PL119073B2 - Rodenticide against exoanthropic and synanthropic rodentsicheskikh gryzunov - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do zwalczania gryzoni egzoantropowych i synantropowych, a zwla¬ szcza myszy polnej (Microtus arvalis).Na produkcje zródel odzywiania dla czlowieka na calym swiecie wplywaja znacznie straty spowodowane przez niektóre rodzaje szkodników, wsród których znaczaca jest rola gryzoni. W warunkach Europy srodkowej do rodzajów spolecznie znaczacych naleza: Microtus arva)is, Arvicola terrestris, Clethrionomys glareolus, Citellus citellus, Cricetus cricetus. Oprócz bezposrednich szkód, jakie sa spowodowane przez te gryzonie, dalsze ich znaczenie polega na potencjalnym niebezpieczenstwie zagrozenia zdrowia ludzkiego i stanu sanitarnego rodzajów zwierzat uzytkowych i gospodarskich przez transmisje niektórych schodzen zbiornikowych.Wiekszosc dotychczasowych metod wplywania na poziom populacji tych szkodników jest stosunkowo malo skuteczna w róznych typach otoczenia, bez wzgledu na wymagania dotyczace pracy czlowieka przy aplikacji dotychczasowych srodków. Wyjatek stanowia srodki do opryskiwania, które mozna stosowac na pewnej powierzchni w sposób zmechanizowany. Pomimo ich wysokiej efektywnosci i dalszego stosowania przeszkadzaja przede wszystkim wplywy uboczne na zwierzeta nie stanowiace celu postepowania, np. dla wodnych bezkregowców i zab toksycznosc jest z reguly 1000-krotnie wieksza. Wykazano równiez wplyw resztkowy w glebie i na rosliny. Dlatego stosowanie niektórych cyklicznych chlorowanych weglowodorów do opryskiwania (jak endryna i inne) okreslaja rygorystyczne przepisy, które limituja stosowanie takiego srodka tylko w ograniczonych odcinkach czasu. Srodek nie moze byc równiez zwykle stosowany ponownie na tej samej powierzchni.Wytwarza sie równiez przynety z ziaren zbozowych, na których utrwala sie substancje toksyczna za pomoca rozmaitych srodków wiazacych. Maja one liczne wady, które prowadza do zagrozenia wolnozyja- cych gatunków zwierzat i zwierzyny lownej. Z najwazniejszych wad nalezy wymienic to, ze ich postac i wielkosc odpowiada pozywieniu, którym odzywia sie wiekszosc ptaków zywiacych sie ziarnem. Skladanie do podziemnych budowli gryzoni wymaga pracy ludzkiej i nie mozna wykorzystac aplikacji zmechanizowanej.Obecnie przy tepieniu szkodliwych gryzoni wykorzystuje sie skutecznie przynety, które sa zlozone i uformowane z róznych skladników pochodzenia roslinnego albo zwierzecego, z róznymi substancjami toksycznymi. Opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 865 931, i opisy patentowe RFN nr nr 1642 232,2617 892.Srodek jest np. fasonowany w postaci granulek o przekroju 2 mm i dlugosci okolo 5-8 mm, o zabarwieniu ciemno-czerwonym. Jako trucizne stosuje sie chloro-dwumetyloaminometylopirymidyne albo119073 fosforek cynku. Nosnik trucizny tworza rózne skladniki, glównie pochodzenia roslinnego, lecz o stosunkowo niskiej atraktywnosci dla myszy