Przedmiotem wynalazku jest zespolowe urzadzenie frezerskie do wykonywania wzdluznych na przemian nieprzelotowych splaszczen lub rowków na walcowych trzpieniach, zwlaszcza na trzpieniach filtrów szczelino¬ wych, stosowanych w ukladach Wtryskowych silników spalinowych w celu zabezpieczenia rozpylaczy paliwa przed zanieczyszczeniami.Znane sa rózne rozwiazania szczelinowych trzpieniowych filtrów, a najprostsze i najbardziej rozpowszechnione rozwiazanie ma nastepujaca postac: W przelotowym otwo¬ rze krócca, laczacego przewód wtryskowy z wtryskiwaczcm paliwa, osadzony jest trzpien. Srodkowa czesc trzpienia ma przekrój kwadratowy, przy czym przekatna tego kwa¬ dratu jest mniejsza o setne czesci milimetra od srednicy otworu kpócca, natomiast srednica obu konców trzpienia jest równa srednicy otworu krócca. Krawedzie graniastej -czesci trzpienia wspóltworza razem ze scianka otworu krócca szczeliny filtrujace.Graniasta czesc trzpienia powstaje przez wykonanie na trzpieniu czterech wzdluznych splaszczen, które sa na przemian nieprzelotowe, w nastepstwie czego oba konce trzpienia maja po dwa równolegle sciecia, bedace prze¬ dluzeniem scianek graniastej czesci, prey czym sciecia jednego konca sa obrócone o 90* wzgledem sciec drugiego konca, tak ze wlot 1 wylot krócca polaczone sa wylacznie przez szczellny wzdluz krawedzi graniastej czesci trzpienia.Inne znane odmiany szczelinowych trzpieniowych fil¬ trów sa oparte na przedstawionej zasadzie dzialania i maja podobnie usytuowane szczeliny filtrujace, róznia sie od opisanego rozkazania tylko drugorzednymi szczególami, 10 15 to 15 np. tym, ze w celu uksztaltowania na trzpieniu krawedzi wspóltworzacych szczeliny filtrujace, zamiast wzdluznych splaszczen wykonuje sie wzdluzne rowki.Splaszczania lub rowki na trzpieniach filtrów szczelin nowych dotychczas wykonywana sa na frezarkach uni¬ wersalnych, na których dla uzyskania trzpienia z czterema krawedziami wspóltworzacymi szczeliny potrzebne jest czterokrotne zamocowywanie trzpienia w specjalnym uchwycie, w nastepstwie czego koszt obróbki frezerskiej jest duzy.Przez zastosowanie podzielnicy mozliwe jest afiszowanie czterech splaszczen lub rowków przy dwóch zamocowa¬ niach trzpienia, ale jest to sposób nieoplacalny, poniewaz przy stosowaniu podzielnicy staja sie niezbedne nakielki na trzpieniu oraz odpowiednie naddatki materialu na dlugosci trzpienia, które sa usuwane po obróbce frezer* sklej.Niedogodnosci wykonawstwa trzpieni filtrów szczelino¬ wych, wynikajace z ich specyficznego aielechnolotjtanego ksztaltu staja sie widoczne zwlaszcza aa tle innego ele¬ mentu wystepujacego w aparaturze wtryskowej, bardzo podobnego pod wzgledem ksztaltu przekroju poprzecznego 1 wymiarów do trzpienia filtru szczelinowego. Eiemenlem tym jest grzybek zaworu tloczacego pompy wtryskowej, w którym to grzybku trzon ma cztery wzdluzne rowki, c tym jednak, ze rowki te sa jednostronnie nieprzelotowe.Otóz nane jest zespolowe urzadzenie fsezerskie, umo¬ zliwiajace jednoczesne frezowanie czterech naraz rowków na trzonie grzybka zaworu. Urzadzenie posiada cztery jednakowe zespoly frezerskie, osadzone nastawnie ml pro- 119 548119 548 3 ..... wadnicach polaczonych z plyta stolu. Wrzeciona narze¬ dziowe tych zespolów usytuowane sa poziomo i rozmiesz¬ czone sa co 90° wokól