Przedmiotem wynalazku jest prowadnica pretów, która znajduje zastosowanie do auto¬ matów rewolwerówek i tokarek, a zwlaszcza do podawania wirujacych pretów okraglych lub wielokatnych do obrabiarek.Stan techniki. Znana jest prowadnica pretów z patentu PRL nr 46249, która jest wyposazona w szereg prowadzen preta, osadzonych na walkach wspornika powiazanych z podstawa stojaków za pomoca tulejek z tworzywa elastycznego. Kazde prowadzenie stanowi wymienna tulejke luzno prowadzaca pret, przy czym tulejka obraca sie w lozysku osadzonym w kadlubie prowadzenia. Zestaw prowadzen pokryty jest oslona umie¬ szczona obrotowo w zawiasach wspartych na walku. Wspornik ten dobrze spelnia stawiane wymagania, a wiec tlumi drgania i halas, zapewnia utrzymanie preta w osi wrzeciona i nie uszkadza pretów. Jednakze takie rozwia¬ zanie konstrukcyjne jest stosunkowo skomplikowane.Znana tez jest prowadnica pretów z patentu dodatkowego PRL nr 59165, która ma ulozyskowana rure z umieszczonymi w jej wnetrzu tulejkami z tworzywa elastycznego. W zaleznosci od srednicy prowadzonego preta zmienia sie zakres przeswitu rury prowadzacej przez umieszczenie dodatkowych tulejek o mniejszej sredni¬ cy wewnetrznej.Znane jest inne urzadzenie wedlug patentu PRL nr 69354, które w rurze pomiedzy tlumiacymi wkladkami ma dzwignie dwuramienna z rolka, osadzone wahliwie w uchwycie zewnetrznej tulei, przy czym z ramieniem dzwigni wspólpracuja sprezyny, a na drugim ramieniu tej dzwigni osadzony jest masowy element polaczony przegubowo z przesuwnie osadzona tuleja w rurze.Znana jest równiez rura podajnikowa wedlug patentu PRL nr 75579, w-której na nieruchomym korpusie na zewnatrz osadzone sa dwuramienne dzwignie dociskowe zakonczone rolkami dociskowymi, umiejscowionymi w otworach rury podajnikowej. Kazda z dzwigni ma osadzony we wpuscie wklad pólkolisty oraz sprezyny powodujace nacisk rolki i wkret ustalajacy polozenie rolki w stosunku do obrabianego preta.Znana jest ponadto prowadnica pretów z patentu PRL nr 98922, której korpus obrotowego czlonu po¬ przez lozyska i tuleje osadzony jest w elastycznych wkladkach w zewnetrznej nieruchomej oslonie, równocze-2 119 564 snie korpus ten ma wyciecia, w których na osiach znajduja sie zabieraki, zas na zewnatrz korpusu pomiedzy lozyskami znajduje sie tuleja, na której opieraja sie konce sprezyn zabieraka.Wspólna wada znanych prowadnic pretów stosowanych w automatach tokarskich, rewolwerówkach i tokar¬ kach do obróbki materialów pretowych, poza ich skomplikowana budowa oraz ograniczona i stala dlugoscia, jest ich niezmienne polozenie w stosunku do obrabiarki po zakonczonej obróbce, co czesto stwarza niebezpiecz¬ na ciasnote i trudnosc w przeprowadzanych remontach obrabiarek — konserwacjach.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji prowadnicy pretów okraglych lub wielokatnych do obrabiarki, która usunie lub zmniejszy do minimum wady i niedogodnosci znanych prowadnic.Istota wynalazku polega na tym, ze wlasciwa rura materialowa, zlozona jest z kilku czlonów, usytuowa¬ nych wzgledem siebie teleskopowo, oddzielonych od siebie wkladkami elastycznymi, umieszczonymi w rowkach prowadnic amortyzatorów rozmieszczonych symetrycznie na obwodzie czlonu wewnetrznego i czlonu srodko¬ wego na obwodzie czlonu wewnetrznego i czlonu srodkowego i przymocowanych wkretami do tych czlonów.Dolne prowadnice dystansowe maja wzdluzne wybrania dla srub ustalajaco-mocujacych, których zadaniem jest ograniczenie maksymalnego wysuniecia czlonu wewnetrznego i czlonu srodkowego z czlonu zewnetrznego rury materialowej, stanowiacego jednoczesnie korpus ochronny prowadnicy pretów. Do jednego konca zewne¬ trznego rury od strony stojaka zamocowany jest stozkowy pierscien z