polnej, Microtus arvalis. Oprócz tego atraktywnie dziala wyrazna czerwona barwa na dzikie ptaki, np. bazanty, kuropatwy, tak, ze stosowanie srodka musialo byc ograniczone tylko do zwartych i wysokich upraw.Pr/y sporzadzaniu znanego nosnika wychodzi sie niekiedy z kilku skladników, pochodzenia roslinnego albo zwierzecego o wyraznie niebieskim zabarwieniu. Skladniki te stanowia skrobia kukurydziana, ziemnia¬ czana i zelatyna, a jako barwnik przyneta zawiera korzystnie ultramaryne albo mialko rozdrobnione niebieskie szklo kobaltowe (tschl. a.o. nr 163 553). Ujemne wlasciwosci stanowi znów wysoka aktraktywnosc dla dzikiego ptactwa w otoczeniu, a dalej krótki czas przechowywania. Wade stanowi dluga trwalosc w otoczeniu. Granulki nie traca przewaznie swej wyraznej barwy, i postaci w ciagu 30 dni. Inne znane srodki moga przetrwac w przyrodzie przez caly okres zimowy. Wlasciwosci wymienionych srodków sa wybitnie niekorzystne, mianowicie przy stosunkowo duzej koncentracji zwierzyny lownej, np. bazantów i zajecy.Praktyka lesna wymaga srodka o stosunkowo najkrótszej trwalosci w przyrodzie.Wymienione wady obecnych srodków do tepienia szkodliwych gryzoni usuwa srodek do tepienia szkodliwych gryzoni, który sklada sie ze srutu albo maczki pochodzenia roslinnego albo zwierzecego, a mianowicie z 20-60% wagowych wysuszonej lucerny, trawy albo koniczyny, 10-40% wagowych srutu owsianego, 5-20% wagowych wysuszonego mleka, i z atraktywnych dodatków pochodzenia syntetycznego albo naturalnego, takich jak substancje o charakterze feromonowym albo ekstrakty z materialów roslinnych w ilosci 0,1-10% wagowych a ponadto z substancji toksycznych dzialajacych ostro albo hamujaco w ilosci 0,1-20% wagowych. Stosunki wagowe poszczególnych skladników sprawdzono i potwierdzono doswiad¬ czalnie. Lucerna z miesiecy wiosennych ma wsoka atraktywnosc dla gatunku Microtus arvalis, tak samo dalszy skladnik pochodzenia roslinnego —srut owsiany, mianowicie do walki z Microtus arvalis (Kuzjakin, A P., 1955. Sposób przynecania do walki z Citellus pygmaeus i innymi gryzoniami w rolnictwie; Gryzonie i walka z nimi, nr 4; a dalej Sullins, L.L., Verts,B.J., 1978; Baitsand baitingtechniquesforcontrolof Belding's ground squirrels. J. Wildl. Managm., 42(4), 890-896).Kombinacja tych dwóch najbardziej atraktywnych skladników:, które sa uzupelnione wysuszonym mlekiem, tworzy podstawe przynety do walki z gryzoniami tgzoantropowymi i hemisynantropowymi.Kombinacja ta zabezpiecza zarazem najwazniejsza wlasciwosc tego srodka, a mianowicie rozklad granulek w wilgoci. Srodefe nie jest wówczas niebezpieczny dla zwierzyny lownej.Ze wzgledu na zwiekszenie atrakty wnosci dodaje sie do srodka dalsze specyficzne atraktanty pochodze¬ nia syntetycznego i naturalnego, np. substancje o charakterze feromonowym, np. poliacetamid, albo sklad¬ niki smakowe otrzymane z ekstraktów materialów roslinnych, np. melas. Jako substancje toksyczne stosuje sie fosforek cynku, chlorodwumetylo-amino-pirymidyne