Przedmiotem wynalazku jest górniczy wylacznik manewrowy przeznaczony do sterowania, laczenia i zabezpieczenia maszyn górniczych oraz odlaczania napiecia.Znany jest ognioszczelny wylacznik stycznikowy manewrowozabezpieczeniowy wedlug zgloszenia pa¬ tentowego P. 200232, który w torze glównym ma trójbiegunowy przelacznik polaczony szeregowo z dwoma komorami prózniowymi, trójbiegunowy sty¬ cznik prózniowy, przekaznik statyczny nadmiaro- wo-pradowy oraz zabezpieczenia i obwody pomo¬ cnicze.Wada rozwiazania wedlug zgloszenia patentowe¬ go P. 200232 jest ograniczony zakres stosowania uwarunkowany wytrzymaloscia elektrodynamiczna stycznika, zastosowanych komór prózniowych oraz pradem wylaczalnym stycznika prózniowego, ko¬ niecznosc * stosowania dodatkowych' obostrzen eks¬ ploatacyjnych.Górniczy wylacznik manewrowy wedlug wynalaz¬ ku z polaczonymi szeregowo w torze glównym trój- biegunowym lacznikiem izolacyjnym z dwoma ko¬ morami prózniowymi, zawiera bezpieczniki mocy zbocznikowane bezpiecznikami-sygnalizatorami, któ¬ re przy pomocy przetwornika polaczonego szerego¬ wo z przekaznikiem sterowniczym sa skojarzone z obwodem zawierajacym transformator sterowniczy i przekaznik sterowniczy oraz z obwodem wskazni¬ ka dzialania bezpieczników-sygnalizatorów. Trans¬ formator pomocniczy wraz z obwodami napedu 10 15 20 25 30 elektromagnesowego, obwodami przekaznika czaso¬ wego, stycznika pomocniczego czasowego, stycznika pomocniczego sterowniczego, blokujacego przekazni¬ ka uplywowego z zespolem gwiazdowym dlawików przekaznika sterowniczego i obwodami wskaznika dzialania blokujacego przekaznika uplywowego oraz obwodami wskaznika dzialania bezpieczników-syg¬ nalizatorów, jest przylaczony do toru glównego po¬ miedzy trójbiegunowy lacznik izolacyjny i bezpie¬ czniki mocy, a lacznik kontrolny Lacznik kontrol¬ ny blokuje przekaznik uplywowy, który jest przy¬ laczony do toru glównego po stronie odplywu ze stycznikiem prózniowym.Zaleta górniczego wylacznika manewrowego jest mozliwosc pracy w dowolnych punktach sieci elek¬ troenergetycznych niezaleznie od rodzaju zastoso*- wanych komór prózniowych, blokowanie obwodu sterowania w razie dzialania bezpieczników oraz zabezpieczenie przed skutkami niesprawnosci sty¬ cznika przy pracy manewrowej i zabezpieczenio¬ wej, mozliwosc stosowania w ukladach maszyn ze¬ spolonych bez dodatkowych urzadzen sygnalizacyj- no-kontrolnych i testowania obwodów sterowni¬ czych, zabezpieczeniowych i stycznika prózniowego, kontrola ukladów sterowniczych obwodami iskro- bezpiecznymi, dowolne polozenie pracy oraz wzrost bezpieczenstwa pracy obslugi.Przykladowe rozwiazanie górniczego wylacznika manewrowego przedstawiono na rysunku w posta¬ ci ukladu elektrycznego. Górniczy wylacznik mane- 118 9473 118 947 4 wrowy ma w torze glównym szeregowo polaczone trójbiegunowy lacznik izolacyjny 1 z dwoma ko¬ morami prózniowymi 2, bezpieczniki mocy 3 zbocz- nikowane bezpiecznikami-sygnalizatorami 4, które sa polaczone z przetwornikiem 4.1, stycznik próz¬ niowy 5 oraz zabezpieczenie przeciazeniowe 6. Mie¬ dzy trójbiegunowym lacznikiem izolacyjnym 