osi pionowo usytuowanej rozpreznej tulei mocujacej, która to tuleja sprzezona jest z krzywka nadajaca jej posuw roboczy.W stól urzadzenia wbudowany jest ustepujacy kiel, który podpiera dolny koniec obrabianego elementu. Urza¬ dzenie wyposazone jest w podajnik oraz suwaki podajacy i odbierajacy, tak ze wykonawstwo wzdluznych jedno¬ stronnie nieprzelotowych rowków na trzonie grzybka zaworu tloczacego zostalo w pelni zautomatyzowane.Celem wynalazku jest opracowanie urzadzenia do jedno- ,czesneg^ frezowania- wzdluznych na przemian nieprzelo¬ towychJ rowków lub splaszczen na trzpieniach filtrów 'szczelinowych, w oparciu o znane urzadzenia do jedno¬ czesnego frezowania rowkówjednostronnie nieprzelotowych. 1 Wskazany pel zostal osiagniety przez opracowanie Uirzadzenia, w którym zespoly frezerskie sa osadzone w prowadnicach stolu przesuwnie i sa sprzezone przy pomocy obrotowego krzyzaka z krzywka, osadzona na wale sterujacym posuwem roboczym tulei mocujacej, przy czym wrzeciona narzedziowe zespolów frezerskich sa usytuowane parami w dwóch poziomych plaszczyznach, w ten sposób, ze jedna para wrzecion, polozonych po przeciwnych stronach obrabianego trzpienia, znajduje sie ponizej a druga para powyzej dolnego konca trzpienia, zajmujacego polozenie wyjsciowe przed obróbka.Wartosc przedstawionego wynalazku polega na prze¬ ksztalceniu, przy pomocy prostych srodków, znanego zespolowego urzadzenia frezerskdego do wykonywania jednostronnie nieprzelotowych rowków, w urzadzeniu do wykonywania rowków lub splaszczen na przemian nie¬ przelotowych.Zastosowanie urzadzenia Wedlug wynalazku przynosi duze korzysci ekonomiczne, które wynikaja z istotnego skrócenia wykonawstwa trzpieni filtrów szczelinowych oraz z oszczednosci materialowych. Ponadto dzieki pelnej automatyzacji obróbki frezerskiej trzpieni polepszaja sie Warunki pracy. Urzadzenie charakteryzuje sie niezawod¬ noscia dzialania oraz trwaloscia i posiada male gabaryty.Przedmiot wynalazku jest dokladniej omówiony w opar¬ ciu o przyklad wykonania uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok boczny urzadzenia, fig. 2 — uproszczony schemat urzadzenia, fig. 3 — schemat rozmieszczenia zespolów frezerskich na stole i polaczenie tych zespolów przy pomocy krzyzaka, fig. 4 — schemat usytuowania frezów wzgledem trzpienia przy wykonywaniu rowków, fig. 5 — schemat usytuowania frezów wzgledem trzpienia przy wykonywaniu splaszczen, fig. 6 — uprosz¬ czony przekrój przez tuleje; mocujaca i ustepujacy kiel oraz usytuowanie osi wrzecion wzgledem obrabianego trzpienia, fig. 7 — szczególy konstrukcyjne tulei mocujacej oraz kla, fig. 8 — przekrój poprzeczny koncówki tulei mocujacej plaszczyzne VIII-VIII oznaczona na fig. 7, a fig. 9 — diagram obrazujacy czynnosci zespolów urzadze¬ nia W czasie pelnego obrotu walka sterujacego.Urzadzenie posiada spawana podstawe 1, na której zamocowana jest plyta stolu 2. W prowadnicach 3, roz¬ mieszczonych na stole 2 wokól osi tulei 4 mocujacej co 90°, osadzone sa przesuwnie cztery jednakowe zespoly 5 fre¬ zerskie, które sa polaczone ze soba obrotowym krzyzakiem 6. Do stolu 2 przymocowany jest sztywny wspornik 7, w którym osadzone sa górne konce dwóch pionowych kolumn 8, zamocowanych dolnymi koncami w stole 2.Na kolumnach 8 osadzona jest przesuwnie glowica 9, do 4 której przymocowana jest oprawa 10 rozpreznej tulei 4 mocujacej obrabiany trzpien 11. Na glowicy 9 umiesz¬ czonyjest tlokowy silownik 12;pneumatyczny dwustronnego dzialania, sluzacy do zaciskania tulei 4 mocujacej. Glowica 5 9 wykonuje szybki dosuw obrabianego trzpienia do frezów, posuw roboczy i szybkie wycofanie. Wskazane ruchy glowica 9 wykonuje pod dzialaniem krzywki 13, osadzonej na wale 14 sterujacym, który ulozyskowany jest w pod¬ stawie 1 pod plyta stolu 2. Wal 14 sterujacy napedzany io jest silnikiem elektrycznym poprzez dwie przekladnie 15 slimakowa i przekladnie 16 lancuchowa. Glowica 9 sprze¬ zona jest z krzywka 13 walu 14 sterujacego przy pomocy dzwigni 17 i ciegna 18. Sprezyna 19 glowicy 9 dociska stale koniec dzwigni 17 do krzywki 13. Na wale 14 steru- 15 jacym osadzona jest ponadto krzywka 20 dosuwu zespolów 5 frezerskich do obrabianego trzpienia 11. Zespoly 5 frezerskie sa sprzezone z krzywka 20 dosuwu przy pomocy obrotowego krzyzaka 6 oraz ukladu 22 dzwigniowego i po- pychacza 23. 20 Urzadzenie wyposazone jest w podajnik 24 tarczowy, który umieszczony jest nad stolem, a ponadto w napedzane pneumatycznie silownikami suwaki podajacy 25 i odbiera¬ jacy 26 obrabiane trzpienie 11. Dzialaniem podajnika 24 oraz obu suwaków 25 i 26 równiez steruja krzywki osadzone 25 na wale sterujacym (nieuwidocznione na rysunku). Osprzet elektryczny urzadzenia znajduje sie W Wolnostojacej szafie, posiadajacej pulpit sterowniczy. Urzadzenie wyposazone jest takze w uklad podajacy chlodziwo do strefy obróbki (nieuwidoczniony na rysunku). 30 Zespoly 5 frezerskie sa tak polaczone z plyta stolu 2, ze ich wrzeciona W narzedziowe sa usytuowane parami w dwóch poziomych plaszczyznach Xa i Xb, a mianowicie w ten sposób, ze jedna para Wa wrzecion polozonych po przeciwnych stronach obrabianego trzpienia 11, znajduje 35 sie ponizej a druga para Wb powyzej dolnego konca trzpie¬ nia 11, oczywiscie w takiej chwili, kiedy zamocowany juz w rozpreznej tulei 4 trzpien 11 zajmuje polozenie wyjsciowe przed obróbka. Dzieki takiemu usytuowaniu wrzecion W i jednoczesnemu dosuwowi wszystkich czterech frezów 28 40 do obrabianego trzpienia 11 zostala zrealizowana auto¬ matyzacja wykonawstwa na przemian nieprzelotowych splaszczen 29 lub rowków 30 na trzpieniach 11 filtrów szczelinowych. Dostosowanie urzadzenia do wykonywania rowków 30 lub splaszczen 29 polega na odpowiednim 45 wzajemnym ustawieniu zespolów 5 frezerskich, tak jak to zostalo uwidocznione na fig. 4 i fig. 5.Istotnym mechanizmem w urzadzeniu wedlug wynalazku jest ustepujacy kiel 31 podporowy, wpuszczony w plyte stolu 2 i oparty na sprezynie 32. Kiel 31 jest dokladnie 90 prowadzony w otworze 33 przez co osiaga sie dokladne osiowe prowadzenie obrabianego trzpienia 11 wzgledem frezów 28. Gniazdo 34 oporowe kla 31 ma centralne wgle¬ bienie 35, w którym miesci sie czop 36 zostajacy po operacji odcinania na czole trzpienia 11, a ponadto ma dwa boczne 55 wybrania 37, umozliwiajace dojscie dolnej pary 28a frezów pod czolo obrabianego trzpienia 11. Analogiczne wybrania 38 posiada rozprezna tuleja 4, tak ze górna para 28b frezów moze wyjsc ponad górne czolo obrabianego trzpienia 11.Wybrania 37 i 38 w kle podporowym i tulei mocujacej eo umozliwiaja obróbke trzpieni filtrów szczelinowych