Przedmiotem wynalazku jest sprawdzian tloczkowo-grzebieniowy z napedem pneumatycznym i sygna- lizacyja swietlna, sluzacy do sprawdzania wewnetrznych powierzchni ksztaltowych.Znany dotychczas sprawdzian charakteryzuje sie tym, ze w sprawdzany otwór wprowadza sie glowice z odpowiednio ustawionymi trzema kulkami, a ich rozstaw po zetknieciu ze sprawdzana powierzchnia mierzy sie iloscia wyplywajacego z dyszy mierniczej powietrza.Znany jest równiez przyrzad w ksztalcie pistoletu mierniczego, którego dzialanie polega na tym, ze w sprawdzany otwór wprowadza sie czujnik z uruchamianymi recznie plytkami. Polozenie plytek po zetknieciu ze sprawdzana powierzchnia mierzy wskaznik cyfrowy. Obydwa rozwiazania wymagaja recznego napedu oraz zmuszaja do odczytywania wyniku pomiaru i porównywania z wymiarem prawidlowym.Istota wynalazku jest sprawdzian tloczkowo-grzebieniowy zaopatrzony w tloczysko, które z jednej strony zakonczone jest tlokiem, a z drugiej strony posiada zamocowany na stale zespól nastawnych zderza¬ ków. Czolo tloczyska styka sie z popychaczem polaczonym ze stozkiem napedzajacym grzebienie czujnika.Tlok tloczyska jest umieszczony suwliwie w cylindrze pneumatycznym uchwytu i poruszany jest sprezonym powietrzem doprowadzonym do cylindra pneuniatycznego poprzez koncówke weza, zawór dlawiacyi zawór sterujacy. Tlok za pomoca nastawnych zderzaków jest sprzezony z mikrowylacznikami sterujacymi lamp¬ kami sygnalizacyjnymi, które róznia sie miedzy soba kolorem. Grzebienie stanowiace elementy kontaktu mechanicznego miedzy powierzchnia sprawdzana a czujnikiem rozmieszczone sana obwodzie czujnika co 120°. Czujnik ma opróczgrzebieni dwie powierzchnie pomiarowe, z których powierzchnia dluzszajest strona przechodnia, a powierzchnia krótsza strone nieprzechodnia jednostronnego, dwugranicznego sprawdzianu tloczkowego do kontroli otworu bedacego baza powierzchni sprawdzanej.Sprawdzian tloczkowo-grzebieniowy wedlug wynalazku zapewnia wieloktrone skrócenie czasu pomia¬ rów, zwlaszcza gwintów wewnetrznych, zapewnia powtarzalnosc warunków pomiarowych, szczególnie nacisków mierniczych oraz ogranicza wplyw czynnika ludzkiego na wynik pomiaru.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sprawdzian tloczkowo-grzebieniowy w przekroju podluznym, fig. 2 — czujnik sprawdzianu w przekroju podluznym, zas fig. 3 przedstawia czujnik sprawdzianu w przekroju poprzecznym.Przedstawiony na rysunku sprawdzian posiada ksztalt pistoletu pomiarowego i sklada sie z uchwytu 1 i czujnika 2. W sklad uchwytu 1 wchodzi rekojesc 3, w która wkrecona jest koncówka weza 4, sluzaca do doprowadzenia przygotowanego w uzdatniaczu 5 powietrza. Ponadto w rekojesc wbudowany jest zawór dlawiacy 7 regulowany wkretem 8 i zawór sterujacy 6 uruchamiany spustem 9. Zawór sterujacy 6 polaczony2 1193*1 jest kanalem z cylindrem pneumatycznym 10 umieszczonym w górnej czesci uchwytu 2. Wewnatrz cylindra 10 umieszczone jest tloczysko 12 ze sprezyna powrotna. Na koncu tloczyska 12 znajduje sie tlok 11. Po przeciwnej, wychodzacej na zewnatrz cylindra 10 czesci tloczyska 12 zamocowane sa dwa nastawne zderzaki 13. Zderzaki 13 sa sprzezone z mikrowylacznikami 19 i 20, które steruja lampkami sygnalizacyjnymi 21 i 22.Wymienione elementy elektryczne wraz z bateria zasilajaca znajduja sie w górnej czesci uchwytu 1. W przednia czesc uchwytu 1 wkrecony jest czujnik 2 o ksztalcie cylindrycznym. Wewnatrz czujnika 2 umie¬ szczony jest stozek 15 polaczony na stale z popychaczem 14, na który oddzialywruje tloczysko 12. Na obwodzie korpusu czujnika 2 umieszczone sa co 120° trzy otwory o ksztalcie wydluzonych prostokatów, których dluzsze boki sa równolegle do osi czujnika 2. W otworach tych sa umieszczone pomiarowe grzebienie 18 w postacijednostronnego klina o pochyleniu korzystnie 1:10. Grzebienie 18 dociskane sa do powierzchni stozka 15 sprezynami prostymi. Wewnatrz stozka 15 umieszczona jest sprezyna cofajaca go do polozenia wyjsciowego.W przednia sciane czujnika 2 wmontowany jest kolek zapewniajacy wspólosiowe przemieszczenie sie stozka.15. Korpus czujnika 2 jest tak uksztaltowany, ze posiada powierzchnie dluzsza 16, która jest strona przechodnia oraz