albo tetra-metylosulfotetramine.Mieszanine atraktywnych skladników wyjsciowych formuje sie po wymieszaniu na regularne cylindry¬ czne granulki o gladkiej powierzchni i widocznej strukturze. Granulki maja wymiary: srednica 2-4 mm albo 8-10 mm, dlugosc 4-10 mm, przy czym granulki nie odpowiadaja paszy granulowanej, która stosuje sie do hodowli dziko-zyjacych ptaków. Barwa przynety musi byc nie wyrazna, szarozielona do czarnozielonej o wyraznej strukturze, która tworzy material roslinny atraktywnego nosnika, aby zwierzyna lowna mogla go atraktywnie wyszukac i aby barwa przynety rozplynela sie w srodowisku, w którym zostala zaaplikowana przyneta. Pierwszy desz powyzej 5 mm albo nadejscie rosy zmienia srodek wprost tak, ze granulka sie rozpada i zwierzyna lowna juzjej nie przyjmuje. Ciezar wlasciwy i tym samym liczba kawalków granulowanej przynety zapewnia calkowite pokrycie traktownej powierzchni, poniewaz w 1 kg znajduje sie 13 900granulek.Przy aplikacji lOkg przynety na 1 ha powierzchni przypada na 1 m2okolo 14sztuk granulek. Wazna zaleta przynety jest równiez barwa nie rzucajaca sie w oczy, wspólnie z niska atraktywnosciadla zwierzyny lownej, co umozliwia stosowanie przynety w ciagu calego okresu wegetacji roslin uprawnych, tak ze mozna apliko¬ wac ja z powodzeniem zapobiegawczo przed rosnaca kleska. Powstaja dzieki temu duze oszczednosci ekonomiczne, i to nie tylko dzieki niskiemu zuzyciu srodka, lecz przede wszystkim w wyniku zmniejszenia szkód,jakie sa spowodowane przez nadmierne populacje szkodliwych gryzoni. Wysoka atraktywnosc srodka dla szkodliwych gryzoni powoduje szybkie odnalezienie i zuzycie granulek, tak ze w ciagu maksymalnie 12 godzin nie znajduje sie na powierzchni terenu zaden srodek. Dzieki temu uzyskuje sie wieksza i szybsza efektywnosc, niz w przypadku srodków stosowanych dotychczas. Zmniejszone jest równiez ryzyko zatrucia dla innych gatunków zwierzat. Wymienione skladniki srodka sa znacznie tansze niz inne srodki. Dalsza zalete stanowi forma i trwalosc tego srodka, która umozliwia aplikacje za pomoca róznych srodków mechanicznych. Sila ludzka w gospodarce rolnej i lesnej jest kosztowna, dlatego korzystne jest aplikowanie srodka za pomoca specjalnych maszyn rolniczych,jak np. maszyny do rozsiewania nawozów róznych typów, siewniki albo specjalne aplikatory granulowanych pestycydów, które przenosi sie za pomoca naziemnych srodków transportowych, jak np. samochody rolnicze, traktory, jak równiez srodków powietrznych,jak np. samoloty albo helikoptery.119073 3 Proces technologiczny przy wytwarzaniu przynety wedlug wynalazku jest nastepujacy: Suche skladniki poddaje sie wymieszaniu w podanych stosunkach wagowych w ciaglym mieszalniku z utworzeniem calkowicie zmieszanej homogenizowanej mieszaniny i te granuluje sie po dodaniu okreslonej ilosci substancji toksycznej i dodatków atraktywnych. Mozna tutaj stosowac zwykle linie granulacyjne do wytwarzania paszy. Do formowania nie stosuje sie zadnych srodków wiazacych, aby umozliwic szybki mechaniczny rozpad granulek w terenie, i aby nie wytworzyla sie dlugotrwala trwalosc w srodowisku.Przy klad 1. Sklad srodka: 609i wagowych maczki z lucerny, 30% wagowych srutu owsianego. 