bez. dlugosciowych naddatków materialu na zamocowanie^ Dzialanie urzadzenia jest omówione w oparciu o diagram obrazujacy czynnosci jego mechanizmów w czasie jednego obrotu walu 14 sterujacego, na którym to diagramie lamana u linia P przedstawia przemieszczenia glowicy 9 razem119 548 z rozprezna tuleja 4 mocujaca, lamana linia D — przemiesz¬ czenia zespolów frezerskich, lamana linia M — czynnosci rozpreznej tulei 4 mocujacej, linia Sp — czynnosc suwaka 25 podajacego,a linia So — czynnosc suwaka odbierajacego.Na poczatku cyklu suwak 25 podajacy odbiera trzpien z rynny 39 podajnika 24 i przemieszcza Qinia Sp) pod tuleja 4 mocujaca. Po zacisnieciu tulei 4 mocujacej (od¬ cinek AB linii M) nastepuje szybki dosuw trzpienia w wyj¬ sciowe polozenie (odcinek AB linii P), tak ze jego dolny koniec znajdzie sie miedzy obu parami 28a i 28b frezów, jak to zostalo przedstawione na fig. 6. Podczas szybkiego dosuwu trzpienia nastepuje równiez szybki dosuw frezów 28 do trzpienia (odcinek AB linii D). Po dojsciu trzpienia do polozenia wyjsciowego (punkt B linii P) nastepuje wglebianie górnej pary 28 b frezów w material trzpienia (odcinek BC linii D). Posuw roboczy tulei 4 mocujacej zaczyna sie w chwili oznaczonej punktami C na liniach P i D, a konczy sie w chwili oznaczonej punktami D na tychze liniach. Przez caly czas trwania posuwu roboczego frezy 28 zajmuja polozenie stale. Wycofywanie frezów obrazuje odcinek DE linii D, wtedy trzpien utrzymywany jest w polozeniu stalym, przy którym górny koniec trzpie¬ nia znajduje sie miedzy obu parami 28a i 28 b frezów.Po wycofaniu frezów 28 (punkt E linii D) nastepuje wycofanie trzpienia razem z tuleja 4 mocujaca (odcinek EF linii P) w polozenie górne, wtedy suwak 28 odbierajacy chwyta obrobiony trzpien (linia So), po czym tuleja 4 10 15 20 25 mocujaca otwiera sie (odcinek CD linii M) i suwak 26 odbierajacy przemieszcza trzpien poza strefe obróbki, nad pojemnik albo rynne odprowadzajaca. Upuszczenie przez suwak 26 odbierajacy obrobionego trzpienia stanowi ostatnia czynnosc w cyklu pracy urzadzenia.Zastrzezenie patentowe Zespolowe urzadzenie frezerskie do wykonywania wzdluznych na przemian nieprzelotowych splaszczen lub rowków na walcowych trzpieniach, posiadajace cztery jednakowe zespoly frezerskie, polaczone przy pomocy prowadnic z plyta stolu, których wrzeciona narzedziowe usytuowane sa poziomo i rozmieszczone sa równomiernie co 90° wokól osi pionowo usytuowanej rozpreznej tulei mocujacej, która to tuleja sprzezonajest z krzywka nadajaca jej posuw roboczy, znamienne tym, ze zespoly (5) fre¬ zerskie sa osadzone w prowadnicach (3) stolu (2) prze¬ suwnie i sa sprzezone przy pomocy obrotowego krzyzaka (6) z krzywka (20) osadzona na wale (14) sterujacym posuwem roboczym tulei (4) mocujacej, przy czym wrze¬ ciona (W) narzedziowe zespolów (5) frezerskich sa usy¬ tuowane parami w dwóch poziomych plaszczyznach (Xa, Xb), w ten sposób, ze jedna para (Wa) wrzecion, polo¬ zonych po przeciwnych stronach obrabianego trzpienia (11) znajduje sie ponizej a druga para (Wb) powyzej dolnego konca trzpienia (11), zajmujacego polozenie wyjsciowe przed obróbka.119 548 28a Fig. 4 Fig. 5119 548 % 6 M- VHI 4 Rg.8119 548 So $ M D P B J A C A ^_ 277 0 ^ oA c V D \ Rg.9 LDD Z-d 2, z. 532.'1400.'63, n. 100+20 egz.Cena 100 zl PL