Przedmiotem wynalazku jest rozlaczne pola¬ czenie elementów konstrukcyjnych, zwlaszcza do przylaczania dowolnego elementu w okreslonym polozeniu osiowym do niedostepnego od strony czolowej elementu pretowego, szczególnie trzpie¬ nia, osi lub walu.Znane sa polaczenia rozlaczne róznych elemen¬ tów, na przyklad dzwigni lub korbowodów, z nie¬ dostepnymi od strony czolowej trzpieniami, osia¬ mi albo walami, w których to polaczeniach po¬ wierzchnie osadcza trzpienia, osi lub walu stano¬ wia rowki osadcze czy tez wystepy blokujace w rodzaju pierscieni osadczych, albo walcowe odsa¬ dzenia mimosrodowe, ograniczone na krawedziach kolnierzami, zas przylaczany element ma zaczep w postaci dwudzielnej, skreconej srubami obejmy o wewnetrznej powierzchni walcowej, mocowany do powierzchni osadczej osi lub walu.Znane sa równiez podobne polaczenia rozlacz¬ ne, w których przylaczony element ma zaczep ha¬ kowy ze szczelinowym wycieciem o stalej szero¬ kosci, przy czym dla zapewnienia trwalosci po¬ laczenia konieczne jest stosowanie sily dociskaja¬ cej zlacze.Znane rozwiazania sa obarczone szeregiem wad i niedogodnosci. Przede wszystkim zaczepy obej¬ mowe odznaczaja sie duza pracochlonnoscia mon¬ tazu i demontazu, a w przypadku ich stosowania w, polaczeniach obrotowych mozliwe sa geome¬ tryczne znieksztalcenia otworu osadczego, zwia- 10 15 20 25 zane z podzialem zaczepu na dwie czesci. Z kolei zaczepy hakowe musza byc wyposazone w dodat¬ kowy mechanizm dociskowy i w zasadzie nie sa przydatne w polaczeniach obrotowych.Celem wynalazku jest opracowanie latwo roz¬ lacznego polaczenia elementów konstrukcyjnych, pozbawionego tych wad i niedogodnosci.Wedlug wynalazku cel ten osiagnieto dzieki te¬ mu, ze na elemencie pretowym jest utworzone walcowe odsadzenie o wiekszym przekroju po¬ przecznym, przy czym obok krawedzi tego odsa¬ dzenia znajduja sie wystepy blokujace, a przy¬ laczany element ma hakowy zaczep z wycieciem, którego czesc wejsciowa jest szczelina o szero¬ kosci mniejszej od srednicy walcowego odsadzenia i zarazem umozliwiajacej przesuniecie zaczepu poprzecznie przez element pretowy oraz wzdluz¬ nie przez wprowadzajacy wystep blokujacy, zas czesc osadcza ma postac walcowego otworu o sred¬ nicy odpowiadajacej srednicy walcowego odsa¬ dzenia.W innym rozwiazaniu wynalazku na elemencie pretowym jest utworzona para walcowych odsa- dzen o wiejkszymprz©krojupoprzecznymi, przy czyim obok krawedzi obu odsadzen znajduja sie wystepy blokujace, a przylaczony element ma dwa hako¬ we zaczepy o wzajemnie przestawnym polozeniu katowym.Takze w tym rozwiazaniu .hakowe zaczepy ma¬ ja wyciecia, któarych czesc wejsciowa jest szczeli- 116 823116 823 na o szerokosci mniejszej od srednicy walcowych odsadzen i zarazem umozliwiajacej przesuniecie zaczepów poprzecznie przez element pretowy oraz wzdluznie przez wprowadzajace wystepy bloku¬ jace, natomiast ich czesc osadcza ma postac wal¬ cowego otworu o srednicy odpowiadajacej sredni¬ cy walcowych osadzen.W stanie rozlaczenia obu elementów hakowe za¬ czepy przylaczanego elementu znajduja sie w po-, lozeniu kajtowym, odpowiadajacym polozeniu ka¬ towemu wprowadzajacych wystepów blokujacych obu walcowych odsadzen, zas w stanie polaczenia tych elementów hakowe zaczepy przylaczanego elementu sa ustalone w polozeniu katowym, umoz¬ liwiajacym ich osiowe przesuniecie przez wystepy blo&uiace_ niezaleznie -od wzajemnego katowego polozenia polaczonych elementów.. W jeszcze innym rozwiazaniu wynalazku na elemencie pretowym jest utworzona para walco¬ wych odsadzen o wiekszym przekroju poprzecz¬ nym,, przy czym obok krawedzi obu odsadzen znajduja sie wystepy blokujace, sposród których wprowadzajacy wystep blokujacy co najmniej jednego walcowego odsadzenia jest