5*< wysuszonego egalizowanego mleka, 5% wagowych fosforu cynku. Granulki w postaci cylindrycznej, sred¬ nica 4 mm, dlugosc 4-10 mm, niewyrazne zabarwienie szarozielone.Przyklad II. Sklad: 60% wagowych maczki z lucerny, 29% wagowych srutu owsianego, 1% wagony syntetycznej esencji truskawkowej, 5% wagowych wysuszonego egalizowanego mleka, 5% v\agowych fosforu cynku. Granulki o ksztalcie i barwie jak w przykladzie 1.Przyklad III. Sklad: 65% wagowych maczki z lucerny, 29,5% wagowych srutu owsianego, 5% wagowych chloro-dwumetylo-amimo-6-metylopirymidyny albo 0,5% wagowych tetrametylenodwusulfote- traminy. Granulki o postaci i zabarwieniu jak w przykladzie 1.Przyklad IV. Sklad: 55% wagowych suchej lucerny, 30% wagowych srutu owsianego, 5% wagowych wysuszonego egalizowanego mleka, 3% wagowe fosforu cynku, 2% wagowe rozdrobnionej kory.Granulki o postaci cylindrycznej, srednica 8-10 mm, dlugosc 4-10 mm, niewyrazne zabarwienie szarozielone.Przyklad V. Sklad: 50% wagowych wysuszonej maczki z koniczyny z trawa, 25% wagowych srutu owsianego, 15% wagowych wysuszonego egalizowanego mleka, 5% wagowych melasy, 5% wagowych fosforu cynku. Granulki o postaci cylindrycznej, srednica 2 mm, dlugosc 4-8 mm, zabarwienie ciemnoszarozielone.Przyklad VI. Sklad: 30% wagowych witaminowej maczki z trawy, 30%- wagowych maczki z lucerny, 20( ( wagowych srutu owsianego, 13,5% wagowych wysuszonego mleka, 6% wagowych fosforu cynku, 0,5^ wagowych poliacetamidu. Granulki o postaci cylindrycznej, srednica 2,5 mm, dlugosc 4-6 mm, zabarwienie ciemnoszarozielone.W tablicy 1 podano ocene akcji tepienia w zwalczaniu myszy polnej z zastosowaniem rozsiewanego srodka wedlug wynalazku na powierzchnie w porównaniu ze znanymi srodkami. Tablica 1 zawiera dane, otrzymane w porównawczym badaniu efektywnosci srodka, przedmiotu wynalazku, ze znanymi srodkami.Przed aplikacja srodków na powierzchniach doswiadczalnych chwytano osobniki Microtus arvalis w pulapki, w liniach po 75 do lOOsztuk pulapek w odstepach okolo 3 m miedzy kazda z pulapek. Srodek wedlug wynalazku, oznaczony w tablicy symbolem S, aplikowano z jednej strony naziemnie, a mianowicie za pomoca maszyny do rozsiewania nawozów (RCW-2-PIAST/Sp) i siewnika (SAXONlA/Ss). z drugiej strony z powietrza z zastosowaniem samolotu rolniczego (Z-37-Cmelak) z urzadzeniem do rozsiewania (M- 64/Sli,SI2).Po aplikacji badanych srodków na obserwowanych i traktowanych powierzchniach chwytano w ciagu 5 dni ponownie w liniach po 75 do 100 pulapek. Efektywnosc akcji przy róznych metodach traktowania srodkiem wedlug wynalazku wahala sie od 89,3% (Sp)do 97,6% (SI i). Efektywnosc znanego srodka wynosila 99,4% (Cp), co spowodowane jest stosunkowo wysoka toksycznoscia