1, a stycznikiem prózniowym 5 do toru glównego jest przylaczony transformator pomocniczy 7 zasilajacy naped elektromagnesowy 8 z autotransformatoro- wym przelaczaniem napiecia rozruchu na napiecie trzymania, uklad z przenosnikiem czasowym 9 i stycznikiem pomocniczym czasowym 10, obwód ze stycznikiem pomocniczym sterowniczym 11, obwód transformatora-uplywowego 12 z blokujacym prze¬ kaznikiem uplywowym 13 oraz obwód transformato¬ ra sterowniczego 14 z przekaznikiem sterowniczym 15.Obwód napedu elektromagnesowego 8 ma zestyk rozwierany stycznika pomocniczego czasowego 10 i zestylk zwiemy styazmika pomocniiazego sterowni¬ czego 11. tftklad z iprzekazndikiiem azasowym 9 i styozntiMem pomocniczym ozasowym 10 zawiera lacznik pomocniczy stycznika próantioiwego 5, ze¬ styk zwiemy blokujacego przekaznika uplywowe¬ go 13, zestyk rozwiemy stycznlilka pomocniczego czasowego 10 i razwieoiny zestyk stycznika pomoc¬ niczego sterowniczego 11. Obwód stycznika staro- winiczego pomocniczieigo 11 ma zestyk zwlienny pnze- kazmilka sterowniczego 15.Obwód blokujacego przekaznika uplywowego 13 jest polaczony przy pomocy zestyku zwiernego sty¬ cznika pomocniczego czasowego 10 z zespolem gwia¬ zdowym dlawików 16 lub diod przylaczonych do 3 faz odplywu, a obwody zasilania blokujacego prze¬ kaznika uplywowego 13. i transformatora uplywo¬ wego 12 sa polaczone na zaciskach a i b w komo¬ rze odplywowej. Obwód z przekaznikiem sterow¬ niczym 15 ma szeregowo polaczone zestyki trójbie- gunowego lacznika izolacyjnego 1, zabezpieczenia przeciazeniowego 6, blokujacego przekaznika uply¬ wowego 13, przetwornik 4.1 bezpieczników — sy¬ gnalizatorów 4 oraz zestyk stycznika pomocnicze¬ go czasowego 10 bocznikowany zestykiem styczni¬ ka pomocniczego sterowniczego 11, zespól laczni¬ ków manipulacyjnych 17 wyboru rodzaju sterowa¬ nia, tworzacy uklad sterowania z dioda 18 lub ste¬ rownikiem 19. Przekaznik sterowniczy 15, rezystor 20, transformator 14 oraz zestyk zwiemy stycznika pomocniczego sterowniczego 11 tworza obwód pra¬ du przemiennego. Ponadto, górniczy wylacznik ma¬ newrowy . ma wskaznik obecnosci napiecia zasila¬ nia 21, wziernik 22 do obserwacji przerw izolacyj¬ nych, wskaznik obecnosci napiecia na odplywie 23, wskaznik 24 dzialania blokujacego przekaznika 13, wskaznik 25 dzialania bezpieczników sygnalizato¬ rów 4, wskaznik obciazenia 26, lacznik kontrolny 27 blokujacego przekaznika uplywowego 13 oraz wskaznik cykli przestawieniowyeh 28.Zasada dzialania górniczego wylacznika mane¬ wrowego polega na tym, ze w przypadku przepa¬ lenia sie bezpieczników mocy 3, dzialaja bezpiecz¬ niki sygnalizatory 4 i przetwornik 4.1 oraz powo¬ duja wylaczenie i blokowanie zalaczenia przekaz¬ nika sterowniczego 15, wyswietlenie wskaznika 25, a w razie normalnych czynnosci laczeniowych nie powodujacych otwarcia stycznika prózniowego 5 przy inicjowaniu wylaczenia w obwodzie sterowa¬ nia z przekaznikiem sterowniczym 15 nastepuje po 8 zadzialaniu przekaznika czasowego 9 i stycznika pomocniczego czasowego 10 zalaczenie przekazni¬ ka uplywowego 13 do sieci poprzez zespól gwia¬ zdowy dlawików 