Przedmiotem wynalazku niniejszego sa drzwi do samochodów, a w szczególnosci drzwi wyrabiane z prasowanych czesci me¬ talowych. Celem wynalazku jest wykonanie takich drziwi z mozliwie malej ilasci czesci, wyrabianych oddzielnie w ten sposób, aby ich pózniejsze skladanie zabieralo jak naj¬ mniej pracy i czasu. Drzwi takie maja byc mozliwie lekkie i mocne, przyczem maja byc dokladniej wykonczane niz drzwi zna¬ nej konstrukcji, wyrabiane masowo. Nowe drzwi sa wykonane w ten sposób, ze same dopasowuja sie w otworze drzwiowym bez pomocy specjalnych czesci. Osiaga sie to w ten sposób, ze iglówne czesci wyrabia sie w ciagu niewielu czynnosci roboczych; tak np. zewnetrzne i wewnetrzne czesci drzwi skladaja sie tylko z dwóch czesci prasowa¬ nych z blachy stosunkowo lekkiej. Wspo¬ mniane czesci glówne stanowia nietylko zewnetrzna wzglednie wewnetrzna oslone drzwi, lecz zawieraja jednoczesnie górne, boczne i dolne listwy drzwi* Próbowano juz dawniej wyrabiac zewnetrzna i wewnetrz¬ na oslone drzwi z jednej czesci prasowa¬ nej, lecz dawniejsze konstrukcje wymagaly spawania narozników drzwi w celu ich wzmocnienia i usztywnienia. Poniewaz na¬ roza okien sa stosunkowo silnie zaokraglo¬ ne i sciete skosnie do wewnatrz, wiec we¬ wnetrzna oslona prasowana (która sklada¬ no dotad z pewnej ilosci oddzielnych cze¬ sci) moze byc wykonana jako jedna wielka czesc ramy drzwi i jako taka nie wymagazadnego wzmocnienia lub spawania. Ilosc czeaci. potrzebnych do twyrobu drzwi no¬ wej konstrukcji jest 4 polowe mniejsza, albo nawet wynosi xh ilosci czesci, z któ¬ rych wyrabiano drzwi dawniejszej kon¬ strukcji. W ten sjposób pyskuje sie nietyl- ko na kosztach prodlikcji, lecz i wyglad drzwi jest lepszy, bo nie widac prawie zadnych szwów spawania. Ksztalt ze¬ wnetrznej blachy moze sie malo róznic od zwyklego ksztaltu, lecz blacha ta nalezy do czesci pomocniczych, do których nale¬ za równiez zlobki prowadnicze okien, oraz poprzeczne podpory tych zlobków, znajdu¬ jace sie powyzej i ponizej otworu okien¬ nego. Wykonanie tych ostatnich czesci rózni sie zasadniczo od znanych konstiruk- cyj i umozliwia ostateczne skladanie dnzwi z minimalna iloscia potrzebnych spawan; mimo to gotowe drzwi sa bardzo mocne i lekkie, ich wyglad jest bardzo dobry, a wymiary dokladne. Na rysunku przedsta¬ wiono przyklady wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia w bardzo malej skali zewnetrzny widok drzwi; fig. 2 — ze¬ wnetrzny widok tych drzwi w skali wiek¬ szej; fig. 3 — wewnetrzny widok drzwi; fig. 4 — widok zlobków do osadzenia o- kien; fig. 5, 6, 7, 8, 9, 10 i 11 przedstawia¬ ja w wiekszej skali przekroje, oznaczone odpowiedniemi numerami na fig. 1;. fig. 12 przedstawia pnzekrófji wzdluz lkiiji 12—12 na fig. 4.Te same czesci oznaczono na poszcze¬ gólnych figurach temi samemu numerami.Na przekroje nalezy patrzec w kierunku strzalek zaznaczonych na limjach pnzekroju.Naprzód beda opisane rózne czesci po¬ mocnicze, z których skladaja sie drzwi, przyczem fig. 2, 3, 4 przedstawiaja te cze¬ sci tak, jak