Przedmiotem wynalazku jest maszyna tlokowa z obrotowym tlokiem, zwlaszcza maszyna robocza przeznaczona glównie do urzadzen wymagajacych malych wydatków, przykladowo chlodziarek.Znana z polskiego opisu patentowego nr 94670 ki.MKP FOlb 3/04 maszyna tlokowa z obrotowym tlokiem, zawiera cylinder roboczy, w którym osa¬ dzony jest obrotowo i suwliwie tlok zaopatrzony na zewnetrznej powierzchni walcowej w kanal, stanowiacy prowadnice w ksztalcie sinusoidy na¬ winietej na walec, której os znajduje sie w plasz¬ czyznie prostopadlej do osi powierzchni walcowej tloka.Wewnatrz cjlindra znajduja sie promieniowo usytuowane sworznie, osadzone ponadto w pro¬ wadnicy tloka. Wewnetrzna powierzchnia cylin¬ dryczna tloka zaopatrzona jest w prostoliniowe wreby i wystepy usytuowane na jej tworzacej, stanowiaca piaste, w której osadzony jest suwliwie czop walu roboczego maszyny, zaopatrzony w wie- lowypust. Obracajacy sie wal roboczy maszyny wprawia tlok w ruch obrotowy i posuwisto-zwrot¬ ny, okreslony ksztaltem prowadnicy na zewnetrz¬ nej walcowej powierzchni tloka i ograniczony sworzniami osadzonymi w cylindrze. Tlok prze¬ mieszcza sie ponadto poosiowo wzgledem walu ro¬ boczego maszyny.Znane rozwiazanie charakteryzuje sie niekorzyst¬ nymi obciazeniami wytrzymalosciowymi i warun¬ kami kinematycznymi wspólpracy sworzni z pro- 10 15 25 wadnica tloka, a ponadto koniecznoscia stosowania zaworów w przypadku wykorzystania maszyny jako sprezarki lub stosowania niekorzystnego pod wzgledem sprawnosci rozrzadu symetrycznego w przypadku stosowania maszyny jako silnika.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymie¬ nionych niedogodnosci i opracowanie maszyny o optymalnym ukladzie rozrzadu, bez stosowania zaworów.Cel ten zostal osiagniety dzieki temu, ze koniec walu osadzonego obrotowo w korpusie maszyny, zaopatrzony jest w gniazdo usytuowane w sto¬ sunku do osi walu pod katem zblizonym do kata prostego, najkorzystniej pod katem prostym.W gniezdzie tym osadzony jest obrotowo i suw¬ liwie trzpien zaopatrzony na jednym z konców w usytuowany poosiowo kanal, wyposazony w poprzecznie osadzony sworzen. Na sworzniu tym osadzony jest obrotowo wystep mocujacy tlok o skosnej krawedzi denka.Rozwiazanie wedlug wynalazku, dzieki okreslo¬ nemu ruchowi tloka oraz okreslonemu uksztalto¬ waniu i usytuowaniu kanalów sterujacych w cy¬ lindrze, pozwala uzyskac lepsze warunki przeply¬ wowe czynnika roboczego, co zapewnia zwieksze¬ nie sprawnosci maszyny. Ponadto, proponowana maszyna charakteryzuje sie mniejszymi od znanej maszyny gabarytami i ciezarem w stosunku do jej pojemnosci skokowej. 119 012* 119 012 4 Przedmiot wynalazku w postaci maszyny robo¬ czej uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia maszyne z tlokiem w polozeniu skrajnym w przekroju wzdluznym, a fig. 2 — maszyne z tlokiem w polo- o zeniu srodkowym w przekroju wzdluznym.Korpus 1 maszyny wyposazony jest w tuleje stanowiaca cylinder 2 oraz w wal 3 usytuowany pod katem 30° w stosunku do osi cylindra 2.Korpus 1 wyposazony jest ponadto w pokrywe 4 io uszczelniajaca i ustalajaca okreslone polozenie cylindra 2. W korpusie 1 osadzony jest obrotowo wal 3, którego koniec ma postac walca, w którym poprzecznie w stosunku do osi walu 3 znajduje sie kanai stanowiacy gniazdo 5, którego przekrój po- 15 przeczny ma postac czesci kola. W gniezdzie 5 walu 3 maszyny osadzony jest przesuwnie i obro¬ towo trzpien 6 zaopatrzony w kanal 7 o przekroju prostokatnym, usytuowany wzdluz trzpienia 6.Trzpien 6 na koncu wyposazony jest w kanal 7 M i zaopatrzony w usytuowany poprzecznie swo- rzen 8, na którym osadzony jest obrotowo w ka¬ nale 7 wystep 9 mocujacy tlok 10 o skosnej kra¬ wedzi denka. Tlok 10 zaopatrzony jest w rowek 11 wspólpracujacy z usytuowanymi w cylindrze 2 a OZGraf. Z.P. Dz-wo, Cena 1 i korpusie 1 kanalem ssacym 12 oraz tloczacym 13 czynnik roboczy, przykladowo do chlodnicy.Dzieki usytuowaniu walu 3 pod okreslonym katem w stosunku do cylindra 2 oraz polaczeniu wystepu 9 tloka 10 z trzpieniem 6 na jego koncu, ruch obrotowy walu 3 powoduje obrotowy i posu¬ wisto-zwrotny ruch tloka 10 wzgledem cylindra 2.Zastrzezenie patentowe Maszyna tlokowa z obrotowym tlokiem sklada¬ jaca sie z korpusu wyposazonego w tuleje stano¬ wiaca cylinder zaopatrzony w kanaly sterujace, w którym osadzony jest obrotowo i suwliwie tlok polaczony z walem usytuowanym tak, ze jego os tworzy z osia cylindra kat rózny od kata prostego, przy czym osie te znajduja sie w jednej plasz¬ czyznie, znamienna tym, ze koniec walu (3), osa¬ dzonego obrotowo w korpusie (1), zaopatrzony jest w gniazdo (5) usytuowane w stosunku do osi walu (3) pod katem zblizonym do kata prostego, w któ¬ rym osadzony jest obrotowo i suwliwie trzpien (6) zaopatrzony w usytuowany poosiowo kanal (7) wy¬ posazony w poprzecznie osadzony sworzen (8) laczacy obrotowo trzpien (6) z wystepem (9) mo¬ cujacym tlok (10) o skosnej krawedzi denka. z. 977 (105-1-15) 3.83 10 zt PL