powierzchnie krótsza 17, która jest strona nieprzechodnia. Tworzaca stozka 15 posiada pochylenie 1:10 w stosunku do jego osi. Dzieki temu osiowe przesuniecie go o np. 0,1 mm wywoluje promieniowe przemieszczenie kazdego z trzech grzebieni 18 o 0,01 mm. Zderzaki 13 przesterowuja pare mikrowylaczników 19 i 20, które steruja lampkami sygnalizacyjnymi 21 o kolorze zielonym i 22 o kolorze czerwonym. Dokladnosc i powtarzalnosc wskazan rzedu 0,005-0,01 mmjest zagwarantowana przez zastoso¬ wanie mikrowylaczników 19 o czulosci 0,05-0,1 mm.Ustawienie zderzaków 13 dokonuje sie po umieszczeniu wkreconego w uchwyt 1 czujnika 2 w przeciw- sprawdzianie i nacisnieciu spustu 9.Ustawienie polega na tym, aby zaswiecenie lampki sygnalizacyjnej 21 koloru zielonego nastapilo przy polozeniu grzebieni 18 odpowiadajacemu dolnemu wymiarowi granicznemu, a lampki sygnalizacyjnej 22 koloru czerwonego górnemu wymiarowi granicznemu sprawdzanej powierzchni.W celu dokonania kontroli czesci nalezy czujnik 2 wprowadzic do sprawdzanego otworu powierzchnia dluzsza 16. Sprawdzian powinien wsunac sie, az do oparcia o brzeg powierzchni 17. Nastepnie nalezy czujnik 2 cofnac tak, aby gwintowana czesc otworu znalazla sie nad grzebieniami 18 po czym nacisnac spust 9.W celu dokonania pomiaru nalezy nacisnac spust 9. Spowoduje to przeplyw powietrza do komory roboczej cylindra pneumatycznego 10 i przesuniecie tloka 11, tloczyska 12, zderzaków 13, popychacza 14, ze stozkiem 15 oraz grzebieni 18 az do oparcia sie ich o sprawdzana powierzchnie. W zaleznosci od wielkosci przesuniecia zderzaki 13 przesteruja mikrowylacznik pierwszy 19, co spowoduje zaswiecenie lampki sygnali¬ zacyjnej 21 koloru zielonego, lub obydwa mikrowylaczniki 19 i 20 co spowoduje zaswiecenie lampki sygnalizacyjnej 22 koloru czerwonego. Sprawdzana powierzchnia moze byc zakwalifikowana do prawidlowo wykonanych,jezeli w wyniku sprawdzenia zaswieci lampka sygnalizacyjna 21 koloru zielonego. Brak sygnalu swietlnego lub zaswiecenie lampki sygnalizacyjnej 22 koloru czerwonego swiadczy o nieprawidlowym wykonaniu powierzchni. Sprawdzian dzieki zastosowaniu dwukolorowej sygnalizacji swietlnej zwalnia kontrolujacego pracownika od koniecznosci odczytywania rzeczywistego wymiaru sprawdzanej powierzchni.Kwalifikacja czesci do grupy prawidlowo lub nieprawidlowo wykonanych nastepuje jedynie na podsta¬ wie koloru swiecacej sie lampki sygnalizacyjnej.Zastrzezenia pa t e n t o w e 1. Sprawdzian tloczkowo-grzebieniowy z napedem pneumatycznym i sygnalizacja swietlna majacy ksztalt pistoletu pomiarowego z doprowadzeniem sprezonego powietrza, znamienny tym, ze jest zaopatrzony w tloczysko (12), które z jednej strony zakonczone jest tlokiem (11), a z drugiej strony posiada zamocowany na stale zespólnastawnych zderzaków(13), zasczolo tloczyska (12)styka sie z popychaczem (14) polaczonym ze stozkiem (15) napedzajacym grzebienie (18) czujnika 2, przy czym tlok (11) tloczyska (12)jest umieszczony suwliwie w cylindrze pneumatycznym (10) uchwytu (1) i poruszanyjest sprezonym powietrzem doprowadzo¬ nym do cylindra pneumatycznego (10) poprzez koncówke weza (4), zawór dlawiacy (7) i zawór sterujacy (6) oraz ze tlok (11) za pomoca nastawnych zderzaków(13)jest sprzezony z mikrowylacznikami (19) i (20), które steruja lampkami sygnalizacyjnymi (21) i (22). 2. Sprawdzian wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze trzy grzebienie (18) stanowiace elementy kontaktu mechanicznego miedzy powierzchnia sprawdzana a czujnikiem (2), rozmieszczone sa na obwodzie czujnika (2) co 120°.119301 3 3. Sprawdzian wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze lampka sygnalizacyjna (21) rózni sie kolorem od lampki sygnalizacyjnej (22). 4. Sprawdzian wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czujnik (2) ma oprócz grzebieni (18) dwie powierzch¬ nie pomiarowe, z których powierzchnia dluzsza (16) jest strona przechodnia, a powierzchnia krótsza (17) strona nieprzechodnia jednostronnego, dwugranicznego sprawdzianu tloczkowego do kontroli otworu bedacego baza powierzchni sprawdzanej.119 301 JiJJ_JL.lI. Ji BB Fiq.2 AA Fiq. 3 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl PL