one wygladaja przed zloze¬ niem. Zewnetrzna blacha 20 jest naogól plaska, a wizdluz krawedzi posiada kolnierz 21, skierowany do wnetrza; w jej górnej czesci jest wyciety otwór okienny 22, . Wzdluz krawedzi tego otworu 22 blacha 20 posiada czesci 23, odgiete do wnetrza.Wpoblizu zewnetrznej krawedzi zakrzy¬ wionej czesci 23 posiada odsade 24, która nietylko wplywa korzystnie na zewnetrz¬ ny wyglad drizwi, lecz sluzy takze do in¬ nych celów, o których bedzie mowa dalej.Wewnetrzna czesc zakrzywienia 23 jest prawie prostopadla do plaszczyzny drzwi i konczy sie kolnierzem 25 równoleglym do plaszczyzny drzwi.Wewnetrzna blacha okladzinowa 26 jest silnie wglebiona tak, ze jej czesc srod¬ kowa 27, naogól plaska, jest cofnieta poza zewnetrzne krawedzie prawie o cala gru¬ bosc drizwi. Listwe zawiasowa drzwi sta¬ nowi pionowa krawedz boczna wewnetrz¬ nej blachy 26, majaca przekrój ksztaltu Z, przyczem pas profilu Z stanowi wlasciwa listwe zawiasowa, wewnetrzne ramie Z stanowi wewnetrzna oslone drzwi, a ze¬ wnetrzne ramie Z stanowi kolnierz obra¬ mowania. Listwe udarowa dnzwi stanowi druga pionowa krawedz wewnetrznej bla¬ chy 26, majaca przekrój podwójnego Z, przyczem pasy 29 i 30 tego przekroju sa prostopadle do plaszczyzny drzwi i stano¬ wia wlasciwa listwe udarowa drzwi. We¬ wnetrzne ramie wewnetrznego Z jest utwo¬ rzone z glównej czesci 27 wewnetrznej blachy okladzinowej, zas ramie 31 ze¬ wnetrznego Z tworzy zakladke. Wewnetrz¬ ne wspólne ramie 32 obu Z tworzy odsade przy listwie domykajacej drzwi, która mo¬ ze sie opierac na stosownem ramieniu slu¬ pa drzwiowego wozu.W górnej azesci wewnetrznej blachy 27 znajduje sie otwór 22, odpowiadajacy o- tworowi okiennemu w zewnetrznej blasze 20. Krawedzie wewnetrznej blachy okla¬ dzinowej sa tak wykonane, ze niepotrzeba zadnych listw ozdobnych. W tym celu boczne czesci drzwi, tak po stronie zawia¬ sów jak i po stronie zamka, maja w czesci 33 przekrój zaokraglonego U, którego ra¬ mie wewnetrzne konczy sie kolnierzem 34, — 2 —odpowiadajacym kolnierzowi 25 zewnetrz¬ nej Wachy i równoleglym do plaszczyzny drzwi. Górna czesc listwowa 34' we¬ wnetrznej blachy okladzinowej jest u- ksztaltowana odpowiednio do bocznych czesci (porównaj fig. 5 i 6), lecz w pozio¬ mym pasie Z znajduje sie w srodkowej czesci wykrój 35, umozliwiajacy wsuwanie i wysuwanie szyby okiennej. Po dolnej stronie otworu laczy sie z czescia 33 (o zaokraglonym przekroju) kolnierz, skiero¬ wany do wnetrza drzwi i konczacy sie zno¬ wu kryza 34, równolegla do plaszczyzny drzwi. Luk ten wzglednie listwa ozdobna 33 i kolnierz 34 ciagnie sie wokolo calego otworu okiennego.W celu ulatwienia wylaczania omawia¬ nej czesci, dano jej narozniki, zaokraglo¬ ne lukiem o stosunkowo wielkim promie¬ niu, przyczem promienie krzywizn maleja w strone zewnetrznej powierzchni drzwi, wskutek czego powstaja pochyle po¬ wierzchnie zewnetrzne 35'. Po ostatecznem zlozeniu drzwi i osadzeniu ich w nadwoziu, zaokraglone narozniki 35* wchodza w od¬ powiednie zaokraglone czesci otworów drzwiowych. Czesci