16 i zestyk zwiemy stycznika po¬ mocniczego czasowego 10 oraz zadzialanie central¬ nego zabezpieczenia uplywowego i wylaczenie wy¬ lacznika zabezpieczeniowego wspólpracujacego w sieci z centralnym zabezpieczeniem uplywowym.Wziernik 22 i lacznik izolacyjny 1 umozliwiaja otwarcie komory glównej wylacznika bez konie¬ cznosci wylaczania napiecia zasilania. W przypad¬ ku spelnienia funkcji kontrolnych przez przekaz¬ nik czasowy 9 w uklaclach maszyn zespolonych, sterownik — inicjator sterowania wlaczony jest ró¬ wniez zestykami rozwiernymi do zacisków a i b górniczego wylacznika manewrowego, realizujac u- klad sterowania i kontroli iskrobezpiecznymi ob¬ wodami.Manewrowe czynnosci laczenia zapewniaja kolej¬ no przekaznik sterowniczy 15, przekaznik pomoc¬ niczy sterowniczy 11 przekaznik czasowy 9 i sty¬ cznik pomocniczy czasowy 10 oraz naped elektro¬ magnesowy & stycznika prózniowego 5 *.Blokujacy przekaznik uplywowy 13 realizuje kontrole stanu izolacji odplywu wzgledem ziemi w stanie wylaczonym stycznika prózniowego 5. Ze¬ spól laczników manipulacyjnych 17 umozliwia ste¬ rowanie miejscowe lub wybór sterowania zdalne¬ go przy pomocy sterownika 19.Zastrzezenie patentowe Górniczy wylacznik manewrowy z polaczonymi szeregowo w torze glównym trójbiegunowym* la¬ cznikiem izolacyjnym z dwoma komorami próznio¬ wymi, bezpiecznikami mocy, stycznikiem próznio¬ wym, zabezpieczeniami przeciazeniowymi oraz z transformatorem pomocniczym z obwodami napedu elektromagnesowego, przekaznika czasowego, stycz¬ nika pomocniczego czasowego, stycznika pomocni¬ czego sterowniczego, blokujacego przekaznika uply¬ wowego z zespolem gwiazdowym dlawików, prze¬ kaznika sterowniczego i obwodami wskazników ob¬ ciazenia, wskaznika cykli przestawieniowych^ wska¬ znika dzialania blokujacego przekaznika uplywo¬ wego, wskaznika obecnosci napiecia zasilania, wska¬ znika obecnosci napiecia na odplywie oraz z wzier¬ nikiem do obserwacji przerw izolacyjnych zna¬ mienny tym, ze bezpieczniki mocy (3) sa zboczni- kowane bezpiecznikami-sygnalizatorami (4), które przy pomocy przetwornika (4»1) polaczonego sze¬ regowo z przekaznikiem sterowniczym (15); sa sko¬ jarzone z obwodem zawierajacym transformator sterowniczy (14) i przekaznik sterowniczy (15) oraz z obwodem wskaznika (25) dzialania bezpieczni- ków-sygnalizatorów (4), a ponadto transformator pomocniczy (7) wraz z obwodami napedu elektro¬ magnesowego (8), przekaznika czasowego (9)? stycz¬ nika pomocniczego czasowego (10), stycznika po- mocnriiozego sterowniczego (11), blokujacego przeka¬ znika uplywowego • (13)* z zespolem gwiazdpwym 15 20 28 30 35 40 45 50 555 118 947 6 dlawików (16), przekaznika sterowniczego (15) i gunowym lacznikiem izolacyjnym (1) i bezpieczni- obwodami wskaznika (24) dzialania blokujacego kami mocy (3), a lacznikiem kontrolnym (27) blo- przekaznika uplywowego (13) oraz wskaznika (25) kujacym przekaznik uplywowy (13), który jest przy- dzialania bezpieczników-sygnalizatorów (4) jest laczony do toru glównego po stronie odplywu za przylaczony do toru glównego pomiedzy trójbie- 5 stycznikiem prózniowym (5). * PL