przestawny obrotowo, a przylaczony element ma dwa hako¬ we zaczepy o jednakowym polozeniu katowym.Równiez w tym rozwiazaniu hakowe zaczepy maja wyciecia, których czesc wejsciowa jest szcze¬ lina o szerokosci niniejszej od srednicy walcowych odsadzen i zarazem umozliwiajacej przesuniecie zaczepów poprzecznie przez element pretowy oraz wzdluznie przez wprowadzajace wystepy bloku¬ jace, natomiast ich czesc osadcza ma postac wal¬ cowego otlworu o srednicy odpowiadajacej sred¬ nicy walcowych odsadzen. W stanie rozlaczania dwóch elementów wprowadzajace wystepy bloku¬ jace-obu walcowych odsadzen znajduja sie w jed¬ nakowym polozeniu katowym, zas w stanie pola¬ czenia elementów wystepy te sa ustalone w polo¬ zeniu katowym, umozliwiajacym przesuniecie przez nie hakowych zaczepów niezaleznie ad wzajem¬ nego katowego polozenia polaczonych elementów.Przedmiot wynalazku jest ukazany w trzech przykladach wykonania na rysunku, na którym lig. 1 przedstawia widok perspektywiczny rozlacz¬ nego polaczenia wahliwego elementu z nierucho¬ mym trzpieniem, fig. 2 — widok perspektywiczny rozlacznego polaczenia obrotowego elementu z nieruchomym trapieniem, fig. 3 — widok perspek¬ tywiczny rozlacznego polaczenia nieruchomego lub wahliwego elementu z obrotowa osia, a fig. 4 — widok zaczepu przylaczanego elementu.Polaczenie rozlaczne wedlug wynalazku sklada sie z nieruchomego trzpienia 1, osadzonego kon¬ cami w plytach nosnych 2 i 3, na którym znajdu¬ je sie walcowe odsadzenie 4, ograniczone na kra¬ wedziach oporowym wystepem blokujacym 5 w postaci kolnierza i wprowadzajacym wystepem blokujacym 6 w postaci kolka, oraz z przylacza¬ nego wahliwego elementu 7 zaopatrzonego w ha¬ kowy zaczep S z wycieciem 9, skladajacym sie z czesci wejsciowe)] 10 i osadczej 11.Czesc wejsciowa 10 wyciecia 9 jest szczelina , o szerokosci mniejszej od srednicy walcowego od¬ sadzenia 4» utworzonego na trzpieniu 1, umozli¬ wiajaca przesuwanie zaczepu 8 poprzecznie przez trzpien 1 oraz wzdluznie przez wprowadzajacy wystep blokujacy 6, natomiast czesc osadcza 11 wyciecia 9 stanowi walcowy otwór o srednicy 5 umozliwiajacej wahliwe polaczenie zaczepu 8 ele¬ mentu 7 z walcowym odsadzeniem-4 trzpienia 1.Podczas przylaczania elememtu 7 do trzpienia 1 naklada sie poprzecznie zaczep 8 jego wycie¬ ciem 9 na trzpien 1, nastepnie przesuwa sie za- 10 czep 8 wzdluz trzpienia 1 w strone walcowego odsadzenia 4 tak, aby wprowadzajacy wystep blokujacy 6 przesunal sie swobodnie przez czesc wejsciowa 10 wyciecia 9, po czym wprowadza sie czesc osadcza 11 tego wyciecia na walcowe odsa- 15 dzenie 4 i obraca element wokól trzpienia 1 o pe¬ wien kat, wiskultek czego element 7 zostaje ustta- . lony osiowo na tym trzpieniu pomiedzy wystepa¬ mi blokujacymi 5 i 6 w zakresie okreslonego kata wahan. W celu odlaczenia elementu 7 od trzpie- 20 nia 1 nalezy wykonac wymienione czynnosci w odwrotnym porzadku.W drugim przykladzie wykonania wynalaaku na nieruchomym trzpieniu 1 utworzono pare walco¬ wych odsadzen 4 z wystepami blokujacymi 5, 6, 25 a przylaczany obrotowy element 7 zaopatrzono w dwa hakowe zaczepy 8 z wycieciami o wzajemnie przesunietych katowo czesciach wejsciowych 10, przy czym zaczepy te sa polaczone z elementem 7 wkretami 12. Przed przylaczeniem elementu 7 30 do trzpienia 1 co najmniej jeden zaczep 8 jest odlaczany od elementu 7 i ustawiany w odmien¬ nym polozeniu katowym odpowiadajacym poloze¬ niu katowemu wlasciwego wystepu blokujacego 6, zas po wprowadzeniu obu zaczepów 8 na od- 35 sadzenie walcowe 4 zaczepy te sa sprowadzane do jednakowego polozenia katowego i polaczone trwale z elementem 7, dzieki czemu zostaje on osiowo ustalony w kazdym polozeniu katowym.W trzecim przykladzie wykonania wynalazku 40 na obrotowej osi 13 znajduja