozfrezowanym wycieciu korpusu walcowego, przymocowanego do kostki izolacyjnej i nagwintowanego za zewnetrznej powierzchni oraz majacego" rowek w górnej czesci, po czym podczas dokrecania trzpien nakretki dociska ten przewód do dna rowka. Zaciski takie sa wygodne w uzytkowaniu, ale technologicznie trudne - zwlaszcza bardzo pracochlonne jest wykonanie nakretki z wyksztalconym trzpieniem.Istota wynalazku. Istota wynalazku jest, zapewniajace zwiekszona odpornosc na drgania, przestrzenne uksztaltowanie sprezystego lacznika elementów wkladu pomiarowego czujnika tak, by po zamontowaniu w glo¬ wicy tego czujnika uzyskac elastycznosc poosiowego i promieniowego przemieszczania sie rurki izolacyjnej z umieszczonym w niej elementem przetwarzajacym. Lacznik sprezysty stanowi element wpisany w stozek scie¬ ty, przy czym czesc odpowiadajaca górnej podstawie stozka jest polaczona z rurka izolacyjna, a czesc odpowia¬ dajaca podstawie dolnej - z kostka zaciskowa, zas co najmniej dwa ramiona sa styczne do pobocznicy stozka.Zarazem do istoty czujnika wedlug wynalazku nalezy doprowadzenie do zgodnosci cech konstrukcyjnych technologicznych z eksploatacyjnymi dla podstawowych elementów tego czujnika to jest zespolu wkladu pomia¬ rowego i zespolu zacisków przylaczeniowych - dla zespolu wkladu pomiarowego umozliwienie utworzenia calosciowego sztywnego zespolu z rurki izolacyjnej i kostki zaciskowej przed zamocowaniem w glowicy czujnika to jest uniezaleznienie wzajemnego mocowania elementów tworzacych wklad pomiarowy od mocowania tego wkladu w glowicy czujnika, natomiast dla zespolu zacisków przylaczeniowych wyeliminowanie pracochlonnych konstrukcji, szczególnie nakretek specjalnych z trzpieniami dociskowymi, z jednoczesnym zapewnieniem walo¬ rów eksploatacyjnych tych zacisków to jest latwosci i pewnosci laczenia.Opis rysunku. Przedmiot wynalazku uwidoczniono w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia czujnik termometryczny, zwlaszcza termoelektryczny w przekroju podluznym w rzucie z przodu, fig. 2 - czujnik ze zdjeta pokrywa w widoku z góry, fig. 3 - zespól wkladu pomiarowego z lacznikiem sprezynujacym, w przekroju pczez kostke zaciskowa i w widoku z przodu, fig. 4 - zespól zacisków w przekroju podluznym i w rzucie z przodu, fig. 5 — zespól zacisków wedlug fig. 4 w rzucie z boku oraz fig. 6 obrazuje zespól zacisków w przekroju A—A zaznaczonym na fig. 5, w rzucie z góry.Przyklad realizacji wynalazku. Jak pokazano na fig. 1-3, bedacy przedmiotem wynalazku czujnik termo¬ metryczny zwlaszcza termoelektryczny sklada sie z glowicy 1 i oslony 2 oraz zespolu wkladu pomiarowego 3, umieszczonego w oslonie 2 i przymocowanego do glowicy 1 za pomoca wkretów 4. Zespól wkladu pomiaro¬ wego 3 jest zjozony z elementu przetwarzajacego 5, na przyklad termoelementu, rurki izolacyjnej 6, kostki zaciskowej 7, zespolów zacisków 8 oraz lacznika sprezynujacego 9, Lacznik 9 ma czesc srodkowa 10 o ksztalcie zwoju kolowego, obejmujaca rurke izolacyjna 6, oraz korzystnie dwa ramiona 11, wyprowadzone na obie strony stycznie do kolowej czesci srodkowej 10 oraz do pobocznicy stozka scietego, w jaki lacznik 9 jest wpisany w polozeniu pracy. Ramiona 11 sa zakonczone zaczepami 12, prostopadlymi do tych ramion 11 i zarazem, po nasadzeniu lacznika 9 na/rurke 6, równoleglymi do osi zespolu wkladu pomiarowego 3. Konce zaczepów 12 sa uksztaltowane w prostopadle do nich haczyki 13. W czesci srodkowej 10 lacznika 9 jest osadzona rurka izolacyj¬ na 6 z termoelementem 5, zas zaczepy 12 lacznika 9 wchodza w kanaly 14 kostki zaciskowej 7, natomiast haczyki 13 sa zaczepione o uskok wybrania 15 kostki zaciskowej 7. Zaleznie od wymaganych parametrów drganioodpornosci