te sluza do dopasowa¬ nia drzwi oraz zapobiegaja ich drzeniu.Wykonanie takie czyni zbednem stosowa¬ nie uzywanych dotad specjalnych czesci pasowych. Wzdluz dolnej krawedzi cze¬ sci 27 znajduja sie listwy ksztaltu Z. Pas 36 tego Z jest pochylony nazewnatrz i wdól, a opiera sie na odpowiednio uksztal¬ towanym progu pujdla wozu. Zewnetrzne ramie 37 tego Z sluzy jako zakladka.Trzecia i ostatnia jednostka pomocni¬ cza jest rama z zlobków prowadniczych 28 dla szyby okiennej, prasowana z takiej samej blachy, jak jednostki 20 i 26. Zlobki prowadnicze tworza boczne czesci 39 i 40 ramy. Przeciwlegle sciany boczne zlob¬ ków 39 i 40 sa polaczone ponizej i powy¬ zej otworu okiennego zapomoca par czesci 41 i 42, umieszczonych w pewnych odste¬ pach. Obydwie czesci kazdej pary skladaja sie z oddzielnych czesci prasowanych, umie¬ szczonych we wzajemnym odstepie, odpo¬ wiadajacym szerokosci zlobków prowadni¬ czych tak, ze szyba okienna moze sie mie¬ dzy niemi swobodnie przesuwac. Poprzecz¬ ne czesci laczace 41 sa sprowadzone do górnych narozy i koncza sie (fig. 12) cze¬ sciami 43 w nasadzie plaskiemi, które za¬ chodza na górne konce pionowych zlobków 39, 40 i sa z niemi spawane. Ksztalt narozy ramy odpowiada oczywiscie narozom otwo¬ ru okiennego, to znaczy, ze naroza ramy sa stosownie zaokraglone. Konce poprzecz¬ nych czesci laczacych 42 sa równiez pola¬ czone z bokami zlobków 39 i 40, które w miejscach polaczenia posiadaja czesci roz¬ szerzone 44, przyczem te ostatnie prze¬ chodza we wlasciwe zlobki za posrednic¬ twem zaokraglen, odpowiadajacych zao¬ kragleniom otworów okiennych i sa spawa¬ ne z poprzecznemi czesciami laczacemi 42 wzdluz linji 45; (Na dolnych koncach zlob¬ ków 39 i 40 znajduja sie nasadki 46 dla szyby okiennej, polaczone ze zlobkami 39, 40 przez spawanie punktowe.Boczne sciany zlobków 39, 40 (fig. 6, 8 i 12) posiadaja w pewnej odleglosci od krawedzi zewnetrznej odsady 46, ciagna¬ ce sie wzdluz boków otworu okiennego i obchodzace ten otwór calkowicie woko¬ lo. Mianowicie wzdluz górnej czesci otwo¬ ru okiennego odsada 46 jest utworzona z dolnej czesci 47 poprzecznej czesci lacza¬ cej 41 (lig. 5), a wzdluz dolnej krawedzi otworu okiennego odsada ta jest uformo¬ wana w poprzecznej czesci laczacej 42.Przed ostatecznem zlozeniem krawedzie ramy, otaczajacej otwór okienny, posiadaja po obu stronach prowadnic okiennych, w pewnej odleglosci od odsadek 46, 47, 48, boczne kolnierze 49, 50 151 (fig. 112)* Przy ostatecznem skladaniu drzwi wklada sie kolnierze 25, 34 wewnetrznej i zewnetrznej oslony drzwi pomiedzy odsady 46, 47, 48 i kolnierze 49, 50, 51, skierowane wbok, poczem kolnierze 49, 50, 51 zagina sie na — 3 —kdjttlfezadf 215 i 34. Gdsady 46, 47, 4S wispóBSdzfalafa przytem z zagietemi kolnie¬ rzami 49V 50, 5/ lak, ze polaczenie krawe¬ dzi Mach okladkowych 2&r 26 z rama okfetrtna 38 jest banclzo mocne. Listwy zani¬ ków I zawiasów sa polaczone i wewnetrz¬ na Wacha okladzinowa przez spawanie.Widliiz listwy zawiasowej laczy sie dno zlobka 39 bezposrednio z pasem 