Przedmiotem wynalazku jest sposób hydrokatalitycznego oczyszczania obrabianych biologicznie destyla¬ tów ropy naftowej, zwlaszcza nafty, oleju do silników wysokopreznych i oleju gazowego w mieszaninie z nieroz- cienczonymi frakcjami z destylacji prostej o takim samym albo podobnym zakresie temperatur wrzenia.W celu wytworzenia wysokowartosciowych materialów pednych do silników zawierajace siarke frakcje destylatów ropy naftowej w zakresie temperatur wrzenia nafty, oleju do silników wysokopreznych i oleju gazo¬ wego wymagaja hydrokatalitycznej obróbki dla zmniejszenia zawartosci siarki.Obrabiane biologicznie destylaty ropy naftowej wskutek etapu obróbki biologicznej zawieraja oprócz tego produkty przemiany materii i substancje aktywne na granicy faz, które bardzo przeszkadzaja przy dalszej obróbce i zastosowaniu. W celu przynajmniej czesciowego przeksztalcenia produktów ubocznych biologicznego odparafi- nowania w produkty mniej szkodliwe zaproponowano w opisie patentowym Niemieckiej Republiki Demokratycz¬ nej nr 50 520 zastosowanie procesu uwodornienia.Przy zastosowaniu warunków procesu, opisanych dla procesu uwodornienia w opisie patentowym Niemiec¬ kiej Republiki Demokratycznej nr 50520, uwodornienie dla biologicznie obrabianego destylatu ropy naftowej nie moze byc zrealizowane jako proces techniczny, przeprowadzany w sposób ciagly.Doswiadczenie wskazuje, ze zastosowanie obrabianych biologicznie destylatów ropy naftowej sprzyja wyksztalceniu osadów i zakorkowan w reaktorze i w przewodach rurowych na podstawie osadzania i koksowania zawartych w takich destylatach ropy naftowej substancji zywico- i koksotwórczych oraz wyzejczasteczkowych.Wynikaja stad liczne zaklócenia i przestoje urzadzenia i zmniejszenie czasu pracy katalizatora z powodu wystepujacych osadów i zakorkowan.W celu przezwyciezenia tej wady i tych trudnosci ujawniono w literaturze patentowej szereg róznych sposobów.Tak np. przedmiotem kilku opisów wynalazków jest usuwanie skladników mineralnych, zywic, asfaltów i innych analogicznych zwiazków z obrabianych biologicznie destylatów ropy naftowej za pomoca róznych cie¬ czy myjacych.2 119 598 Do ekstrakcji substancji aktywnych na granicy faz i produktów przemiany materii z obrabianych biologicz¬ nie destylatów ropy naftowej stosuje sie kwasy.Opisano równiez specjalne procesy destylacji w celu przeróbki obrabianych biologicznie destylatów ropy naftowej do hydrorafinacji.Znane jest równiez szczególne uksztaltowanie procesu hydrorafinacji.Tak np. wedlug opisu patentowego Republiki Federalnej Niemiec nr 1 118 913 do materialu wsadowego do hydrorafinaqi dodaje sie oleje weglowodorowe, które nie odparowuja w warunkach hydrorafinacji, aby utrzy¬ mywac w roztworze substancje zywico- i koksotwórcze oraz wyzejczasteczkowe i tym samym przeciwdzialac koksowaniu i osadzaniu wymienionych substancji. Nastepnie po hydrorafinacji rozklada sie mieszanine znowu na obydwie jej czesci.Z tego samego powodu poddaje sie wedlug opisu patentowego Republiki Federalnej Niemiec nr 1 252 346 ciekla w warunkach hydrorafinacji czesc materialu wsadowego obróbce oddzielnie od czesci parowej.Znane procesy przemywania jak równiez specjalne procesy destylacji maja jako potrzebne dodatkowo