Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny rozruchu silnika spalinowego zapewniajacy samoczynne wylaczenie pracy rozrusznika po uruchomieniu silnika i przeznaczony zwlaszcza dla pojazdów w których w obrebie stanowiska kierowcy jest zla slyszalnosc pracy silnika jak np. w maszynach budowlanych, ciezarów¬ kach obslugujacych place budów, roboty drogowe, lub w urzadzeniach, w których silnik znajduje sie stosunkowo daleko od stanowiska obslugi.W znanych ukladach elektrycznych rozruchu silników spalinowych skladajacych sie z akumulatora, wlacznika zaplonu i rozrusznika samoczynne wylaczanie pracy rozrusznika po uruchomieniu silnikajest uzyski¬ wane za pomoca przekaznika z uzwojeniami: wzbudzajacym, podtrzymujacym i wylaczajacym, z tym ze uzwoje - nie podtrzymujace jest wlaczone w obwód sflnopradowy rozrusznika.Rozwiazanie to jest jednak skomplikowane i kosztownei ponadto stwarza pewne niedogodnosci przy mon¬ tazu, w czasie pracy oraz przy przeprowadzaniu diagnostyki calego ukladu elektrycznego wzglednie jego posz¬ czególnych czesci skladowych.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci i opracowanie prostego i taniego ukladu elektrycznego rozruchu silnika spalinowego, który uniemozliwia wspólprace rozrusznika i silnika, tj. prace roz¬ rusznika gdy silnik juz pracuje na biegu luzem, i który równoczesnie nie pogarszalby warunków eksploatacji.Cel ten spelnia uklad elektryczny rozruchu silnika spalinowego wedlug wynalazku, skladajacy sie z aku¬ mulatora, wlacznika zaplonu, rozrusznika, alternatora i przekaznika wylaczajacego prace rozrusznika po urucho¬ mieniu silnika przez to, ze w przewodzie uruchamiajacym rozrusznika znajduje sie normalnie zamkniety zestyk niskopradowego przekaznika wylaczajacego, którego cewka wzbudzajaca jest polaczona z dodatkowym zespo¬ lemprostowniczym alternatora.Ponadto w ukladzie wedlug wynalazku znajduje sie lampka sygnalizujaca swieceniem prace silnika, która ma polaczenie z bateria i lub alternatorem za posrednictwem przewodu wktóry wlaczone sa wlacznik zaplonu i drugi, normalnie otwarty zestyk przekaznika wylaczajacego.W rozwiazaniu wedlug wynalazku, z chwila rozpoczecia pracy silnika spalinowego rozpoczyna równiez prace alternator i drugim wyjsciem poda napiecie na cewke przekaznika,który w wyniku tego przesteruje zesty-118824 ki, powodujac przerwanie zasilania rozrusznika, czyli jego wylaczenie, oraz zasilanie i zapalenie sie lampki sygna¬ lizujacej prace silnika, co jest sygnalem dla kierowcy, który w tej sytuacji rozewrze w wylaczniku zaplonu zestyjtdo uruchamiania rozrusznika.Bkltfd elektryczny rozruchu silnika spalinowego wedlug wynalazku z przekaznikiem wylaczajacym nisko- pradowym, z tylko jednym uzwojeniem wzbudzajacym jest bardzo elastyczny i nie powoduje strat energii elek¬ trycznej w przekazniku sterujacym. Ponadto zmniejszona zostala równiez niezawodnosc, poprawione warunki przeprowadzania diagnostyki ukladu elektrycznego jak tez samego rozrusznika oraz uzyskano prosta mozliwosc stwierdzeTTTa uszTódzenia alternatora, gdyz w razie jego niesprawnosci pomimo pracujacego silnika nie zaswieci sie lampka sygnalizujaca prace silnika.Przedmiot wynalazku zostanie blizej omówiony na przykladzie jego wykonania, przedstawionym schema¬ tycznie na zalaczonym rysunku.Uklad elektryczny rozruchu silnika spalinowego zgodnie z rysunkiem sklada sie z baterii akumulatorów 2, alternatora 1, wlacznika zaplonu 3, rozrusznika z cewka 5, przekaznika pomocniczego 4 i lampki sygnalizacyjnej 6, które sa polaczone przewodami 9, 10, 11 i 12. Przekaznik pomocniczy 4 ma zestyk 20, 24 normalnie zamkniety, który znajduje sie w przewodzie zasilajacym 11 cewki 5 rozrusznika oraz zestyk 21, 25 normalnie otwarty, który znajduje sie w przewodzie 12 zasilajacym lampke sygnalizacyjna 6. Ponadto cewka 22 przekaznika pomocniczego 4 jest przewodem 7 polaczona z wyjsciem 8 dodatkowego ukladu prostowniczego 13, podczas gdy podstawowy uklad prostowniczy 14 alternatora 1 zasila przewodem 10 baterie akumulatorów 2. Przewody 15, 16, 23 i 26 lacza z masa, odpowiednio lamke sygnalizacyjna 6, cewke 5 rozrusznika, baterie akumulatorów 2 i cewke 22 przekaznika.Przedstawiony na rysunku schemat ukladu dotyczy sytuacji przy nie pracujacym silniku i nie wlaczonej stacyjce 3. Chcac uruchomic silnik spalinowy kierowca kluczykiem zwiera zestyk 17, 19 stacyjki 3 powodujac zasilanie cewki 5 i zadzialanie rozrusznika. W chwili uruchomienia silnika spalinowego rozpoczyna prace alterna¬ tor 1 dajac przewodem 7 napiecie na cewke 22 przekaznika pomocniczego 4 powodujac równoczesnie przestero- wanie zestyków 20, 24 i 21^ 25 przekaznika, przy czym zestyk 20, 24 zostaje otworzony, a zestyk 21, 25 zamkniety. Jak widac na schemacie otworzenie zestyku powoduje przerwanie zasilania cewki 5 rozrusznika a zamkniecie zestyku 21, 25 daje zasilanie i zapalenie sie lampki 6, która wizualnie informuje kierowce o pracy silnika. Po zapaleniu sie lampki 6 kierowca otwiera zestyk 17,19 stacyjki z tym, ze przy zamknietym zestyku 17, 18 lampka sygnalizacyjna swieci sie nadal przez caly czas pracy silnika.Prosta i tania konstrukcja ukladu wedlug wynalazku umozliwiajego zastosowanie wszedzie gdzie kontrola sluchowa rozruchu silnika spalinowego moze zawiesc na przyklad w róznych przejezdnych maszynach robo¬ czych: budowlanych, rolniczych, ciezkich podnosnych itp., w których stanowiska kierowców znajduja sie w wiekszej odleglosci od silników, oraz w agregatach stacjonarnych np. sprezarek, betonowni i innych.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad elektryczny rozruchu silnika spalinowego samoczynnie wylaczajacy prace rozrusznika po urucho¬ mieniu silnika, skladajacy sie z akumulatora, wlacznika zaplonu, rozrusznika, alternatora i przekaznika wylacza¬ jacego prace rozrusznika, po uruchomieniu silnika, znamienny tym, ze w przewodzie (11) zasilajacym cewke (5) rozrusznika znajduje sie normalnie zamkniety zestyk (20,24) niskopradowego przekaznika wylaczaja¬ cego (4), którego cewka (22) jest polaczona za posrednictwem przewodu (7) i wyjscia (8) z dodatkowym zespo¬ lem prostowniczym (13) alternatora (1). 2. Uklad elektryczny wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w ukladzie znajduje sie lampka (6) sygnalizujaca swieceniem prace silnika, która elektrycznie poprzez zestyk przekaznika (4) i wlacznik zaplonu (3) ma polaczenie ze zródlami zasilania (1 i 2) z tym, ze w przewodzie (12) zasilajacym lampki (6) znajduje sie normalnie otwarty zestyk (21,25) przekaznika (4).118 824 JL 23 2 9 fiAjf If r 2- * PL