Przedmiotem wynalazku jest górnicza stacja transformatorowa przeznaczona do zasilania urzadzen elek¬ trycznych w podziemiach kopaln w scianach wysokozmechanizowanych.Znane sa rozwiazania ukladów elektrycznych górniczych stacji transformatorowych z polskich opisów patentowych nr 53423, 70077 i 98371.W znanych ukladach, stacja wyposazona jest po stronie górnego napiecia w laczniki stycznikowe badz wylaczniki, przy pomocy których dokonuje sie czynnosci laczeniowych wraz z cyklem samoczynnego powtórne¬ go zalaczania. Znane sa równiez z polskiego opisu patentowego nr 96211 i zagranicznego rozwiazania firmy Brush Transformer Division, uklady elektryczne stacji transformatorowych, które maja w glównym torze prado¬ wym wylacznik górnego napiecia i wszystkie czynnosci laczeniowe dokonywane sa po stronie górnego napiecia.Wada znanych rozwiazan z wylacznikiem po stronie górnego napiecia jest brak wyprzedzajacej kontroli stanu izolacji sieci bezposrednio przed wlaczeniem napiecia na odplywy dolnego napiecia zasilane ze stacji transformatorowej, oraz brak ochrony przed skutkami zwarc i przeciazen odplywów dolnego napiecia.Staqa wedlug wynalazku ma w obwodzie sterowania i blokady wylacznika wlaczony uklad programujaco- -zalaczajacy, który umozliwia wyprzedzajaca kontrole stanu izolaqi sieci dolnego napiecia, wystepujaca przed kazdorazowym zalaczeniem wylacznika mocy górnego napiecia.Uklad programujaco-zalaczajacy jest polaczony z czlonem blokujacym zabezpieczenia uplywowego i ukladem wyzwalaczy zalaczajaco-wytaczajacych wylacznika mocy górnego napiecia. Po stronie dolnego napie¬ cia w glównym torze pradowym stacja ma doplywy z których kazdy wyposazony jest w zabezpieczenia przeteze- niowe i asymetrowe, bezpieczniki dolnego napiecia i odlaczniki izolacyjne. Do wspólpracy staqi z ogólnokopal- nianym systemem metanometiycznym, sluzy iskrobezpieczny uklad blokady metanometrycznej, polaczony z wyzwalaczami zalaczajaco-wytaczajacymi wylacznika mocy górnego napiecia.Zaleta rozwiazania stacji wedlug wynalazku z wyprzedzajaca kontrola stanu izolacji sieci i zastosowan zabezpieczeniami przetezeniowymi i asymetrowymi na poszczególnych odplywach strony dolnego napiecia jest zwiekszenie bezpieczenstwa, a zastosowanie bezpieczników i odlaczników na odplywach umozliwia prace jedne¬ go odplywu przy uszkodzonym odplywie drugim co podnosi znacznie funkcjonalnosc staq*i.? 118 752 Dzieki zastosowaniu iskrobezpiecznego ukladu blokady metanometrycznej, w zasadniczy sposób zwieksza sie bezpieczenstwo pracy szczególnie w kopalniach metanowych.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat blokowy stacji. Stacja w glównym torze pradowym ma odlacznik izolacyjny 1 sluzacy do spowodowania wi¬ docznej przerwy izolacyjnej, wylacznik mocy 2 górnego napiecia za pomoca którego realizowane sa wszystkie czynnosci laczeniowe, transformator mocy 3, dwa odplywy II i III z bezpiecznikami 5 dolnego napiecia do szybkiego przerywania pradów zwarcia oraz odlaczniki izolacyjne 4 umozliwiajace prace jednego odplywu przy uszkodzonym odplywie drugim. Zabezpieczenie przetezeniowe 7 strony górnego napiecia stanowi ochrone toru pradowego wraz z transformatorem, a zabezpieczenia przetezeniowe i asymetrowe 6 dolnego napiecia zainstalo¬ wane na poszczególnych odplywach chronia siec dolnego napiecia.Do kontroli stanu izolacji sieci pod napieciem i w stanie beznapieciowym sluzy zabezpieczenie uplywowe 13 oddzialywujace swoimi stykami wykonawczymi na wyzwalacze zalaczajaco-wylaczajace 11 wylacznika mocy 2.Ochrone sieci dolnego napiecia przed skutkami przerzutu napiecia górnego na siec dolna realizuje zabezpie¬ czenie 12. Uklad programujaco-zalaczajacy 14 zasilany z przekladnika napieciowego 9 umozliwia wyprzedzajaca kontrole stanu izolacji sieci, dokonywana w okreslonym