procesy przeróbki obrabianych biologicznie destylatów ropy naftowej w celu zapewnienia niezaklóconego prze¬ biegu przy zastosowaniu w zwyklych urzadzeniach do hydrorafinacji te wade, ze wymagaja wiekszych nakladów wyposazenia, energii, obslugi i utrzymania.Przy zastosowaniu procesów przemywania potrzebne sa oprócz tego srodki myjace i zdolnosci wytwórcze do wykorzystania albo zniszczenia zuzytych srodków myjacych.W szczególnie uksztaltowanych, znanych procesach hydrorafinacji jako wade nalezy wymienic potrzebna operacje rozdzielania.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu hydrorafinacji, który przy zastosowaniu obrabianych biologicz¬ nie destylatów ropy naftowej pozwala na maksymalna niezaklócona eksploatacje urzadzenia rafinacyjnego.Stwierdzono, ze obrabiane biologicznie destylaty ropy naftowej mozna równiez bez zaklócen poddawac przeróbce bez obróbki wstepnej w zwyklych urzadzeniach rafinacyjnych w mieszaninie z odpowiednimi nieroz- cienczonymi frakcjami destylacji prostej. Stosuje sie przy tym jako material wsadowy do hydrorafinacji mieszani¬ ny obrabianego biologicznie destylatu ropy naftowej i odpowiedniej nierozcienczonej frakcji destylacji prostej, których napiecie powierzchniowe na granicy faz wobec wody destylowanej wynosi powyzej 17 x 10 "3 Nm"1.Nastawianie napiecia powierzchniowego na granicy faz przeprowadza sie przy tym przez zmiane stosunku oby¬ dwóch skladników.Mieszanina nie powinna jednak zawierac mniej niz 10% obrabianego mikrobiologicznie destylatu ropy naftowej, korzystnie stosuje sie mieszanine zawierajaca 10—80% nierozcienczonej frakcji destylacji prostej.Przy zastosowaniu zwyklych cisnien roboczych wynoszacych 3-5 MPa, z uzyciem przyjetych katalizato¬ rów Co-Mo do rafinacji i przy obciazeniu katalizatora 8 v/vh, korzystnie 4-6 v/vh dobiera sie stosunek gazu do produktu korzystnie miedzy 250:1 i 100:1.Rafinaty maja korzystne wlasciwosci techniczne w zastosowaniu i uzytkowe jako paliwa silnikowe albo skladniki do ich wytwarzania.Przyklady wykonania. Sposób wedlug wynalazku wyjasniaja nastepujace przyklady.Przyklad I. Olej do silników wysokopreznych, wytworzony z ropy naftowej pochodzacej z Ro- maschkino, poddano obróbce biologicznej z zastosowaniem drozdzy rodzaju Candida.W ciaglym procesie fermentacji i separacji dodano tensydy.Do oddzielonego, poddanego obróbce biologicznej oleju do silników wysokopreznych, którego dane jakos¬ ciowe podano w tablicy I, kolumna 1, dodano 20% wagowych nierozcienczonego oleju do silników wysokoprez¬ nych z destylacji prostej, którego dane jakosciowe zawarte sa w kolumnie 2.Napiecie powierzchniowe na granicy faz mieszaniny wobec wody destylowanej wynosilo 18* 10"3 Nm"1.Obróbke hydrorafinacyjna tego materialu wsadowego przeprowadzono w malym urzadzeniu technicznym o pracy ciaglej w nastepujacych warunkach: katalizator Co—Mo do rafinacji, objetosc katalizatora 100 ml, obcia¬ zenie katalizatora 6 v/vh, stosunek gazu do produktu 15:1 Nm3/m3, temperatura 633 K. Po niezaklóconej pracy urzadzenia w ciagu 2000 godzin zakonczono hydrorafinacje.Dane jakosciowe rafinatu podano w kolumnie 3. Rafinat ma dobre wlasciwosci motoryczne i w zastosowa¬ niu technicznym.Przyklad II. Olej do silników wysokopreznych, wytworzony