Przedmiotem wynalazku jest czujnik liniowy polozenia tasmy magnetycznej w 'zasobniku pneu¬ matycznym pamieci tasmowej.Stan techniki. Znane jest urzadzenie do wytwa¬ rzania sygnalu proporcjonalnego do dlugosci petli tasmy magnetycznej .znajdujacej sie w komorze prózniowej z ukladem zródla swiatla i ukladem fotokomórek. Urzadzenie to jest opisane w opi¬ sie patentowym RFN numer 1623620 z dnia 24 lipca 1967 r. firmy Ampex Corporation — USA, priorytet ze zgloszenia w USA z dnia 25 lipca 1966 r. Ulklad zródel swiatla jest umieszczony. na jednej ze scianek bocznych komory prózniowej, a wspólpracujacy z nim uklad fotokomórek jest umieszczony na drugiej sciance bocznej komory prózniowej, iprizy czym uklady te sa osloniete mas¬ kami .zawierajacymi srodki techniczne do line- aryzacji isygnalu dostarczonego w zaleznosci od zaglebienia tasmy w komarze prózniowej. Uklad zródel swiatla i uklad fotokomórek sa zbudowa¬ ne w postaci plaskich prostokatów, natomiast mas¬ ka oslaniajaca uklad fotokomórek, jest zbudowa¬ na w ipostaci trójkata o wierzcholku skierowa¬ nym ku wylotowi komory prózniowej.Urzadzenie dziala nastepujaco: Przy transpor¬ cie tasmy magnetycznej, a w szczególnosci tas¬ my magnetycznej przeznaczonej dla celów cyfro¬ wych, tasma ta jest napedzana 'ruchem przerywa¬ nym w obu kierunkach z okreslonym przyspie¬ szeniem. Realizacja transportu tasmy poprzez ko¬ le 15 25 mory prózniowe jest niezbedna, poniewaz komory te spelniaija role bufora miedzy systemem nape¬ dowym i bezwladnoscia szpul sluzacych do nawi¬ jania i odiwijania tasmy magnetycznej.Dlugosc petli tasmy w komorze prózniowej jest wyczuwana przez przedmiotowe u/rzadzenie, któ¬ re wytwarza sygnal proporcjonalny do glebokos¬ ci zanurzenia tasmy w tej komorze. Sygnal ten steruje serwoniotor szpuli znajdujacej sie w po¬ blizu tej komory i powoduje chwilowe 'uniezalez¬ nienie" ruchu tasmy od bardzo szybkiej zmiany kierunku transportu tasmy, narzuconej przez uklad napedowy. Proporcjonalnosc sygnalu do glebo¬ kosci izanuzenia tasmy w komorze, czyli do dlu¬ gosci petli tasmy, jest realizowana w ten spo¬ sób, ze- droga swiatla, skierowanego prostopadle rls "(pojedyncza fotokomórke, jest przecinana przez $501 tasmy, a poniewaz uklad fotokomórek jest uYwbrzoiny przez ich równolegle polaczenie, to war¬ tosc sygnalu jest zalezna od liczby zaslonietych fotokomórek przez petle tasmy.. Nalezy zaznaczyc, ze urzadzenie do wytwarzania sygnalu proporcjonalnego do dlugosci petli tasmy magnetycznej, zanurzonej w komorze prózniowej, wspóldziala z urzadzeniem odczytujacym dlugosc petli .tasmy i z urzadzeniem odczytujacym szyfo- kosc^rzesuiwu tasmy. Poza znanym urzadzeniem isitnje^. jeszcze urzadzenia pracujace pojemnosc ciiQwtpv, 118 010118 Istota wynalazku. Czujnik liniowy polozenia tas¬ my magnetycznej w zasobniku pneumatycznym pamieci tasmowej sklaida sie z dwóch ukladów opto-elektronicznych, rozmieszczonych w okreslo¬ nej odleglosci jeden od drugiego wzdluz tego za¬ sobnika pneumatycznego, reagujacych na tasme magnetyczna znajdujaca sie w jego komorach prózniowych. Komory prózniowe zasobnika pneu¬ matycznego sa utworzone przez tylna scianke o- sloona i przednia odiohylina scianke osloona tego zasobnika oraz sa od siebie oddzielone wewnetrz¬ nymi sciankami umozliwiajacymi przenikanie pyesaieni swietlnych. Wewnetrzne scianki komór r*óSriiowycfr sa -niinimalnie wyzsze ^ od szerokos- sciankami komór prózniowych jest umieszczone jpgdlusstoe< iródlo swiatla, a naprzeciw niego sa T^miesiZCHone elerneinty dwukrotnie odbijajace je¬ go promienie^swieillne pod katem prostym i czes¬ ciowo stanowiace scianki zewnetrzne tych komór prózniowych.Czesci tych elementów, wystepujace poza tylna scianka oslonna zasobnika pneumatycznego, sa osloniete nieprzezroczysta oslona i zawieraja pa¬ ry fototranzystorów, których katy widzenia o^ bejmuja calkowicie przeciwlegly, w odniesieniu do okreslonej pary fototranzystorów, element dwu¬ krotnie odbijajacy promienie swietlne podluzne- .go zródla siwiatla pod Jcatem prostym. Podluzne zródlo swiatla stanowi swietlówka lub swietlówki, zas elementami dwukrotnie odbijajacymi jej lub ich promienie swietlne pod' katem prostym sa korzystnie pryzmaty.Przyklad wykonania. Czujnik wedlug wynalaz¬ ku, w przykladzie wykonania, jest przedstawio¬ ny na rysunku, którego fig. 1 przedstawia sche¬ matyczny uklad zasobnika pneumatycznego z elementami tego czujnika, a fife. 2 — schematycz¬ ny uklad opto-elektrondczny pierwszej czesci czuj¬ nika, lacznie z elementami zasobnika pneuma¬ tycznego, wyjasniajacy zasade pracy.Zasobnik pneumatyczny, skladajacy sie z dwu komór prózniowych A i B, oddzielonych od sie¬ bie wewnetrznymi sciankami, ma umieszczone miedzy tymi sciankami dwie swietlówki 1* 2 usy¬ tuowane wzgledem siebie szeregowo. Naprzeciw swietlówek 1, 2, na zewnetrznych sciankach ko¬ mór prózniowych A, B sa przymocowane cztery podluzne pryzmaty 3, i, 5, 6 z tym, ze pierwsza swietlówka 1, pienwszy pryzmat 3 i drugi pryz¬ mat 4 stanowia pierwsza czesc czujnika, a daiuga swietlówka 2, trzeci pryzmat 5 i czwarty pryz¬ mat 6 stanowia druga czesc tego czujnika.W poblizu konców pryzmatów 3, 4, 5, 6 sa wmontowane fototranzystory 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, przy czym pienwszy fototranzystor 7 i drugi fototranzystor 8 wspólpracuja z drugim pryzma¬ tem 4 fcraeci fototranzystor 9 i azmaas& fo¬ totranzystor li wspólpracuja z pierwszym pryz¬ matem 3, piaty fototrazystor 11 i szósty fototran¬ zystor 12 wspólpracuja z czwartym pryzmatem ¦€, a siódmy fototranzystor 1& i ósmy fototranzystor 14 wispófcraouja z trzecim pryzimatem 5. Wewne¬ trzne sdiiainkd komór prónniowyich A i B majja po¬ dluzne szczeliny swietlne przy których usytuo- 010 4 wane sa swietlówki 1, 2. Szczeliny swietlne sa u- szczelnione plytkami szklanymi.Zarówno iszczeliny swietlne jak i plytki szkla¬ ne nie sa widoczne na rysunku. Wysokosc scia¬ nek wewnetrznych komór prózniowych A, B jak równiez wysokosc czesci podstaw pryzmatów 3, 4, 5, 6, stanowiacych czesciowo scianki zewnetrz¬ ne komór prózniowych A, B, sa nieco wieksze od szerokosci tasmy magnetycznej, maja prostokatne wyzlobienia, w które jest wlozona plyta nieprze¬ zroczysta 16, stanowiaca tylna scianke oslonna zasobnika pneumatycznego, przy czyni czesci pryz¬ matów 3, 4 i 5, 6, wystepujace poza plyta nie¬ przezroczysta 16, sa osloniete oslonami nieprzezro¬ czystymi 17, 18.Przednia scianke oslonna zasobnika pneumatycz¬ nego stanowi plyta odchylna 19. Przestrzenie komór prózniowych A, B ograniczone plyta nie¬ przezroczysta 16 i plyta odchylna 19, oraz plyta ¥ nieprzezroczysta 16 i nieprzezroczystymi oslona¬ mi 17. 18, lacznie z pryzmatami 3, 4 i 5, 6 tworza swiatlowody. Dla przejrzystosci .rysunku wykona¬ no rwanie plyty odchylnej 19, oslony nieprzezro¬ czystej 17 i czesci tasmy magnetycznej 15 znaj¬ dujacej sie w dirugiej komorze prózniowej B.Zasada dzialania, przykladowo pierwszej czesci czujnika, jest nastepujaca. Promienie swietlne z pierwszej swietlówki 1, w ilosci ograniczonej po¬ lozeniem tasmy magnetycznej 15 w pierwszej ko¬ morze prózniowej A, ulegaja calkowitemu wew¬ netrznemu odbiciu w pierwszym pryzmacie 3 i sa odebrane przez fototranzystory 9, 10 trzeci i czwarty, których katy a widzenia obejmuja ca¬ ly pryzmat 3. 35 Promienie swietlne sa przetwarzane na sygnaly elektryczne, które sa proporcjonalne do ilosci swiatla pochodzacego z nieprzeslonietej czesci swietlówki 1, a zatem sa zalezne od polozenia tasmy magnetycznej 15 w pierwszej komorze próz- 4e niowej A zasobnika pneumatycznego. Droga pro¬ mieni swietlnych swietlówki 1 jest przedistawio¬ na na rysunku za pomoca przerywanych linii kie¬ runkowych a, b. Katy a widzenia fototrazystorów 9, 10 sa przedstawione za pomoca linii przery- m warnych c, d i c, f. W identyczny sposób sa przetwarzane promienie swietlne swietlówki 1, przenikajace w kierunku pryzmatu drugiego 4, widziane przez fototranzystory 7, 8 pierwszy i dru¬ gi i zalezne od polozenia tasmy magnetycznej 15 M w drugiej komorze prózniowej B zasobnika pneu¬ matycznego.Zasada dzialania drugiej czesci czujnika jtst identyczna. 55 Zastrzezenia patentowe 1. Czujnik liniowy polozenia tasmy magnetycz¬ nej w zasobniku pneumatycznym pamieci tasmo¬ wej, skladajacy sie z dwóch ukladów opto-elektro- 90 nicznych, rozmieszczonych w okreslonej odleg¬ losci jeden od drugiego wzdluz tego zasobnika pneumatycznego, reagujacych na tasme magne¬ tyczna znajdujaca sie w jego komorach próznio¬ wych z tym, ze komory prózniowe sa utworzo- !5 ne przez tylna scianke oslonna zasobnika pneuma-118 010 5 tycznego i przednia odchylma scianke oslomna te¬ go zasobnika oraz sa od slabie oddizielone wew¬ netrznymi sciankami umozliwiajacymi przenika¬ nie promieni swietlnych, minimalnie wyzszymi od szerokosci tasmy magnetycznerj, znamienny tym, ze miedizy wewnetrznymi sciankami komór próz¬ niowych (A, B) jest umieszczone podluzne zród¬ lo swiatla, a naprzeciw niego sa rozmieszcizone e- lementy dwukrotnie odbijajace jego promienie swietlne pod katem prostym i czesciowo stanowia¬ ce scianki zewnetrzne tych komór prózniowych (A, B), pnzy czym czesci tych elementów, wystaja¬ ce poza tyllna scianke oslonna (16) (zasobnika pneu- Fi9 /. 6 matycznego, sa osloniete niepnzeziroczysta oslona (17 i/lub 18) i zawieraja pary fototranzystorów (7 8 i 9, 10 lub 11, 12 i 13, 14), których katy (a) widzenia obejmuja calkowicie przeciwlegly, w od- 5 niesieniu do okreslonej pary fototranzystorów (7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14), element diwukrotnie odbi¬ jajacy promienie swietlne podluznego zródla swia¬ tla pod katem prostym. 2. Czujnik wedlug zaistnz. 1, znamienny tym, ze ii podluzne zródlo swiatla stanowi swietlówka (1 i/lub 2), izas elemeotaimi dwukrotnie odjbiijajacy- mi jej promienie sjwietlne pod katem prostym sa korzystnie pryzmaty (3, 4, 5, 6). PL