centrycznym otworem, w który osadzona jest ksztaltowa wymienna tulejka ze zmiennym otworem wewnetrznym, wykonana korzystnie z elastycznego tworzywa, dla obnizenia halasu i zmniejszenia luzu miedzy materialem obrabianym, a tulejka. Do tego samego konca czlonu zewnetrznego rury materialowej zamocowany jest kolnierz wspólpracujacy z takim samym kol¬ nierzem stojaka. Kolnierze te na jednej krawedzi maja zawias umozliwiajacy wykonanie cwierc obrotu wzgledem osi sworznia zawiasu, zas na przeciwleglej krawedzi znajduje sie zamek z regulacja osiowosci rury materialowej, wzgledem wzdluznej osi symetrii obrabiarki.W zaleznosci od potrzeb zawias i zamek moga byc tak rozmieszczone na kolnierzach rury i stojaka, ze rura materialowa moze wykonywac cwierc obrót w plaszczyznie poziomej lub pionowej. Stabilizacje polozenia rury materialowej w osi poziomej zapewnia obrotowy zostrzal ukosny, oparty jednym koncem o kolnierz podstawy stojaka, a drugim koncem podtrzymujacy czlon zewnetrzny w pozycji poziomej. Utrzymanie polozenia osi rury materialowej w osi wzdluznej obrabiarki mozna uzyskac równiez w zaleznosci od usytuowania tokarki przez podwieszenie jej w osi pionowej za pomoca ciegna zaczepionego do kolnierza czlonu zewnetrznego rury materia¬ lowej.Zaleta techniczna prowadnicy pretów wedlug wynalazku jest mozliwosc stosowania jej do obróbki materia¬ lu pretowego o dlugosci handlowej w zakresie znacznej rozpietosci wymiaru poprzecznego, dlugosci i masie materialu obrabianego. Zaleta równiez jest mozliwosc stosowania prowadnicy pretów wedlug wynalazku do róznej wielkosci obrabiarek dzieki mozliwosci regulacji polozenia wysokosci osi wzdluznej oraz mozliwosc tlumienia halasu.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia prowadnice pretów w rzucie pionowym w widoku z boku, fig. 2 - przedstawia prowadnice pretów w rzucie poziomym, fig. 3 przedstawia prowadnice pretów w rzucie pionowym w przekroju wzdluz linii A-A na fig. 2, fig. 4 przedstawia przekrój, poprzeczny stojaka prowadnicy wzdluz linii D-D na fig. 1., fig. 5 przedstawia przekrój poprzeczny rury materialowej wzdluz linii C—C na fig. 1, a fig. 6 przedstawia przekrój poprzeczny rury materialowej wzdluz linii B-B na fig. 1.Przyklad wykonania wynalazku. Rura materialowa prowadnicy pretów sklada sie z kilku czlonów 1, 2, 3, osadzonych wzgledem siebie teleskopowo. Czlony 1, 2, 3, w postaci odcinków rur o okreslonej dlugosci oddzie¬ lone sa od siebie wkladkami elastycznymi 4, osadzonymi w rowkach 5 prowadnic amortyzatorów 6 rozmieszczo¬ nych symetrycznie na obwodzie zewnetrznym czlonu wewnetrznego 1 i czlonu srodkowego 2 i przymocowa¬ nych do tych czlonów. W dolnych czesciach czlonów 1 i 2 zamocowane sa prowadnice dystansowe 7 posiadajace na swej dlugosci wzdluzne wybrania 8, dla srub ustalajaco-mocujacych 9 i 9a, których zadaniem jest ograniczenie maksymalnego wysuniecia czlonu wewnetrznego 1 i czlonu srodkowego 2 z czlonu zewnetrznego 3, stanowiace¬ go jednoczesnie korpus ochronny prowadnicy pretów. Do jednego konca czlonu zewnetrznego 3 zamocowany jest kolnierz 10, wspólpracujacy z kolnierzem 11 stojaka 12 za posrednictwem elastycznej uszczelki 24, które na jednej krawedzi maja zawias 13 umozliwiajacy wykonanie cwierc obrotu wzgledem osi sworznia zawiasu 13. Na przeciwleglej krawedzi kolnierzy 10 i 11 znajduje sie zamek z regulacja osiowosci rury materialowej wzgledem wzdluznej osi symetrii obrabiarki. Obrotowy zastrzal 14 podtrzymuje rure materialowa w pozycji poziomej.Czlon zewnetrzny 3 rury materialowej od strony stojaka 12 ma stozkowy pierscien 15 z centrycznym otworem, w który osadzona jest ksztaltowa wymienna tulejka 16, ze zmiennym otworem wewnetrznym wykonana korzy¬ stnie z elastycznego