z surowego oleju z Romaschkino, pod¬ dano obróbce biologicznej z zastosowaniem drozdzy gatunku Candida.Do oddzielonego, poddanego obróbce biologicznej oleju do silników wysokopreznych, którego dane jakos¬ ciowe podano w tablicy II, kolumna 1, dodano 45% wagowych nierozcienczonego oleju do silników wysokoprez¬ nych z destylacji prostej, którego dane jakosciowe podane sa w kolumnie 2.119598 3 Napiecie powierzchniowe na granicy faz mieszaniny wobec wody destylowanej wynosilo 30-1O"3 Nm~ .Obróbke hydrorafinacyjna przeprowadzono w malym urzadzeniu technicznym o pracy ciaglej w nastepu¬ jacych warunkach: katalizator Co-Mo do rafinacji, objetosc katalizatora 100 ml, obciazenie katalizatora 6 v/vh, stosunek gazu do produktu 250:1 Nm3 /m3, temperatura 633 K, cisnienie 4 MPa.Dane jakosciowe rafinatu podano w kolumnie 3 tablicy I. Rafinat ma bardzo dobre wlasciwosci uzytkowe.Tablica I Produkt | Barwa/wyglad Lepkosc w temperaturze 293K/m2(s) Zawartosc siarki (% wagowa) Próba Conradsorfa (%) Pozostalosc po odparowaniu Zawartosc tensydu (mg/litr) '* Poczatek wydzielania parafiny (K) Temperatura krzepniecia (K) Temperatura zaplonu (K) Analiza frakcyjna: 5% objetosciowych (K) 15% objetosciowych (K) 55% objetosciowych (K) 85% objetosciowych (K) 95% objetosciowych (K) Obrabiany biologicznie destylat ropy naftowej zóltawa, metny 6,09-10"° 1,1 0,06 390 245 257 246 371 531 541 572 609 649 Olej do silników wy¬ sokopreznych z destylacji prostej jasnozólta, klarowny 5,37*10"° 1,0 0,05 nie oznaczona nie wykryto 265 257 365 525 534 565 607 637 Rafinat zóltawa, klarowny 5,58*10"° 0,29 0,03 0 nie wykryto 259 249 339 | 525 536 569 613 648 Tablica II Produkt Barwa/wyglad Lepkosc w temperaturze 293 K (m2/s) Zawartosc siarki (% wagowe) Pozostalosc po odparowaniu Zawartosc tensydu (mg/litr) Poczatek wydzielania parafiny (K) Temperatura krzepniecia (K) Temperatura zaplonu (K) Analiza frakcyjna: 5% objetosciowych (K) 15% objetosciowych (K) 55% objetosciowych (K) 85% objetosciowych (K) 95% objetosciowych (K) Obrabiany biologicznie destylat ropy naftowej zóltawa, metny 5,89-10"° 1,1 290 ponizej 25 265 256 366 521 535 573 610 639 Olej do silników wy¬ sokopreznych z destylacji prostej jasnozólta, klarowny 5,40-10"° 1,0 nie oznaczona nie wykryto 269 263 364 525 533 568 607 636 Rafinat zóltawa, klarowny 5,50-10"° | 0,16 | 0 | nie wykryto 266 | 257 1 320 | 514 531 564 603 6304 119 598 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób hydrokatalitycznego oczyszczania obrabianych biologicznie destylatów ropy naftowej, zwlaszcza nafty, oleju do silników wysokopreznych i oleju gazowego z zastosowaniem katalizatorów hydrorafinacji, które zawieraja kobalt, molibden i nikiel, przy stosunku gazu do produktu 250:1 do 100:1, znamienny tym, ze obrabiany biologicznie destylat ropy naftowej miesza sie z nierozcienczona frakcja destylacji prostej o takim samym albo podobnym zakresie temperatur wrzenia tak, aby napiecie powierzchniowe na granicy faz mieszaniny wobec wody destylowanej wynosilo powyzej 17# 10~3 Nm"1. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze stosuje sie mieszanine zawierajaca 10-80% nierozcienczonej frakcji destylacji prostej.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL