Przedmiotem wynalazku jest szlifierko — polerka tar¬ czowa z mechanizmem szybkiej zmiany obrotów, do ob¬ róbki mechanicznej przedmiotów, zwlaszcza metalowych.Stan techniki. Znane sa rozwiazania szlifierek tarczo¬ wych, zaopatrzonych w przekladnie pasowa z pasami klinowymi, przedstawione w ksiazce L. Kwapisza i J. Ra- falowicza pt. „Szlifierki", Wyd. N-T, Warszawa 1976 r.Znane sa takze uklady przeniesienia napedu w szlifier¬ kach, umozliwiajace zmiane obrotów wrzeciona, zaopatrzone w dwie lub wiecej par kól pasowych, gdzie zmiana obrotów wrzeciona nastepuje poprzez przelozenie pasów z jednej pary kól na inna.Niedogodnoscia dotychczasowych rozwiazan jest, ze mozliwosc zmiany obrotów wrzeciona determinowana byfa albo zastosowaniem dwubiegowego silnika elektrycznego, albo wymagala uciazliwego, recznego, przekladania pasów na kolach pasowych.Z kolei dostosowanie obrotów wrzeciona szlifierki do rodzaju narzedzia, rodzaju obróbki i rodzaju materialu obrabianego jest warunkiem uzyskania odpowiedniej wy¬ dajnosci, jakosci obróbki i bezpieczenstwa pracy. Posta¬ wione zostalo wiec zadanie techniczne opracowania takiego rozwiazania, które zapewni latwe, szybkie i pewne zmie¬ nianie obrotów wrzeciona szlifierki W sposób, który nie bedzie zniechecal obslugujacego do tej czynnosci.Istota wynalazku. Istota wynalazku jest szlifierko- -polerka tarczowa z mechanizmem szybkiej zmiany obro¬ tów, zawierajaca przekladnie pasowa klinowa z dwoma parami kól pasowych o róznym przelozeniu, charakteryzu¬ jaca sie tym, ze ma pomiedzy dwoma kolami pasowymi, 10 15 20 25 30 indywidualnie ulozyskowanymi na wrzecionie szlifierki, osadzona przesuwnie na tym wrzecionie tarcze, zwiazana z wrzecionem wpustami. Na tarczy umieszczony jest, równiez przesuwnie — pierscien, w którym osadzone sa sworznie. Sworznie te w skrajnych polozeniach pierscienia wchodza w odpowiednie otwory w jednym lub drugim kole pasowym. Kola pasowe wrzeciona polaczone sa stale pasami klinowymi z kolem napedowym silnika szlifierko- -polerki.Umieszczona pomiedzy kolami pasowymi tarcza ma po obu stronach zamocowane pierscienie stozkowe, wspól¬ pracujace w skrajnych polozeniach tarczy z odpowiednimi, stozkowymi powierzchniami piasty jednego lub drugiego kola, przy przelaczaniu napedu z jednego kola na drugie.Szlifierko — poierka wedlug wynalazku zapewnia opty¬ malne wykorzystanie narzedzi, dzieki latwosci zmiany obrotów wrzeciona. Umozliwia to uzyskanie maksymalnej szybkosci obróbki polaczone z bezpieczna praca obslugi i minimalnym zuzyciu narzedzi: tarcz sciernych czy po¬ lerskich.Rozwiazanie mechanizmu zmiany obrotów pozwala na latwe i plynne oraz pewne przeniesienie momentu napedo¬ wego bez potrzeby calkowitego zatrzymania wrzeciona.Sklania to obslugujacego do korzystania z mozliwosci zmiany obrotów, ograniczajac czas operacji przelaczenia do kilku sekund. Dzieki synchronizacji obrotów wrzeciona, uzyskiwanej poprzez pierscienie stozkowe, przelaczenie napedu odbywa sie lagodnie i bez nadmiernej straty obro¬ tów wrzeciona.Objasnienie figur rysunku. Przedmiot wynalazku 119 514119 514 3 uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia szlifierko-polerke tarczowa jednostanowiskowa W widoku czolowym, fig. 2 przedstawia szlifierko-polerke w widoku bocznym fig. 3 pokazuje mechanizm zmiany obrotów oraz przeniesienia napedu w przekroju podluznym osiowym, zas fig. 4 pokazuje mechanizm zmiany obrotów w przekroju poprzecznym.Przyklad realizacji wynalazku. Podstawe szlifierko- -polerki tarczowej stanowi dzielony korpus zeliwny skla¬ dajacy sie zkorpusu dolnego 1 i górnego 2 oraz drzwiczek 3.Do korpusu górnego 2 przymocowana jest tuleja 4, w której ulozyskowana jest przednia czesc wrzeciona 5, z osadzona na nim tarcza polerska 6, zaopatrzona w oslone 7. ^35 drugiej strony wrzeciona 5, wewnatrz korpusu 2, u^tuj^wany.T^l irtephanizm szybkiej zmiany obrotów, I skladajacy sie z {Jrzesmwnie osadzonej tarczy 8 na wpustach I 9, oraz dwóch oddzielnie ulozyskowanych kól pasowych I klraentysh ^O^U* pla tarczy przesuwnej 8 umieszczony i jrejfprzesuwnfe pierscien 13 z zamocowanymi w nim sworz- manu 12^ kfóre wsuwaja sie odpowiednio w otwory kól pasowych klinowych 11 wzglednie 12. Pierscien 13 blo¬ kowanyjest w swoich polozeniach przy pomocy zatrzasków kulowo-sprezynowych 14, a jego przesuw uzyskuje sie przy pomocy rekojesci 15 polaczonej z obrotowo osadzo¬ nym walkiem16. - Walek 16 zwiazany jest na stale z dzwigniami 17 i 18, które poprzez czopy 19 i 20 przesuwaja tarcze 8 z pierscie¬ niami stozkowymi 21 oraz sworzniami 12. Kola pasowe 10 i 11 za posrednictwem pasów klinowych 22 i 23 lacza sie z kolem pasowym 24 silnika napedowego 25, osadzonego wahliwie na sworzniu 26 w korpusie 2 i przemieszczajacego sie w prowadnicach 27 przy uzyciu rekojesci 28. Po zew¬ netrznej strome korpusu 2, od strony czola polerki, znajduje sie pulpit sterowniczy 29 oraz pokrywy wylaczników 30 i 31, a w jego wnetrzu instalacja elektryczna.Dzialanie orzadzenia. Polerowanie wzglednie szlifo¬ wanie przedmiotów dokonuje sie przy uzyciu filcowych i tkaninowych tatcz polerskich, szczotek polerskich oraz tarcz filcowych z naklejonym na nie luznym scierniwem, które to narzedzia zaklada sie na wrzeciono 5. Wrzeciono to otrzymuje naped od dwubiegowego silnika napedowego 25 za posrednictwem kola pasowego 24 i pasków klinowych 22 i 23, z mozliwoscia uzyskania czterech predkosci.Mechanizm zmiany obrotów, zamontowany na wrzecio¬ nie, uwidoczniony jest na rysunku (fig. 3) w pozycji, w której nie wlaczona jest zadna predkosc, Dzwignia zmiany--predkosci wrzeciona 15 znajduje sie wówczas W polozeniu poziomym.W celu uruchomienia polerki nalezy przesunac w odpo¬ wiednie polozenie w góre lub w dól rekojesc 15, która poprzez walek 16 oraz dzwignie 17 i 18 z czopami 19 i 20 przesuwa tarcze 8 oraz dzielony pierscien 13 wraz ze sworz- 4 niami 12 z polozenia „zerowego" w polozenie „pracy", wprowadzajac sworznie 12 w otwory kola pasowego 10 wzglednie 11, po czym przyciskiem elektrycznym urucha¬ mia sie polerke. W tym czasie obydwa kola pasowe 10 i 11 5 znajduja sie w ruchu, z tym ze jedno jest zblokowane z tarcza 8, a drugie obraca sie luzno.Dla przelaczenia polerki na inne obroty, oprócz wlacze¬ nia silnika 25 na drugi bieg, mozna zrealizowac to przez zmiane przelozenia w samym mechanizmie. W tym celu 10 nalezy wylaczyc silnik elektryczny, a nastepnie rekojesc 15 przesunac w przeciwne polozenie. Spowoduje to w pier¬ wszej fazie przesuniecie tarczy 8 w drugim kierunku, wyrównujac obroty z luzno obracajacym sie kolem pasowym poprzez pierscien stozkowy 21, a nastepnie wsuniecie 15 sworzni 12 w otwory drugiego kola pasowego, zmieniajac tym samym przelozenie przekladni pasowej i obroty wrze¬ ciona. Po przesunieciu rekojesci 15 nalezy nacisnac przy¬ cisk zalaczajacy silnik.Dla uniemozliwienia ewentualnego przelozenia dzwigni 20 z jednego polozenia w drugie, podczas pracy silnika elek¬ trycznego, wylacznik krancowy 32 wylacza automatycznie silnik napedowy 25.Zakres obrotów wrzeciona, a tym samym zróznicowana predkosc obwodowa tarcz polerskich, wykorzystywana jest w zaleznosci od rodzaju, ksztaltu i wielkosci ma¬ terialów polerowanych, wzglednie szlifowanych przed¬ miotów, wplywajac zasadniczo na ich gladkosc powierzchni i wydajnosc pracy. Szlifierko-polerka tarczowa dostosowana jest do zamontowania przystawki do szlifowania tasma 30 scierna, uzyskujacej naped od filcowej tarczy polerskiej, wzglednie od zalozonej na wrzeciono tarczy kontaktowej.Zastrzezenia patentowe 35 i. Szlifierko-polerka tarczowa z mechanizmem szybkiej zmiany obrotów, zawierajaca przekladnie pasowa klinowa z dwoma parami kól pasowych o róznym przelozeniu, znamienna tym, ze ma pomiedzy dwoma kolami pasowymi (10) i (11), indywidualnie ulozyskowanymi na wrzecionie 40 (5), osadzona przesuwnie tarcze (8), zwiazana z wrzecio¬ nem wpustami (9), zas na tarczy umieszczony jest prze¬ suwnie pierscien (13) z osadzonymi w nim sworzniami (12), które w skrajnych polozeniach pierscienia wchodza w odpowiednie otwory w kolach pasowych (10) lub (11), 45 a kola te polaczone sa stale pasami klinowymi (23) i (22) z kolem napedowym (24) silnika (25). 2. Szlifierko-polerka wedlug zastrz. 1, znamienna tym* ze tarcza (8) ma po obu stronach zamocowane pierscienie stozkowe (21), wspólpracujace w skrajnych polozeniach 50 tarczy z odpowiednimi, stozkowymi powierzchniami piast kól pasowych (10) lub (11) przy przelaczaniu napedu z jednego kola na drugie.119 514 B % JUSS. sy A i JL 28 * Fie.t Fig.2.119 514 c-c FiaA LDD Z-d 2, z. 306/1400/83, n. 110+20 eg*.Cena 100 zl PL