substancji czynnej, która jest okolo 30 razy wieksza niz w przypadku srodka wedlug wynalazku z zastosowaniem fosforku cynku.Tablica 2 przedstawia porównanie atraktywnosci trzech badanych srodków. W dwóch doswiadczeniach oznaczono atraktywnosci srodka wedlug wynalazku (S) w porównaniu ze srodkami Crimidin pellets (Bayer AG) i Talon (1C) Protection-GB (Cp i T). W terenie oznaczono po 50 punktów na jednej linii. W wyzej podanych odcinkach czasu obserwowano ubytek badanych srodków z oznaczonych punktów. W obydwóch doswiadczeniach stwierdzono wiekszy ubytek srodka wedlug wynalazku.Zastrzezenie patentowe Srodek do zwalczania gryzoni egzoantropowych i hemisynantropowych, znamienny tym, ze zawiera nosnik atraktywny, który sklada sie ze srutu albo maczki pochodzenia roslinnego albo zwierzecego a mianowicie z 20-60% wagowych wysuszonej lucerny, trawy albo koniczyny, 10-40% wagowych srutu owsianego, 5-20% wagowych wysuszonego mleka i z atraktywnych dodatków pochodzenia syntetycznego albo naturalnego, takich jak substancje o charakterze feromonu albo ekstrakty z materialów roslinnych w ilosci 0,001-10% wagowych a ponadto substancje toksyczne dzialajace ostro albo kumulujaco w ikisa 0,1-20% wagowych.119 073 Tablica 1 Ocena wytepienia myszy polnej z zastosowaniem rozsiewania na powierzchnie srodków typu Cp i T w porównaniu ze srodkiem S wedlug wynalazku z zastosowaniem metody pulapek dla chwytania myszy polnej Chwytanie przed traktowaniem *¦¦ Srodek Chwytanie po traktowaniu Liczba wylozonych pulapek Liczba schwytanych osobników Przecietna liczba schwytania Rodzaj przynety Dawka w kg/ha Liczba wylozonych pulapek Data 1.10.78 2.10.78 3.10.78 4.10.78 4.10.78 5.10.78 1 100 36 28 26 30,0 Sp 13,2 100 2 100 37 43 16 32,0 Cp 11,8 100 Powierzchnia 3 100 56 50 36 47,3 Ss 10,0 100 4 100 29 42 26 32,3 K 100 i nr 5 100 50 53 58 53,7 T 15,0 100 6 75 61 63 56 80,0 Sli 10,8 75 7 75 52 59 56 74,2 SI 2 10,8 75 Liczba schwytanych osobników 6.10.78 7.10.78 8.10.78 9.10.78 10.10.78 6 4 4 2 0 l 0 0 0 0 7 3 1 0 0 46 33 18 12 13 33 14 1 l 2 4 1 1 1 0 2 7 3 2 1 Przecietna liczba schwytania 3,2 0,2 2,2 24,4 10,2 1,9 4,0 Efektywnosc akcji tepienia 89,3 99,4 95,3 — 81,0 97,6 94,6 Sp. Ss, Sh, SU — srodek wedlug wynalazku Cp, T — srodek porównawczy Tablica! K — nietraktowmna grupa kontrolna Ocena atraktywnosci srodka Cp i T w porównaniu z srodkiem S wedlug wynalazku z uwzglednieniem ubytku przynety w liniach w terenie Doswiadczenie 1 3.10.78 godz. 1245 Doswiadczenie 2 7.10.78 godz. 930 Data/godzina 3.10.78 godz. I400 3. JO.78 godz. 1700 4.10.78 godz. 730 5.10.78 Ogodz. 840 7.10.78 godz. II13 7.10.78 godz. 1230 ' 7.10.78 godz. 1330 7.10.78 godz. 1500 7.10.78 godz. I730 8.10.78 godz. 845 Przyneta/ubytek przynety S 4 15 27 29 15 17 19 26 28 38 Cp 2 5 16 21 13 14 14 17 24 27 z 50 oznaczonych punktów T 1 1 12 27 10 13 15 23 23 31 S 8,0 30,0 54,0 58,0 30,0 34,0 38,0 52,0 56,0 76,0 z wylozonym srodkiem % ubytek przynety CP 4,0 10,0 32,0 42,0 26,0 28,0 28,0 34,0 48,0 54,0 T 2,0 2,0 24,0 54,0 20,0 26,0 30,0 46,0 46,0 62,0 Srodek S: srodek wedlug wynalazku ; Srodek C, i T: znane srodki porównawcze Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz.Cena 100 zl CZYTELNIA Urzedu Patentowego frlskiftj IzwHHnei C <' PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Srodek do zwalczania gryzoni egzoantropowych i hemisynantropowych, znamienny tym, ze zawiera nosnik atraktywny, który sklada sie ze srutu albo maczki pochodzenia roslinnego albo zwierzecego a mianowicie z 20-60% wagowych wysuszonej lucerny, trawy albo koniczyny, 10-40% wagowych srutu owsianego, 5-20% wagowych wysuszonego mleka i z atraktywnych dodatków pochodzenia syntetycznego albo naturalnego, takich jak substancje o charakterze feromonu albo ekstrakty z materialów roslinnych w ilosci 0,001-10% wagowych a ponadto substancje toksyczne dzialajace ostro albo kumulujaco w ikisa 0,1-20% wagowych.119 073 Tablica 1 Ocena wytepienia myszy polnej z zastosowaniem rozsiewania na powierzchnie srodków typu Cp i T w porównaniu ze srodkiem S wedlug wynalazku z zastosowaniem metody pulapek dla chwytania myszy polnej Chwytanie przed traktowaniem *¦¦ Srodek Chwytanie po traktowaniu Liczba wylozonych pulapek Liczba schwytanych osobników Przecietna liczba schwytania Rodzaj przynety Dawka w kg/ha Liczba wylozonych pulapek Data 1.10.78 2.10.78 3.10.78 4.10.78 4.10.78 5.10.78 1 100 36 28 26 30,0 Sp 13,2 100 2 100 37 43 16 32,0 Cp 11,8 100 Powierzchnia 3 100 56 50 36 47,3 Ss 10,0 100 4 100 29 42 26 32,3 K 100 i nr 5 100 50 53 58 53,7 T 15,0 100 6 75 61 63 56 80,0 Sli 10,8 75 7 75 52 59 56 74,2 SI 2 10,8 75 Liczba schwytanych osobników 6.10.78 7.10.78 8.10.78 9.10.78 10.10.78 6 4 4 2 0 l 0 0 0 0 7 3 1 0 0 46 33 18 12 13 33 14 1 l 2 4 1 1 1 0 2 7 3 2 1 Przecietna liczba schwytania 3,2 0,2 2,2 24,4 10,2 1,9 4,0 Efektywnosc akcji tepienia 89,3 99,4 95,3 — 81,0 97,6 94,6 Sp. Ss, Sh, SU — srodek wedlug wynalazku Cp, T — srodek porównawczy Tablica! K — nietraktowmna grupa kontrolna Ocena atraktywnosci srodka Cp i T w porównaniu z srodkiem S wedlug wynalazku z uwzglednieniem ubytku przynety w liniach w terenie Doswiadczenie 1 3.10.78 godz. 1245 Doswiadczenie 2 7.10.78 godz. 930 Data/godzina 3.10.78 godz. I400 3. JO.78 godz. 1700 4.10.78 godz. 730 5.10.78 Ogodz. 840 7.10.78 godz. II13 7.10.78 godz. 1230 ' 7.10.78 godz. 1330 7.10.78 godz. 1500 7.10.78 godz. I730 8.10.78 godz. 845 Przyneta/ubytek przynety S 4 15 27 29 15 17 19 26 28 38 Cp 2 5 16 21 13 14 14 17 24 27 z 50 oznaczonych punktów T 1 1 12 27 10 13 15 23 23 31 S 8,0 30,0 54,0 58,0 30,0 34,0 38,0 52,0 56,0 76,0 z wylozonym srodkiem % ubytek przynety CP 4,0 10,0 32,0 42,0 26,0 28,0 28,0 34,0 48,0 54,0 T 2,0 2,0 24,0 54,0 20,0 26,0 30,0 46,0 46,0 62,0 Srodek S: srodek wedlug wynalazku ; Srodek C, i T: znane srodki porównawcze Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 120 egz. Cena 100 zl CZYTELNIA Urzedu Patentowego frlskiftj IzwHHnei C <' PL