czasie przed kazdorazowym zalaczeniem wylacznika mocy 2, Uklad programujaco-zalaczajacy 14 wspólpracujacy z wyzwalaczami zalaczajaco-wylaczajacymi 11 wylacznika mocy 2 uniemozliwia ponowne zalaczenie wylacznika mocy 2 po zadzialaniu zabezpieczen przeteze- niowych 7 i zabezpieczen przetezeniowych i asymetrowych 6. Zalaczenie wylacznika mocy 2 jest mozliwe po skasowaniu blokady zabezpieczen przez obsluge stacji.Do ochrony przed zwarciami w obwodach pomocniczych stacji sluzy bezpiecznik 10 a bezpiecznik 8 zabezpiecza przekladnik napieciowy 9.Stacja przygotowana jest do pracy po zamknieciu odlacznika izolacyjnego 1 i podaniu napiecia przez przekladnik napieciowy 9 na obwody sterowania stacji. Zalaczenie ukladu programujaco-zalaczajacego 14 uru¬ chamia wyprzedzajaca kontrole stanu izolacji sieci, realizowana przez czlon blokujacy zabezpieczania uplywowe¬ go 13. W przypadku gdy stan izolacji sieci jest prawidlowy, nastepuje zalaczenie wylacznika mocy 2 wyzwala¬ czami zalaczajaco-wylaczajacymi 11 i przy zamknietych odlacznikach izolacyjnych 4 dolnego napiecia,zostaje podane napiecie na odplywy II i III. Transformator mocy 3 wraz z glównym torem pradowym sieci dolnego napiecia do odplywów II i III przed skutkami zwarc i przeciazen chroni zabezpieczenie przetezeniowe 7 strony górnego napiecia, które poprzez wyzwalacze zalaczajaco-wylaczajace 11 wylacza wylacznik mocy 2. Poniewaz zabezpieczenie przetezeniowe 7 wyposazone jest w blokade zadzialania, powtórne zalaczenie wylacznika mocy 2 mozliwe jest po skasowaniu blokady zabezpieczenia przetezeniowego 7 przez obsluge.Przy zwarciu, przeciazeniu i asymetrii na odplywach II i III zadzialaja zabezpieczenia przetezeniowe i asymetrowe 6, które równiez przez wyzwalacze zalaczajaco-wylaczajace 11 powoduja wylaczenie wylacznika mocy 2.Zablokowanie zabezpieczenia przy zwarciach i asymetrii uniemozliwia powtórne zalaczenie wylacznika mocy 2. Powtórne zalaczenie wylacznika mocy 2 mozliwe jest po skasowaniu blokady zabezpieczen przetezenio* wych i asymetrowych 6.Zastosowane na odplywach II i III bezpieczniki dolnego napiecia 5 umozliwiaja szybkie przerwanie pradu zwarcia odplywu. W przypadku wystapienia doziemienia sieci podczas normalnej pracy stacji zadziala zabezpie¬ czenie uplywowe 13, które wspólpracuje z wyzwalaczami zalaczajaco-wylaczajacymi 11 i wylacznik mocy 2 zostaje wylaczony. Po zlokalizowaniu uszkodzonego odplywu mozliwa jest dalsza praca stacji z odplywem, na którym stan izolacji sieci jest poprawny.Kontrole zawartosci metanu w atmosferze kopalnianej realizuje ogólnokopalniany system metanometrycz¬ ny 16 nie wchodzacy w wyposazenie stacji, lecz wspólpracujacy z iskrobezpiecznym ukladem blokady metano¬ metrycznej 15 stacji. Przy wzroscie zawartosci metanu ponad wartosc dopuszczalna nastapi wylaczenie wylaczni¬ ka mocy 2 przez wyzwalacze zalaczajaco-wylaczajace 11.Zastrzezenia patentowe 1. Górnicza stacja transformatorowa skladajaca sie z glównego toru pradowego wyposazonego w odlacznik izolacyjny górnego napiecia, wylacznik mocy i transformator, znamienna tym, ze w obwodzie sterowa¬ nia i blokady wylacznika mocy (2) ma wlaczony uklad programujaco-zalaczajacy (14) polaczony z czlonem blokujacym zabezpieczenia uplywowego (13) i ukladem wyzwalaczy zalaczajaco-wylaczajacych (11) wylaczni-118752 3 ka mocy (2) górnego napiecia, a po stronie dolnego napiecia glównego toru pradowego ma odplywy (II i III), z których kazdy wyposazony jest w zabezpieczenia przetezeniowe i asymetrowe (6), bezpieczniki dolnego napie¬ cia (5) i odlaczniki izolacyjne (4). 2. Górnicza stacja wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze ma iskrobezpieczny uklad blokady meta¬ nometrycznej (15) polaczony z wyzwalaczami zalaczajaco-wylaczajacymi (11) wylacznika mocy (2) górnego napiecia. rCPl -D PL