2* listwy zawiasowej. Wzdluz listwy zamka, maja¬ cej przekrój podwójnego Z, zlobek 40 skfada sie z plaskiej czesci prasowanej 52, tworzacej fecfeia strone zlobka, i iz czesci 52r fesztaftu podd&inego da Z, tworzace\ cfcrugl bok i dtao zldbfca. Obydwie fczesci 52 i 52' sa polaczone przez spawaraie. Spojona czesc 52, si&3fedaijacaf sie z dwóch blach równoteglyck do plaszczymy drzwi, jest polaczona (rop, przez spawanie) z ramie- nfenfr 32, wspóhiem obu profilom Z listwy zamkowej Boki zlobka prowadniczego posiadaja ponizej olwortf okiennego odsady 54, skie¬ rowane nazewnatrz, 'zwiekszajace w tem miejscu wytrzymalosc zlobka podobnie, jak odsady 46 w górnej czesci zlobków, Wzdltnz krawedzi boków dolnych czesci zlobków znajduja sie boczne kolnierze usztywniajace* 55, które sa polaczone z od- powiednlemi kolnierzami 56 poprzeczek 42.Górne poprzeczki 4\l sa polaczone po obu stronach otwora 35 z listwa górna 34 przez spawanie ptmfctowe, przyozem górne sciany 57 zilobków 41 przylegaja do górnej listwy 34. Wewnetrzna i zewraetrzroa bla¬ che okladzinowa laczy sie przez zagiecie bocznego kolnierza 21 okolo zakladki listwy górnej, dolnej i listw bocznych, 'któ¬ re maja przekrój Z (patrz przekroje po¬ kazane na rysunku). Kolejnosc robót przy skladaniu drzwi jest nastepujaca: 1) Polaczenie ramy z zlobków prowad¬ niczych 38 dla okna z wewnetrzna blacha okladzinowa 27 przez spawanie punktowe ramy 38 z bocznemi i górnemi listwami blachy 27 (ido tego celu wystarcza niewiel¬ ka ilosc spapen) i przez zaoMenie boczne¬ go kolnierza 49 z kryza 25 wewnetrznej okladziny 34. 2) Polaczenie zewnetrznej blachy o- kladzinowej: 20 z czesciami, polaezonemi ze soba poprzednio (to znac«y z wewnetrz¬ na blacha okladzinowa i rama okieana} przez zagiecie zewnetrznej kolnierza 21 zewnetrznej blachy okladzinowej na kry¬ zie wewnetrznej blstchy okladzinowej i przez zagiecie kolnierza 49 na kolnierzu 25 zewnetrznej Wachy okladzinowej, obie¬ gajacym otwór okienny. Plaska odsada 24 na wewnetrznej blasze okladzinowej nae- tylko ozdatót drzwi, lecz stanowi zarazem oparcie (wzdluz listwy zawiasowej i zam¬ kowej drzwi) dla krawedzi wewnetrznej blachy okladzinowej.Z dotychczasowego opisu wynika, ze drzwi wykonane w mysi niniejszego wy¬ nalazku skladaja sie ze stosunkowo malej ilosci czesci, co-wplywa na: obnizenie ko¬ sztów prasowania tych czesci i zmniejsze¬ nie ilosci zabiegów roboczych przy osta- tecznem skladaniu drzwi; sposób laczenia poszczególnych czesci jest prosty, miano- wicie przez zaginanie lub spawanie punk¬ towe, przyczem malej ilosci szwów nie wi¬ dac wcale na wykonczonych drzwiach, al¬ bo widac ich bardzo niewiele tak, ze koszty usuwania sladów szwów zupelnie odpada¬ ja zewnetrzny wyglad drzwi jest bardzo dobry, a ich wymiary nuoga byc bardzo dokladne; uksztaltowanie narozy drzwi jest tego rodzaju, ze omawiane czesci drzwi moga byc gleboko wyciagane bez po¬ trzeby stosowania spawania; drzwi moga byc dopasowywane w otworze drzwiowym wozu bez stosowania do tego celu specjal¬ nych czesci. PL