twardego tworzywa, dla obnizenia halasu i zmniejszenia luzu miedzy materialem obrabia-119564 3 nym, ajej otworem. Daje to mozliwosc wykorzystywania jednej prowadnicy pretów do obróbki materialu pretowego w szerszym zakresie srednic, po zastosowaniu tulejki 16 o odpowiedniej srednicy wewnetrznej.W zaleznosci od usytuowania zawiasu 13 i sworznia 17 wzgledem kolnierza 10 i 11, rura materialowa odchylona jest w plaszczyznie poziomej lub pionowej. Stabilizacje polozenia rury materialowej w osi poziomej zapewnia obrotowy zastrzal 14, wsparty jednym koncem na kolnierzu podstawy 18 stojaka 12 i zakontrowany sruba 25, a drugim koncem podtrzymujacy czlon zewnetrzny 3 w pozycji poziomej, po zakontrowaniu sruba 26.Utrzymanie polozenia osi rury materialowej w osi wzdluznej obrabiarki mozna uzyskac za pomoca ciegna zaczepionego do kolnierza 19 czlonu zewnetrznego 3, i innego punktu zaczepienia polozonego powyzej obra¬ biarki. Stojak 12 prowadnicy pretów od góry jest usztywniony i polaczony z obrabiarka za pomoca wspornika 20 i sruby 21 wkreconej w korpus wrzeciennika obrabiarki. Dolna czesc stojaka 12 spoczywa na plycie funda¬ mentowej 22 i oddzielona jest od niej podkladka amortyzujaca 23.Zastrzezenia patentowe 1. Prowadnica pretów do obróbki na automatach, rewolwerówkach i tokarkach, stanowiaca przystawke do obrabiarki oparta na jednym wsporniku, znamienna tym, ze stanowi ja rura materialowa zlozona z kilku czlonów (1, 2, 3) osadzonych wzgledem siebie teleskopowo, oddzielonych od siebie wkladkami elastycz¬ nymi (4) umieszczonymi w rowkach (5) prowadnic amortyzatorów (6) rozmieszczonych symetrycznie na obwo¬ dzie zewnetrznym czlonu wewnetrznego (1) i czlonu srodkowego (2) i przymocowanych do tych czlonów, przy czym w dolnych czlonach (1) i (2) zamocowane sa dystansowe prowadnice (7), posiadajace na swej dlugosci wzdluzne wybrania (8), dla srub ustalajaco-mocujacych (9), których zadaniem jest ograniczenie maksymalnego wysuniecia czlonu wewnetrznego (1) i czlonu srodkowego (2) z czlonu zewnetrznego (3) stanowiacego jedno¬ czesnie korpus prowadnicy pretów. 2. Prowadnica pretów wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze rura materialowa zamocowana jest do stojaka (12) w sposób uchylny za pomoca zawiasu (13) i obrotowego zastrzalu (14). 3. Prowadnica pretów wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze czlon zewnetrzny (3) od strony stojaka (12) zaopatrzony jest w stozkowy pierscien (15) z centrycznym otworem w który osadzonajest ksztalto¬ wa wymienna tulejka (16) ze zmiennym otworem wewnetrznym, wykonana korzystnie z elastycznego twardego tworzywa dla obnizenia halasu i zmniejszenia luzu miedzy materialem obrabianym, a otworem tulejki (16). 4. Prowadnica pretów wedlug zastrz. 1 albo 2 albo 3, znamienna tym, ze rura materialowa ochylona jest w plaszczyznie poziomej lub pionowej w zaleznosci od usytuowania zawiasu (13) ze sworzniem (17). 5. Prowadnica pretów wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze rura materialowajest utrzymywana w polozeniu osi wzdluznej obrabiarki przez podwieszenie jej w plaszczyznie pionowej za pomoca ciegna zacze¬ pionego do kolnierza (19) czlonu zewnetrznego (3) i innego punktu zaczepienia polozonego powyzej obrabiarki. 6. Prowadnica pretów wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienna, tym, ze stabilizacje polozenia rury materialowej w osi poziomej zapewnia obrotowy zastrzal (14) wsparty jednym koncem na kolnierzu podstawy (18) stojaka (12), zakontrowany sruba (25), a drugim koncem podtrzymujacy czlon zewnetrzny (3) w pozycji poziomej po zakontrowaniu obejmy sruba (26).CZYifcLNIA Urzedu Patentowac* Mm iil I* l -i119 564 ¦P*= 6 =t fW.2 I9a R6.3 fe^pto~119 564 me. 4 FtG.S FIG.6 PL