sie dwa walcowe odsadzenia 4 zaopatrzone w wystepy blokujace 5, 6 oraz 5, 14, przy czym wprowadzajacy wystep blokujacy 14 jest umocowany na tulei 15, prze¬ stawnej obrotowo na osi 13 i ustalonej w wy- 45 branym polozeniu wkretem 16, a przylaczany nie¬ ruchomy lub wahliwy element 7 ma pare hako¬ wych zaczepów 8 o jednakowym polozeniu kato¬ wym. Przed przylaczeniem elementu 7 do osi 13 wprowadzajace wy)stepy blokujace 6 i 14 obu M walcowych odsadzen 4 ustawia sie w jednakowym polozeniu katowym, a po wprowadzeniu zacze¬ pów 8 na te odsadzenia obraca sie o pewien kat tuleje 15 z wprowadzajacym wystepem blokuja¬ cym 14 i unieruchamia ja na osi 13 za pomoca 55 wkreta 16, wskutek czego element 7 zostaje usta¬ lony osiowo w kazdym polozeniu katowym.Zastrzezenia patentowe w 1. Rozlaczne polaczenie elementów konstrukcyj¬ nych, zwlaszcza do przylaczania dowolnego ele¬ mentu w okreslonym polozeniu osiowym do nie¬ dostepnego od strony czolowej elementu preto¬ wego, szczególnie trzpienia, osi lub wahi, zna- w mienne tym, ze na elemencie pretowym jest utwo-116 823 6 rzane walcowe odsadzenie (4) o wiekszym prze¬ kroju poprzecznym, przy czym obok krawedzi te¬ go odsadzenia znajduja sie wystepy blokujace (5) i (6), a przylaczany element (7) ma hakowy za¬ czep (8) z wycieciem (9), którego czesc wejscio¬ wa (10) jest szczelina o szerokosci mniejszej od srednicy walcowego odsadzenia (4) i zarazem umozliwiajacej przesuniecie zaczepu (8) poprzecz¬ nie przez element pretowy oraz wzdluznie przez wprowadzajacy wystep blokujacy (6), zas czesc osadcza (11) ma postac walcowego otworu o sred¬ nicy odpowiadajacej srednicy walcowego odsa¬ dzenia (4). 2. Rozlaczne polaczenie elementów konstruk¬ cyjnych, zwlaszcza do przylaczania dowolnego ele¬ mentu w okreslonym polozeniu osiowym do nie¬ dostepnego od strony czolowej elementu pretowe¬ go, szczególnie trzpienia, osi lub walu, znamienne tym, ze na elemencie pretowym jest utworzona para walcowych odsadzen (4) o wiejkszyon prze¬ kroju poprzecznym, przy czym obok krawedzi obu odsadzen (4) znajduja sie wystepy blokujace (5, 6), a przylaczany element (7) ma dwa hakowe zaczepy (8) o wzajemnie przestawnym polozeniu katowym, zaopatrzone w wyciecia (9), których czesc wejsciowa (10) jest szczelina o szerokosci mniejszej od srednicy walcowych odsadzen (4) :i zarazem umozliwiajacej przesuniecie zaczepów lt 15 20 25 (8) poprzecznie przez element pretowy oraz wzdluznie przez wprowadzajace wystepy bloku¬ jace (6), natomiast ich czesc osadcza (11) ma po¬ stac walcowego otworu o srednicy odpowiadaja¬ cej srednicy walcowych odsadzen (4). 3. Rozlaczne polaczenie elementów konstruk¬ cyjnych, zwlaszcza do przylaczania dowolnego elementu w okreslonym polozeniu osiowym do niedostepnego od strony czolowej elementu pre¬ towego, szczególnie trzpienia, osi lub walu, zna¬ mienne tym, ze na elemencie pretowym jest utworzona para walcowych odsadzen (4) o wiek¬ szym przekroju poprzecznym, przy czym obok krawedzi obu odsadzen (4) znajduja sie wystepy blokujace (5, 6) oraz (5, 14), sposród których wprowadzajacy wystep blokujacy (14) co najmniej jednego odsadzenia (4) jest przestawny obrotowo, a przylaczany element (7) ma dwa hakowe zacze¬ py (8) o jednakowym polozeniu katowym, zaopa¬ trzone w wyciecia (9), których czesc wejsciowa (10) jest szczelina o szerokosci mniejszej ód sred¬ nicy walcowych odsadzen (4) i zarazem umozli¬ wiajacej przesuniecie zaczepów (8) poprzecznie przez element pretowy oraz wzdluznie przez wprowadzajace wystepy blokujace (6), natomiast czesc osadcza (11) ma postac walcowego otworu o srednicy odpowiadajacej srednicy walcowych odsadzen (4).Fig. f. %4.116 823 8 6 40 S 8 6 Fig. 2. ii 6 5 f5 16 ft k 5 Fig. 3- PZGraf. Koszalin A-946 95 A-4 Cena IM xl PL