mozna badz zwiekszyc liczbe ramion 11 w laczniku 9, badz zwielokrotnic liczbe laczników 9.119 642 3 Jak pokazano na fig. 4—6, zespól zacisku 8 sklada sie z korpusu 16, nakretki 17 i podkladki 18 oraz koncówki lutowniczej 19. W swej czesci srodkowej korpus 16 stanowi kolnierz okragly 20, majacy na powierz¬ chni bocznej dwie równolegle sciany plaskie 21. Czesc walcowa dolna 22 korpusu 16, po umieszczeniu jej w otworze 23 kostki zaciskowej 7, ma zabezpieczenie 24 przed wysunieciem sie. To zabezpieczenie 24, korzy¬ stnie w postaci speczenia, jest usytuowane w wybraniu walcowym 32 kostki 7. Czesc górna korpusu 16, równiez walcowa, ma wybranie prostopadloscienne 25 oraz na powierzchni zewnetrznej gwint, na przyklad drobnozwo- jowy. Nakretka 17 ma postac tulejki z nagwintowanym otworem i jest przystosowana do nakrecenia na czesc górna korpusu 16. Nakretka 17 ma równiez wyciecie prostopadloscienne 26 w swojej czesci wierzchniej, ula¬ twiajace czynnosci dokrecenia. Podkladka 18 ma ksztalt tarczy pierscieniowej z mostkiem 28 o szerokosci mniejszej od szerokosci wybrania 25, tak aby po nalozeniu tej podkladki 18 na korpus 16 byl uniemozliwiony jej obrót. Zarazem ta podkladka 18, korzystnie sprezysta, jest wyoblona walcowo dla ulatwienia wprowadzenia pod nia zyly przewodu przylaczeniowego 27. Kolnierz 20 korpusu 16 jest umieszczony w gniezdzie 29 kostki 7, majacym ksztalt kanalu rowkowego, i dociska do dna tego kanalu 29 koncówke lutownicza 19, majaca ksztalt blaszki z otworem 30. Do koncówki lutowniczej 19 jest trwale przylaczone wyprowadzenie z elementu przetwa¬ rzajacego 5, na przyklad termoelektroda 31.Zastrzezenia patentowe 1. Czujnik termometryczny, zwlaszcza termoelektryczny, w którego sklad wchodzi glowica, oslona, ele¬ ment przetwarzajacy, element izolacyjny oraz co najmniej dwa zespoly zacisków, z n,a m i e n n y tym, ze zespól wkladu pomiarowego (3) ma lacznik sprezynujacy (9), którego czesc srodkowa (10) w ksztalcie zwoju kolowego stanowi uchwyt rurki izolacyjnej (6), zas ramiona (11) sa polaczone z kostka zaciskowa (7) oraz kazdy z co najmniej dwu zespolów zaciskowych (8), umieszczonych w kostce zaciskowej (7), ma korpus walcowy (16), nakretke (17) i podkladke (18) oraz korzystnie koncówke lutownicza (19), przy czym czesc górna korpusu (16) ma nagwintowana powierzchnie zewnetrzna oraz wybranie prostopadloscienne (25), w które wchodzi mostek (28) podkladki (18). 2. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze co najmniej dwa ramiona (11) lacznika sprezynujacego (9) sa styczne do jego kolowej czesci srodkowej (10), zas zaczepy (12), stanowiace przedluzenie ramion (11), sa odgiete prostopadle do tych ramion (11) i wchodza w równolegle do osi rurki (6) kanaly (14) kostki zewnetrznej (7), przy czym te zaczepy (12) sa zakonczone haczykami (13), wchodzacymi w wybrania (15) tej kostki (7). 3. Czujnik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czesc srodkowa korpusu (16) zespolu zacisko¬ wego (8) stanowi kolnierz okragly (20) z dwiema równoleglymi scianami plaskimi (21) na powierzchni bocznej, czesc dolna (22) korpusu (16) jest umieszczona w otworze (23) kostki zaciskowej (7) i marzabezpieczenie (24) przed wysunieciem sie, korzystnie w postaci speczenia, nakretka (17) ma ksztalt tulei z gwintowanym otworem ,wycieciem prostopadlosciennym (26) w swej czesci wierzchniej, podkladka (18) jest korzystnie wyoblona wal¬ cowo i sprezysta, zas koncówka lutownicza (19) w postaci blaszki z otworem (30) jest umieszczona miedzy kolnierzem (20) korpusu (16) a dnem gniazda (29) kostki zaciskowej (7).119 642 Fig.2 Fig.3 Fig.t AA Fig.5 Fig6 PracowniaPoligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL